Không chỉ ảnh hưởng đến đời sống tình dục, bất lực ở đàn ông còn gây tổn thương tâm lý, làm giảm chất lượng sống. ECO Pharma mời bạn theo dõi bài viết sau để hiểu rõ về bản chất, nguyên nhân và có hướng xử lý hiệu quả cho tình trạng này.
Bất lực là cách gọi khác của rối loạn cương dương, là tình trạng dương vật không thể đạt hoặc duy trì sự cương cứng đủ lâu để quan hệ tình dục. Đây là dạng rối loạn chức năng sinh lý phổ biến, có thể xảy ra tạm thời hoặc kéo dài tùy nguyên nhân.(1)
Đàn ông bất lực là hậu quả của nhiều nguyên nhân kết hợp như:(2)
Các bệnh lý nội khoa là nguyên nhân phổ biến gây rối loạn cương. Trong đó, bệnh tim mạch được xem là nguyên nhân chính, khi có đến 50% người bệnh mạch vành cùng đồng thời bị bất lực. Cơ chế này xuất phát từ tình trạng xơ vữa động mạch, tổn thương lớp nội mô, làm giảm lượng máu lưu thông đến dương vật, dẫn đến khó cương.
Một số bệnh lý liên quan gồm:
Rối loạn tâm lý là nguyên nhân trực tiếp, làm nặng thêm tình trạng bất lực ở đàn ông.
Theo nghiên cứu, nam giới trầm cảm có nguy cơ bất lực cao hơn 40% so với người bình thường. Ngược lại, người mắc rối loạn cương có nguy cơ trầm cảm gấp ba lần, tạo thành vòng xoắn bệnh lý nếu không được điều trị sớm.
Khoảng 25% trường hợp bất lực ở đàn ông liên quan đến việc dùng thuốc điều trị. Một số nhóm thuốc có thể gây rối loạn cương như:
Ngoài ra, việc lạm dụng rượu bia, nicotin cũng gây tổn thương thần kinh trung ương và mạch máu, dẫn đến rối loạn cương kéo dài.
Bất lực ở đàn ông thường biểu hiện qua các dấu hiệu:(3)
Rối loạn cương không đồng nghĩa với các vấn đề về xuất tinh, sinh sản, ham muốn tình dục. Những chức năng này vẫn có thể bình thường.
Bất lực ở đàn ông có thể xảy ra ở bất kỳ độ tuổi nào, tuy nhiên một số đối tượng sau thuộc nhóm nguy cơ cao:(4)
Về mặt y khoa, bất lực ở đàn ông không trực tiếp đe dọa tính mạng, nhưng lại là dấu hiệu tiềm ẩn của nhiều bệnh lý nghiêm trọng như tim mạch, rối loạn nội tiết, chuyển hóa. Mặt khác, tình trạng này ảnh hưởng nặng đến tâm lý và chất lượng sống của người bệnh. Không kiểm soát được khả năng cương dễ khiến nam giới tự ti, lo lắng kéo dài, thậm chí dẫn đến trầm cảm.
Quan hệ vợ chồng cũng bị ảnh hưởng khi việc “gần gũi” gián đoạn thường xuyên, làm rạn nứt, nguy cơ đổ vỡ hôn nhân gia tăng. Về lâu dài, nếu không điều trị đúng cách, rối loạn cương sẽ gây rối loạn nội tiết, giảm ham muốn, tác động tiêu cực đến giấc ngủ và hiệu suất lao động.
Việc chẩn đoán bất lực ở đàn ông được thực hiện qua thăm khám lâm sàng kết hợp khai thác tiền sử bệnh lý, đời sống tình dục cùng một số xét nghiệm chuyên sâu, gồm các bước sau:
Chứng bất lực ở nam giới có thể được điều trị bằng nhiều phương pháp, tùy thuộc vào nguyên nhân và tình trạng sức khỏe của từng người.(5)
Trước hết, bác sĩ sẽ xử lý các bệnh liên quan như tiểu đường, tăng huyết áp, rối loạn lipid máu, trầm cảm… Đồng thời, xem xét thay thế những loại thuốc có thể gây rối loạn cương. Việc ngưng thuốc cần có chỉ định, nam giới tuyệt đối không tự ý điều chỉnh liều.
Giảm cân, bỏ thuốc lá, hạn chế rượu bia và tăng cường hoạt động thể chất là những thay đổi cần thiết để phục hồi chức năng sinh lý nam. Bên cạnh đó, kiểm soát stress, xây dựng lối sống lành mạnh cũng góp phần nâng cao hiệu quả điều trị.
Ngay cả khi bắt nguồn từ nguyên nhân thực thể, yếu tố tâm lý cũng thường đi kèm gây bất lực ở đàn ông. Trị liệu tâm lý cá nhân hoặc theo cặp với chuyên gia có thể giúp giảm áp lực, cải thiện giao tiếp, phục hồi sự tự tin trong đời sống tình dục.
Với các trường hợp nam giới bị bất lực do suy giảm testosterone nội sinh, liệu pháp hormone thay thế (TRT) có thể giúp hỗ trợ cải thiện ham muốn và khả năng cương. Testosterone thường được dùng dạng miếng dán, gel bôi da, xịt mũi, cấy dưới da hoặc tiêm định kỳ, tùy vào chỉ định của bác sĩ.
Thuốc ức chế phosphodiesterase type 5 (PDE5i) như sildenafil, vardenafil, tadalafil, avanafil là lựa chọn đầu tay. Chúng giúp tăng cường lưu lượng máu đến dương vật, hỗ trợ cương cứng khi có kích thích tình dục. Trong đó, tadalafil có tác dụng lâu dài, lên đến 36 giờ.
Các thuốc này phát huy tác dụng tốt khi uống lúc bụng đói, trước quan hệ khoảng 1 giờ. Không dùng đồng thời với thuốc nhóm nitrate do dễ gây tụt huyết áp nặng. Khi dùng, nam giới có thể gặp tác dụng phụ như đỏ mặt, nhức đầu, thay đổi thị lực và hiếm gặp hơn là cương cứng kéo dài, mất thị giác, thính giác.
Alprostadil (PGE1) có thể dùng đơn lẻ hoặc kết hợp với papaverine, phentolamine, tiêm trực tiếp vào thể hang hoặc đặt niệu đạo bằng thiết bị chuyên dụng. Đây là lựa chọn hiệu quả cho những trường hợp bất lực không đáp ứng với thuốc uống. Mặc dù tỷ lệ thành công cao, phương pháp này vẫn gây đau nhẹ, châm chích hoặc bầm tím tại vị trí tiêm.
Trong điều trị bất lực ở đàn ông, thiết bị hỗ trợ cơ học là lựa chọn không xâm lấn, phù hợp với những trường hợp không đáp ứng tốt với thuốc, hỗ trợ duy trì cương cứng lâu hơn khi quan hệ.
Nam giới cần lưu ý, thiết bị hỗ trợ cơ học có thể gây khó chịu, lạnh đầu dương vật, bầm nhẹ khi sử dụng. Một số trường hợp cần kết hợp thêm thuốc để tăng hiệu quả.
Nếu tất cả phương pháp trên thất bại, không phù hợp, cấy ghép thể hang dương vật là lựa chọn cuối cùng mang lại hiệu quả cao. Có hai loại thể hang nhân tạo là thanh silicon bán cứng và thiết bị bơm hơi có thể làm phồng – xẹp tùy ý. Phẫu thuật tuy tiềm ẩn rủi ro (nhiễm trùng, tổn thương mô, rối loạn chức năng bộ phận giả) nhưng tỉ lệ hài lòng vượt trội (trên 95%), kể cả với bạn tình.
Bất lực ở đàn ông hoàn toàn có thể phòng ngừa nếu nam giới chủ động thay đổi lối sống, kiểm soát các yếu tố nguy cơ:
Duy trì tập ít nhất 30 – 45 phút mỗi ngày, hầu hết các ngày trong tuần để cải thiện chức năng sinh lý.
Nam giới có thể khám tại khoa Nội tiết – Đái tháo đường, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM để được đánh giá toàn diện từ triệu chứng lâm sàng đến xét nghiệm chuyên sâu. Hệ thống xét nghiệm tại đây đạt chuẩn ISO 15189:2012, trang bị máy móc hiện đại như:
Quy trình tối ưu giúp phát hiện sớm rối loạn hormone, tổn thương mạch máu, nguyên nhân thần kinh, từ đó xây dựng phác đồ điều trị cá nhân hóa hiệu quả, an toàn và tiết kiệm chi phí.
Bất lực ở đàn ông là vấn đề có thể phòng ngừa, kiểm soát hiệu quả khi chủ động chăm sóc sức khỏe tổng thể, duy trì lối sống lành mạnh và theo dõi nội tiết định kỳ. Sự thấu hiểu, đồng hành của bạn đời và tư vấn kịp thời từ chuyên gia sẽ giúp nam giới gìn giữ phong độ, duy trì chất lượng đời sống tình dục lâu dài.
Jimbo, M. (2025, July 9). Erectile dysfunction (ED). Retrieved from https://www.msdmanuals.com/home/men-s-health-issues/sexual-function-and-dysfunction-in-men/erectile-dysfunction-ed
