Người mắc bệnh cơ tim phì đại sống được bao lâu? Tiên lượng sống sót ở mỗi bệnh nhân phì đại cơ tim là không giống nhau và phụ thuộc vào một hoặc nhiều yếu tố cùng lúc bao gồm mức độ phì đại, tình trạng rối loạn nhịp tim, tuổi tác tại thời điểm được chẩn đoán và khả năng đáp ứng điều trị. Mời bạn cùng ECO Pharma tìm hiểu chi tiết trong bài viết sau đây.
Bệnh nhân cơ tim phì đại vẫn có thể sống lâu gần như người bình thường. Mặc dù tim co bóp, bơm máu kém hiệu quả hơn, dễ gây ra rối loạn nhịp và một số biến chứng tim mạch nghiêm trọng nhưng nhìn chung phì đại cơ tim có tiên lượng sống khá tốt và được xem là một bệnh lành tính.
Một nghiên cứu về tiên lượng chung của bệnh cơ tim phì đại trên Viện Y tế Quốc gia Mỹ năm 2018 cho thấy bệnh chỉ gây một tỷ lệ tử vong nhỏ (0.7%/năm); trong khi tỷ lệ tử vong cao hơn (1.1%/năm) là do các nguyên nhân không liên quan (1). Các dữ liệu khác cũng ghi nhận phần lớn người bệnh sống đến tuổi trung niên hoặc cao tuổi với triệu chứng nhẹ hoặc không triệu chứng, thậm chí ở những người được chẩn đoán sau 50 tuổi, tuổi thọ không khác biệt đáng kể so với người bình thường. Trong khi đó tiên lượng sống kém thường chỉ xảy ra ở nhóm bệnh nhân có các biến chứng nghiêm trọng như đột tử tim hoặc suy tim đặc biệt có tắc nghẽn đường ra thất trái nặng. (2)
Tuổi thọ của người mắc bệnh cơ tim phì đại sống được bao lâu không giống nhau ở mọi trường hợp mà chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố. Dưới đây là những yếu tố ảnh hưởng đến tiên lượng sống của người bệnh:
Phì đại cơ tim có thể xảy ra ở nhiều vị trí trong thất trái nhưng phì đại vách liên thất là gây nguy cơ rối loạn nhịp tim và các biến chứng khác cao nhất. Phì đại cơ tim ở vị trí này cũng gây ra nhiều triệu chứng hơn với mức độ nặng hơn bao gồm khó thở, mệt mỏi, đau ngực và ngất.
Trong khi đó độ dày thành thất trái càng lớn thì khả năng tim co giãn càng kém, làm tăng thiếu máu cơ tim tương đối, tăng nguy cơ rối loạn nhịp tim và đột tử. Một nghiên cứu mối liên hệ giữa mức độ nghiêm trọng của phì đại thất trái và tiên lượng ở bệnh nhân mắc bệnh cơ tim phì đại cho thấy phì đại thất trái với độ dày ≥30mm gây nguy cơ đột tử tim cao hơn mặc dù bằng chứng chưa đủ mạnh.
Tắc nghẽn đường ra thất trái là tình trạng đường ra của máu từ buồng thất trái tới động mạch chủ bị hẹp lại do cơ tim dày lên. Tình trạng này làm giảm lượng máu bơm ra cơ thể đặc biệt khi gắng sức hoặc stress.
Đây là một yếu tố khiến tiên lượng bệnh cơ tim phì đại xấu hơn nếu không được kiểm soát hiệu quả. Không chỉ gây ra các triệu chứng khó thở khi gắng sức, đau ngực, choáng váng hoặc ngất nó còn làm tăng nguy cơ biến chứng suy tim và rối loạn nhịp tim nguy hiểm. Các nghiên cứu cho thấy các bệnh nhân cơ tim phì đại bị tắc nghẽn đường ra thất trái có tỷ lệ tử vong do bệnh tim và tiến triển suy tim cao hơn nhóm không có tắc nghẽn.
Rối loạn nhịp tim là một trong những yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến tiên lượng sống của người mắc bệnh cơ tim phì đại. Hai dạng rối loạn nhịp tim thường gặp nhất ở nhóm bệnh này là rung nhĩ và rối loạn nhịp thất. Rung nhĩ được xem là yếu tố làm tăng nguy cơ đột quỵ do huyết khối và suy tim nếu không được kiểm soát; trong khi rối loạn nhịp thất, đặc biệt là nhịp nhanh thất không kéo dài và các rối loạn thất nghiêm trọng thường liên quan đến nguy cơ ngừng tim đột ngột.
Theo một nghiên cứu trên nền tảng phân phối thông cáo báo chí khoa học phi lợi nhuận – EurekAlert năm 2023 của Hiệp hội Khoa học Tiến bộ Mỹ (AAAS), trong số các bệnh nhân phì đại cơ tim được theo dõi, khoảng 20% bị phát triển rung nhĩ có nguy cơ đột quỵ đặc biệt cao; 30% bị nhịp nhanh thất không kéo dài có nguy cơ đột tử do tim. (3)
Tiền sử ngất không rõ nguyên nhân được xem là dấu hiệu cảnh báo quan trọng về nguy cơ biến chứng tim mạch nghiêm trọng do bệnh cơ tim phì đại, đặc biệt ở người trẻ tuổi. Các nghiên cứu cho thấy những cơn ngất xảy ra gần đây mà không xác định được nguyên nhân rõ ràng có liên quan đến nguy cơ đột tử tim cao hơn và thường được đưa vào các tiêu chí đánh giá nguy cơ ở bệnh phì đại cơ tim. Bên cạnh đó tiền sử cá nhân hoặc/và gia đình từng bị ngừng tim hoặc đột tử liên quan đến cơ tim phì đại cũng có thể phản ánh tiên lượng kém hơn.
Các nghiên cứu lâm sàng cho thấy người bệnh cơ tim phì đại có nguy cơ tiến triển suy tim cao hơn, làm tăng nguy cơ biến cố tim mạch và tử vong. Đặc biệt nghiên cứu theo dõi lâu dài người bệnh cũng ghi nhận tử vong liên quan tới biến chứng suy tim hoặc đột quỵ do tim tăng lên theo thời gian. (4)
Bệnh cơ tim phì đại sống được bao lâu phụ thuộc một phần vào thời điểm phát hiện bệnh và tuổi khi chẩn đoán. Những người được chẩn đoán trong độ tuổi càng trẻ thì nguy cơ tuổi thọ càng giảm. Nghiên cứu cho thấy những người bệnh lớn tuổi khi được chẩn đoán thường có triệu chứng nhẹ hoặc không có triệu chứng rõ rệt và tiến triển bệnh chậm hơn so với những người được chẩn đoán ở độ tuổi trẻ hơn.
Việc tuân thủ điều trị đầy đủ và tái khám đúng hẹn đóng vai trò quan trọng trong việc cải thiện tiên lượng sống của người bệnh cơ tim phì đại. Đây là một bệnh tim mạch kéo dài suốt đời và theo dõi y tế lâu dài giúp bác sĩ điều chỉnh thuốc, đánh giá tiến triển bệnh và phát hiện sớm các biến chứng như rối loạn nhịp, suy tim hoặc tắc nghẽn đường ra thất trái. Người bệnh bỏ thuốc, trì hoãn tái khám hoặc không kiểm tra tim mạch định kỳ sẽ có nguy cơ gặp biến chứng nghiêm trọng cao hơn từ đó làm xấu đi tiên lượng sống.
Tiên lượng sống của người bệnh cơ tim phì đại chịu ảnh hưởng từ lối sống và khả năng tiếp cận các phương pháp điều trị y khoa. Hoạt động thể chất hợp lý, kiểm soát căng thẳng và thói quen sinh hoạt ổn định có thể hỗ trợ chức năng tim và giảm nguy cơ biến chứng.
Các can thiệp y khoa như cấy máy khử rung tim (ICD), phẫu thuật cắt vách liên thất hoặc thực hiện đốt cồn vách liên thất để giảm triệu chứng, phòng ngừa biến chứng tim nguy hiểm và cải thiện chất lượng cuộc sống. Khi lối sống phù hợp kết hợp với điều trị y khoa hiệu quả tiên lượng sống và khả năng kiểm soát biến chứng của người bệnh được cải thiện.
=> Xem thêm: Bệnh cơ tim phì đại có chữa được không?
Để kéo dài tuổi thọ cho người mắc bệnh cơ tim phì đại, việc kiểm soát nguy cơ, điều trị đúng cách và theo dõi y tế đều đặn là điều quan trọng. Người bệnh cần dùng thuốc theo chỉ định và tầm soát rối loạn nhịp tim định kỳ vì các biến chứng như rối loạn nhịp hay suy tim là những yếu tố có thể ảnh hưởng đến tiên lượng nếu không được theo dõi và điều trị đúng.
Bên cạnh đó việc điều chỉnh lối sống giúp giảm gánh nặng cho mô cơ tim và hỗ trợ sức khỏe lâu dài. Các biện pháp này gồm tránh thể thao cường độ cao không phù hợp, duy trì cân nặng hợp lý, ăn uống lành mạnh, ngủ đủ giấc, kiểm soát huyết áp và các yếu tố nguy cơ khác.
Trong nhiều trường hợp tiếp cận điều trị can thiệp hiện đại có thể làm giảm nguy cơ biến chứng nặng và cải thiện tuổi thọ. Các phương pháp điều trị như sử dụng máy khử rung tim, phẫu thuật cắt vách liên thất hoặc đốt cồn vách liên thất giúp kiểm soát rối loạn nhịp hoặc giảm tắc nghẽn từ đó góp phần cải thiện tiên lượng sống cho những người có nguy cơ cao.
Như vậy người bệnh cơ tim phì đại sống được bao lâu thì có thể đạt tuổi thọ gần như bình thường nếu được chăm sóc y tế đúng cách, tuân thủ điều trị và quản lý rủi ro tim mạch. Thực hiện lối sống lành mạnh, kiểm soát các yếu tố nguy cơ và tham gia tái khám định kỳ giúp giảm thiểu biến chứng nặng từ đó duy trì chất lượng sống lâu dài
