Trợ phí vận chuyển cho mọi đơn hàng·Chính hãng 100% từ Mỹ

Bệnh trầm cảm có lây không? Lây lan qua những đường nào?

Theo dõi ECO Pharma trên Google NewsChọn ECO Pharma làm nguồn ưu tiên trên Google tìm kiếm.

Bệnh trầm cảm có lây không? Trầm cảm ảnh hưởng đến khoảng 3,8% dân số toàn cầu, gây ra hơn 700.000 vụ tự tử mỗi năm (1). Cảm xúc tiêu cực của một người có thể ảnh hưởng đến nhiều người xung quanh, cùng ECO Pharma tìm hiểu chi tiết qua bài viết sau.

Bệnh trầm cảm có lây không?

Bệnh trầm cảm có lây không?

Trầm cảm không lây lan theo cách mà bệnh do virus, vi khuẩn gây ra. Tuy nhiên, trầm cảm, các trạng thái cảm xúc khác lan truyền qua tương tác xã hội, còn được gọi là "lây nhiễm cảm xúc". Điều này có nghĩa là mỗi người thường tiếp nhận, đồng cảm với cảm xúc của những người xung quanh. Ví dụ, khi một thành viên trong nhóm có cảm xúc tiêu cực, những người xung quanh cũng dễ bị tác động, cảm thấy bất mãn. Hiện tượng lây nhiễm cảm xúc thường xảy ra trong các mối quan hệ thân thiết như gia đình, bạn bè, đồng nghiệp, bạn cùng phòng.

Nghiên cứu chỉ ra rằng khi bạn sống chung với người mắc trầm cảm, bạn cũng có nguy cơ mắc bệnh này. Điển hình là trường hợp các sinh viên sống chung với bạn cùng phòng bị trầm cảm cũng bị ảnh hưởng chỉ sau 3 tuần.

Vậy điều gì khiến cảm xúc lây lan? Cơ chế lây lan của bệnh trầm cảm chủ yếu dựa vào việc bắt chước tự động và hệ thống tế bào thần kinh gương (MNS). Khi thấy người khác bộc lộ cảm xúc, cơ thể có xu hướng bắt chước một cách tự động, khiến bản thân không chỉ hiểu mà còn cảm nhận cảm xúc của người khác. (2)

Ngoài ra, sự đồng cảm cũng đóng vai trò quan trọng trong việc lan truyền cảm xúc. Cơ chế này là một phần bản năng tiến hóa, giúp con người xây dựng, duy trì mối quan hệ xã hội.

Ai dễ mắc bệnh trầm cảm?

Nguy cơ mắc bệnh trầm cảm gia tăng ở người có các yếu tố sau:

  • Tiền sử mắc trầm cảm hoặc các rối loạn tâm thần.
  • Gia đình có người từng mắc trầm cảm, vì bệnh có khuynh hướng di truyền.
  • Được nuôi dạy, lớn lên trong gia đình có người thân bị bệnh trầm cảm.
  • Trải qua sự thay đổi lớn trong cuộc sống (ví dụ như chuyển chỗ ở).
  • Thường xuyên tìm kiếm sự trấn an từ người khác hoặc lắng nghe những chuyện tiêu cực.
  • Đang phải chịu căng thẳng hoặc dễ bị tổn thương. (3)

Ngoài ra, người mắc bệnh mãn tính, mất cân bằng chất dẫn truyền thần kinh cũng dễ mắc trầm cảm.

Ai dễ mắc bệnh trầm cảm?
Người đang phải chịu căng thẳng hoặc dễ tổn thương tâm lý có nguy cơ mắc trầm cảm.

Trầm cảm lây lan như thế nào?

Bệnh trầm cảm có lây không và lây bằng cách nào? Không giống như dạng lây nhiễm qua tiếp xúc trực tiếp như ăn uống hay hô hấp, trầm cảm lây lan qua các tác động tâm lý, cảm xúc như:

  • So sánh xã hội: Khi tương tác với người khác ngoài xã hội, nhiều người thường so sánh bản thân với những người xung quanh, từ giá trị đến cảm xúc. Việc này sẽ gây hại cho sức khỏe tâm thần, đặc biệt khi so sánh với những người có suy nghĩ tiêu cực.
  • Diễn giải cảm xúc: Cách bản thân hiểu - tiếp nhận cảm xúc của người khác cũng ảnh hưởng đến tâm trạng của mình. Những tín hiệu cảm xúc phi ngôn ngữ từ người xung quanh, đặc biệt là trên môi trường Internet dễ bị hiểu sai, khiến bạn cảm thấy tiêu cực hơn.
  • Sự đồng cảm: Điều này giúp bạn thấu hiểu, chia sẻ cảm xúc của người khác. Tuy nhiên, nếu quá tập trung vào cảm xúc của người bị trầm cảm, bạn lại tự đặt mình vào hoàn cảnh đó, làm phát sinh triệu chứng tương tự.

Bệnh trầm cảm có thể bị lây từ những người nào?

Bạn có nguy cơ cao “bị lây trầm cảm” hoặc thay đổi tâm trạng nếu những người gần gũi trong cuộc sống mắc trầm cảm như bố mẹ, con cái, vợ - chồng hoặc bạn đời, bạn cùng phòng, bạn thân,...

Không chỉ những người trực tiếp tiếp xúc mà bạn bè, người quen thậm chí chưa từng quen biết trên mạng xã hội cũng có thể tác động đến sức khỏe tâm thần của bạn.

Dấu hiệu khi bị trầm cảm thường gặp

Bên cạnh vấn đề bệnh trầm cảm có lây không, người mắc bệnh thường cảm thấy buồn bã, cáu kỉnh, trống rỗng kéo dài, mất hứng thú với các hoạt động thường ngày. Khác với những thay đổi tâm trạng thông thường, trầm cảm xuất hiện gần như mỗi ngày, kéo dài ít nhất 2 tuần.

Các dấu hiệu bị trầm cảm khác bao gồm:

  • Khó tập trung.
  • Cảm giác tội lỗi quá mức, tự ti
  • Tuyệt vọng về tương lai.
  • Suy nghĩ về cái chết, tự làm hại bản thân.
  • Rối loạn giấc ngủ.
  • Thay đổi khẩu vị, cân nặng.
  • Cảm giác mệt mỏi, giảm năng lượng.
  • Ở trầm cảm cười, người bệnh thường biểu hiện bằng sự vui vẻ, mạnh mẽ để che đi cảm xúc thực sự của bản thân.

Trầm cảm tác động đến mọi khía cạnh cuộc sống, từ gia đình, công việc cho đến học tập. Mức độ bệnh được phân loại từ nhẹ, trung bình đến nặng tùy thuộc vào số lượng, mức độ nghiêm trọng của các triệu chứng.

Dấu hiệu khi bị trầm cảm thường gặp

Rối loạn giấc ngủ là một trong những dấu hiệu của bệnh trầm cảm.

Một số cách phòng ngừa bệnh trầm cảm đơn giản

Khi đã biết bệnh trầm cảm có lây không, việc thay đổi lối sống là một phương pháp hiệu quả giúp giảm nguy cơ, kiểm soát triệu chứng. Mỗi người sẽ phù hợp với chiến lược phòng bệnh khác nhau, như:

1. Tập thể dục thường xuyên

Vận động thường xuyên là một trong những cách để cải thiện sức khỏe tâm thần. Khi tập luyện, nhiệt độ cơ thể tăng, giúp làm dịu hệ thần kinh, đồng thời kích thích não sản sinh endorphin, chất nâng cao tâm trạng. Tập thể dục còn hỗ trợ các phản ứng của hệ miễn dịch, ngăn ngừa triệu chứng trầm cảm trở nặng. Bạn có thể tham gia các hoạt động như yoga, kickboxing, đơn giản là đi bộ, thậm chí chọn cầu thang bộ thay vì đi thang máy để duy trì thói quen vận động ít nhất 30 phút mỗi ngày.

2. Giảm sử dụng mạng xã hội

Việc lướt mạng xã hội quá nhiều làm gia tăng cảm giác chán nản, tự ti. Tuy việc cắt giảm hoàn toàn mạng xã hội là không thực tế, nhưng hãy hạn chế thời gian sử dụng để cải thiện sức khỏe tâm thần. Bạn có thể bắt đầu bằng cách xóa ứng dụng mạng xã hội khỏi điện thoại để giảm thói quen lướt trong vô thức hoặc cài đặt tiện ích chặn trang Web giới hạn thời gian truy cập. Chỉ nên dùng khi có mục đích cụ thể, tránh lướt Web vô nghĩa.

3. Xây dựng mối quan hệ bền chặt

Khi đã hiểu rõ bệnh trầm cảm có lây không, có mạng lưới hỗ trợ từ gia đình, bạn bè là yếu tố quan trọng để duy trì sức khỏe tâm thần. Nghiên cứu cho thấy, thiếu đi sự hỗ trợ này dễ làm tăng nguy cơ mắc bệnh trầm cảm. Vì vậy, hãy luôn giữ liên lạc thường xuyên với người thân, dù cuộc sống bận rộn. Tham gia vào các hoạt động xã hội, khám phá những sở thích mới cũng giúp bạn mở rộng mối quan hệ, từ đó củng cố tinh thần, tạo cảm giác an toàn.

Xây dựng mối quan hệ bền chặt
Xây dựng mối quan hệ bền chặt để được củng cố tinh thần, có cảm giác an toàn.

4. Giảm thiểu các lựa chọn hàng ngày

Quá nhiều lựa chọn hàng ngày sẽ gây căng thẳng, từ đó làm tăng nguy cơ trầm cảm. Nhà tâm lý học người Mỹ, Barry Schwartz trong cuốn sách "Nghịch lý của sự lựa chọn" đã chỉ ra rằng những người có xu hướng cố gắng tìm kiếm lựa chọn hoàn hảo có tỷ lệ trầm cảm cao hơn. Để giảm căng thẳng do phải đưa ra quá nhiều quyết định, bạn nên quyết định nhanh hơn, đơn giản hóa lựa chọn; lên kế hoạch trước cho trang phục, bữa ăn hàng ngày; dùng ứng dụng hỗ trợ đưa ra lựa chọn ngẫu nhiên để giảm áp lực lựa chọn.

Việc đơn giản hóa những quyết định nhỏ hàng ngày sẽ giúp bạn tránh căng thẳng không cần thiết, giảm nguy cơ mắc bệnh trầm cảm.

5. Giảm căng thẳng

Căng thẳng mãn tính là nguyên nhân phổ biến dẫn đến bệnh trầm cảm. Việc kiểm soát, giảm căng thẳng rất cần thiết để bảo vệ sức khỏe tâm thần. Bạn có thể thực hiện một số biện pháp như:

  • Tránh cam kết quá nhiều vào các công việc, trách nhiệm.
  • Thực hành chánh niệm, thiền định, yoga để giúp tâm trí bình tĩnh, tập trung.
  • Học cách buông bỏ những điều bản thân không thể kiểm soát.

Nếu căng thẳng nặng, hãy tìm đến các bác sĩ tâm lý để học các kỹ năng đối phó hiệu quả, hạn chế nguy cơ mắc bệnh.

6. Duy trì kế hoạch điều trị

Ngoài việc bệnh trầm cảm có lây không, nếu đã từng bị bệnh này, nguy cơ tái phát là rất cao. Do đó, việc duy trì kế hoạch điều trị là vô cùng quan trọng. Bạn cần tiếp tục dùng thuốc theo toa, không tự ý ngừng thuốc; tái khám định kỳ để duy trì ổn định tinh thần; áp dụng các kỹ năng, chiến lược đối phó đã học từ liệu trình trị liệu vào cuộc sống hàng ngày.

7. Ngủ đủ giấc

Giấc ngủ đóng vai trò thiết yếu trong việc bảo vệ sức khỏe thể chất, tâm thần. Mất ngủ làm tăng nguy cơ mắc bệnh trầm cảm. Do đó, bạn nên ngủ đủ 7 - 9 tiếng mỗi đêm; tránh sử dụng thiết bị điện tử như điện thoại, máy vi tính trong vòng 2 giờ trước khi đi ngủ; thực hành thiền hoặc thư giãn để dễ ngủ hơn; đảm bảo nệm thoải mái, tạo không gian ngủ lý tưởng; không dùng caffeine sau buổi trưa để tránh ảnh hưởng đến giấc ngủ.

8. Tránh xa những người độc hại

Bạn có thể gặp những người khiến mình cảm thấy tồi tệ. Điều quan trọng là hãy nhận ra, tránh xa những người gây căng thẳng hoặc ảnh hưởng tiêu cực đến tinh thần của bạn.

Một nghiên cứu năm 2012 đã chỉ ra rằng các tương tác xã hội tiêu cực làm tăng loại protein -  cytokine, liên quan đến viêm và trầm cảm. Điều này cho thấy việc duy trì mối quan hệ lành mạnh là rất cần thiết để bảo vệ sức khỏe tâm thần.

9. Dinh dưỡng đầy đủ

Ăn nhiều chất béo dễ gây ra các phản ứng tương tự căng thẳng mãn tính, từ đó làm nguy cơ mắc bệnh trầm cảm gia tăng. Ngoài ra, dinh dưỡng không lành mạnh cũng gây thiếu hụt dưỡng chất thiết yếu ảnh hưởng đến thể chất và tinh thần. Để cải thiện sức khỏe, bạn nên bổ sung các thực phẩm sau:

  • Omega-3 có trong chất béo từ cá (cá hồi, cá ngừ), hạt chia, hạt lanh, quả óc chó, giúp giảm viêm, cải thiện tâm trạng, hỗ trợ tim mạch.
  • Vitamin nhóm B từ thịt đỏ, gia cầm, cá, trứng, đậu, ngũ cốc nguyên hạt, giúp chuyển hóa năng lượng, sản xuất chất dẫn truyền thần kinh.
  • Magie từ rau lá xanh đậm, hạt, quả hạch, ngũ cốc nguyên hạt, giúp thư giãn cơ bắp, giảm căng thẳng, cải thiện giấc ngủ.
  • Sắt được tìm thấy trong thịt đỏ, gia cầm, cá, đậu, rau lá xanh, cần thiết cho việc sản xuất hemoglobin, cung cấp oxy cho tế bào.
  • Kẽm từ thịt đỏ, hải sản, các loại hạt, ngũ cốc, hỗ trợ tăng cường miễn dịch, cải thiện sức khỏe sinh sản.
  • Vitamin D có trong trứng, sữa, nấm, giúp hấp thu canxi, hỗ trợ xương, hệ miễn dịch.

Ngoài ra, bạn có thể bổ sung dưỡng chất Lepidium Meyenii, P.Leucotomos để hỗ trợ tự sản sinh nội tiết tố Estrogen, Progesterone, Testosterone đúng theo nhu cầu của cơ thể. Việc này giúp cải thiện sức khỏe tâm thần, giảm lo âu, mất ngủ.

Dinh dưỡng đầy đủ
Dinh dưỡng lành mạnh để bổ sung đủ dưỡng chất cho cơ thể, hỗ trợ sức khỏe thể chất và tâm thần.

10. Duy trì cân nặng khỏe mạnh

Cân nặng thay đổi do căng thẳng, ảnh hưởng xấu đến lòng tự trọng, nhận thức tiêu cực từ xã hội khiến nguy cơ trầm cảm gia tăng. Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra mối liên hệ giữa thừa cân, thiếu cân và bệnh trầm cảm.

Hãy tập thể dục thường xuyên, ngủ đủ giấc, thiết lập dinh dưỡng lành mạnh sẽ giúp kiểm soát cân nặng hiệu quả. Nếu bạn gặp khó khăn trong việc kiểm soát cân nặng do trầm cảm, hãy tìm đến sự hỗ trợ của bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng, huấn luyện viên cá nhân để có giải pháp phù hợp.

11. Kiểm soát các tình trạng bệnh mãn tính

Bệnh trầm cảm có lây không? Người mắc các bệnh mãn tính thường có nguy cơ mắc bệnh trầm cảm cao hơn. Mặc dù không thể tránh được hoàn toàn nhưng trong nhiều trường hợp, bệnh mãn tính sẽ được quản lý tốt  nếu tuân thủ đúng hướng dẫn điều trị. Nếu đang sống chung với bệnh mãn tính, hãy trao đổi thường xuyên với bác sĩ khi cảm thấy triệu chứng không cải thiện hoặc nghiêm trọng hơn; tuân thủ kế hoạch điều trị cẩn thận: dùng thuốc theo chỉ định, làm theo các khuyến nghị về thay đổi lối sống của bác sĩ.

12. Đọc kỹ các tác dụng phụ của thuốc

Một số loại thuốc theo toa như thuốc nội tiết tố (thuốc tránh thai), thuốc chẹn beta, corticosteroid, thuốc chống co giật dễ gây ra tác dụng phụ, bao gồm cả trầm cảm. Hãy đọc kỹ nhãn thuốc trước khi dùng. Nếu lo ngại về tác dụng phụ của thuốc, hãy trao đổi với bác sĩ để tìm ra các lựa chọn hoặc phương pháp thay thế mà không làm tăng nguy cơ mắc trầm cảm.

13. Ngưng uống rượu, hút thuốc lá

Lạm dụng rượu, thuốc lá quá mức sẽ làm gia tăng nguy cơ mắc - tái phát trầm cảm. Hãy hạn chế uống rượu để bảo vệ sức khỏe tâm thần. Nếu bạn muốn cắt giảm, hãy bắt đầu từ những thay đổi nhỏ, tìm kiếm sự hỗ trợ từ các chương trình cai nghiện rượu an toàn.

Để từ bỏ thói quen hút thuốc, hãy tập trung vào lý do bạn muốn bỏ thuốc, nhắc nhở bản thân mỗi khi có ý định hút lại.

Bệnh trầm cảm có lây không? Mặc dù trầm cảm không lây theo cách các bệnh truyền nhiễm, nhưng cảm xúc tiêu cực, áp lực tâm lý từ người khác lại tác động mạnh mẽ, làm tăng nguy cơ trầm cảm. Việc duy trì một môi trường xã hội tích cực, kết nối tốt với người thân, bạn bè là cách hữu hiệu để bảo vệ sức khỏe tâm thần của chính bạn. Hãy luôn chú ý chăm sóc bản thân và tìm kiếm sự hỗ trợ kịp thời khi cần thiết.

banner AG footer
Nguồn tham khảo