Bong võng mạc có mổ cận được không? Liệu có an toàn?

Quyết định phẫu thuật cận thị trong khi mắt bị bong võng mạc cần được xem xét kỹ lưỡng vì liên quan đến nhiều yếu tố. Để hiểu rõ hơn về việc bong võng mạc có mổ cận được không, mời bạn theo dõi bài viết của ECO Pharma.

Hiện tượng bong võng mạc là gì?

Bong võng mạc xảy ra khi lớp mô mỏng bên trong mắt (võng mạc) bị tách ra khỏi vị trí bình thường. Điều này ngăn các tế bào võng mạc nhận oxy và dưỡng chất từ các mạch máu, dễ gây mất thị lực vĩnh viễn nếu không được can thiệp kịp thời. (1)

Người bị bong võng mạc có các triệu chứng như giảm thị lực đột ngột, thấy các đốm sáng và tia sáng bất thường. Mặc dù những triệu chứng này không gây đau nhưng chúng là dấu hiệu cảnh báo về tình trạng mắt ngày càng trở nên nghiêm trọng, cụ thể:

• Người bệnh thấy nhiều vật thể bay lơ lửng trong tầm nhìn, thường là những đốm nhỏ.
• Ánh sáng lóe sáng đột ngột ở một hoặc cả hai mắt.
• Mắt mờ và giảm dần tầm nhìn ngoại vi.
• Xuất hiện bức màn che khuất tầm nhìn, giống như một cái bóng đen.

Bong võng mạc ở người cận thị có nguy hiểm không?

Theo định nghĩa của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) năm 2015, cận thị cao được xác định khi độ khúc xạ của mắt từ -5 diop trở lên. Mặc dù đã được điều chỉnh độ khúc xạ phù hợp, người cận thị nặng vẫn có nguy cơ cao mắc các bệnh khác ảnh hưởng đến thị lực, trong đó có bong võng mạc.

Bong võng mạc có mổ cận được không? Nguy cơ bong võng mạc ở người cận thị cao gấp 5 – 6 lần so với người cận thị nhẹ. Do trục nhãn cầu của người cận thị nặng thường dài hơn, khiến võng mạc bị kéo căng và dễ bị rách ở vùng ngoại biên. Thêm vào đó ở người cận thị, thủy tinh thể dễ bị thoái hóa làm tăng nguy cơ rách võng mạc. Cận thị nặng cũng gây ra các tình trạng thoái hóa võng mạc trung tâm như tụ cầu sau, nứt nẻ và teo võng mạc. (2)

Việc phát hiện sớm các triệu chứng bong võng mạc như ánh sáng lóe lên bất ngờ, số lượng “ruồi bay” tăng đột biến hoặc bóng đen trong tầm nhìn ngoại vi góp phần ngăn ngừa mất thị lực vĩnh viễn.

Trường hợp bị bong võng mạc có mổ cận được không?

Phẫu thuật là phương pháp điều trị bong võng mạc có thể áp dụng cho những người mắc cận thị. Có nhiều kỹ thuật phẫu thuật cận thị khác nhau như giải phẫu võng mạc bằng nén khí, khóa củng mạc, cắt bỏ dịch kính (dẫn lưu hoặc thay chất lỏng trong mắt),… tùy thuộc vào đặc điểm cụ thể của từng trường hợp bong võng mạc.

Tuy mổ cận bằng laser không can thiệp vào cấu trúc nội nhãn nhưng việc lựa chọn phương pháp phẫu thuật phù hợp phụ thuộc vào mức độ nghiêm trọng của tình trạng bong võng mạc, vị trí xuất hiện vết rách võng mạc và sức khỏe tổng thể của mắt. Hơn nữa, bạn cần tham khảo ý kiến từ bác sĩ nhãn khoa để xác định phương pháp điều trị tốt nhất cho tình trạng mắt của mình. (3)

Điều trị bong võng mạc như thế nào?

Bong võng mạc có mổ cận được không, nếu võng mạc đã bong ra thì việc phẫu thuật là rất cần thiết. Tiến sĩ Adelman từ Trung tâm Mắt Yale và Yale Medicine, New York cho biết, tỷ lệ thành công của phẫu thuật võng mạc rất cao, đạt khoảng 90%. Các phương pháp phẫu thuật điều trị bong võng mạc thường được áp dụng như:

1. Laser quang đông võng mạc

Bong võng mạc có mổ cận được không? Laser quang đông võng mạc sử dụng tia Laser 532nm để tạo sẹo dính giữa lớp hắc mạc và võng mạc để làm đông và ổn định các tế bào. Phương pháp này thường áp dụng cho các trường hợp như võng mạc bị thoái hóa do tiểu đường, rách võng mạc, nhằm hạn chế nguy cơ tái bong võng mạc, giảm xuất huyết đáy mắt và tăng sinh tân mạch.

Loại laser thường dùng trong phẫu thuật này có bước sóng phù hợp với phổ hấp thụ của lớp biểu mô sắc tố, hemoglobin và hemoglobin oxy hóa, giúp hạn chế năng lượng bị phát tán khi truyền qua nhãn cầu. Phương pháp này an toàn, cho kết quả cao, thiết bị mổ được trang bị kính lọc bảo hộ để bảo vệ mắt người bệnh.

Khi đã biết bong võng mạc có mổ cận được không, trước khi thực hiện, người bệnh được nhỏ thuốc giãn đồng tử và tê mắt. Sau đó ngồi yên tại vị trí cố định đầu và cằm. Bác sĩ đặt thấu kính vào mắt và tiến hành bắn laser. Người bệnh cần giữ yên, không nói hay cử động để đảm bảo an toàn trong suốt quá trình.

2. Phẫu thuật độn đai

Bong võng mạc có mổ cận được không? Phẫu thuật độn đai (scleral buckle) để ngăn chặn sự tiến triển của vết rách võng mạc, giúp bảo tồn thị lực. Để thực hiện, người bệnh được kiểm tra sức khỏe tổng quát và tình trạng mắt, bác sĩ sẽ thảo luận về quy trình, các rủi ro và lợi ích của phẫu thuật. Tùy vào sức khỏe và yêu cầu của người bệnh, bác sĩ có thể gây tê toàn thân hoặc gây tê cục bộ.

Khi tiếp cận củng mạc, bác sĩ sẽ tạo đường cắt nhỏ ở phía sau kết mạc. Tiếp đến đặt một đai silicone xung quanh mắt để tạo liên kết củng mạc và võng mạc. Đai sẽ được điều chỉnh phù hợp với kích thước của mắt người bệnh. Nếu cần, phẫu thuật độn đai có thể kết hợp với các thủ thuật khác để xử lý các vấn đề như thoái hóa võng mạc hay thủy tinh thể. Sau cùng, vết mổ sẽ được khâu lại, dùng kháng sinh và băng bó để bảo vệ vùng mổ.

3. Phẫu thuật cắt dịch kính

Bong võng mạc có mổ cận được không? Phẫu thuật cắt dịch kính bỏ một phần hoặc toàn bộ dịch kính, chất gel trong suốt chiếm 80% thể tích của mắt, có chức năng dẫn truyền ánh sáng và cung cấp dưỡng chất cho thủy tinh thể và võng mạc.

Dưới đây là các bước cơ bản trong quy trình phẫu thuật:

Trước khi phẫu thuật khoảng 1 giờ, người bệnh sẽ được tra thuốc kháng sinh, kháng viêm và giãn đồng tử. Sau đó, tiêm tê cạnh nhãn cầu và sát trùng khu vực xung quanh mắt để chuẩn bị cho ca phẫu thuật.

Để tiếp cận buồng dịch kính, bác sĩ sẽ đặt trocar (dụng cụ cần thiết cho các phẫu thuật nhỏ dưới da) tại 3 – 4 vị trí quanh rìa giác mạc với mục đích duy trì hình dạng nhãn cầu, chiếu sáng và thực hiện cắt hoặc laser. Tiếp đến sẽ tiến hành cắt dịch kính và các thủ thuật phụ khác tùy theo bệnh lý. Trong quá trình phẫu thuật có thể sẽ phải bơm thuốc nhuộm để làm rõ dịch kính hoặc màng trước võng mạc bằng cách lạnh đông hoặc quang đông võng mạc để tạo phản ứng viêm, giúp kết dính và cải thiện tình trạng rách hoặc bong võng mạc. Cuối cùng, bơm không khí, khí nở hoặc dầu silicon hoặc dung dịch BSS làm đầy buồng dịch kính.

Cách hạn chế bong võng mạc ở người cận thị như thế nào?

Bong võng mạc có mổ cận được không? Đây là biến chứng nguy hiểm của cận thị, dễ gây mất thị lực vĩnh viễn nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời nhưng có thể điều trị được bằng phẫu thuật. Việc phòng ngừa bong võng mạc là điều cần thiết, đặc biệt là đối với người cận thị nặng.

Dưới đây là một số biện pháp để giảm thiểu nguy cơ bong võng mạc cho người cận thị:

1. Đeo kính đúng độ cận

Đeo kính đúng độ để kiểm soát cận thị và ngăn ngừa các biến chứng liên quan. Kính cận điều chỉnh khúc xạ ánh sáng sao cho hình ảnh được hội tụ đúng trên võng mạc, từ đó giảm nguy cơ bong võng mạc và giúp mắt đỡ mệt mỏi.

2. Tạo thời gian cho mắt được nghỉ ngơi

Việc mắt hoạt động liên tục trong thời gian dài, đặc biệt là khi nhìn vào màn hình điện tử sẽ khiến mắt bị mỏi và căng thẳng, làm tăng nguy cơ bong võng mạc. Để giảm bớt căng thẳng, mắt cần được nghỉ ngơi. Bạn có thể áp dụng quy tắc 20-20-20, tức là sau mỗi 20 phút tập trung nhìn, hãy nhìn xa khoảng 6 mét trong 20 giây. Ngoài ra, cứ sau 30 – 40 phút mắt làm việc liên tục, hãy nhắm mắt lại và nghỉ ngơi khoảng 5 – 10 phút để thư giãn mắt.

3. Xây dựng chế độ dinh dưỡng tốt cho mắt

Chế độ dinh dưỡng lành mạnh và đầy đủ các dưỡng chất thiết yếu là nền tảng cho thị lực khỏe mạnh và ngăn ngừa các bệnh lý về mắt, với:

• Vitamin A có trong cà rốt, khoai lang, gan động vật, trứng và sữa,… giúp duy trì chức năng võng mạc và phòng ngừa bệnh quáng gà, đục thủy tinh thể.
• Vitamin C từ rau chân vịt, ớt chuông, cam, quýt,… hỗ trợ hệ miễn dịch của mắt, chống oxy hóa và bảo vệ mắt khỏi tác hại của tia UV.
• Vitamin E trong hạnh nhân, bông cải xanh và dầu hướng dương,… ngăn ngừa thoái hóa điểm vàng và giảm nguy cơ đục thủy tinh thể.
• Lutein và Zeaxanthin từ cải xoăn, súp lơ xanh là chất chống oxy hóa, giúp lọc tia UV và bảo vệ mắt khỏi ánh nắng mặt trời, giảm nguy cơ thoái hóa điểm vàng.
• Omega-3 trong cá hồi, cá thu, cá ngừ, hạt chia và quả óc chó,… cải thiện lưu thông máu đến mắt, giảm nguy cơ thoái hóa điểm vàng và bệnh khô mắt.
• Kẽm từ thịt bò, thịt gà, hàu và đậu lăng,… hỗ trợ vận chuyển vitamin A từ gan đến võng mạc và tăng cường chức năng nhìn trong đêm.

Việc bổ sung các dưỡng chất cần thiết vào chế độ ăn uống hàng ngày giúp duy trì thị lực sáng khỏe, phòng ngừa các vấn đề về mắt. Ngoài những dưỡng chất trên, bạn cũng có thể cân nhắc bổ sung tinh chất Broccophane từ thiên nhiên có trong chiết xuất bông cải xanh Broccoli. Broccophane chứa hàm lượng Sulforaphane cao, có lợi trong việc bảo vệ võng mạc và thủy tinh thể.

4. Hạn chế tiếp xúc ánh nắng

Ánh nắng mặt trời, đặc biệt là tia UV gây hại cho mắt, tăng nguy cơ bong võng mạc, đục thủy tinh thể, thoái hóa điểm vàng, thậm chí là ung thư mắt. Để bảo vệ mắt khỏi tác động của tia UV, bạn nên:

• Hạn chế ra ngoài trong giờ cao điểm từ 10 giờ sáng đến 4 giờ chiều khi tia UV ở mức cao nhất.
• Đeo kính râm chống UV khi cần ra ngoài để bảo vệ mắt và vùng da xung quanh khu vực mắt.
• Sử dụng mũ rộng vành để che chắn mắt khỏi ánh nắng trực tiếp.
• Thoa kem chống nắng với chỉ số SPF 30 trở lên hoặc cao hơn lên mặt và quanh mắt, bôi ít nhất 15 phút trước khi ra ngoài.

5. Thăm khám bác sĩ định kỳ để được tư vấn

Khám mắt định kỳ ít nhất 6 tháng/lần, đặc biệt nếu bạn bị cận thị nặng hoặc thuộc nhóm có nguy cơ bị bong võng mạc cao để phát hiện sớm các vấn đề về võng mạc như thoái hóa võng mạc và bong võng mạc, từ đó có biện pháp điều trị kịp thời. Ngoài ra, người cận thị cũng nên tránh các hoạt động thể chất mạnh, không tập thể dục quá sức và không dụi mắt mạnh để bảo vệ mắt.

Bong võng mạc có mổ cận được không, việc phẫu thuật mổ cận bằng laser chỉ tác động lên giác mạc mà không can thiệp sâu vào cấu trúc nội nhãn. Tuy nhiên, việc tiến hành phẫu thuật cận thị khi bị bong võng mạc cần được bác sĩ chuyên khoa đánh giá cẩn thận để đảm bảo an toàn và hiệu quả cao.