Trong thời đại công nghệ phát triển, việc dành hàng giờ liền trước màn hình điện thoại, máy tính đã khiến nhiều người gặp các vấn đề về thị lực. Trong đó, tình trạng cận thị giả ngày càng phổ biến nhưng lại dễ bị nhầm lẫn với cận thị thật. Cùng ECO Pharma tìm hiểu hiện tượng cận thị giả là gì trong bài viết sau. 
Cận thị giả là gì?
Cận thị giả là một tình trạng suy giảm thị lực tạm thời, trong đó mắt có các triệu chứng của cận thị nhưng không có những thay đổi cấu trúc vĩnh viễn liên quan đến cận thị thực sự. Nguyên nhân thường là do làm việc nhìn gần quá mức, chẳng hạn như đọc sách hoặc sử dụng màn hình máy tính, dẫn đến co thắt các cơ mi ở mắt. Điều này cản trở mắt tập trung hiệu quả vào các vật thể ở xa, tạo ra hiệu ứng cận thị. Trẻ em và thanh thiếu niên đặc biệt dễ bị cận thị giả do thường xuyên thực hiện các hoạt động đòi hỏi nhìn gần trong thời gian dài, như sử dụng điện thoại, máy vi tính. Một nghiên cứu đã phát hiện gần 1/4 số trẻ 6 tuổi và 19% số trẻ 13 tuổi bị cận thị giả. (1)
Có mấy dạng cận thị giả?
Cận thị giả có thể tồn tại ở 2 dạng là thực thể hay cơ năng. Thực thể là do hệ thần kinh phó giao cảm bị kích động quá mức. Cơ năng là do sự mệt mỏi thị giác hay khó chịu nhất thời của mắt. Tình trạng này thường gặp ở sinh viên trong mùa thi hay những người làm những công việc đòi hỏi mắt phải nhìn gần trong thời gian dài.
Phân biệt cận thị giả và cận thị thật
Nếu chỉ dựa trên các dấu hiệu, việc phân biệt cận thị giả với cận thị thật sẽ tương đối khó. Người bệnh chỉ có thể được chẩn đoán chính xác khi thăm khám cùng bác sĩ chuyên khoa. Hai tình trạng này khác biệt ở một số tiêu chí sau:
| Tiêu chí | Cận thị giả | Cận thị thật |
| Bản chất | Co thắt các cơ mi ở mắt, mang tính chất tạm thời. | Trục nhãn cầu dài ra hoặc giác mạc quá cong, mang tính chất lâu dài. |
| Hồi phục khi nghỉ | Có thể tự phục hồi sau khi nghỉ ngơi đầy đủ. | Không thể tự phục hồi, cần sử dụng kính, phẫu thuật để cải thiện thị lực. |
| Đeo kính cận | Đeo kính sẽ thấy mỏi mắt, nhức đầu, khó chịu hơn. | Đeo kính giúp nhìn rõ, thoải mái. |
| Khám chuyên khoa | Đo khúc xạ trước và sau nhỏ thuốc giãn điều tiết có sự khác nhau. | Đo trước và sau khi nhỏ thuốc hầu như không thay đổi. |
Dấu hiệu nhận biết cận thị giả
Người gặp phải tình trạng cận thị giả có thể gặp phải các dấu hiệu sau đây.
- Mắt nhìn xa bị mờ sau khi nhìn gần trong thời gian dài là triệu chứng chính của chứng cận thị giả.
- Đau đầu.
- Mỏi mắt.
- Nhức mắt.
- Chảy nước mắt.
- Sợ ánh sáng.
- Lác trong (mắt không thể nhìn đồng thời về một hướng như bình thường).
- Song thị (nhìn đôi).
Nguyên nhân gây cận thị giả là gì?
Chứng cận thị giả có thể do căng thẳng thị giác và tâm lý gây ra. Cơ thể xử lý những căng thẳng này bằng cách tăng hoạt động của hệ thần kinh phó giao cảm (PNS), dẫn đến co thắt cơ mi. Điều này khiến mắt bị mờ khi nhìn xa, một dấu hiệu điển hình của tình trạng cận thị. Ngoài ra, việc chủ quan không đi thăm khám mà tự ý sử dụng kính theo ý thích là nguyên nhân quan trọng khiến bệnh ngày càng tiến triển. (2)
Cận thị giả có nguy hiểm không?
Nếu không được kiểm soát đúng cách, chứng cận thị giả có thể làm trầm trọng thêm tình trạng mỏi mắt và góp phần dẫn đến những thay đổi vĩnh viễn trong cấu trúc mắt, tức cận thị thật. Tuy nhiên, với việc chăm sóc mắt đúng cách và khám mắt định kỳ, rủi ro này sẽ giảm thiểu đáng kể.
Cách điều trị cận thị giả hiệu quả
Tùy thuộc mức độ cận thị giả mà bệnh nhân có thể được chỉ định dùng kính mắt chuyên dụng để hỗ trợ quá trình điều tiết nhẹ nhàng hơn và ngừng sử dụng kính khi mắt đã phục hồi. Ngoài ra, bạn cũng có thể được chỉ định sử dụng các loại thuốc nhỏ mắt hỗ trợ điều tiết tốt hơn. Cận thị giả có thể được cải thiện thông qua việc giảm căng thẳng cho mắt. Điều này được thực hiện bằng cách nghỉ ngơi thường xuyên khi thực hiện các công việc cần nhìn gần. Tuân thủ quy tắc 20-20-20 (cứ sau 20 phút, hãy nghỉ 20 giây và nhìn vào một vật cách xa 6 mét). Cần đảm bảo môi trường học tập, làm việc có đủ ánh sáng.
Cách phòng ngừa cận thị giả tái phát
Bạn có thể thực hiện kết hợp những điều dưới đây để phòng ngừa cận thị giả tái phát và nâng cao sức khỏe của mắt nói chung:
- Nghỉ ngơi thường xuyên: Hãy thực hành quy tắc 20-20-20, nghĩa là bạn nên nhìn vào bất cứ vật gì cách xa 6 mét (20 feet) trong ít nhất 20 giây cứ sau mỗi 20 phút làm việc.
- Giảm thiểu thời gian sử dụng màn hình: Sử dụng các thiết bị điện tử trong thời gian ngắn hơn để tránh mỏi mắt. Tránh thực hiện các hoạt động nhìn gần liên tục quá 30 phút mà không nghỉ ngơi. Đảm bảo việc đọc và sử dụng thiết bị điện tử được thực hiện ở khoảng cách ít nhất 30 cm.
- Hoạt động ngoài trời: Tăng cường các hoạt động ngoài trời để tận dụng ánh sáng tự nhiên và khả năng tập trung ở khoảng cách xa, giúp thư giãn mắt.
- Lối sống cân bằng: Xây dựng một lối sống lành mạnh bao gồm tập thể dục thường xuyên, chế độ ăn uống cân bằng và ngủ đủ giấc. Tất cả những yếu tố này đều có khả năng giảm lo âu và tăng cường sức khỏe tổng thể của mắt.
- Bổ sung dưỡng chất cho mắt: Tinh chất Broccophane được chiết xuất từ bông cải xanh broccoli giàu sulforaphane, cùng Lutein, Zeaxanthin, Omega-3, cùng các loại vitamin và khoáng chất,... giúp hỗ trợ cải thiện các triệu chứng mắt khô, mỏi mắt, chảy nước mắt, góp phần duy trì sức khỏe của mắt một cách hiệu quả và an toàn.
Cận thị giả không nguy hiểm nếu được phát hiện và điều chỉnh kịp thời, nhưng lại có thể dẫn đến cận thị thật nếu người bệnh chủ quan. Vì vậy, hãy lắng nghe đôi mắt của mình, giảm bớt thời gian nhìn màn hình, nghỉ ngơi hợp lý và thăm khám khi có các dấu hiệu bất thường.
