Lâu ngày không xuất tinh có sao không là băn khoăn của nhiều nam giới nhưng thường ngại hỏi trực tiếp. Tình trạng này có thể do chủ động kiêng quan hệ hoặc do rối loạn khiến dù cương cứng nhưng không thể xuất tinh. Để hiểu rõ lâu ngày không xuất tinh ảnh hưởng thế nào đến sức khỏe sinh sản, nội tiết và tâm lý, mời bạn đọc cùng ECO Pharma theo dõi chi tiết trong bài viết dưới đây.
Không có con số cố định nào được coi là lâu ngày không xuất tinh cho tất cả nam giới. Mỗi người có tần suất quan hệ và nhu cầu khác nhau, có người vài ngày, có người vài tuần không xuất tinh vẫn có thể bình thường, miễn là không thấy đau tức bìu, căng nặng vùng sinh dục, giảm ham muốn hay khó đạt cực khoái.
Thực tế, số lần xuất tinh trung bình cũng thay đổi theo độ tuổi, tình trạng quan hệ và sức khỏe. Nam giới 25 tuổi – 29 tuổi thường xuất tinh đều đặn hơn, sau tuổi 30 tần suất này có xu hướng giảm dần khi tuổi tăng lên.
Hiện chưa có bằng chứng chắc chắn cho thấy không xuất tinh trong một thời gian gây hại trực tiếp cho sức khỏe. Ngược lại, một số nhận định rằng xuất tinh đều đặn có thể giúp giảm nguy cơ ung thư tuyến tiền liệt và quan hệ tình dục thỏa mãn còn hỗ trợ sức khỏe tinh thần, giấc ngủ và tâm lý. Vì vậy, thay vì cố ép mình theo một mức tần suất cố định, nam giới nên chú ý đến những thay đổi bất thường của cơ thể và đi khám khi xuất hiện triệu chứng khó chịu.
Xem thêm: Bao lâu nên xuất tinh 1 lần?
Trong y học cổ truyền, tinh trùng được xem là gốc của sự sinh trưởng, gồm tinh tiên thiên từ cha mẹ và tinh hậu thiên từ ăn uống, hoạt động của ngũ tạng, đều quy về thận. Các khái niệm bế tinh, dưỡng tinh, tồn tinh nhấn mạnh việc tiết chế và giữ gìn sức khỏe sinh dục, chứ không khuyến khích cố tình nhịn xuất tinh mỗi lần quan hệ.
Dưới góc nhìn hiện đại, xuất tinh là quá trình tinh dịch được dẫn vào niệu đạo và phóng ra ngoài, phần tinh trùng không dùng đến sẽ được cơ thể tái hấp thu và thường không tự gây bệnh lý.
Tuy nhiên, thực tế có nhiều nam giới bị lâu ngày không xuất tinh do các nguyên nhân khác nhau, thường gặp nhất là: (1)
Chủ động nhịn xuất tinh là tình huống nam giới cố ý không quan hệ tình dục hoặc không thủ dâm trong một khoảng thời gian nhất định, hoặc cố gắng đạt khoái cảm mà hạn chế xuất tinh.
Một số người thực hiện điều này vì lý do tôn giáo, rèn luyện ý chí, mong muốn giữ tinh để khỏe hơn hoặc theo các trào lưu như NoFap – trào lưu trực tuyến khuyến khích nam giới ngừng thủ dâm và xem phim khiêu dâm trong thời gian dài, thường nhằm mục đích cải thiện sức khỏe tâm lý…
Dưới góc nhìn y khoa, đây là lựa chọn về lối sống hơn là một vấn đề bệnh lý. Ở người khỏe mạnh, giảm tần suất xuất tinh trong một thời gian thường không gây hại trực tiếp, miễn là không xuất hiện các triệu chứng như đau tức bìu, căng nặng vùng sinh dục, rối loạn cương hoặc suy giảm ham muốn kéo dài. Tuy nhiên, nếu nam giới quá căng thẳng, ám ảnh về việc phải giữ tinh, có thể gây áp lực tâm lý, làm giảm chất lượng đời sống tình dục.
Lâu ngày không xuất tinh cũng thường gặp ở những người giảm ham muốn tình dục trong một giai đoạn. Các yếu tố như stress công việc, thiếu ngủ, mệt mỏi kéo dài, áp lực kinh tế, xung đột trong mối quan hệ, hay suy giảm testosterone theo tuổi… đều có thể khiến nam giới ít nghĩ đến chuyện quan hệ hoặc thủ dâm.
Trong trường hợp này, cơ quan sinh dục không có bất thường mà chủ yếu do yếu tố thể chất và tâm lý kết hợp. Nam giới ít nghĩ đến quan hệ, ít hoặc không thủ dâm, từ đó tần suất xuất tinh giảm rõ rệt. Trong nhiều trường hợp, khi cải thiện giấc ngủ, giảm stress, điều chỉnh lối sống, ham muốn có thể dần trở lại, tần suất xuất tinh cũng ổn định hơn.
Lâu ngày không xuất tinh ở nam giới có thể xuất phát từ rối loạn chức năng tình dục, tức là vẫn có ham muốn, cương và khoái cảm nhưng rất khó hoặc không thể xuất tinh. Thường gặp nhất là xuất tinh chậm (cần kích thích rất lâu hoặc chỉ xuất tinh được trong một số hoàn cảnh như khi thủ dâm); và không xuất tinh, khi đạt cực khoái nhưng không phóng tinh dịch ra ngoài.
Những rối loạn này có thể liên quan đến chấn thương tủy sống, tổn thương thần kinh vùng chậu, phẫu thuật tiết niệu – sinh dục, đái tháo đường, bệnh lý thần kinh, rối loạn nội tiết (testosterone thấp), tác dụng phụ thuốc chống trầm cảm hoặc các thuốc tác động lên hệ thần kinh, kết hợp với yếu tố tâm lý như lo âu, căng thẳng, ám ảnh thất bại.
Một dạng khác là xuất tinh ngược dòng, khi tinh dịch đi ngược vào bàng quang thay vì thoát ra ngoài. Nam giới vẫn đạt khoái cảm nhưng tinh dịch rất ít hoặc hầu như không có, nước tiểu sau đó có thể hơi đục. Tình trạng này thường gặp ở người đái tháo đường lâu năm, từng phẫu thuật tuyến tiền liệt hoặc cổ bàng quang, mắc bệnh lý thần kinh hoặc dùng thuốc ảnh hưởng cơ thắt cổ bàng quang. Xuất tinh ngược dòng thường không nguy hiểm cấp tính nhưng có thể gây vô sinh và dễ bị nhầm là lâu ngày không xuất tinh nếu không được chẩn đoán đúng.
Bởi vì quá trình hưng phấn và xuất tinh phụ thuộc vào hệ thần kinh, hormone và lưu lượng máu nên căng thẳng tâm lý dễ làm rối loạn cơ chế này. Khi stress, cơ thể tăng tiết adrenaline và cortisol, gây co thắt mạch máu, mất cân bằng thần kinh, khiến nam giới khó đạt ngưỡng xuất tinh hoặc phải kích thích rất lâu mới xuất tinh được.
Một khảo sát năm 2020 của Hiệp hội Tâm lý học Mỹ ghi nhận các vấn đề tài chính, áp lực công việc và thất nghiệp là nguồn gây căng thẳng quá mức, làm giảm ham muốn tình dục và góp phần vào rối loạn cương dương cũng như rối loạn xuất tinh.
Ngoài ra, lo lắng về hiệu suất tình dục, tự ti về hình thể, so sánh bản thân với hình ảnh cơ thể lý tưởng hoặc nội dung khiêu dâm, mâu thuẫn hay thiếu kết nối cảm xúc trong mối quan hệ đều làm gia tăng mức độ lo âu khi quan hệ. Khi nam giới vừa khó hưng phấn, vừa khó thư giãn, họ có xu hướng né tránh gần gũi, giảm tần suất quan hệ hoặc dừng cuộc giao hợp trước khi kịp xuất tinh, dẫn đến tình trạng lâu ngày không xuất tinh dù cơ quan sinh dục không có tổn thương rõ ràng.
Một số thuốc điều trị có thể gây tác dụng phụ làm rối loạn hưng phấn và phản xạ xuất tinh, khiến nam giới khó hoặc lâu ngày mới xuất tinh. Chẳng hạn như nhóm thuốc chống trầm cảm (đặc biệt SSRI như fluoxetine, sertraline, paroxetine), thuốc an thần, một số thuốc hạ huyết áp và thuốc điều trị phì đại tuyến tiền liệt có thể tác động lên hệ thần kinh và hormone, làm giảm khoái cảm, gây xuất tinh chậm, không xuất tinh hoặc xuất tinh ngược dòng.
Tình trạng này thường xuất hiện sau khi bắt đầu dùng thuốc hoặc tăng liều, vì vậy nếu thấy khó xuất tinh rõ rệt từ thời điểm dùng thuốc, nam giới nên trao đổi với bác sĩ để được điều chỉnh phù hợp.
Mặc dù ở nam giới khỏe mạnh không xuất tinh một thời gian thường không gây hại nghiêm trọng nhưng trong một số trường hợp điều này có thể gây ra một số khó chịu về thể chất và ảnh hưởng đến tâm lý, đời sống tình dục.
Cụ thể như:
Khi nam giới hưng phấn trong thời gian dài nhưng không xuất tinh hoặc không đạt cực khoái, máu dồn nhiều về tinh hoàn và vùng sinh dục có thể gây cảm giác nặng, căng tức, âm ỉ đau, hiện tượng còn được gọi là tăng áp lực mào tinh. Các nghiên cứu trước đây cho thấy tình trạng này khá thường gặp ở nam giới trẻ, lành tính và thường tự hết khi giảm kích thích hoặc sau khi xuất tinh, không gây tổn thương tinh hoàn lâu dài.
Tinh hoàn luôn sản xuất tinh trùng và phần tinh trùng không được phóng ra sẽ được cơ thể tái hấp thu nên nếu thỉnh thoảng lâu ngày mới xuất tinh thường không làm tắc tinh hoàn.
Tuy nhiên, một nghiên cứu trên 3.052 nam giới đánh giá khả năng sinh sản cho thấy thời gian kiêng xuất tinh quá ngắn (0 ngày – 1 ngày) nghĩa là tần suất xuất tinh quá dày có thể làm giảm thể tích tinh dịch, nồng độ tinh trùng và tổng số tinh trùng di động. Ngược lại, kiêng xuất tinh quá dài (>7 ngày) làm tăng nồng độ tinh trùng nhưng lại đi kèm giảm khả năng di động và tăng mức độ phân mảnh DNA tinh trùng.
Trong khảo sát thuộc dự án Nghiên cứu theo dõi sức khỏe trên 31.925 nam giới cho thấy những người có tần suất xuất tinh cao hơn (khoảng từ 21 lần/tháng trở lên) có nguy cơ ung thư tuyến tiền liệt thấp hơn so với nhóm chỉ xuất tinh 4 lần – 7 lần/tháng, cụ thể là nguy cơ giảm khoảng 19% – 22%. Kết quả này gợi ý rằng xuất tinh đều đặn có thể mang lại lợi ích nhất định cho sức khỏe tuyến tiền liệt bất kể rằng mối quan hệ nhân quả trực tiếp vẫn chưa được khẳng định tuyệt đối.
Ở những trường hợp lâu ngày không xuất tinh do rối loạn xuất tinh (xuất tinh chậm, không xuất tinh, xuất tinh ngược…), nam giới dễ rơi vào cảm giác lo âu trước mỗi lần quan hệ, tự ti vì sợ không đáp ứng được cho bạn tình, dần né tránh gần gũi và giảm gắn kết trong mối quan hệ.
Một tổng quan trên 11 nghiên cứu quan sát ghi nhận xuất tinh sớm đi kèm hàng loạt hậu quả bất lợi về tâm lý – xã hội và chất lượng sống, bao gồm lo âu, trầm cảm, căng thẳng cá nhân và ảnh hưởng tiêu cực đến mối quan hệ vợ chồng; thậm chí có thể khiến nam giới độc thân ngại thiết lập mối quan hệ mới.
Lâu ngày không xuất tinh cũng có thể dần làm giảm ham muốn tình dục ở nam giới. Khi nhiều lần hưng phấn nhưng không đạt cực khoái trọn vẹn, não bộ dễ gắn hoạt động tình dục với cảm giác căng thẳng, thất vọng thay vì thư giãn và dễ chịu. Các nghiên cứu về xuất tinh sớm cho thấy nam giới mắc rối loạn này thường có mức độ hài lòng tình dục và chất lượng sống thấp hơn; đồng thời lo âu và trầm cảm cao hơn so với người không mắc rối loạn, từ đó dễ né tránh quan hệ và dần suy giảm ham muốn tình dục.
Hiện chưa có bằng chứng rõ ràng cho thấy lâu không xuất tinh giúp cơ thể khỏe hơn hay cải thiện rõ rệt sức khỏe sinh sản. Thỉnh thoảng giảm tần suất xuất tinh vài ngày để điều chỉnh thói quen (ví dụ khi thủ dâm quá nhiều, lệ thuộc nội dung khiêu dâm hoặc muốn luyện kiểm soát xuất tinh) thường không gây hại và có thể mang lại một chút lợi ích về cảm nhận tình dục.
Một số nghiên cứu nhỏ ghi nhận nồng độ testosterone có thể tăng nhẹ sau vài ngày kiêng xuất tinh, nhưng số người tham gia ít, thời gian theo dõi ngắn và mức thay đổi hormone không đủ để kết luận rằng sức khỏe hay thể lực sẽ khác biệt rõ ràng.
Giảm tần suất xuất tinh thời gian ngắn ở nam giới kết hợp các kỹ thuật như edging, start–stop (dừng kích thích khi gần đạt cực khoái) hoặc squeeze (siết nhẹ quy đầu để giảm hưng phấn) có thể giúp kiểm soát tốt hơn tình trạng xuất tinh sớm, kéo dài thời gian quan hệ và cảm nhận cực khoái rõ hơn. Tuy nhiên, hiệu quả này còn phụ thuộc vào từng người và chủ yếu dựa vào luyện tập kỹ thuật, chứ không phải do nhịn càng lâu càng tốt.
Còn đối với quan điểm giữ tinh lâu ngày để tinh trùng khỏe hơn cũng không phù hợp với dữ liệu hiện có. Một số nghiên cứu cho thấy chỉ cần kiêng xuất tinh khoảng 1 ngày – 2 ngày đã có thể thu được mẫu tinh dịch đủ tốt. Ngược lại, kiêng quá dài (trên 4 ngày – 7 ngày) có thể làm giảm khả năng di động, thay đổi hình dạng và tăng tổn thương DNA tinh trùng. Ở nam giới khỏe mạnh, xuất tinh đều đặn, kể cả tương đối thường xuyên, thường không làm chất lượng tinh trùng suy giảm nghiêm trọng như nhiều người lo lắng.
Hiện không có khuyến cáo cố định về việc nam giới phải xuất tinh bao nhiêu lần mỗi tuần mới được coi là tốt cho sức khỏe, vì nhu cầu tình dục và tần suất quan hệ khác nhau ở mỗi người, từng giai đoạn cuộc sống, tùy tuổi, sức khỏe, mối quan hệ và tâm lý.
Hướng dẫn của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) chỉ yêu cầu nam giới kiêng xuất tinh 2 ngày – 7 ngày trước khi lấy tinh dịch đồ để xét nghiệm, chứ không dùng làm chuẩn cho sinh hoạt tình dục hằng ngày. Trong thực hành, bác sĩ cũng không đặt mục tiêu số lần xuất tinh cụ thể mà khuyên tần suất quan hệ nên dựa trên nhu cầu và sự thoải mái của cả hai; vài lần mỗi tuần là phù hợp với nhiều người, nhưng ít hơn hoặc nhiều hơn vẫn có thể bình thường nếu không kèm đau tức tinh hoàn, rối loạn cương, giảm ham muốn hay căng thẳng tâm lý.
Vì vậy, thay vì ép mình theo một con số cố định, nam giới nên lắng nghe cơ thể, chú ý dấu hiệu bất thường và đi khám khi cần, đồng thời duy trì đời sống tình dục điều độ, an toàn và tôn trọng cảm xúc của cả bản thân lẫn bạn đời.
Dưới đây là một số thắc mắc thường gặp xoay quanh chuyện lâu ngày không xuất tinh mà nhiều nam giới vẫn băn khoăn nhưng ngại hỏi trực tiếp.
Ở nam giới khỏe mạnh, tinh hoàn vẫn sản xuất tinh trùng liên tục, phần tinh trùng không được xuất ra ngoài sẽ không ứ đọng kéo dài. Các tinh trùng này dần thoái hóa và được tế bào tại mào tinh và ống dẫn tinh phân hủy, tái hấp thu trở lại vào cơ thể. Một phần nhỏ có thể được thải ra qua các đợt mộng tinh hoặc lẫn trong dịch tiết sinh dục. Do đó, thỉnh thoảng lâu ngày không xuất tinh thường không gây tắc nghẽn tinh hoàn hay tổn hại rõ rệt, miễn là không kèm theo đau tức bìu, sưng, cảm giác nặng vùng sinh dục hoặc các triệu chứng bất thường khác.
Người trẻ vài ngày đến vài tuần không xuất tinh thường vẫn được coi là bình thường nếu do bận rộn, xa bạn tình, ít nhu cầu tạm thời hoặc chủ động kiêng quan hệ/thủ dâm và không kèm triệu chứng khó chịu. Ngược lại, nếu rất hiếm khi xuất tinh vì khó cương, khó đạt cực khoái, luôn khó xuất tinh dù đã kích thích đầy đủ, hoặc kèm đau, sưng tinh hoàn, giảm ham muốn kéo dài thì nên đi khám bác sĩ nam khoa để được đánh giá sớm.
Lâu ngày không xuất tinh thường không gây hại vì cơ thể tự xử lý tinh trùng dư thừa. Tuy nhiên, nếu khoảng cách giữa các lần xuất tinh kéo dài nhưng kèm theo căng tức tinh hoàn, đau khi quan hệ, khó xuất tinh, giảm ham muốn hoặc căng thẳng tâm lý, nam giới nên đi khám nam khoa để được chẩn đoán chính xác. Còn đối với trường hợp suy giảm ham muốn ngắn hạn, có thể cân nhắc bổ sung nhóm tinh chất như Eurycoma Longifolia, Thông biển Pháp, Hàu Đại Dương, Tribulus Terrestris, Horny Goat Weed hỗ trợ chức năng sinh lý, tuy nhiên vẫn nên sử dụng theo tư vấn của bác sĩ hoặc dược sĩ.
