Nhiều người sau mổ Phaco vẫn gặp tình trạng nhìn mờ, lóa sáng hoặc thị lực chưa ổn định như kỳ vọng. Điều này dễ khiến bệnh nhân hoang mang và đặt câu hỏi liệu ca mổ có gặp vấn đề hay không. Trên thực tế mắt mờ sau mổ Phaco có thể xảy ra vì nhiều nguyên nhân khác nhau. Trong bài viết dưới đây, ECO Pharma sẽ giúp bạn hiểu rõ vì sao mắt mờ, giảm thị lực sau khi mổ Phaco.

Mắt mờ sau mổ Phaco có bình thường không?
Mặc dù phẫu thuật Phaco là kỹ thuật mổ hiện đại, ít xâm lấn nhưng mắt vẫn cần thời gian để hồi phục và thích nghi sau can thiệp ngoại khoa. Vì vậy phần lớn trường hợp mắt mờ sau mổ Phaco là hiện tượng bình thường, đặc biệt trong vài ngày đến vài tuần đầu sau phẫu thuật.
Để hiểu rõ vì sao tình trạng này thường được xem là bình thường, người bệnh cần nắm được bản chất của phẫu thuật Phaco. Thủ thuật này còn gọi là tán nhuyễn thủy tinh thể bằng siêu âm, là phương pháp điều trị đục thủy tinh thể được sử dụng phổ biến hiện nay. Trong quá trình mổ bác sĩ tạo một vết rạch rất nhỏ trên giác mạc thường khoảng 2mm - 3mm, sau đó đưa đầu dò siêu âm vào để tán nhuyễn và hút bỏ thủy tinh thể bị đục. Khi thủy tinh thể đục đã được lấy sạch một thủy tinh thể nhân tạo sẽ được cấy vào bao nang thông qua chính vết mổ này. (1)
Phẫu thuật phaco giúp giảm đau, hạn chế loạn thị và rút ngắn thời gian hồi phục so với các phương pháp mổ cũ. Tuy nhiên trong quá trình phẫu thuật giác mạc và các cấu trúc trong mắt vẫn chịu tác động nhất định của năng lượng siêu âm và thao tác can thiệp. Những tác động này có thể gây phù giác mạc nhẹ, khô mắt hoặc phản ứng viêm tạm thời khiến hình ảnh đi vào mắt chưa thực sự rõ nét ngay sau mổ. Đây chính là lý do vì sao nhiều người vẫn cảm thấy mắt còn mờ, nhìn chưa sắc nét như mong đợi dù ca phẫu thuật diễn ra thuận lợi.
Trong đa số trường hợp khi giác mạc dần hồi phục, phản ứng viêm giảm đi và mắt ổn định khúc xạ, thị lực sẽ cải thiện rõ rệt theo thời gian. Nhưng nếu tình trạng mắt mờ kéo dài, không cải thiện hoặc kèm theo các dấu hiệu bất thường như đau nhức, đỏ mắt nhiều, chói sáng hoặc giảm thị lực đột ngột, người bệnh cần đi khám lại để được đánh giá và xử trí kịp thời.
Các nguyên nhân thường gặp gây mắt mờ sau mổ Phaco
Như đã đề cập sau mổ Phaco thị lực không phải lúc nào cũng rõ ngay lập tức. Mắt mờ có thể xuất hiện do những thay đổi tạm thời trong giai đoạn hồi phục, tật khúc xạ chưa ổn định hoặc hoặc một số biến chứng cần theo dõi.
Dưới đây là thông tin phân tích chi tiết những nguyên nhân gây mắt mờ sau mổ phaco giúp người bệnh tránh lo lắng quá mức nhưng cũng không bỏ sót dấu hiệu nguy hiểm.
1. Phù giác mạc
Phù giác mạc là một trong những nguyên nhân chính khiến mắt mờ ngay sau mổ Phaco. Đây là tình trạng giác mạc giữ nước nhiều hơn bình thường do tế bào nội mô bị suy giảm chức năng tạm thời sau phẫu thuật khiến ánh sáng đi vào mắt kém và hình ảnh trở nên mờ như “có màn sương”.
Một tổng quan hệ thống phân tích hơn 3.000 trường hợp ghi nhận phù giác mạc sau phẫu thuật đục thủy tinh thể bằng Phaco xảy ra với tỷ lệ khoảng 6,2% - 11,3%. Nghiên cứu này cũng chỉ rõ phù giác mạc có liên quan đến mất tế bào nội mô trong quá trình phẫu thuật và các yếu tố nguy cơ như tuổi cao, mật độ tế bào nội mô thấp trước mổ, nhân thủy tinh thể cứng hoặc thời gian phẫu thuật kéo dài. Trong đa số trường hợp phù giác mạc mang tính tạm thời và sẽ giảm dần sau vài ngày đến vài tuần khi giác mạc hồi phục, giúp thị lực cải thiện theo thời gian. (2)
2. Khô mắt
Khô mắt là nguyên nhân rất thường gặp khiến giảm thị lực sau mổ Phaco nhưng dễ bị bỏ qua. Sau phẫu thuật mắt có thể chớp ít hơn, bề mặt giác mạc bị kích thích và việc dùng thuốc nhỏ mắt liên tục làm màng nước mắt kém ổn định. Vì vậy người bệnh hay gặp tình trạng nhìn lúc rõ lúc mờ, kèm cảm giác khô, cộm, rát hoặc mỏi mắt, nhất là khi đọc sách hoặc dùng điện thoại, máy vi tính.
Một nghiên cứu theo dõi 92 bệnh nhân mổ Phaco không biến chứng cho thấy khoảng 9,8% người bệnh có triệu chứng khô mắt rõ vào ngày thứ 7 sau mổ. Nếu đo bằng các xét nghiệm khách quan thì hơn một nửa số bệnh nhân có lớp nước mắt kém ổn định trong giai đoạn này. Tuy nhiên điều quan trọng là phần lớn trường hợp khô mắt là tạm thời và sẽ cải thiện dần sau vài tuần đến vài tháng khi mắt hồi phục và được bổ sung nước mắt nhân tạo đúng cách.
3. Phù hoàng điểm dạng nang (CME)
Phù hoàng điểm dạng nang là một nguyên nhân có thể khiến mắt mờ kéo dài sau mổ Phaco, thường xuất hiện sau vài tuần đến vài tháng. Do hoàng điểm là vùng nhìn trung tâm của võng mạc nên khi bị phù người bệnh sẽ thấy mờ ở giữa hình ảnh, nhìn kém rõ hoặc hơi méo mặc dù mắt không đau và ít đỏ.
Sau phẫu thuật phản ứng viêm trong mắt có thể làm dịch rò rỉ từ mạch máu võng mạc và tích tụ tại hoàng điểm. Theo tổng quan nghiên cứu năm 2025 sau mổ Phaco không biến chứng, phù hoàng điểm gây giảm thị lực rõ trên lâm sàng chỉ gặp khoảng 0,1% - 2,35% bệnh nhân. Tuy nhiên nếu phát hiện bằng chụp cắt lớp võng mạc (OCT) tỷ lệ phù hoàng điểm có thể cao hơn khoảng 3% - 41% do nhiều trường hợp còn nhẹ và chưa gây triệu chứng rõ.
4. Đục bao sau thủy tinh thể
Sau phẫu thuật Phaco một số người bệnh có thể gặp tình trạng đục bao sau thủy tinh thể khiến thị lực giảm trở lại sau một thời gian nhìn rõ. Tình trạng này thường xuất hiện muộn với nguyên nhân là lớp bao sau, nơi đặt thủy tinh thể nhân tạo dần bị mờ do sự tăng sinh của các tế bào còn sót lại làm ánh sáng đi vào mắt kém trong suốt.
Biểu hiện thường gặp là nhìn mờ trở lại, chói lóa, khó chịu khi nhìn ngược sáng, cảm giác khá giống với đục thủy tinh thể trước phẫu thuật. Theo các nghiên cứu tổng quan khoảng 20% người bệnh xuất hiện đục bao sau sau 2 - 3 năm và tỷ lệ này có thể tăng lên gần 30% sau 5 năm ngay cả khi ca mổ Phaco ban đầu diễn ra thuận lợi.
5. Thay đổi khúc xạ tạm thời hoặc tồn dư độ cận/loạn
Sau mổ Phaco mắt cần thời gian để ổn định khúc xạ nên trong vài tuần đầu, người bệnh có thể thấy nhìn chưa thật rõ hoặc hơi mờ nhất là người từng có cận, viễn hay loạn thị nặng. Ngoài ra một số trường hợp còn tồn dư độ cận, viễn hoặc loạn thị nhẹ khiến thị lực chưa đạt mức tối ưu. Khi mắt đã ổn định bác sĩ sẽ đo lại khúc xạ và tư vấn đeo kính phù hợp để cải thiện chất lượng nhìn nếu cần.
6. Các nguyên nhân khác
Ngoài những nguyên nhân thường gặp một số tình trạng ít gặp nhưng nghiêm trọng cũng có thể gây giảm thị lực sau mổ Phaco như tăng nhãn áp, viêm nội nhãn (nhiễm trùng trong mắt), viêm màng bồ đào, thoái hóa điểm vàng, bệnh võng mạc do đái tháo đường hoặc bong võng mạc. Những nguyên nhân này thường không chỉ gây nhìn mờ mà còn kèm theo đau nhức mắt, đỏ nhiều, nhìn méo hình hoặc giảm thị lực nhanh. Khi xuất hiện các dấu hiệu này người bệnh cần đi khám ngay để được chẩn đoán và xử trí kịp thời, tránh ảnh hưởng lâu dài đến thị lực.
Mắt mờ sau mổ Phaco bao lâu thì hết?
Trong đa số trường hợp tình trạng mắt mờ sau mổ Phaco sẽ cải thiện rõ trong 1 - 2 tuần đầu và ổn định thị lực trong khoảng 1 - 3 tháng sau phẫu thuật. Nhiều người bắt đầu nhìn rõ hơn chỉ sau vài ngày nhưng cũng có trường hợp cần vài tuần để thị lực đạt mức tối ưu. Điều này còn phụ thuộc vào tốc độ hồi phục của từng mắt và nguyên nhân gây mờ.
Chẳng hạn như ở những người bệnh có giác mạc khỏe, ít viêm và không có bệnh lý mắt kèm theo, cảm giác mờ thường giảm nhanh trong những ngày đầu sau mổ. Nhưng người lớn tuổi, người có giác mạc nhạy cảm, khô mắt hoặc từng mắc các bệnh như đái tháo đường, viêm màng bồ đào… có thể cần nhiều thời gian hơn để thị lực cải thiện.
Bên cạnh đó nguyên nhân gây mờ cũng ảnh hưởng trực tiếp đến thời gian hồi phục. Mờ do phù giác mạc nhẹ, khô mắt hay phản ứng viêm sau mổ thường là tạm thời và cải thiện dần theo ngày. Nhưng nếu mờ liên quan đến các vấn đề xuất hiện muộn như đục bao sau thủy tinh thể hoặc phù hoàng điểm dạng nang, thị lực có thể không tự hết, cần được điều trị bổ sung để phục hồi thị lực.
Vì vậy nếu sau thời gian hồi phục dự kiến mà thị lực vẫn không cải thiện hoặc xuất hiện các dấu hiệu bất thường như nhìn mờ tăng dần, méo hình, chói sáng hay đau nhức mắt, người bệnh nên tái khám sớm để được bác sĩ đánh giá và xử trí kịp thời.
Khi nào mắt mờ sau mổ Phaco là dấu hiệu nguy hiểm?
Mắt mờ sau mổ Phaco được xem là nguy hiểm khi tình trạng này không cải thiện mà còn nặng hơn theo thời gian, đặc biệt nếu xuất hiện kèm các dấu hiệu bất thường. Người bệnh cần đi khám ngay khi mắt mờ kèm đau nhức, đỏ mắt nhiều, chói sáng, nhìn mờ tăng nhanh hoặc giảm thị lực đột ngột vì đây có thể là dấu hiệu viêm nội nhãn sau mổ, biến chứng hiếm nhưng có nguy cơ gây mất thị lực vĩnh viễn nếu xử trí chậm.
Trường hợp mắt mờ kéo dài nhiều tuần, kèm nhìn méo hình hoặc khó đọc chữ nhỏ dù không đau có thể liên quan đến phù hoàng điểm dạng nang, gây giảm thị lực trung tâm kéo dài nếu không điều trị. Ngoài ra mắt mờ kèm đau tức, nhức đầu, buồn nôn có thể gợi ý tăng nhãn áp sau mổ; nhìn mờ đột ngột kèm chớp sáng, bóng đen hoặc cảm giác rèm che trước mắt là dấu hiệu cảnh báo bong võng mạc, cần cấp cứu nhãn khoa.
Cách khắc phục tình trạng mắt mờ sau mổ Phaco
Để mắt hồi phục nhanh và thị lực cải thiện tốt sau phẫu thuật Phaco người bệnh cần kết hợp điều trị đúng và chăm sóc hợp lý trong giai đoạn hậu phẫu. Cụ thể là:
- Tuân thủ thuốc nhỏ mắt theo chỉ định của bác sĩ: Sau mổ Phaco bác sĩ thường kê thuốc nhỏ mắt nhằm giảm viêm, ngừa nhiễm trùng và hỗ trợ mắt phục hồi thị lực. Người bệnh cần dùng thuốc đúng liều, đúng thời gian theo hướng dẫn. Mắt mờ do phù giác mạc hoặc khô mắt thường được điều trị bằng thuốc chống phù, kháng viêm và nước mắt nhân tạo. Nếu có viêm màng bồ đào, cần dùng thuốc kháng viêm theo đơn và tái khám đều đặn. Trường hợp nặng như viêm nội nhãn phải điều trị kháng sinh sớm và tích cực để tránh tổn thương thị lực vĩnh viễn. Đối với phù hoàng điểm dạng nang bác sĩ có thể chỉ định thuốc đặc hiệu hoặc tiêm thuốc kháng VEGF để cải thiện thị lực trung tâm.
- Nghỉ ngơi hợp lý và tránh hoạt động gắng sức trong giai đoạn đầu: Trong khoảng 7 - 10 ngày đầu sau mổ Phaco, mắt vẫn đang trong quá trình lành thương và ổn định thị lực vì vậy người bệnh cần nghỉ ngơi nhiều hơn bình thường. Nên tránh khiêng vác nặng, cúi gập người sâu, tập thể dục cường độ cao hoặc các động tác làm tăng áp lực lên mắt vì có thể ảnh hưởng đến vết mổ và làm chậm hồi phục. Các sinh hoạt nhẹ như đọc sách, xem tivi, dùng điện thoại hoặc máy vi tính vẫn có thể thực hiện nhưng không nên nhìn liên tục trong thời gian dài. Người bệnh nên cho mắt nghỉ sau mỗi 20 - 30 phút, chớp mắt thường xuyên hoặc nhắm mắt thư giãn vài phút để hạn chế khô mắt và mỏi mắt.
- Bảo vệ mắt và giữ vệ sinh đúng cách: Sau phẫu thuật Phaco người bệnh nên đeo kính bảo hộ hoặc kính râm khi ra ngoài kể cả khi trời không nắng để bảo vệ mắt và hạn chế khô, chói. Tuyệt đối không dụi mắt dù có cảm giác cộm, ngứa nhẹ hoặc chảy nước mắt vì hành động này có thể làm tổn thương vết mổ và tăng nguy cơ nhiễm trùng. Trong 1 tuần - 2 tuần đầu cần tránh để nước, xà phòng, dầu gội hoặc mỹ phẩm dính vào mắt; khi rửa mặt nên lau nhẹ bằng khăn sạch, ẩm. Người bệnh cũng nên tránh trang điểm vùng mắt, không bơi lội, không ngâm mình trong bồn nước nóng hay xông hơi, vì môi trường ẩm và hóa chất có thể làm mắt bị viêm hoặc nhiễm khuẩn.
- Tái khám đúng lịch và theo dõi các dấu hiệu bất thường: Người bệnh cần tái khám đúng hẹn để bác sĩ đánh giá mức độ hồi phục của giác mạc, tình trạng khúc xạ và phát hiện sớm các nguyên nhân khiến mắt mờ kéo dài như khô mắt, tồn dư độ, đục bao sau hoặc phù hoàng điểm. Nếu thị lực không cải thiện theo thời gian hoặc xuất hiện các dấu hiệu bất thường như đau mắt, đỏ mắt nhiều, nhìn mờ tăng lên hay chói sáng, nên đi khám sớm để được xử trí kịp thời, tránh ảnh hưởng lâu dài đến thị lực.
Tóm lại mắt mờ sau mổ Phaco trong phần lớn trường hợp là hiện tượng bình thường và tạm thời, liên quan đến quá trình hồi phục tự nhiên của mắt sau phẫu thuật. Tình trạng này thường cải thiện dần trong vài ngày đến vài tuần khi giác mạc ổn định, viêm giảm và khúc xạ được điều chỉnh. Tuy nhiên nếu mắt mờ kéo dài, không cải thiện theo thời gian hoặc kèm theo các dấu hiệu bất thường như đau nhức, đỏ nhiều, chói sáng hay giảm thị lực đột ngột, người bệnh không nên chủ quan mà cần đi khám sớm để loại trừ các biến chứng nguy hiểm.





