Nhiều cha mẹ bất ngờ khi thấy da của con loang lổ do rối loạn sắc tố. Phần lớn đều cảm thấy lo lắng vì không biết con bị bệnh gì, có nguy hiểm hay không. Trong bài viết này ECO Pharma sẽ giúp cha mẹ tìm hiểu về rối loạn sắc tố da ở trẻ em, bao gồm nguyên nhân, nhận biết, điều trị, phòng ngừa và các vấn đề liên quan.
Rối loạn sắc tố da ở trẻ em là những thay đổi về màu da xảy ra ở trẻ nhỏ và thiếu niên. Rối loạn này có thể tạo ra các mảng da sáng hơn hoặc tối hơn, trông khác biệt so với các vùng da xung quanh. Chúng có thể là vết bớt, u máu, lác sữa, giảm sắc tố sau sinh, tàn nhang và đa số thường lành tính. Nhưng số ít trường hợp có liên quan đến bệnh lý vì vậy trẻ cần được theo dõi và thăm khám với bác sĩ da liễu.
Rối loạn sắc tố da ở bé gồm các dạng giảm sắc tố, tăng sắc tố và rối loạn sắc tố hỗn hợp. Một số do di truyền, một số do mắc phải.
Giảm sắc tố da
Tăng sắc tố da
Các vấn đề khác
Rối loạn sắc tố da ít gặp hơn, thường liên quan đến bệnh da liễu mạn tính như chàm, vảy nến gây cả vùng thâm và vùng giảm sắc tố. Ngoài ra các bệnh lý mãn tính như tiểu đường, bệnh Addison và bệnh tuyến giáp cũng có thể gây rối loạn sắc tố da.
Bệnh có thể xuất phát từ các tác nhân như sau:
Da mỏng: Da trẻ nhỏ thường mỏng hơn người trưởng thành khiến cấu trúc mạch máu của bé dễ dàng nhìn thấy qua da khiến da đỏ sẫm ở những vùng có nhiều mạch máu và nhạt màu ở những vùng còn lại.
Di truyền: Thực tế có đến 125 gen có thể ảnh hưởng đến da tối màu. Nồng độ melanin tối màu (eumelanin) được sản xuất nhiều hơn ở bé có ba mẹ da sẫm màu; ngược lại ba mẹ có da sáng màu thì làn da của trẻ cũng có nhiều sắc tố sáng màu (pheomelanin) hơn. (1)
Bé bị rối loạn sắc tố da do nắng mặt trời, viêm mụn, nấm da, rối loạn miễn dịch, dùng một số loại thuốc hoặc mắc một số bệnh lý mãn tính như tiểu đường, tuyến giáp, bệnh Addison.
Tình trạng rối loạn sắc tố da ở trẻ em có thể biểu hiện bằng hàng loạt bất thường như:
Rối loạn sắc tố da ở trẻ nhỏ dạng tăng sắc tố như bớt Ota, bớt Becker, tàn nhang, sẹo thâm, tuy là lành tính nhưng có thể ảnh hưởng đến tâm lý do trông khác biệt và thiếu thẩm mỹ. Trong khi các rối loạn tăng sắc tố do bệnh mãn tính như tiểu đường, bệnh addison, bệnh tuyến giáp sẽ khiến trẻ phải đối mặt với các nguy cơ sức khỏe nghiêm trọng; Những trẻ như vậy cần phải được kiểm soát tốt bệnh tật để ngăn tiến triển trên da và các biến chứng toàn thân.
Các rối loạn sắc tố dạng giảm hoặc mất sắc tố như lang ben chỉ gây ra vấn đề ngoài da thông thường, không ảnh hưởng đến sức khỏe; nhưng bạch tạng sẽ khiến trẻ phải đối diện với nguy cơ ung thư da cao hơn.
Vì vậy điều quan trọng là trẻ cần được thăm khám sức khỏe định kỳ (mỗi tháng một lần đối với trẻ sơ sinh; 3 tháng một lần đối với trẻ nhũ nhi; mỗi năm hai lần đối với trẻ từ độ tuổi mẫu giáo). Những cuộc thăm khám sức khỏe tổng quát sẽ giúp phát hiện kịp thời các tổn thương trên da để trẻ được chẩn đoán và điều trị đúng cách. Trẻ nên được khám ở các bệnh viện đa khoa hiện đại như Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh. Ở Tâm Anh những trường hợp rối loạn sắc tố da do nguyên nhân phức tạp, Nhi khoa sẽ kết hợp với các chuyên khoa Da liễu, Ung bướu, Nội tiết – Đái tháo đường hội chẩn và xây dựng phác đồ điều trị đạt mục tiêu kiểm soát hoặc khỏi bệnh nhưng ít ảnh hưởng nhất đến sự phát triển của trẻ. Tâm Anh có đội ngũ các chuyên gia, bác sĩ đầu ngành giàu kinh nghiệm; trang thiết bị máy móc, công nghệ hiện đại vì vậy mang đến hiệu quả khám chữa bệnh chất lượng cao như ở các quốc gia phát triển.
Các phương pháp điều trị rối loạn sắc tố da ở trẻ em rất đa dạng, tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng và loại bệnh. Dưới đây là các phương pháp điều trị điển hình cho một số rối loạn sắc tố da thường gặp ở trẻ em:
Đối với các rối loạn tăng sắc tố như tăng sắc tố sau viêm, các bệnh lý da liễu gây ra các mảng đỏ, nâu hoặc đen trên da, phương pháp điều trị là kem chống nắng kết hợp với:
Đối với các rối loạn giảm sắc tố như bệnh vảy phấn trắng, bệnh bạch tạng… gây ra các mảng trắng hoặc sáng trên da, điều trị sẽ là chống nắng kết hợp với các phương pháp (2):
Chăm sóc da đúng cách là biện pháp bảo vệ chủ động khỏi rối loạn sắc tố da và các tổn thương khác. Trước hết ba mẹ nên:
Với những bước đơn giản này, ba mẹ hoàn toàn có thể giúp làn da bé khỏe mạnh và mềm mại.
Rối loạn sắc tố da ở trẻ em có thể là một vấn đề đáng lo ngại và ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng sống của các bé. Tuy nhiên nếu được chủ động chăm sóc, bảo da từ sớm có thể làm giảm hoặc tránh được nguy cơ này. Đối với các bé bị thay đổi màu sắc da mà không phải do các tình trạng thông thường, cần được thăm khám tại bệnh viện để chẩn đoán cụ thể và điều trị sớm.
