Sau phẫu thuật cận thị có một số kiêng kỵ cần duy trì trong vài tuần đầu để đảm bảo cho sự phục hồi. Vì vậy nắm rõ sau khi mổ mắt cận kiêng gì rất quan trọng để ngăn ngừa các nguy cơ ảnh hưởng đến kết quả điều trị. Cùng ECO Pharma tìm hiểu chi tiết ngay sau đây.

Sau khi mổ mắt cận kiêng gì?
Trong vài thập kỷ gần đây các công nghệ phẫu thuật khúc xạ hiện đại đã giúp hàng triệu người bị cận thị nhìn rõ không còn phụ thuộc vào kính. Mặc dù hầu hết đều là phẫu thuật xâm lấn tối thiểu nhưng vẫn xảy ra biến chứng sau mổ như nhiễm trùng, suy yếu giác mạc và các vấn đề về thị lực ban đêm, một phần do chăm sóc hậu phẫu kém. Vì vậy việc tuân thủ các khuyến cáo kiêng kỵ trong giai đoạn sau mổ mắt cận rất quan trọng để giúp mắt phục hồi tốt mà không gặp phải bất kỳ biến chứng nào.
1. Kiêng dụi mắt hoặc chạm tay vào mắt
Sau phẫu thuật khúc xạ bề mặt giác mạc và mô quanh mắt đang trong quá trình hồi phục nên rất nhạy cảm với các tác động cơ học. Việc dụi hoặc chạm tay vào mắt có thể gây nhiễm trùng và tổn thương giác mạc.
Sau xuất viện nếu bị cộm, ngứa hoặc khó chịu mắt người bệnh nên nhỏ thuốc được bác sĩ kê đơn và đeo kính bảo vệ để ngăn chạm tay vào mắt.
2. Kiêng nước, xà phòng, dầu gội vào mắt
Trong 24 - 72 giờ đầu sau phẫu thuật người bệnh cần tránh để nước và các loại hoá mỹ phẩm bắn vào mắt. Vì vậy khi rửa mặt bạn nên dùng khăn hoặc bông tẩy trang thay vì vỗ nước lên mặt. Các hoạt động bơi lội, xông hơi cần kiêng ít nhất một tháng.
3. Kiêng trang điểm vùng mắt
Người bệnh nên tránh trang điểm mắt trong tháng đầu tiên. Các loại mỹ phẩm mắt như mascara, kẻ mí, phấn màu có thể gây kích ứng và nhiễm trùng mắt. Ngoài ra các sản phẩm tẩy trang mắt cũng có thể gây ra nguy cơ tương tự.
4. Kiêng vận động mạnh, chơi thể thao
Sau mổ mắt cận các hoạt động thể thao cần tạm ngưng trong vài tuần đầu. Các bộ môn như chạy nhanh, gym, thể thao đối kháng có thể làm tăng áp lực nội nhãn dẫn đến nguy cơ chảy máu hoặc tổn thương cấu trúc mắt. Người bệnh chỉ nên tập luyện nhẹ nhàng như đi bộ, tập yoga, thiền.
5. Kiêng lái xe và làm việc với màn hình
Những ngày đầu sau phẫu thuật thị lực chưa ổn định hay gặp phải tình trạng chói, mờ hoặc mỏi mắt. Việc lái xe và tiếp xúc với màn hình điện tử quá sớm sẽ không an toàn. Mắt dễ bị dính khói bụi, nhiễm trùng, khô mỏi làm chậm quá trình hồi phục.
Vì vậy người bệnh nên nghỉ ngơi một tuần trước khi quay trở lại làm việc với màn hình và lái xe.
6. Kiêng bụi bẩn, khói thuốc, môi trường ô nhiễm
Bụi bẩn và khói thuốc là các yếu tố gây kích thích bề mặt giác mạc. Chúng làm tăng phản ứng viêm, gây khô mắt và kéo dài thời gian lành thương. Do đó người bệnh cần tránh khói thuốc hoàn toàn, hạn chế ra ngoài trời trong vài ngày đầu sau phẫu thuật; sau đó nên sử dụng kính mỗi khi rời khỏi nhà.
7. Kiêng nằm sấp
Tư thế nằm sấp gây áp lực trực tiếp lên nhãn cầu, đặc biệt nguy hiểm trong giai đoạn giác mạc còn yếu sau mổ. Áp lực cơ học kéo dài trong lúc ngủ có thể ảnh hưởng đến cấu trúc giác mạc gây chèn ép và xê dịch vạt giác mạc.
Tốt nhất bạn nên nằm ngửa trong tuần đầu tiên. Sử dụng gối kê cao đầu cũng giúp giảm áp lực nội nhãn và giảm tình trạng sưng nề mi mắt vào buổi sáng. Đừng quên sử dụng kính bảo hộ chuyên dụng được cấp sau mổ để đảm bảo dù bạn có xoay người khi ngủ, mắt vẫn được bảo vệ khỏi sự cọ xát với gối hay chăn mền.
8. Rượu bia, thuốc lá, cà phê
Rượu bia và thuốc lá có thể làm chậm quá trình hồi phục thông qua cơ chế gây mất nước, tăng phản ứng viêm và ảnh hưởng đến tuần hoàn vi mạch. Cà phê và các đồ uống chứa chất kích thích cũng có thể làm tăng cảm giác khô, mỏi mắt nếu sử dụng nhiều. Trong giai đoạn đầu sau mổ người bệnh nên hạn chế hoặc tránh các chất này để hỗ trợ mắt hồi phục ổn định và an toàn.
Tìm hiểu thêm: Hướng dẫn chăm sóc mắt sau phẫu thuật đúng cách
Sau mổ mắt cận kiêng ăn gì?
Dưới đây là các loại thực phẩm người bệnh nên kiêng trong giai đoạn đầu sau mổ để tránh ảnh hưởng đến quá trình hồi phục thị lực:
- Thực phẩm cay nóng (ớt, tiêu, gừng, tỏi sống): Các loại gia vị cay nồng có thể kích thích tuyến lệ gây tình trạng chảy nước mắt hoặc nóng rát vùng mắt. Điều này khiến bạn khó chịu và có xu hướng muốn đưa tay lên dụi mắt, gây nguy hiểm cho vết mổ.
- Đồ chiên rán nhiều dầu mỡ, đồ chế biến sẵn: Thực phẩm chứa nhiều chất béo trans, muối, chất phụ gia và dầu mỡ không lành mạnh có thể thúc đẩy phản ứng viêm trong cơ thể. Ngoài ra chất bảo quản trong đồ hộp có thể ảnh hưởng đến quá trình trao đổi chất của tế bào giác mạc, làm chậm thời gian phục hồi.
- Thực phẩm dễ gây dị ứng: Nếu bạn có tiền sử dị ứng với hải sản, nhộng hay một loại thực phẩm nhất định hãy tuyệt đối tránh xa chúng. Phản ứng dị ứng gây ngứa mắt sẽ ảnh hưởng đến quá trình hồi phục sau phẫu thuật.
Mổ mắt xong nên ăn gì?
Sau phẫu thuật mắt người bệnh nên bổ sung các nhóm thực phẩm sau để ngăn ngừa phản ứng viêm và thúc đẩy quá trình lành thương của giác mạc.
1. Thực phẩm giàu omega-3
Omega-3 là nhóm axit béo có đặc tính chống viêm và góp phần cải thiện chất lượng phim nước mắt, giúp giảm khô, khó chịu ở mắt sau mổ. Các nguồn omega-3 có lợi bao gồm cá hồi, cá thu, cá mòi, hạt lanh, hạt chia và quả óc chó nên được bổ sung trong bữa ăn hằng ngày. Nghiên cứu cho thấy việc bổ sung lượng lớn axit béo không bão hòa đa omega-3 vào chế độ ăn uống giúp giảm các triệu chứng khô mắt sau phẫu thuật đục thủy tinh thể và tăng độ ổn định của màng nước mắt. (1)
2. Thực phẩm giàu protein (đạm)
Protein đóng vai trò thiết yếu trong tái tạo mô và sửa chữa tổn thương sau can thiệp phẫu thuật. Người mới mổ mắt nên bổ sung đầy đủ đạm từ các nguồn dễ tiêu như thịt nạc, cá, trứng, sữa, đậu phụ và các loại đậu theo các phương thức chế biến lành mạnh để hỗ trợ quá trình lành thương của giác mạc.
3. Thực phẩm giàu vitamin A
Vitamin A còn được gọi là retinol - một loại vitamin tan trong chất béo thiết yếu mà cơ thể người không thể tự tổng hợp được. Nó đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì cân bằng nội môi của bề mặt nhãn cầu.
Các kết quả nghiên cứu cho thấy vitamin A có hiệu quả trong việc tăng cường biểu hiện mucin ở kết mạc, thúc đẩy quá trình lành vết thương ở cả giác mạc và kết mạc bằng cách tăng cường sửa chữa biểu mô, giảm apoptosis tế bào, ngăn ngừa sự sừng hóa giác mạc. Người bệnh nên ưu tiên bổ sung vitamin A thông qua các thực phẩm như cà rốt, bí đỏ, khoai lang, rau màu xanh đậm hoặc gan động vật với lượng hợp lý.
4. Thực phẩm giàu vitamin C
Vitamin C có tác dụng bảo vệ mắt khỏi tác hại của tia cực tím, tham gia vào quá trình tổng hợp collagen và tăng cường hệ miễn dịch từ đó góp phần thúc đẩy lành thương sau mổ. Các loại trái cây và rau xanh giàu vitamin C tốt cho mắt như cam, quýt, ổi, kiwi, dâu tây, đu đủ, cà chua hoặc bông cải xanh.
Bổ sung vitamin C trong chế độ ăn uống có thể làm tăng nồng độ vitamin C trong thủy tinh thể. Một số bằng chứng cho thấy tỷ lệ mắc đục thủy tinh thể có xu hướng cao hơn ở những người có nồng độ vitamin C trong huyết tương thấp. Điều này gợi ý rằng việc bổ sung vitamin C có thể giúp duy trì và phục hồi mức vitamin C trong cơ thể theo tuổi tác từ đó góp phần bảo vệ thủy tinh thể.
5. Thực phẩm giàu vitamin E & kẽm
Vitamin E bảo vệ các tế bào mắt khỏi gốc tự do và hỗ trợ quá trình hồi phục mô sau phẫu thuật. Còn kẽm là vi chất thiết yếu tham gia vào hoạt động của hệ miễn dịch, quá trình tổng hợp protein và sửa chữa mô tổn thương.
Thực phẩm giàu vitamin E như hạnh nhân, hạt hướng dương, hạt dẻ, quả bơ, dầu thực vật (dầu hướng dương, dầu oliu, dầu mầm lúa mì) và các loại rau xanh; Thực phẩm giàu kẽm như hàu, tôm, cua, thịt bò, thịt lợn nạc, trứng, sữa, các loại đậu và ngũ cốc nguyên hạt.
6. Chất chống oxy hóa (lutein & zeaxanthin)
Lutein và zeaxanthin là hai carotenoid có nồng độ cao tại điểm vàng của võng mạc đóng vai trò quan trọng trong việc lọc ánh sáng xanh, bảo vệ tế bào thị giác trước stress oxy hóa. Các chất này giúp giảm tổn thương võng mạc do ánh sáng và quá trình lão hóa đồng thời hỗ trợ duy trì chức năng thị giác sau phẫu thuật. Nguồn thực phẩm giàu lutein và zeaxanthin bao gồm các loại rau lá xanh đậm như cải bó xôi, cải xoăn, rau diếp xanh cùng với ngô vàng, bông cải xanh, lòng đỏ trứng. (4)
7. Thực phẩm bổ sung probiotics
Probiotics là các vi khuẩn có lợi giúp duy trì cân bằng hệ vi sinh đường ruột từ đó hỗ trợ hấp thu dưỡng chất và tăng cường đáp ứng miễn dịch của cơ thể. Người bệnh nên bổ sung probiotics thông qua thực phẩm như sữa chua, kefir, sữa lên men, kim chi hoặc các sản phẩm lên men tự nhiên giúp cải thiện sức khỏe toàn thân, gián tiếp hỗ trợ quá trình hồi phục mô và ổn định sức khỏe mắt sau phẫu thuật.
8. Uống đủ nước
Nước giữ vai trò thiết yếu trong việc duy trì độ ẩm của bề mặt nhãn cầu và ổn định chất lượng phim nước mắt, đặc biệt trong giai đoạn dễ khô mắt sau mổ cận. Uống đủ 1.5 - 2 lít nước mỗi ngày giúp hạn chế tình trạng khô, cộm và hỗ trợ quá trình hồi phục sinh lý của mắt, đồng thời nên tránh các đồ uống gây mất nước hoặc chứa nhiều chất kích thích.
Sau mổ mắt cận bao lâu thì hồi phục hoàn toàn?
Thời gian hồi phục hoàn toàn sau khi mổ mắt cận thường kéo dài từ 3 - 6 tháng tùy thuộc vào phương pháp phẫu thuật và cơ địa của mỗi người. Dù nhiều bệnh nhân có thể nhìn rõ chỉ sau vài ngày nhưng giác mạc và các cấu trúc liên quan vẫn cần thời gian để ổn định sinh học hoàn toàn.
Nhìn chung thị lực có thể ổn định sau khoảng một tuần nhưng hồi phục hoàn toàn, tức giác mạc lành hẳn, giảm khô mắt, chói sáng thường kéo dài hơn. Thời gian này khác nhau giữa các phương pháp mổ mắt:
- LASIK: Sau LASIK đa số người bệnh nhìn rõ trong vòng 24 giờ đầu, có thể kèm khô mắt nhẹ hoặc chói sáng trong vài tuần. Giác mạc thường ổn định hoàn toàn sau khoảng một đến 3 tháng khi vạt giác mạc bám chắc và cấu trúc mô đạt trạng thái cân bằng.
- SMILE: Thị lực thường cải thiện sau vài ngày. Do kỹ thuật xâm lấn tối thiểu và không tạo vạt giác mạc, nguy cơ khô mắt thường thấp hơn LASIK. Thời gian hồi phục hoàn toàn thường khoảng một đến 2 tháng.
- PRK/TransPRK: Đây là nhóm phẫu thuật bào mòn bề mặt giác mạc nên thời gian hồi phục lâu hơn. Trong những ngày đầu, thị lực thường mờ và cải thiện dần sau một đến 2 tuần. Tuy nhiên để giác mạc tái tạo hoàn toàn và thị lực ổn định lâu dài có thể cần 3 đến 6 tháng.
Ngoài phẫu thuật laser, một số phương pháp điều trị tật khúc xạ khác cũng có thời gian hồi phục riêng:
- ICL (cấy kính nội nhãn): Thị lực thường cải thiện sau một đến 2 ngày, mắt cần vài tuần đến một tháng để thích nghi hoàn toàn.
- Thay thủy tinh thể khúc xạ (RLE): Thị lực rõ dần sau vài ngày, thường ổn định trong một đến 2 tháng khi não bộ thích nghi với thủy tinh thể nhân tạo.
Việc tuân thủ đúng các khuyến cáo về sau khi mổ mắt cận kiêng gì giúp giảm nguy cơ biến chứng và hỗ trợ quá trình hồi phục thị lực. Bên cạnh chăm sóc mắt và điều chỉnh sinh hoạt hợp lý, người bệnh nếu thấy mắt xuất hiện những triệu chứng bất thường như cảm giác đau tăng dần, đỏ nhiều, chảy dịch, giảm thị lực đột ngột hoặc nhìn mờ kéo dài, cần đến bệnh viện thăm khám ngay để xử trí kịp thời.





