Các nốt sùi nhỏ ban đầu có thể không gây nhiều khó chịu, nhưng nếu kéo dài hoặc không được điều trị, tổn thương có thể lan rộng và phát triển thành những mảng sùi lớn. Tình trạng sùi mào gà nặng không chỉ ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày mà còn làm tăng nguy cơ gặp phải nhiều biến chứng về sức khỏe. Cùng ECO Pharma tìm hiểu dấu hiệu nhận biết, nguyên nhân khiến bệnh tiến triển nặng và các phương pháp điều trị đang được áp dụng hiện nay.
Sùi mào gà giai đoạn nặng là tình trạng các tổn thương do HPV phát triển với số lượng nhiều, kích thước lớn và lan rộng trên vùng da hoặc niêm mạc bị nhiễm. Thay vì chỉ xuất hiện dưới dạng các nốt sùi nhỏ riêng lẻ, các tổn thương có thể liên kết với nhau thành từng mảng lớn giống hoa súp lơ hoặc mào gà. Khi kích thước tăng lên, các mảng sùi dễ bị cọ xát gây chảy máu, tiết dịch và có mùi hôi, đặc biệt nếu xuất hiện bội nhiễm vi khuẩn.
Trong những trường hợp hiếm gặp, tổn thương có thể phát triển thành sùi mào gà khổng lồ. Đây là khối sùi dạng súp lơ có kích thước lớn ở vùng sinh dục hoặc hậu môn, thường kèm tình trạng chảy máu, tiết dịch, mùi hôi và nhiễm trùng tại chỗ.
Phần lớn các trường hợp sùi mào gà liên quan đến HPV type 6 và 11, hai chủng virus gây khoảng 90% trường hợp mắc bệnh.
Sau khi xâm nhập vào cơ thể, virus HPV thường trải qua một thời gian ủ bệnh trước khi gây ra các tổn thương nhìn thấy được. Thời gian này có thể kéo dài từ vài tuần đến nhiều tháng, thậm chí nhiều năm tùy từng trường hợp.
Khi sùi mào gà tiến triển nặng, các nốt sùi thường phát triển nhanh về kích thước và số lượng, tạo thành từng mảng lớn, dễ gây chảy máu, tiết dịch, đau hoặc khó chịu. Triệu chứng có thể khác nhau tùy vị trí tổn thương. Dưới đây là những dấu hiệu thường gặp ở nam giới, nữ giới và các trường hợp xuất hiện tại miệng, họng hoặc hậu môn.
Ở nam giới, các mảng sùi thường xuất hiện tại thân dương vật, bao quy đầu, rãnh quy đầu hoặc bìu. Ban đầu, tổn thương có thể chỉ là những nốt nhỏ, nhưng theo thời gian chúng có thể phát triển thành các cụm lớn với bề mặt sần sùi, dễ chảy máu khi cọ xát hoặc quan hệ tình dục. Khi tổn thương bị kích ứng hoặc bội nhiễm, vùng bệnh có thể tiết dịch, có mùi khó chịu và gây ngứa rát kéo dài.
Xem thêm: Cách nhận biết sùi mào gà ở dương vật
Ở nữ giới, tổn thương có thể xuất hiện tại âm hộ, môi lớn, môi bé, thành âm đạo hoặc cổ tử cung. Khi bệnh tiến triển, các nốt sùi có thể lan rộng và liên kết thành từng mảng lớn. Người bệnh có thể cảm thấy vướng víu, khó chịu ở vùng kín hoặc xuất hiện chảy máu khi quan hệ tình dục
Do một số tổn thương nằm sâu bên trong đường sinh dục nên người bệnh có thể không dễ dàng phát hiện bằng mắt thường. Trong nhiều trường hợp, bệnh chỉ được phát hiện khi khám phụ khoa hoặc xuất hiện các triệu chứng rõ rệt hơn.
Xem thêm: Sùi mào gà âm đạo có gây đau đớn không?
Ngoài cơ quan sinh dục, sùi mào gà còn có thể xuất hiện ở miệng, họng hoặc vùng hậu môn. HPV có thể lây sang niêm mạc miệng và họng khi quan hệ tình dục bằng đường miệng với người nhiễm virus. Các tổn thương sùi có thể xuất hiện ở môi, lưỡi, amidan, họng hoặc thanh quản. Ban đầu người bệnh có thể chỉ cảm thấy vướng víu hoặc khó chịu khi nuốt. Khi tổn thương phát triển lớn hơn các nốt sùi có thể gây khó nuốt, khàn tiếng, đau họng kéo dài và trong một số trường hợp có thể gây khó thở do cản trở đường thở.
Tại vùng hậu môn, các mảng sùi lớn có thể gây đau, chảy máu hoặc khó chịu khi đại tiện. Trong những trường hợp hiếm gặp, tổn thương có thể phát triển thành khối sùi khổng lồ, xâm lấn mô lân cận và ảnh hưởng đáng kể đến chức năng của vùng bị tổn thương.
Sùi mào gà có thể tiến triển nặng hơn khi các tổn thương không được phát hiện hoặc điều trị kịp thời, tạo điều kiện cho HPV tiếp tục tồn tại và phát triển. Theo thời gian, các nốt sùi có thể tăng về số lượng, kích thước và lan rộng. Những yếu tố góp phần thúc đẩy quá trình này tiến triển nhanh có thể kể đến như:
Tâm lý e ngại hoặc chủ quan trước các dấu hiệu bất thường ở vùng sinh dục khiến nhiều người trì hoãn việc thăm khám và điều trị. Trong thời gian này, các nốt sùi vẫn tiếp tục phát triển, tăng về kích thước và số lượng, làm quá trình điều trị sau đó trở nên khó khăn hơn.
Ngoài ra một số người tự điều trị bằng các sản phẩm trị mụn cóc thông thường. Việc sử dụng không đúng cách không chỉ gây kích ứng hoặc tổn thương da mà còn làm chậm điều trị đúng, tạo điều kiện để bệnh tiếp tục tiến triển.
Bên cạnh việc điều trị chậm trễ, suy giảm miễn dịch cũng làm tăng nguy cơ bệnh tiến triển. Hệ miễn dịch có vai trò quan trọng trong việc kiểm soát sự nhân lên của HPV. Khi khả năng miễn dịch suy yếu, cơ thể sẽ khó kiểm soát virus hơn, tạo điều kiện cho các tổn thương phát triển và tái phát.
Nguy cơ này đặc biệt cao ở người nhiễm HIV hoặc đang sử dụng thuốc ức chế miễn dịch sau ghép tạng. Ở những đối tượng này, sùi mào gà thường dễ xuất hiện hơn, tổn thương có xu hướng lan rộng, tái phát nhiều lần và khó điều trị hơn so với người có hệ miễn dịch bình thường.
Ngoài tình trạng suy giảm miễn dịch, thai kỳ cũng có thể làm các tổn thương sùi mào gà phát triển nhanh hơn. Sự thay đổi về nội tiết và điều hòa miễn dịch trong thời gian mang thai có thể khiến các nốt sùi tăng kích thước, xuất hiện nhiều hơn và dễ chảy máu hơn so với trước khi mang thai.
Sùi mào gà kéo dài và lan rộng làm tăng nguy cơ xuất hiện nhiều biến chứng khác nhau, đặc biệt ở những người đồng nhiễm HPV nguy cơ cao hoặc có tổn thương phát triển thành các mảng sùi lớn.
Dưới đây là những biến chứng của bệnh sùi mào gà có thể xảy ra:
Phần lớn trường hợp sùi mào gà do HPV type 6 và 11 gây ra. Đây là các chủng HPV nguy cơ thấp nên hiếm khi gây ung thư. Tuy nhiên nếu tổn thương tồn tại kéo dài, phát triển thành các khối sùi lớn hoặc tái phát nhiều lần, đặc biệt là u sùi khổng lồ Buschke-Lowenstein, tổn thương có thể chuyển dạng ác tính thành ung thư biểu mô tế bào vảy. Mặc dù vậy đây là biến chứng hiếm gặp.
Ngoài ra một số người bệnh có thể đồng nhiễm các chủng HPV nguy cơ cao như HPV 16 và 18. Các chủng HPV này có liên quan đến sự hình thành các tổn thương tiền ung thư và nhiều loại ung thư, bao gồm ung thư cổ tử cung, hậu môn, âm hộ, âm đạo, dương vật và hầu họng nếu tình trạng nhiễm kéo dài.
Nhiễm HPV được cho là có thể ảnh hưởng đến khả năng sinh sản ở cả nam và nữ thông qua nhiều cơ chế khác nhau. Ở nam giới, virus có thể tác động đến chất lượng tinh trùng, bao gồm khả năng di động, số lượng, hình thái và tính toàn vẹn ADN của tinh trùng. Với nữ giới, HPV được ghi nhận có thể ảnh hưởng đến quá trình làm tổ của phôi và làm tăng nguy cơ xảy ra một số biến cố thai sản.
Trong thời gian mang thai, các tổn thương từ sùi mào gà có thể phát triển nhanh hơn và dễ chảy máu hơn do những thay đổi của cơ thể. Các mảng sùi lớn xuất hiện ở âm hộ hoặc âm đạo có thể chảy máu khi bị kéo căng trong quá trình chuyển dạ. Trong một số trường hợp hiếm gặp, nếu các tổn thương phát triển quá lớn và che lấp hoặc làm hẹp đường sinh, bác sĩ có thể cân nhắc chỉ định mổ lấy thai.
Mặc dù khả năng lây truyền HPV từ mẹ sang con là rất thấp nhưng trong một số trường hợp hiếm gặp, trẻ vẫn có thể nhiễm virus và phát triển các khối u nhú trong đường hô hấp. Tình trạng này được gọi là u nhú đường hô hấp tái diễn, có thể gây ảnh hưởng đến hô hấp và cần được theo dõi, điều trị phù hợp.
Sùi mào gà nặng vẫn có thể điều trị được, nhưng việc loại bỏ tổn thương không đồng nghĩa với loại bỏ hoàn toàn HPV khỏi cơ thể. Do đó bệnh vẫn có thể tái phát và thường cần kết hợp các phương pháp thủ thuật hoặc ngoại khoa khi tổn thương lan rộng. Những phương pháp được áp dụng trong điều trị sùi mào gà có thể kể đến như:
Đối với các mảng sùi lớn, mục tiêu điều trị là loại bỏ tổn thương và hạn chế nguy cơ tái phát. Tùy vào vị trí, kích thước và mức độ lan rộng của tổn thương, bác sĩ có thể lựa chọn các phương pháp khác nhau. Bao gồm:
Bên cạnh các phương pháp loại bỏ tổn thương như đốt điện, laser hoặc phẫu thuật, điều trị nội khoa cũng có vai trò trong kiểm soát sùi mào gà. Tùy vào kích thước, số lượng, vị trí tổn thương và tình trạng của người bệnh, bác sĩ có thể chỉ định thuốc bôi tại chỗ ngay từ giai đoạn đầu hoặc phối hợp sau can thiệp ngoại khoa nhằm xử lý các tổn thương còn sót và giảm nguy cơ tái phát.
Imiquimod là thuốc bôi điều hòa miễn dịch tại chỗ giúp tăng cường đáp ứng miễn dịch của cơ thể tại vùng tổn thương. Thuốc thường được sử dụng theo chỉ định của bác sĩ và cần tuân thủ đúng thời gian điều trị để đạt hiệu quả mong muốn.
Trường hợp vùng sùi xuất hiện bội nhiễm với các biểu hiện như sưng đỏ, đau, chảy dịch hoặc có mùi hôi, bác sĩ có thể chỉ định thêm kháng sinh hoặc các thuốc điều trị phù hợp tùy theo nguyên nhân gây nhiễm trùng. Sau điều trị, người bệnh cần tái khám định kỳ để đánh giá đáp ứng, phát hiện sớm tổn thương tái phát và có hướng xử trí kịp thời.
Khi sùi mào gà nặng phát triển thành các mảng tổn thương lớn, quá trình điều trị thường phức tạp và kéo dài hơn so với giai đoạn đầu. Vì vậy người bệnh nên chủ động thăm khám ngay khi xuất hiện các nốt sùi bất thường để giảm nguy cơ biến chứng và nâng cao hiệu quả điều trị.
