Ngày An toàn Thực phẩm Thế giới diễn ra vào 7/6 hằng năm, nhằm nhắc nhở mọi người cần chủ động quan tâm hơn đến sự an toàn trong bữa ăn. Chọn mua, bảo quản và chế biến thực phẩm đúng cách có thể giúp giảm nguy cơ ngộ độc, bệnh đường tiêu hóa. Cùng ECO Pharma tìm hiểu ý nghĩa và cách hưởng ứng ngày hội an toàn vệ sinh thực phẩm thế giới qua bài viết sau.
Ngày An toàn Thực phẩm Thế giới có tên tiếng Anh là World Food Safety Day, thường được diễn ra vào 7/6 hằng năm. Đây là ngày quốc tế nhắc nhở mọi người quan tâm hơn đến an toàn thực phẩm bao gồm khâu sản xuất, kinh doanh, chọn mua, bảo quản và chế biến thức ăn trong mỗi gia đình.
Ngày này được Đại hội đồng Liên Hợp Quốc chính thức thông qua vào ngày 20/12/2018 và bắt đầu tổ chức từ năm 2019. Hiện nay, sự kiện do Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO) phối hợp triển khai, nhằm kêu gọi các quốc gia, doanh nghiệp và người dân cùng giảm nguy cơ bệnh tật do thực phẩm không an toàn.
Mục tiêu mà Ngày An toàn Thực phẩm Thế giới 07/06 là kêu gọi các quốc gia, doanh nghiệp và người dân cùng giảm nguy cơ thực phẩm bị nhiễm khuẩn, virus, ký sinh trùng hoặc hóa chất độc hại. Nói dễ hiểu hơn, ngày này khuyến khích mọi người, mọi bên cùng làm tốt vai trò của mình. Các cơ quan quản lý tăng giám sát, doanh nghiệp bảo đảm nguồn nguyên liệu, quy trình sản xuất an toàn, cung ứng sản phẩm đầu ra đạt chuẩn. Còn ở mỗi gia đình, trong các bữa ăn hàng ngày cần chọn thực phẩm rõ nguồn gốc, chế biến hợp vệ sinh, nấu chín kỹ và bảo quản đúng cách.
Ý nghĩa của ngày này càng quan trọng hơn khi cộng đồng cần nhìn nhận rõ an toàn thực phẩm ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe hằng ngày như thế nào. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), thực phẩm không an toàn có thể gây hơn 200 bệnh khác nhau, từ tiêu chảy đến ung thư; cập nhật ngày 4/6/2026 ước tính mỗi năm có khoảng 866 triệu người mắc bệnh sau khi ăn thực phẩm bị ô nhiễm và 1,52 triệu người tử vong. Trẻ dưới 5 tuổi là nhóm dễ bị ảnh hưởng nặng, chiếm 29% gánh nặng sức khỏe do thực phẩm không an toàn và ghi nhận 143.000 ca tử vong trong năm 2021.
Mỗi năm, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO) chọn một chủ đề riêng cho Ngày An toàn Thực phẩm Thế giới, nhằm nhấn mạnh vấn đề an toàn thực phẩm cần được ưu tiên trong từng giai đoạn. Các chủ đề này giúp các quốc gia, doanh nghiệp và người dân hiểu rõ nên tập trung vào đâu, từ tiêu chuẩn thực phẩm, ứng phó sự cố đến vai trò của khoa học và dữ liệu. (1)
Dưới đây là cách hai tổ chức này lựa chọn chủ đề và những thông điệp nổi bật qua các năm.
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO) không công bố một quy trình cố định cho việc chọn chủ đề hằng năm. Tuy nhiên, các chủ đề thường bám sát vấn đề an toàn thực phẩm đang được quan tâm trên toàn cầu, như tiêu chuẩn thực phẩm, sự cố an toàn thực phẩm, vai trò của khoa học hoặc dữ liệu về bệnh truyền qua thực phẩm.
Ví dụ, chủ đề năm 2026 tập trung vào việc dùng dữ liệu về bệnh tật, gánh nặng và tử vong để xây dựng giải pháp an toàn thực phẩm hiệu quả hơn. Sau khi chọn chủ đề, WHO và FAO phát triển bộ công cụ truyền thông để các quốc gia hưởng ứng. Bộ tài liệu thường có thông điệp chính, hình ảnh, gợi ý hoạt động và hướng dẫn cách tham gia sự kiện quanh ngày 7/6.
Các chủ đề 5 năm gần đây cho thấy Ngày An toàn Thực phẩm Thế giới ngày càng đi vào những vấn đề cụ thể hơn. Cụ thể:
Mỗi chủ đề của Ngày An toàn Thực phẩm Thế giới đều mang một thông điệp riêng, nhưng cùng hướng đến mục tiêu chung là giúp thực phẩm an toàn hơn và giảm nguy cơ bệnh tật cho cộng đồng.
Thực trạng an toàn thực phẩm tại Việt Nam vẫn còn nhiều điểm cần chú ý, nhất là ở bếp ăn tập thể, cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống và thức ăn đường phố. Theo Cục An toàn thực phẩm, năm 2025 cả nước ghi nhận 84 vụ ngộ độc thực phẩm với 2.301 người mắc; riêng quý I/2026 có 36 vụ, tăng 20 vụ so với cùng kỳ năm 2025.
Vì nguy cơ mất an toàn thực phẩm vẫn hiện hữu trong đời sống hằng ngày nên Việt Nam cần chủ động phòng ngừa, kiểm soát an toàn thực phẩm chặt chẽ hơn. Cụ thể là kiểm soát đầy đủ từng khâu bao gồm nguyên liệu, sản xuất, vận chuyển, bảo quản đến chế biến và tiêu dùng. Cách làm này phù hợp với hướng tiếp cận “Một sức khỏe”, đòi hỏi sự phối hợp giữa y tế, nông nghiệp, môi trường, doanh nghiệp và cộng đồng.
Bên cạnh đó, cần tăng cường truy xuất nguồn gốc, kiểm nghiệm, hậu kiểm, cảnh báo sớm và thu hồi thực phẩm không an toàn giúp phòng ngừa ngộ độc, kiểm soát nguyên liệu và loại bỏ thực phẩm kém chất lượng. Truyền thông cho người dân cũng là cách giúp mọi người hiểu và ứng dụng an toàn thực phẩm trong công việc hằng ngày, như chọn thực phẩm rõ nguồn gốc, rửa tay và dụng cụ sạch, tách riêng đồ sống – chín, nấu chín kỹ và bảo quản đúng nhiệt độ.
Hoạt động hưởng ứng Ngày An toàn Thực phẩm Thế giới tại Việt Nam thường gắn với truyền thông cộng đồng, kiểm tra giám sát và nâng cao trách nhiệm của các cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm. Năm 2026, Tháng hành động vì an toàn thực phẩm được triển khai trên phạm vi toàn quốc từ 15/4 đến 15/5, tập trung vào phòng ngừa ngộ độc thực phẩm tại bếp ăn tập thể, cơ sở dịch vụ ăn uống và thức ăn đường phố.
Ở cấp địa phương, các hoạt động có thể gồm tuyên truyền tại trường học, khu dân cư, chợ, khu công nghiệp; đồng thời tăng cường kiểm tra nguồn gốc nguyên liệu, điều kiện chế biến, bảo quản và kinh doanh thực phẩm. Đối với doanh nghiệp, cơ sở kinh doanh thực phẩm cần hưởng ứng bằng hành động cụ thể như kiểm soát nguyên liệu, tuân thủ quy trình vệ sinh, ghi nhãn đầy đủ, bảo quản đúng điều kiện và chủ động thu hồi sản phẩm khi phát hiện nguy cơ mất an toàn.
Người dân cũng có thể tham gia từ chính bữa ăn hằng ngày bằng cách chọn thực phẩm rõ nguồn gốc, kiểm tra hạn sử dụng, không mua thực phẩm ôi thiu hoặc có dấu hiệu bất thường. Khi chế biến, cần rửa tay và dụng cụ sạch, tách riêng thực phẩm sống – chín, nấu chín kỹ, bảo quản đúng nhiệt độ. Nếu phát hiện thực phẩm nghi ngờ không an toàn hoặc cơ sở kinh doanh mất vệ sinh, người dân nên phản ánh đến cơ quan chức năng để được kiểm tra, xử lý kịp thời.
Ngày An toàn Thực phẩm Thế giới nhắc mỗi người nhìn lại cách thực phẩm được chọn mua, chế biến và sử dụng hằng ngày. An toàn thực phẩm cần sự phối hợp từ cơ quan quản lý, doanh nghiệp đến từng gia đình để giảm nguy cơ ngộ độc và bệnh truyền qua thực phẩm. Chủ động chọn thực phẩm rõ nguồn gốc, giữ vệ sinh khi chế biến, nấu chín kỹ và bảo quản đúng cách là những việc thiết thực mà bạn có thể bảo vệ sức khỏe cho bản thân và gia đình từ bữa ăn.
