Đột quỵ là tình trạng cấp cứu nguy hiểm, có thể để lại di chứng nặng nề nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời. Trước những nguy cơ đó, Ngày Đột quỵ Thế giới 29/10 được tổ chức hằng năm nhằm nâng cao nhận thức và kêu gọi cộng đồng chủ động phòng ngừa bệnh. Mời bạn đọc cùng ECO Pharma tìm hiểu ý nghĩa Ngày Thế giới phòng chống Đột quỵ trong bài viết dưới đây.
.jpg)
Ngày Đột quỵ Thế giới là gì?
Ngày Đột quỵ Thế giới (World Stroke Day) được tổ chức vào ngày 29/10 hằng năm nhằm nâng cao nhận thức về phòng ngừa, phát hiện sớm và điều trị đột quỵ. Kể từ khi ra đời, chiến dịch đã lan tỏa nhiều thông điệp thiết thực nhằm giảm gánh nặng đột quỵ trên toàn cầu. Điều này được thể hiện rõ qua quá trình hình thành và thông điệp của chiến dịch năm 2026.
1. Nguồn gốc ra đời
Ngày Thế giới phòng chống Đột quỵ được Tổ chức Đột quỵ Thế giới (World Stroke Organization - WSO) khởi xướng vào năm 2006. Đến năm 2010, WSO tuyên bố đột quỵ là vấn đề khẩn cấp về sức khỏe cộng đồng, nhấn mạnh sự cần thiết của việc tăng cường phòng ngừa, điều trị và chăm sóc người bệnh. Từ đó, ngày 29/10 trở thành dịp để các quốc gia cùng lan tỏa kiến thức và thúc đẩy hành động giảm thiểu gánh nặng đột quỵ. (1)
2. Ý nghĩa và thông điệp năm 2026
Theo WSO, chiến dịch năm 2026 mang thông điệp “Every M1nute Counts” (Mỗi phút đều quý giá), kết hợp lời kêu gọi #ActFAST, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nhận biết sớm và cấp cứu đột quỵ kịp thời.
Thông điệp khuyến khích cộng đồng ghi nhớ quy tắc FAST gồm F – Face (méo mặt), A – Arms (yếu tay), S – Speech (nói khó) và T – Time (gọi cấp cứu ngay) nhằm mục tiêu can thiệp kịp thời, hạn chế tổn thương não, tăng cơ hội điều trị và phục hồi. Bên cạnh đó, chiến dịch còn thúc đẩy các hoạt động truyền thông, chia sẻ kiến thức và nâng cao nhận thức cộng đồng, góp phần giảm nguy cơ tử vong và di chứng do đột quỵ.
Tại sao chúng ta cần quan tâm đến chiến dịch Ngày Đột quỵ Thế giới?
Đột quỵ là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong và tàn tật trên toàn cầu. Mức độ nguy hiểm của bệnh được thể hiện qua số ca mắc, tử vong và những hậu quả nghiêm trọng khi không được cấp cứu kịp thời như sau:
1. Thống kê tình hình đột quỵ trên toàn cầu và tại Việt Nam
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), đột quỵ là nguyên nhân đứng thứ ba gây tử vong và mất số năm sống khỏe mạnh trên toàn cầu trong năm 2021. Thế giới ghi nhận khoảng 11,9 triệu ca đột quỵ mới, với 93,8 triệu người đang sống chung với hậu quả của bệnh. Đáng chú ý, cứ bốn người trưởng thành thì có khoảng một người có nguy cơ bị đột quỵ trong suốt cuộc đời.
Tại Việt Nam, nghiên cứu công bố năm 2025 trên Journal of Stroke and Cerebrovascular Diseases, dựa trên dữ liệu GBD 2021, ước tính có 166.954 ca tử vong do đột quỵ trong năm 2021. Tỷ lệ mắc mới chuẩn hóa theo tuổi đạt 203,36 ca/100.000 dân, cao hơn mức trung bình của Đông Nam Á (187,98 ca) và toàn cầu (141,55 ca). Những số liệu này cho thấy gánh nặng đột quỵ vẫn rất lớn, đặt ra yêu cầu tăng cường phòng ngừa, nhận biết sớm và cải thiện khả năng tiếp cận cấp cứu tại Việt Nam.
2. Hệ lụy nguy hiểm nếu bỏ lỡ “thời gian vàng”
Đột quỵ xảy ra khi mạch máu não bị tắc nghẽn hoặc vỡ, làm gián đoạn quá trình cung cấp máu và oxy cho tế bào não. Nếu không được cấp cứu kịp thời, vùng não tổn thương có thể lan rộng, làm tăng nguy cơ liệt vận động, rối loạn ngôn ngữ, suy giảm nhận thức, mất khả năng tự chăm sóc hoặc tử vong.
Theo hướng dẫn năm 2026 của Hiệp hội Tim mạch Mỹ và Hiệp hội Đột quỵ Mỹ (AHA/ASA), người bệnh nhồi máu não đủ điều kiện có thể được điều trị bằng thuốc tiêu sợi huyết trong vòng 4,5 giờ kể từ khi khởi phát triệu chứng. Một số trường hợp tắc mạch máu lớn có thể được lấy huyết khối cơ học trong vòng 24 giờ, tùy tình trạng người bệnh và kết quả chẩn đoán hình ảnh.
Tuy nhiên, các mốc thời gian này không có nghĩa người bệnh có thể trì hoãn cấp cứu. Điều trị càng sớm, cơ hội hạn chế tổn thương não và phục hồi chức năng càng cao. Vì vậy, khi xuất hiện dấu hiệu nghi ngờ đột quỵ, cần gọi cấp cứu 115 ngay, không chờ triệu chứng tự thuyên giảm.
Hành động để hưởng ứng Ngày Đột quỵ Thế giới
Để hưởng ứng Ngày Đột quỵ Thế giới, mỗi người có thể chủ động giảm nguy cơ mắc bệnh bằng cách kiểm soát các yếu tố nguy cơ, duy trì chế độ sinh hoạt lành mạnh và vận động thường xuyên. Một số biện pháp thiết thực gồm:
1. Tầm soát và kiểm soát các bệnh lý nền
Tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn lipid máu và rung nhĩ là những yếu tố làm tăng nguy cơ đột quỵ. Trong đó, WHO xác định tăng huyết áp là yếu tố nguy cơ quan trọng hàng đầu, có thể làm tăng nguy cơ đột quỵ gần ba lần. Vì vậy, mỗi người nên kiểm tra huyết áp định kỳ, theo dõi đường huyết, mỡ máu và đánh giá nguy cơ tim mạch theo hướng dẫn của bác sĩ. Người mắc bệnh nền cần tuân thủ điều trị, tái khám đúng hẹn để hạn chế biến chứng mạch máu não.
2. Xây dựng lối sống khoa học, dinh dưỡng hợp lý
Chế độ ăn lành mạnh giúp kiểm soát huyết áp, cholesterol và đường huyết, từ đó góp phần giảm nguy cơ đột quỵ. Theo hướng dẫn AHA/ASA năm 2024, chế độ ăn Địa Trung Hải với nhiều rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, cá, các loại hạt và chất béo không bão hòa có lợi cho sức khỏe mạch máu.
Bên cạnh đó, nên hạn chế thực phẩm chế biến sẵn, chất béo bão hòa, đường và muối; WHO khuyến nghị người trưởng thành tiêu thụ dưới 5g muối mỗi ngày. Đồng thời, cần ngủ đủ giấc, tránh hút thuốc lá và hạn chế rượu bia để bảo vệ sức khỏe tim mạch.
3. Tăng cường vận động thể chất
Vận động thường xuyên giúp cải thiện tuần hoàn máu, hỗ trợ kiểm soát huyết áp, đường huyết và giảm nguy cơ đột quỵ. Theo WHO, người trưởng thành nên dành ít nhất 150 - 300 phút mỗi tuần cho hoạt động thể chất cường độ vừa hoặc 75 - 150 phút cường độ mạnh. Các hoạt động như đi bộ nhanh, đạp xe, bơi lội và tập thể dục nhẹ nhàng có thể thực hiện tùy theo thể trạng. Ngoài ra, nên hạn chế ngồi lâu, chủ động đi lại trong ngày và duy trì vận động đều đặn. Người có bệnh tim mạch hoặc bệnh nền chưa được kiểm soát cần tham khảo ý kiến bác sĩ để lựa chọn bài tập phù hợp. (2)
Tóm lại, Ngày Đột quỵ Thế giới 29/10 là dịp nâng cao nhận thức cộng đồng về phòng ngừa, nhận biết sớm và điều trị đột quỵ. Thông điệp năm 2026 nhấn mạnh tầm quan trọng của việc cấp cứu kịp thời nhằm giảm nguy cơ tử vong và di chứng. Vì vậy, mỗi người nên chủ động kiểm soát sức khỏe, duy trì lối sống lành mạnh và ghi nhớ các dấu hiệu cảnh báo để bảo vệ bản thân và những người xung quanh.




