Ngày Phổi Thế giới là chiến dịch sức khỏe toàn cầu nhằm nâng cao nhận thức về vai trò của phổi và gánh nặng của các bệnh hô hấp. Sự kiện cũng thúc đẩy những hành động thiết thực như kiểm soát thuốc lá, giảm ô nhiễm không khí, phòng ngừa bệnh và cải thiện khả năng tiếp cận các dịch vụ chăm sóc sức khỏe. Cùng ECO Pharma tìm hiểu lịch sử, ý nghĩa của ngày này và những cách bảo vệ sức khỏe phổi trong cuộc sống hàng ngày.

Ngày Phổi Thế giới là ngày nào?
Ngày Phổi Thế giới được tổ chức vào ngày 25/9 hằng năm nhằm nâng cao nhận thức về sức khỏe phổi và giảm gánh nặng của các bệnh hô hấp trên toàn cầu. Đây là chiến dịch do Diễn đàn các Hiệp hội Hô hấp Quốc tế (Forum of International Respiratory Societies - FIRS) cùng các đối tác thúc đẩy.
Tên tiếng Anh của sự kiện là World Lung Day. Ngày này nhấn mạnh vai trò của phổi đối với sức khỏe tổng thể, đồng thời kêu gọi kiểm soát các yếu tố nguy cơ như hút thuốc và ô nhiễm không khí, tăng cường phòng bệnh và cải thiện khả năng tiếp cận dịch vụ chăm sóc hô hấp.
World Lung Day cũng khuyến khích sự tham gia của chính phủ, tổ chức y tế, nhân viên y tế và cộng đồng trong các hoạt động truyền thông, nghiên cứu và xây dựng chính sách về sức khỏe hô hấp.
Lịch sử và ý nghĩa của Ngày Phổi Thế giới
Ý tưởng về Ngày Phổi Thế giới được đề xuất tại cuộc họp của các chuyên gia hô hấp ở Kyoto, Nhật Bản vào năm 2016. Đến năm 2017, FIRS chính thức phát động World Lung Day, tạo ra một ngày hành động chung nhằm thúc đẩy sức khỏe phổi trên phạm vi toàn cầu.
Sự kiện có ý nghĩa thúc đẩy phòng ngừa, chẩn đoán, điều trị và nghiên cứu bệnh hô hấp, đồng thời cải thiện khả năng tiếp cận dịch vụ chăm sóc y tế. Đây cũng là dịp kêu gọi tăng cường kiểm soát thuốc lá, giảm ô nhiễm không khí và phân bổ nguồn lực hợp lý cho chăm sóc sức khỏe hô hấp. World Lung Day còn khuyến khích mỗi người chủ động hạn chế các yếu tố nguy cơ và duy trì lối sống có lợi cho phổi.
Tầm quan trọng của sức khỏe phổi đối với cuộc sống
Phổi đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì sự sống thông qua quá trình trao đổi khí. Trong quá trình hô hấp, phổi tiếp nhận oxy, đưa vào máu để cung cấp cho các cơ quan và đồng thời thải carbon dioxide ra khỏi cơ thể.
Phổi khỏe mạnh giúp quá trình trao đổi khí diễn ra hiệu quả, đáp ứng nhu cầu oxy của não, tim, cơ và các mô. Khi chức năng phổi suy giảm, người bệnh có thể khó thở, mệt mỏi, giảm khả năng vận động, từ đó ảnh hưởng đến sinh hoạt và chất lượng cuộc sống.
Các vấn đề hô hấp đôi khi dễ bị bỏ qua ở giai đoạn đầu vì việc thở diễn ra tự nhiên mỗi ngày. Do đó, những dấu hiệu kéo dài như ho, khò khè, khó thở hoặc giảm khả năng gắng sức cần được theo dõi và thăm khám để xác định nguyên nhân.
Cách bảo vệ và chăm sóc sức khỏe phổi
Để duy trì chức năng hô hấp và giảm nguy cơ mắc bệnh phổi, mỗi người nên chủ động thực hiện một số biện pháp sau:
- Không hút thuốc và tránh khói thuốc thụ động: Thuốc lá làm tăng nguy cơ mắc COPD, ung thư phổi và nhiều bệnh hô hấp khác. Không hút thuốc và hạn chế tiếp xúc với khói thuốc giúp giảm tác động có hại lên đường thở và mô phổi.
- Giảm tiếp xúc với ô nhiễm không khí: Theo dõi chất lượng không khí, hạn chế vận động ngoài trời khi mức ô nhiễm cao, đóng cửa khi khói bụi nhiều và giữ không gian sống sạch, thông thoáng để giảm lượng khói bụi và chất ô nhiễm hít vào.
- Bảo vệ phổi tại nơi làm việc: Người thường xuyên tiếp xúc với bụi, khói, hơi hóa chất hoặc các chất kích thích đường hô hấp cần sử dụng phương tiện bảo hộ phù hợp và tuân thủ quy định an toàn lao động để giảm nguy cơ mắc bệnh phổi nghề nghiệp.
- Duy trì hoạt động thể chất đều đặn: Vận động phù hợp giúp nâng cao thể lực, cải thiện sức bền và hỗ trợ hệ tim phổi đáp ứng tốt hơn với nhu cầu oxy khi cơ thể hoạt động.
- Tiêm chủng theo khuyến cáo: Một số vắc xin như cúm, phế cầu hoặc các vắc xin phòng bệnh hô hấp khác có thể giúp giảm nguy cơ mắc bệnh hoặc biến chứng nặng ở những đối tượng được khuyến cáo.
- Giữ vệ sinh và duy trì lối sống lành mạnh: Rửa tay thường xuyên, che miệng khi ho hoặc hắt hơi, ngủ đủ và ăn uống cân đối giúp hỗ trợ sức khỏe tổng thể và giảm nguy cơ nhiễm trùng đường hô hấp.
- Theo dõi các dấu hiệu bất thường: Ho kéo dài, khò khè, khó thở, đau ngực hoặc giảm khả năng gắng sức cần được chú ý. Nếu các triệu chứng kéo dài hoặc tăng dần, nên thăm khám để xác định nguyên nhân và xử trí phù hợp.
- Tuân thủ điều trị nếu đã mắc bệnh hô hấp: Người bệnh nên dùng thuốc đúng hướng dẫn, tái khám định kỳ và theo dõi triệu chứng để kiểm soát bệnh, hạn chế đợt cấp và giảm nguy cơ biến chứng.
Ngày Phổi Thế giới 25/9 góp phần nâng cao nhận thức về vai trò của sức khỏe hô hấp và sự cần thiết của việc phòng ngừa các bệnh phổi. Mỗi người có thể bảo vệ phổi bằng cách không hút thuốc, hạn chế tiếp xúc với ô nhiễm, duy trì lối sống lành mạnh và thăm khám khi có dấu hiệu bất thường. Chủ động chăm sóc sức khỏe phổi từ sớm giúp duy trì chức năng hô hấp và nâng cao chất lượng cuộc sống lâu dài.




