Trong kỷ nguyên số, trẻ em ngày càng dành nhiều thời gian cho thiết bị điện tử, khiến thời gian vui chơi ngoài trời và tương tác trực tiếp với gia đình, bạn bè dần thu hẹp. Điều này có thể ảnh hưởng đến sức khỏe thể chất, tinh thần và kỹ năng xã hội của trẻ. Nhằm tôn vinh quyền được vui chơi, Liên Hợp Quốc đã chọn ngày 11/6 hằng năm là Ngày Quốc tế Vui chơi. Đây là dịp để gia đình, nhà trường và cộng đồng cùng tạo thêm không gian vui chơi an toàn, lành mạnh cho trẻ em.
Ngày Quốc tế Vui chơi 11/6 ra đời nhằm khẳng định vui chơi là quyền cơ bản của trẻ em, đồng thời nhấn mạnh vai trò của hoạt động này đối với sự phát triển thể chất, tinh thần, nhận thức và kỹ năng xã hội.
Ngày 25/3/2024, Đại hội đồng Liên Hợp Quốc đã thông qua nghị quyết chọn ngày 11/6 hằng năm là Ngày Quốc tế Vui chơi, nhằm nâng cao nhận thức toàn cầu về vai trò của vui chơi trong sự phát triển của trẻ em. Văn kiện này kêu gọi các quốc gia thành viên, tổ chức thuộc Liên Hợp Quốc, tổ chức quốc tế, khu vực, xã hội dân sự, khu vực tư nhân và giới học thuật cùng triển khai các hoạt động giáo dục, truyền thông phù hợp để lan tỏa tầm quan trọng của vui chơi.
Việt Nam là một trong 13 quốc gia nòng cốt ủng hộ nghị quyết, cùng Antigua và Barbuda, Brazil, Bulgaria, El Salvador, Indonesia, Jamaica, Luxembourg, Malaysia, Mông Cổ, Turkmenistan, Uzbekistan và Kenya; đồng thời nhận được sự đồng bảo trợ của 138 quốc gia khác. Phát biểu tại phiên họp Đại hội đồng Liên Hợp Quốc, Đại sứ Đặng Hoàng Giang, Trưởng Phái đoàn Việt Nam tại Liên Hợp Quốc, nhấn mạnh trò chơi có vai trò quan trọng đối với sự phát triển con người và đời sống xã hội. Vui chơi giúp trẻ em khám phá, học hỏi, kết nối, thúc đẩy sáng tạo, đồng thời góp phần phát triển toàn diện về thể chất và tinh thần.
UNICEF, UNESCO cùng nhiều đối tác quốc tế, trong đó có LEGO Foundation, đã hoan nghênh việc thông qua nghị quyết này. Việc thành lập Ngày Quốc tế Vui chơi 11/6 cho thấy cộng đồng quốc tế ngày càng nhìn nhận vui chơi không chỉ là hoạt động giải trí, mà còn là quyền cơ bản, là nền tảng giúp trẻ phát triển kỹ năng, tăng khả năng thích nghi và xây dựng các mối quan hệ xã hội lành mạnh.
Ngày 11/6 hằng năm được Liên Hợp Quốc chọn là Ngày Quốc tế Vui chơi, nhằm nhấn mạnh quyền được vui chơi và vai trò của vui chơi trong sự phát triển của trẻ em. Đây là quyền đã được ghi nhận trong Công ước Liên Hợp Quốc về Quyền trẻ em, bao gồm quyền nghỉ ngơi, giải trí, vui chơi và tham gia các hoạt động phù hợp với lứa tuổi.
Việc thành lập ngày này xuất phát từ thực tế nhiều trẻ em đang mất dần cơ hội được vui chơi an toàn do xung đột, thiên tai, nghèo đói, bất bình đẳng giới và sự loại trừ xã hội. Những áp lực này làm gián đoạn tuổi thơ, hạn chế khả năng học tập và gia tăng căng thẳng, đặc biệt ở trẻ em phải di dời hoặc từng trải qua sang chấn.
Thông qua Ngày Quốc tế Vui chơi 11/6, Liên Hợp Quốc kêu gọi các chính phủ, nhà trường, gia đình và cộng đồng tạo thêm cơ hội vui chơi an toàn cho trẻ em. Vui chơi không chỉ giúp trẻ thư giãn, mà còn là cách để trẻ học hỏi, rèn kỹ năng xã hội, tăng khả năng sáng tạo, ứng phó với căng thẳng và thích nghi trước những thử thách của cuộc sống.
Ngày Quốc tế Vui chơi là dịp nhắc nhở gia đình, nhà trường và cộng đồng quan tâm hơn đến nhu cầu vui chơi của trẻ. Khi được vui chơi đúng cách, trẻ có thêm cơ hội phát triển thể chất, tinh thần, kỹ năng xã hội và khả năng sáng tạo.
Các hoạt động vui chơi ngoài trời giúp trẻ vận động nhiều hơn, rèn sức khỏe, tăng sức bền và cải thiện khả năng phối hợp cơ thể. Sau một năm học căng thẳng, vui chơi còn giúp trẻ thư giãn tinh thần, giải tỏa áp lực và cân bằng cảm xúc. Khi được chạy nhảy, khám phá và tương tác trực tiếp, trẻ cũng có thêm cơ hội giảm thời gian phụ thuộc vào thiết bị điện tử.
Thông qua các trò chơi tương tác, trẻ học cách chia sẻ, chờ lượt, hợp tác, thương lượng và giải quyết vấn đề cùng bạn bè. Những hoạt động như đóng vai, xếp hình, trò chơi dân gian hoặc trò chơi nhóm còn giúp trẻ phát triển tư duy, trí tưởng tượng và khả năng sáng tạo. Đây là nền tảng quan trọng để trẻ tự tin hơn trong học tập, giao tiếp và thích nghi với môi trường xung quanh.
Quyền được vui chơi của trẻ cần đi kèm với môi trường an toàn, lành mạnh và phù hợp lứa tuổi. Người lớn có trách nhiệm tạo không gian không bạo lực, hạn chế rủi ro, tránh bắt nạt và bảo đảm trẻ được vui chơi trong sự tôn trọng, bảo vệ. Một môi trường chơi an toàn giúp trẻ tự tin khám phá, kết nối với bạn bè và nuôi dưỡng những trải nghiệm tích cực trong quá trình lớn lên.
Nhân Ngày Quốc tế Vui chơi 11/6, phụ huynh có thể cùng trẻ tham gia nhiều hoạt động bổ ích như:
Những trò chơi dân gian như kéo co, ô ăn quan, nhảy dây, rồng rắn lên mây hoặc bịt mắt bắt dê giúp trẻ vận động thể chất và tăng tương tác với bạn bè. Đây cũng là cách để trẻ hiểu thêm về văn hóa truyền thống, học tinh thần đồng đội, tuân thủ luật chơi và chấp nhận thắng thua một cách tích cực. Khi tổ chức, người lớn nên chọn không gian rộng, bằng phẳng, tránh khu vực trơn trượt hoặc gần đường xe chạy.
Xưởng vẽ tranh, làm gốm, làm đồ thủ công hoặc lắp ráp LEGO giúp trẻ rèn luyện sự tập trung, khả năng quan sát và trí tưởng tượng. Thông qua việc tự tay tạo ra sản phẩm, trẻ được khuyến khích thử nghiệm ý tưởng, giải quyết vấn đề và phát triển tư duy sáng tạo. Phụ huynh nên chọn vật liệu an toàn, phù hợp lứa tuổi và tránh để trẻ nhỏ sử dụng dụng cụ sắc nhọn khi không có người lớn giám sát.
Cắm trại gia đình là cơ hội để cha mẹ thật sự vui chơi cùng con, thay vì chỉ quan sát hoặc quản lý con từ xa. Những hoạt động như dựng lều, chuẩn bị bữa ăn nhẹ, chơi bóng, đọc sách ngoài trời hoặc khám phá thiên nhiên giúp trẻ rèn tính tự lập và tăng kết nối với gia đình.
Khu vui chơi giải trí phù hợp lứa tuổi giúp trẻ vận động, khám phá và tương tác với bạn bè trong không gian an toàn. Cha mẹ có thể ưu tiên mô hình kết hợp học và chơi như khu hướng nghiệp, trò chơi vận động, khu sáng tạo, thư viện tương tác hoặc bảo tàng thiếu nhi.
Gia đình có thể dành một buổi trong ngày để tạm rời điện thoại, máy tính bảng, tivi và cùng trẻ tham gia các hoạt động trực tiếp. Cha mẹ có thể cùng con xếp hình, đọc sách, nấu món ăn đơn giản, trồng cây, chơi cờ hoặc làm đồ thủ công từ vật liệu tái chế. Cách này giúp trẻ giảm phụ thuộc vào thiết bị điện tử, tăng giao tiếp trong gia đình và hình thành thói quen vui chơi lành mạnh hơn.
Hãy để trẻ được là trẻ con, được vui chơi, khám phá và học hỏi theo cách tự nhiên của mình. Vui chơi không phải là sự lãng phí thời gian, mà là cách trẻ em hiểu về thế giới, rèn kỹ năng, phát triển cảm xúc và xây dựng sự tự tin.
Phụ huynh và nhà trường nên tạo điều kiện để trẻ có thời gian vui chơi mỗi ngày, cả ở nhà, trường học và ngoài cộng đồng. Cha mẹ có thể bắt đầu bằng việc dành ít nhất 30 phút mỗi ngày để thực sự chơi cùng con, không dùng điện thoại, không làm việc riêng và không biến thời gian chơi thành một buổi học áp lực.
Trong bối cảnh trẻ em ngày càng tiếp xúc nhiều với môi trường trực tuyến, việc bảo vệ vui chơi cũng bao gồm bảo vệ trải nghiệm số của trẻ. Người lớn cần hướng dẫn con sử dụng thiết bị điện tử an toàn, chọn nội dung phù hợp lứa tuổi, giới hạn thời gian màn hình và khuyến khích các hoạt động trực tiếp như vận động, đọc sách, sáng tạo hoặc chơi cùng gia đình. Khi vui chơi được bảo vệ đúng cách, tuổi thơ của trẻ cũng được nuôi dưỡng lành mạnh hơn.
Có thể thấy, Ngày Quốc tế Vui chơi 11/6 là lời nhắc để gia đình, nhà trường và cộng đồng quan tâm hơn đến quyền được vui chơi của trẻ em. Vui chơi đúng cách giúp trẻ phát triển toàn diện về thể chất, tinh thần, nhận thức và kỹ năng xã hội trong môi trường an toàn, lành mạnh. Thông qua bài viết này, ECO Pharma chia sẻ thông tin giúp phụ huynh hiểu rõ hơn giá trị của vui chơi, từ đó dành thêm thời gian đồng hành và tạo điều kiện để trẻ có một tuổi thơ đẹp.
