Ngày Sức khỏe Tâm thần Thế giới diễn ra vào ngày 10/10 hằng năm nhằm nâng cao nhận thức và kêu gọi cộng đồng quan tâm hơn đến sức khỏe tinh thần. Trong bài viết dưới đây, ECO Pharma sẽ giới thiệu rõ hơn về Ngày Sức khỏe Tâm thần Thế giới là gì, ý nghĩa và chủ đề trong năm 2026, mời bạn đọc cùng tìm hiểu.

Ngày Sức khỏe Tâm thần Thế giới là ngày nào?
Ngày Sức khỏe Tâm thần Thế giới (World Mental Health Day) được tổ chức vào ngày 10/10 hằng năm nhằm nâng cao nhận thức, giảm kỳ thị đối với người mắc rối loạn tâm thần và thúc đẩy khả năng tiếp cận dịch vụ chăm sóc.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), đây là dịp để các quốc gia và cộng đồng cùng hành động nhằm cải thiện sức khỏe tâm thần. Sức khỏe tâm thần không chỉ là không mắc bệnh mà còn bao gồm khả năng ứng phó với căng thẳng, học tập, làm việc và duy trì cuộc sống. Vì vậy, việc chăm sóc sức khỏe tinh thần cần được quan tâm ở mọi lứa tuổi. (1)
Lịch sử và nguồn gốc Ngày Sức khỏe Tâm thần Thế giới
Ngày Sức khỏe Tâm thần Thế giới được tổ chức lần đầu vào ngày 10/10/1992 theo sáng kiến của Liên đoàn Sức khỏe Tâm thần Thế giới (WFMH). Sự kiện do ông Richard Hunter, Phó Tổng Thư ký WFMH khi đó, khởi xướng với sự tham gia của Chủ tịch WFMH Max Abbott. Mục tiêu ban đầu là nâng cao nhận thức cộng đồng và khẳng định sức khỏe tâm thần cần được quan tâm như sức khỏe thể chất. (2)
Trong hai năm đầu (1992–1993), sự kiện chưa có chủ đề riêng mà tập trung phổ biến kiến thức và vận động cộng đồng quan tâm đến các vấn đề sức khỏe tâm thần. Đến năm 1994, WFMH lần đầu đưa ra chủ đề chính thức là "Cải thiện dịch vụ chăm sóc sức khỏe tâm thần trên toàn thế giới". Đây là bước phát triển quan trọng, tạo tiền đề cho việc lựa chọn chủ đề hằng năm.
Từ đó, ngày 10/10 dần trở thành chiến dịch truyền thông quốc tế, nhận được sự hưởng ứng của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), các cơ quan y tế và nhiều tổ chức trên toàn cầu. Các chủ đề ngày càng đa dạng, tập trung vào sức khỏe tâm thần ở trẻ em, người cao tuổi, nơi làm việc, quyền của người bệnh và khả năng tiếp cận dịch vụ chăm sóc. Qua hơn 30 năm, sự kiện tiếp tục góp phần nâng cao nhận thức và thúc đẩy hành động vì sức khỏe tâm thần cộng đồng.
Ý nghĩa của Ngày Sức khỏe Tâm thần Thế giới
Ngày Sức khỏe Tâm thần Thế giới có ý nghĩa nâng cao nhận thức cộng đồng, giảm kỳ thị và thúc đẩy việc chăm sóc sức khỏe tinh thần. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), đây là dịp để các quốc gia, tổ chức và cá nhân cùng hành động nhằm cải thiện sức khỏe tâm thần trên toàn cầu.
Sự kiện giúp cộng đồng hiểu rõ tầm quan trọng của sức khỏe tinh thần, xóa bỏ định kiến và khuyến khích người gặp khó khăn tâm lý tìm kiếm sự hỗ trợ. Đồng thời, ngày 10/10 cũng kêu gọi các chính phủ tăng cường đầu tư, cải thiện chất lượng dịch vụ và bảo vệ quyền lợi của người mắc rối loạn tâm thần. Bên cạnh đó, Ngày Sức khỏe Tâm thần Thế giới còn nhắc nhở mỗi người chủ động chăm sóc sức khỏe tinh thần, quan tâm đến người xung quanh và góp phần xây dựng môi trường sống lành mạnh, không kỳ thị.
Chủ đề Ngày Sức khỏe Tâm thần Thế giới 2026 là gì?
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), chủ đề Ngày Sức khỏe Tâm thần Thế giới 2026 là “Lived experiences heard: real voices, real change”, tạm dịch “Lắng nghe trải nghiệm thực tế: Tiếng nói chân thực, thay đổi thực chất”. Chủ đề nhấn mạnh việc lắng nghe và phát huy vai trò của những người từng hoặc đang gặp vấn đề sức khỏe tâm thần trong cải thiện chính sách và dịch vụ chăm sóc.
Theo đó, WHO kêu gọi phát triển hệ thống chăm sóc dựa vào cộng đồng, lấy người bệnh làm trung tâm. Người bệnh cần được tạo điều kiện tham gia xây dựng, triển khai và đánh giá các chương trình chăm sóc, giúp dịch vụ phù hợp hơn với nhu cầu thực tế và bảo đảm quyền lợi của họ.
Thực trạng sức khỏe tâm thần hiện nay ra sao?
Sức khỏe tâm thần đang là vấn đề y tế công cộng đáng quan tâm trên toàn cầu. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), năm 2023 có khoảng 1,2 tỷ người mắc rối loạn tâm thần, tương đương gần 1/7 dân số thế giới. Trong đó, rối loạn lo âu và trầm cảm là hai nhóm bệnh phổ biến nhất. Tuy nhiên, nhiều người vẫn chưa được tiếp cận dịch vụ chăm sóc và điều trị phù hợp.
Tại Việt Nam, theo số liệu Bộ Y tế được Cổng Thông tin điện tử Chính phủ công bố năm 2023, tỷ lệ mắc các rối loạn tâm thần thường gặp chiếm khoảng 14,9% dân số, tương đương gần 15 triệu người (3). Đáng chú ý, UNICEF Việt Nam cho biết khoảng 1/5 trẻ vị thành niên gặp vấn đề sức khỏe tâm thần, nhưng chỉ 8,4% được tiếp cận dịch vụ hỗ trợ hoặc tư vấn về cảm xúc và hành vi, theo thông tin công bố năm 2023. (4)
Những số liệu này cho thấy nhu cầu chăm sóc sức khỏe tâm thần rất lớn, trong khi việc phát hiện sớm và tiếp cận dịch vụ còn hạn chế. Vì vậy, nâng cao nhận thức, giảm kỳ thị và tăng cường hỗ trợ tâm lý là những giải pháp cần được ưu tiên.
Hưởng ứng Ngày Sức khỏe Tâm thần Thế giới bằng cách nào?
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), chiến dịch năm 2026 nhấn mạnh việc lắng nghe và tạo điều kiện để người có vấn đề sức khỏe tâm thần tham gia cải thiện dịch vụ chăm sóc. Để hưởng ứng ngày này, mỗi cá nhân, gia đình và tổ chức có thể thực hiện những hoạt động thiết thực sau:
- Tìm hiểu và chia sẻ kiến thức: Tham gia các chương trình truyền thông, hội thảo hoặc chia sẻ thông tin chính xác về sức khỏe tâm thần từ các nguồn y tế đáng tin cậy.
- Lắng nghe và hỗ trợ người xung quanh: Quan tâm, chia sẻ, tránh kỳ thị người gặp khó khăn tâm lý và khuyến khích họ tìm kiếm sự hỗ trợ khi cần thiết.
- Chủ động chăm sóc sức khỏe tinh thần: Ngủ đủ giấc, vận động thường xuyên, nghỉ ngơi hợp lý và duy trì kết nối với gia đình, bạn bè.
- Xây dựng môi trường sống lành mạnh: Trường học, cơ quan và cộng đồng có thể tổ chức các hoạt động giáo dục sức khỏe, tư vấn tâm lý và tạo môi trường không phân biệt đối xử.
- Tôn trọng tiếng nói của người bệnh: Khuyến khích người từng hoặc đang gặp vấn đề sức khỏe tâm thần tự nguyện chia sẻ trải nghiệm và đóng góp ý kiến nhằm cải thiện chất lượng dịch vụ chăm sóc.
Tóm lại, Ngày Sức khỏe Tâm thần Thế giới 10/10 là dịp nâng cao nhận thức, giảm kỳ thị và kêu gọi cộng đồng quan tâm hơn đến sức khỏe tinh thần. Đối với chủ đề năm 2026 nhấn mạnh việc lắng nghe tiếng nói của người bệnh, mỗi người có thể hưởng ứng bằng cách chủ động chăm sóc bản thân, quan tâm đến người xung quanh và khuyến khích tìm kiếm sự hỗ trợ chuyên môn khi cần thiết.




