Uống thuốc bổ mắt có giảm độ cận không? Cần lưu ý những gì?

Cận thị ảnh hưởng khoảng 2.6 tỷ người vào năm 2020. Đeo kính, phẫu thuật là các biện pháp chính giúp cải thiện cận thị. Các thuốc bổ mắt được dùng phổ biến nhưng có thể giúp giảm độ cận? Cùng ECO Pharma tìm hiểu uống thuốc bổ mắt có giảm độ cận không qua bài viết sau.

Uống thuốc bổ mắt có giảm độ cận không?

Cận thị là một vấn đề sức khỏe cộng đồng quan trọng trong thế kỷ 21. Phương pháp cải thiện vẫn luôn là mối quan tâm hàng đầu đối với người bệnh.

Đến thời điểm hiện tại, các nhà khoa học đã tiến hành rất nhiều nghiên cứu nhằm tìm ra cách làm giảm hoặc ức chế cận thị thông qua đường uống:

• Chuyên gia tại Trung tâm Y tế Irving của Đại học Columbia đã nghiên cứu hơn 900 gen liên quan đến cận thị, nhằm xác định các phân tử cụ thể trong võng mạc có thể chịu tác động của thuốc. Tuy nhiên nghiên cứu vẫn cần được thực hiện sâu hơn để có thể cho ra kết quả.
• Nghiên cứu khác cho rằng 7-methylxanthine (7-MX) – một chất chuyển hóa tự nhiên của caffeine và theobromine (đây là hai alkaloids được sản xuất bởi thực vật và là thành phần chính của cacao, cà phê) có khả năng tác động đến sự kéo dài của trục nhãn cầu, nhờ đó ức chế cận thị ở những đối tượng động vật bị cận thị tiến triển chậm. Tuy nhiên cần nhiều nghiên cứu chuyên sâu hơn để làm rõ vấn đề về liều lượng hiệu quả và tác dụng ở người. (1)

mặc dù không ngừng nghiên cứu nhưng hiện nay, chưa có loại thuốc/viên uống nào được chứng minh có khả năng làm giảm cận thị một cách rõ ràng. Những sản phẩm này chỉ nhằm mục đích tăng cường dưỡng chất như vitamin A, C, E, lutein và zeaxanthin, axit béo omega 3,… giúp làm chậm sự tiến triển của cận thị và ngăn ngừa những bệnh về mắt khác như thoái hóa điểm vàng do tuổi tác, đục thủy tinh thể, khô mắt, tăng nhãn áp.

Cơ chế hoạt động của thuốc bổ mắt

Các loại thuốc bổ mắt chứa nhiều vitamin và chất dinh dưỡng có lợi cho mắt, hỗ trợ duy trì thị lực sáng khỏe. Tuy nhiên cần lưu ý những dưỡng chất bạn hấp thụ từ thuốc hoặc viên uống chỉ mang tính chất bổ sung, không thể thay thế hoàn toàn nguồn dinh dưỡng từ chế độ ăn uống. Cơ chế hoạt động của từng loại thuốc bổ mắt tùy thuộc vào các thành phần có trong đó:

• Hỗ trợ hoạt động của thị giác: Các chất dinh dưỡng đóng vai trò thiết yếu hỗ trợ chức năng của thị giác. Tiêu biểu là vitamin A – chất cần thiết trong việc chuyển đổi ánh sáng thành tín hiệu điện truyền đến não và là thành phần quan trọng của sắc tố quang rhodopsin – đây là sắc tố được tìm thấy trong võng mạc và cực kỳ nhạy cảm với ánh sáng, giúp mắt nhìn rõ trong điều kiện ánh sáng yếu. Do đó việc bổ sung vitamin A sẽ giúp tăng cường thị giác ban đêm, ngăn ngừa bệnh quáng gà, kể cả với những người đã bị cận thị. (2)
• Ngăn ngừa stress oxy hóa: Stress oxy hóa là hệ quả của sự mất cân bằng giữa các gốc tự do và chất chống oxy hóa trong cơ thể, gây tổn thương tế bào. Mắt, đặc biệt là võng mạc rất dễ bị stress oxy hóa do thường xuyên tiếp xúc với ánh sáng và có tỷ lệ trao đổi chất cao. Để ngăn ngừa tình trạng này, các loại thuốc bổ mắt sẽ bổ sung nhiều chất chống oxy hóa như vitamin C, vitamin E, lutein và zeaxanthin vì chúng có thể trung hòa các gốc tự do, giảm nguy cơ mắc bệnh thoái hóa điểm vàng do tuổi tác, đục thủy tinh thể.
• Thúc đẩy lưu lượng máu và giảm viêm: Đối với tình trạng mắt bình thường lẫn cận thị, lưu lượng máu đến mắt đầy đủ sẽ giúp cung cấp nguồn dinh dưỡng và oxy cần thiết. Thành phần axit béo omega-3 được biết đến với đặc tính chống viêm làm giảm khô mắt đáng kể.

Những ai nên sử dụng thuốc bổ mắt cận thị?

Uống thuốc bổ mắt có giảm độ cận không? Đến nay, chưa có nghiên cứu khoa học nào tạo ra được thuốc bổ mắt giảm cận thị. Các sản phẩm thuốc hoặc viên uống chỉ nhằm mục đích cải thiện sức khỏe mắt, phòng tránh tăng độ cận. Những đối tượng nên sử dụng thuốc bổ mắt bao gồm:

• Người bị cận thị: Thuốc bổ mắt giúp bổ sung dưỡng chất cần thiết như vitamin A, lutein, zeaxanthin, omega-3 và kẽm. Nhờ đó bảo vệ sức khỏe võng mạc và ngăn chặn những tác hại của ánh sáng xanh từ màn hình điện tử, tránh tăng độ cận. (3)
• Người có nguy cơ bị cận thị cao: Chẳng hạn như người thường xuyên làm việc với máy vi tính hoặc học tập trong môi trường thiếu ánh sáng khiến mắt căng thẳng, mệt mỏi, dễ bị cận thị. Sử dụng thuốc bổ mắt giúp hạn chế khô mắt, bảo vệ mắt khỏi ánh sáng xanh gây hại.
• Người lớn tuổi bị lão thị hoặc cận thị: Những người có tầm nhìn suy giảm do quá trình lão hóa cũng có thể bổ sung thuốc bổ mắt giúp duy trì sức khỏe võng mạc và phòng ngừa các bệnh về mắt như thoái hóa điểm vàng.
• Người thường xuyên bị khô mắt, nhạy cảm với ánh sáng: Mắt bị khô hoặc nhạy cảm trước ánh sáng là những dấu hiệu cho thấy sức khỏe mắt suy giảm, cần tăng cường dinh dưỡng.
• Người đã trải qua phẫu thuật cận thị: Những người đã thực hiện mổ mắt Lasik, Femto Lasik, SMILE Pro,… có thể bổ sung thuốc bổ mắt giúp bảo vệ đôi mắt sáng khỏe, phòng tránh tái cận thị.

Lưu ý trước khi sử dụng thuốc bổ mắt cận thị

Người bệnh sử dụng thuốc bổ mắt cận thị cần lưu ý một số vấn đề quan trọng giúp lựa chọn sản phẩm phù hợp, đảm bảo an toàn sức khỏe:

• Tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng: Không nên tự ý dùng thuốc bổ mắt, đặc biệt nếu bạn đang gặp vấn đề về mắt hoặc đang dùng các loại thuốc khác. Bác sĩ sẽ chỉ định loại thuốc hoặc viên uống phù hợp với tình trạng cá nhân.
• Nắm rõ tác dụng phụ: Người bệnh cần nắm rõ những tác dụng phụ kèm theo thuốc bổ mắt. Trường hợp xảy ra phản ứng bất thường, cần liên hệ bác sĩ để được khắc phục kịp thời.
• Kiểm tra thành phần: Đọc kỹ bảng thành phần, nếu bạn có tiền sử dị ứng với bất kỳ thành phần nào trong thuốc bổ mắt, hãy ngưng sử dụng.
• Không lạm dụng thuốc bổ mắt: Việc bổ sung quá nhiều vitamin và dưỡng chất có thể gây mất cân bằng dinh dưỡng hoặc xảy ra tác dụng phụ không mong muốn. Bạn nên sử dụng đúng liều lượng do nhà sản xuất khuyến cáo hoặc theo chỉ định của bác sĩ.
• Kết hợp với chế độ ăn uống khoa học: Thuốc bổ mắt chỉ đóng vai trò hỗ trợ, không thể thay thế hoàn toàn dưỡng chất trong chế độ ăn uống. Người bệnh cần tăng cường các thực phẩm tốt cho mắt cận giàu vitamin A, lutein, zeaxanthin và axit béo omega-3 trong bữa ăn hằng ngày.
• Thời gian sử dụng: Không nhất thiết phải sử dụng thuốc bổ mắt trong thời gian dài. Nếu tình trạng mắt đã ổn định, có thể ngưng sử dụng theo chỉ định của bác sĩ.

Một số cách giảm cận thị hiệu quả khác

Để giảm độ cận hiệu quả, phương pháp tối ưu nhất đó là phẫu thuật. Ngoài ra cần kết hợp nhiều phương pháp khác giúp mắt thư giãn, ngăn ngừa các bệnh về mắt:

1. Thực hiện phẫu thuật mắt cận thị

• Lasik: Là phẫu thuật khúc xạ mắt sử dụng tia laser để khắc phục các vấn đề về thị lực, bao gồm cận thị. Lasik thay đổi hình dạng giác mạc, giúp ánh sáng đi vào mắt hội tụ đúng vị trí võng mạc, từ đó khôi phục thị lực. Quá trình thực hiện lasik gồm các bước chính: dùng dao vi phẫu tạo vạt giác mạc, chiếu tia laser bào mòn nhu mô giác mạc giúp điều chỉnh độ cận, đắp lại vạt giác mạc về vị trí cũ mà không cần khâu. Theo một bài báo trên Tạp chí Phẫu thuật Đục thủy tinh thể & Khúc xạ, hầu hết người thực hiện Lasik đều hài lòng với kết quả, với 99.5% người đạt thị lực tốt hơn 20/40.
• Femto Lasik: Femto Lasik được cải tiến tối ưu hơn so với Lasik ở bước tạo vạt giác mạc bằng tia laser, thay vì dùng dao vi phẫu. Điều này giúp tạo ra vạt giác mạc chính xác hơn, ngăn ngừa các biến chứng như tăng nhãn áp hoặc khô mắt. Sau khi chiếu laser femtosecond để tạo vạt, bác sĩ cũng sẽ dùng tia laser excimer định hình giác mạc và đậy vạt lại như cũ.
• SMILE Pro: SMILE Pro sử dụng công nghệ Carl Zeiss Visumax-800 giúp triệt tiêu độ cận đến 10 độ và độ loạn đến 5 độ, thời gian thực hiện chỉ trong vòng vài giây cho mỗi mắt. Đây là phẫu thuật ít xâm lấn, hầu như không gây đau đớn. Quy trình gồm các bước chính: chiếu tia laser femtosecond xuyên qua giác mạc và tách rời lõi mô ở giữa, sau đó dùng tia laser tạo vết cắt nhỏ khoảng 2mm – 3mm ở rìa giác mạc, cuối cùng rút phần mô tương ứng với độ cận.

2. Xây dựng chế độ ăn uống tốt cho mắt

• Vitamin A: Cà rốt, khoai lang, bí đỏ, gan bò, cải bó xôi, cà chua, xoài, đu đủ, ớt chuông đỏ, cải xoăn, rau diếp cá,…
• Vitamin C: Cam, quýt, dâu tây, kiwi, bông cải xanh, bưởi, dứa, anh đào, dưa hấu, việt quất,…
• Vitamin E: Hạnh nhân, hạt hướng dương, hạt phỉ, dầu ô liu, hạt bí ngô, dầu hạt cải, dầu hướng dương, quả bơ, đậu phộng, cá hồi,…
• Lutein và Zeaxanthin: Cải bó xôi, cải xoăn, bắp, trứng, đậu hà lan, đậu xanh, ớt chuông vàng, bí ngòi, bông cải xanh, cải brussel,…
• Axit béo Omega-3: Cá hồi, cá thu, cá mòi, hạt óc chó, hạt chia, hạt lanh, cá trích, cá cơm, cá ngừ, dầu hạt cải, rong biển,…

3. Thực hiện các bài tập cho mắt cận thị

• Chớp mắt thường xuyên: Chớp mắt liên tục và nhẹ nhàng trong vòng 1 – 2 phút để giữ ẩm, giảm khô mắt.
• Nhìn theo hình số 8: Tưởng tượng số 8 nằm ngang phía trước mắt, di chuyển mắt theo đường cong của số 8 trong vòng 30 giây rồi đổi chiều ngược lại.
• Nhìn gần và xa: Đặt ngón trỏ cách mắt khoảng 25cm – 30cm. Tập trung nhìn vào ngón tay 10 giây, sau đó nhìn sang vật cách xa khoảng 6m trong 10 giây tiếp theo. Lặp lại các động tác 5 lần.
• Áp lòng bàn tay vào mắt: Xoa hai lòng bàn tay vào nhau để tạo nhiệt. Sau đó nhắm mắt rồi áp lòng bàn tay lên mắt, kết hợp thư giãn, hít thở sâu.

Bên cạnh vitamin và các khoáng chất, người bệnh cũng có thể bổ sung những tinh chất thiên nhiên có tác dụng bảo vệ võng mạc. Theo nghiên cứu mới nhất của các nhà khoa học Mỹ, tinh chất Broccophane chiết xuất từ một loại bông cải xanh giàu sulforaphane giúp thúc đẩy sản xuất Thioredoxin – một protein quan trọng giúp bảo vệ tế bào võng mạc và duy trì độ trong suốt của thủy tinh thể. Nhờ đó hỗ trợ giảm khô, mờ, mỏi mắt, đặc biệt là làm chậm tiến triển của các tật khúc xạ, bao gồm cận thị.

Uống thuốc bổ mắt có giảm độ cận không? Đến nay không có loại thuốc bổ mắt nào giúp giảm độ cận, phương pháp được FDA chấp thuận để triệt tiêu độ cận đó là phẫu thuật: Lasik, Femto Lasik, SMILE Pro. Ngoài bị cận thị cần kết hợp nhiều phương pháp như massage, xây dựng chế độ dinh dưỡng hợp lý,… để tăng cường sức khỏe mắt, giảm nguy cơ tăng độ cận hoặc tái cận thị sau khi mổ.