Phế cầu khuẩn là tác nhân gây viêm phổi và những bệnh xâm lấn nguy hiểm khác như viêm màng não, nhiễm trùng huyết... Tiêm vắc xin Prevenar 20 là giải pháp phòng ngừa hiệu quả 20 chủng phế cầu gây bệnh. Cùng ECO Pharma tìm hiểu kỹ hơn về loại vắc xin này qua bài viết sau.
Vắc xin phế cầu 20 là gì?
Vắc xin phế cầu 20 - Prevenar 20, là vắc xin tạo miễn dịch chủ động, phòng ngừa sự xâm nhập và gây bệnh của vi khuẩn phế cầu. Vắc xin có tác dụng ngăn ngừa 20 tuýp vi khuẩn Streptococcus Pneumoniae gây viêm phổi và các bệnh xâm lấn khác gồm 1, 3, 4, 5, 6A, 6B, 7F, 8, 9V, 10A, 11A, 12F, 14, 15B, 18C, 19A, 19F, 22F, 23F và 33F.

Vắc xin phế cầu Prevenar 20 là của nước nào?
Vắc xin Prevenar 20 được nghiên cứu bởi Tập đoàn Dược phẩm sinh học Pfizer (Mỹ) và sản xuất tại Bỉ. Pfizer là một trong những tập đoàn hàng đầu thế giới, chuyên nghiên cứu, phát triển, sản xuất thuốc và vắc xin vì sức khỏe cộng đồng, góp phần kéo dài và cải thiện chất lượng cuộc sống.
Thành phần của vắc xin Prevenar 20
Vắc xin Prevenar 20 chứa thành phần hoạt chất gồm: 20 loại polysaccharides huyết thanh (tuýp 1, 3, 4, 5, 6A, 6B, 7F, 8, 9V, 10A, 11A, 12F, 14, 15B, 18C, 19A, 19F, 22F, 23F, 33F). Những tá dược khác có trong loại vắc xin này gồm: Protein CRM, Nhôm phosphat, Natri chlorid, Acid succinic, Polysorbat 80, nước pha tiêm.
Cơ chế hoạt động của vắc xin phế cầu 20
Thành phần polysaccharides của vắc xin Prevenar 20 chiết xuất từ 'vỏ nang' bao quanh vi khuẩn Streptococcus Pneumoniae. Các polysaccharides được tinh chế để không gây hại cho cơ thể và liên hợp với protein vận chuyển để giúp hệ thống miễn dịch có thể phát hiện ra tác nhân “lạ” xâm nhập và sản xuất ra kháng thể chống lại những tác nhân này. (1)
Điều này tạo điều kiện để quá trình sản xuất kháng thể diễn ra nhanh hơn khi tiếp xúc với polysaccharides trên vỏ nang của vi khuẩn thật, mang đến hiệu quả trong việc phòng ngừa vi khuẩn xâm nhập và gây bệnh. Vắc xin còn được cố định vào tá dược nhôm phosphat để tăng cường phản ứng miễn dịch với vắc xin.
Chỉ định và chống chỉ định tiêm vacxin Prevenar 20
1. Đối tượng được chỉ định tiêm Prevenar 20
Vắc xin Prevenar 20 được chỉ định tiêm ngừa cho người từ 18 tuổi trở lên.
2. Đối tượng chống chỉ định tiêm Prevenar 20
Chống chỉ định tiêm vắc xin Prevenar 20 trong trường hợp mẫn cảm với bất kỳ thành phần nào của vắc xin hoặc độc tố bạch hầu.
Tác dụng của vắc xin phế cầu 20
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), ước tính hàng năm có đến 1,6 triệu trẻ em và người lớn tử vong do phế cầu (2). Trong đó, người cao tuổi mắc các bệnh lý mạn tính như bệnh tim mạch, đái tháo đường, hen suyễn, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD),... có nguy cơ mắc bệnh phế cầu khuẩn xâm lấn dẫn đến tử vong cao hơn.
Vắc xin phế cầu 20 có tác dụng gì? Vắc xin Prevenar 20 giúp phòng ngừa hiệu quả 20 chủng vi khuẩn Streptococcus Pneumoniae để phòng ngừa bệnh lý:
- Bệnh phế cầu không xâm lấn: Viêm phổi, viêm tai giữa, viêm xoang,...
- Bệnh phế cầu xâm lấn: Viêm phổi nhiễm khuẩn huyết, viêm màng não, nhiễm khuẩn huyết,...

Liều dùng và hướng dẫn sử dụng với phế cầu Prevenar 20
1. Liều tiêm chủng
Liều tiêm vắc xin Prevenar 20 được khuyến cáo là liều 0,5mL/lần tiêm.
2. Đường tiêm
Vắc xin Prevenar 20 được dùng cho tiêm bắp và ưu tiên tiêm tại cơ delta. Lưu ý, tránh tiêm vắc xin vào dây thần kinh và mạch máu.
Thận trọng khi sử dụng vắc xin phế cầu 20
Bên cạnh những tác dụng của vắc xin phế cầu 20, dưới đây là những vấn đề cần thận trọng khi tiến hành tiêm vắc xin:
- Quá mẫn
Giám sát triệu chứng và chuẩn bị sẵn sàng biện pháp để xử lý trong trường hợp có phản ứng phản vệ sau khi tiêm. Hãy ở lại trung tâm tiêm chủng 15 phút sau khi tiêm và báo ngay cho nhân viên y tế nếu có triệu chứng quá mẫn. (3)
- Bệnh đồng mắc
Người bệnh đang bị nhiễm khuẩn nhẹ như cảm lạnh vẫn có thể tiến hành tiêm chủng. Tuy nhiên, cần hoãn tiêm trong trường hợp bị sốt cao cấp tính.
- Giảm tiểu cầu và rối loạn đông máu
Cần đánh giá nguy cơ chảy máu nghiêm trọng sau khi tiêm bắp ở bệnh nhân bị giảm tiểu cầu, rối loạn đông máu.
- Hiệu quả của vắc xin
Vắc xin Prevenar 20 chỉ có tác dụng phòng ngừa một số tuýp huyết thanh của vi khuẩn phế cầu nên người bệnh vẫn có nguy cơ mắc viêm phổi hoặc bệnh xâm lấn, trong trường hợp nhiễm vi sinh vật hoặc các tuýp phế cầu khuẩn khác.
Đối với trường hợp người bị suy giảm miễn dịch do sử dụng thuốc ức chế miễn dịch, nhiễm virus suy giảm miễn dịch, mắc bệnh di truyền,... có nguy cơ giảm đáp ứng miễn dịch với vắc xin nên việc tiêm cần được cân nhắc tùy vào tình trạng cụ thể của người bệnh.
- Phụ nữ mang thai và đang cho con bú
Nghiên cứu trên động vật cho thấy Prevenar 20 không ảnh hưởng đến khả năng sinh sản hay gây hại trực tiếp hoặc gián tiếp đến độc tính sinh sản. Tuy nhiên, hiện vẫn chưa có dữ liệu về việc tiêm Prevenar 20 cho phụ nữ mang thai nên bạn cần tránh tiêm trong thai kỳ, chỉ tiêm trong trường hợp bắt buộc vì lợi ích của mẹ và thai nhi.
Hiện vẫn chưa có dữ liệu về việc Prevenar 20 có ảnh hưởng đến sữa mẹ hay không, nên phụ nữ cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi tiêm nếu đang cho con bú.

Lưu ý trước khi tiêm chủng
Để đảm bảo an toàn khi tiêm chủng và phát huy hiệu quả của vắc xin, bạn cần báo cho bác sĩ hoặc nhân viên y tế nếu từng tiêm vắc xin phế cầu khuẩn khác hoặc đang sử dụng các loại thuốc gây suy giảm miễn dịch (xạ trị, thuốc điều trị ung thư, thuốc steroid).
Ngoài ra, tránh sử dụng chất kích thích, rượu bia, thuốc lá trước và sau khi tiêm để hạn chế những tương tác khác.
Tương tác thuốc Prevenar 20
Vắc xin phế cầu Prevenar 20 không được khuyến khích sử dụng cùng những loại thuốc và vắc xin dưới đây (4), do có nguy cơ tiềm ẩn gây tương tác thuốc:
- Thuốc: Atidarsagene Autotemcel, Elivaldogene Autotemcel, Ocrelizumab, Teplizumab-mzwv, Ublituximab-xiiy.
- Vắc xin: Vắc xin Prevenar 13, Vắc xin liên hợp bạch hầu, Vắc xin phế cầu khuẩn đa giá (Pneumovax 23).
Trong trường hợp bắt buộc, bạn vẫn có thể sử dụng đồng thời nhưng bác sĩ sẽ thay đổi liều lượng và tần suất để hạn chế ảnh hưởng.
Khoảng cách với các loại vắc xin khác
Theo khuyến cáo, khoảng cách giữa lần tiêm Prevenar 20 với các loại vắc xin phế cầu khác như Pneumovax 23, Prevenar 13, Vaxneuvance 15 là ít nhất 12 tháng.
Lịch tiêm phòng vắc xin phế cầu 20
Phác đồ tiêm hiện đang được áp dụng đối với vắc xin Prevenar 20 như sau:
- Người từ 18 tuổi trở lên: Tiêm 1 mũi.
- Người từ 18 tuổi trở lên sau cấy tế bào gốc tạo máu: Tiêm 4 mũi theo phác đồ.
- Mũi 1: Lần tiêm đầu tiên, sau khi cấy ghép tế bào gốc 3 - 6 tháng hoặc có thể lâu hơn theo chỉ định của bác sĩ.
- Mũi 2: 1 tháng sau mũi 1.
- Mũi 3: 1 tháng sau mũi 2.
- Mũi 4: 6 tháng sau mũi 3.
Phản ứng có thể gặp phải sau khi tiêm vắc xin
Sau khi tiêm vắc xin Prevenar 20, một số phản ứng phụ phổ biến mà bạn có thể gặp là:
- Tại chỗ tiêm có thể đau và tăng nhạy cảm, sưng đỏ, nổi ban đỏ quanh chỗ tiêm, ngứa.
- Đau khớp, đau cơ, hạn chế cử động cánh tay được tiêm.
Một số phản ứng phụ ít gặp hơn nhưng vẫn có nguy cơ diễn ra như:
- Giảm cảm giác thèm ăn, tiêu chảy, buồn nôn và nôn.
- Mệt mỏi, sốt, đau đầu, ớn lạnh.
Các phản ứng phụ thường ở mức nhẹ đến trung bình và có thể tự khỏi sau 1 - 2 ngày. Tuy nhiên, nếu phát hiện các triệu chứng quá mẫn như co thắt phế quản, khó thở, phù mặt, sưng phù lan rộng ở chi,... thì bạn cần liên hệ với nhân viên y tế ngay để được hỗ trợ.
Giá của vắc xin phế cầu 20 bao nhiêu?
Giá vắc xin có thể chênh lệch tùy thuộc vào đơn vị tiến hành tiêm mà bạn lựa chọn. Hiện nay, Hệ thống trung tâm tiêm chủng VNVC đang cung cấp dịch vụ tiêm vắc xin Prevenar 20 (Bỉ) với giá bán lẻ 1.750.000 đồng/liều.
Địa chỉ tiêm và cách đăng ký tiêm vắc xin phế cầu 20 Prevenar
Hệ thống trung tâm tiêm chủng VNVC là địa chỉ uy tín, cung cấp nguồn vắc xin Prevenar 20 chất lượng được nhập khẩu chính hãng, bảo quản vắc xin trong hệ thống kho lạnh và dây chuyền lạnh (Cold chain) đạt tiêu chuẩn GSP.
Đến với các chi nhánh VNVC trên toàn quốc, bạn sẽ được hỗ trợ khám sàng lọc trước tiêm hoàn toàn miễn phí, tiêm chủng với quy trình tiêm an toàn theo quy định của Bộ Y tế bởi những điều dưỡng giàu kinh nghiệm, được tư vấn tận tình và trải nghiệm các dịch vụ đặt giữ vắc xin để luôn đảm bảo tiêm chủng kịp thời theo đúng phác đồ.
Để đăng ký tiêm vắc xin phế cầu 20 Prevenar tại VNVC, bạn có thể thực hiện theo một số phương pháp sau:
- Đăng ký trực tiếp tại quầy dịch vụ của các chi nhánh VNVC trên toàn quốc.
- Đăng ký qua trang đặt giữ vắc xin trực tuyến tại địa chỉ https://vax.vnvc.vn/vaccine/vc205.
- Đăng ký qua tổng đài tại số Hotline 028 7102 659.
- Đăng ký qua ứng dụng “Trợ lý tiêm chủng toàn năng” (VNVC Mobile App), tải ứng dụng theo đường dẫn sau:
- Đối với các hệ điều hành IOS (iPhone, iPad,…): https://bit.ly/VNVC_APPSTORE
- Đối với các hệ điều hành Android (Oppo, Samsung, Sony,…): https://bit.ly/VNVC_GGPLAY

Một số câu hỏi thường gặp
Dưới đây là các thắc mắc thường gặp về vắc xin phế cầu 20.
1. Vắc xin phế cầu 20 khác gì với vắc xin phế cầu 15, 13 và 23?
Những đặc điểm khác nhau về tác động và chỉ định tiêm chủng giữa vắc xin phế cầu 20 với các loại vắc xin phế cầu khác là:
- Prevenar 20: Phòng ngừa 20 chủng vi khuẩn phế cầu, được chỉ định tiêm cho người từ 28 tuổi trở lên. Hiện nay, Prevenar 20 đang được dự kiến sẽ mở rộng độ tuổi khuyến cáo tiêm chủng dành cho trẻ từ 2 tháng tuổi trở lên.
- Synflorix 10: Phòng ngừa 10 chủng vi khuẩn phế cầu gồm 1, 4, 5, 6B, 7F, 9V, 14, 18C, 19F và 23F; được chỉ định tiêm cho trẻ từ 2 tháng tuổi (tiêm sớm nhất từ 6 tuần tuổi) đến trước 6 tuổi.
- Prevenar 13: Phòng ngừa 10 chủng vi khuẩn phế cầu gồm 1, 3, 4, 5, 6A, 6B, 7F, 9V, 14, 18C, 19A, 19F và 23F; được chỉ định tiêm cho trẻ từ 2 tháng tuổi (tiêm sớm nhất từ 6 tuần tuổi) và người trưởng thành.
- Vaxneuvance 15: Phòng ngừa 10 chủng vi khuẩn phế cầu gồm 1, 3, 4, 5, 6A, 6B, 7F, 9V, 14, 18C, 19A, 19F, 22F, 23F và 33F; được chỉ định tiêm cho trẻ từ 2 tháng tuổi (tiêm sớm nhất từ 6 tuần tuổi) và người trưởng thành.
- Pneumovax 23: Phòng ngừa 10 chủng vi khuẩn phế cầu gồm 1, 2, 3, 4, 5, 6B, 7F, 8, 9N, 9V, 10A, 11A, 12F, 14, 15B, 17F, 18C, 19A, 19F, 20, 22F, 23F và 33F; được chỉ định tiêm cho trẻ từ 2 tuổi trở lên và người trưởng thành.
2. Tiêm các loại phế cầu khác rồi có nên tiêm phế cầu 20 được không?
Sau khi tiêm các loại vắc xin phế cầu khác, bạn vẫn có thể tiếp tục tiêm vắc xin phế cầu 20 để tăng hiệu quả bảo vệ, phòng ngừa các chủng vi khuẩn phế cầu mà loại trước chưa mang đến tác dụng.
Vắc xin Prevenar 20 giúp phòng ngừa hiệu quả nhiều chủng vi khuẩn phế cầu gây ra bệnh lý nguy hiểm như viêm phổi, viêm màng não,... Hãy tiến hành tiêm chủng tại các cơ sở y tế uy tín, tham khảo ý kiến bác sĩ về phác đồ, những điều cần lưu ý để bảo đảm an toàn cho sức khỏe.




