Gan, thận có mối liên hệ mật thiết trong hoạt động chuyển hóa và đào thải chất độc cơ thể, khi bị suy yếu chúng có thể gây ra bệnh tật. Vì vậy hai cơ quan này nên được chủ động bảo vệ từ sớm bắt đầu bằng chế độ ăn khoa học. Ăn gì tốt cho gan thận? Hãy cùng ECO Pharma tìm hiểu ngay các thực phẩm tốt cho gan thận nên ăn trong bài viết sau đây.

Ăn gì tốt cho gan thận?
Chế độ ăn uống cân bằng, khoa học được khuyến nghị chung để bảo vệ mọi khía cạnh sức khỏe. Trong đó tăng cường cá béo, rau xanh, trái cây, ngũ cốc, đậu, dầu thực vật và hạn chế tiêu thụ muối, đường, cồn, chất béo bão hòa đặc biệt quan trọng đối với sức khỏe gan và thận.
Sau đây là các thực phẩm tốt cho gan thận cụ thể mà bạn nên thêm vào chế độ ăn hàng ngày:
1. Cá béo
Cá hồi, cá thu, cá mòi, cá basa, cá trích là những loại cá béo giàu omega-3, đặc biệt là EPA và DHA. Đây là các axit béo không bão hòa đa có tác dụng hỗ trợ chống viêm và cải thiện chuyển hóa lipid tại gan vì vậy có thể giúp bảo vệ gan khỏi bệnh tật hoặc hỗ trợ kiểm soát bệnh gan. Đối với thận các nghiên cứu gần đây cũng cho thấy omega-3 có thể có lợi cho thận và việc phòng ngừa bệnh thận mãn tính, đặc biệt là tác dụng hỗ trợ kiểm soát bệnh tim mạch - một bệnh lý phổ biến gây biến chứng trên thận.
Một nghiên cứu đoàn hệ UK Biobank về việc bổ sung omega-3 để bảo vệ gan khỏi bệnh tật trên Viện Y tế Quốc gia Mỹ (NIH) năm 2023 cho thấy chất này có thể làm giảm tỷ lệ mắc bệnh gan đặc biệt ở những người có yếu tố nguy cơ cao; trong khi đó một phân tích tổng hợp trên 10 thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên ở bệnh nhân gan nhiễm mỡ không do rượu năm 2016 cho thấy việc bổ sung omega-3 PUFA giúp giảm lượng mỡ trong gan, hạ triglyceride và GGT, đồng thời làm tăng HDL-cholesterol. (1)
Nghiên cứu tổng hợp thực hiện bởi Kwok Leung Ong và các cộng sự công bố trên Tạp chí Y học Anh cũng ghi nhận chế độ ăn có mức omega-3 từ hải sản cao hơn có liên quan đến nguy cơ mắc bệnh thận mãn tính thấp hơn.

2. Rau họ cải
Bông cải xanh, bông cải trắng và cải bắp rất giàu hợp chất glucosinolate, bao gồm glucoraphanin (sulforaphane), glucobrassicin, glucoraphasatin, glucoiberin và sinigrin (allyl isothiocyanate). Các hoạt chất này đã được chứng minh tham gia tích cực vào cơ chế chống viêm và chống oxy hóa vì vậy rất tiềm năng trong việc phòng ngừa hoặc kiểm soát bệnh tật bao gồm cả bệnh gan và bệnh thận.(2)
Một nghiên cứu về glucosinolate từ rau họ cải đối với sức khỏe trên NIH năm 2021 cho thấy chất này có thể giúp kiểm soát đường huyết, huyết áp và lipid, có thể dẫn đến giảm nguy cơ mắc phải hoặc làm chậm tiến trình các bệnh chuyển hóa như bệnh gan nhiễm mỡ và bệnh tim mạch. Ngoài ra sulforaphane của nhóm rau họ cải này cũng giúp điều chỉnh quá trình sinh ung thư gan.
Tuy nhiên đối với người mắc bệnh thận, súp lơ trắng và cải bắp thường phù hợp hơn để tiêu thụ so với nhiều loại rau có hàm lượng kali cao.
3. Nấm và thực phẩm giàu ergothioneine khác
Nấm trắng, nấm mỡ và nấm sò là những loại thực phẩm giàu ergothioneine, một hợp chất chống oxy hóa tự nhiên có thể giúp chống lại stress oxy hóa ở gan và thận. Ngoài ra nấm cũng giàu protein, một chất cần thiết cho hoạt động sửa chữa và xây dựng các mô gan, thận, thúc đẩy các phản ứng trao đổi chất, duy trì độ pH, cân bằng chất lỏng và giữ cho hệ miễn dịch khỏe mạnh. (3)
Vì vậy ba loại nấm này nên được bổ sung vào chế độ ăn để giúp gan, thận khỏe mạnh. Chỉ những người mắc bệnh thận mới không nên ăn nấm vì tiêu thụ protein quá mức có thể làm bệnh tiến triển.

4. Tỏi và hành
Tỏi chứa allicin và các hợp chất organosulfur có khả năng hỗ trợ giảm stress oxy hóa và viêm trong cơ thể. Đặc tính này cũng mang đến lợi ích bảo vệ gan và thận khỏi viêm dẫn đến bệnh tật, cũng như có thể giúp kiểm soát bệnh tật. Một số nghiên cứu trên người mắc gan nhiễm mỡ không do rượu cho thấy bổ sung bột tỏi liều khoảng 800mg mỗi ngày trong 15 tuần đã cải thiện được men gan và giảm tích tụ mỡ gan.
Trong khi đó hành tím chứa quercetin, một flavonoid có đặc tính chống oxy hóa mạnh. Nó có thể làm giảm stress oxy hóa và viêm ở mức độ tế bào vì vậy có thể giúp bảo vệ gan, thận khỏi bệnh tật. Tuy nhiên những người đã mắc bệnh thận nên hạn chế tiêu thụ hành tím vì loại củ này chứa kali, một chất không có lợi cho thận đang suy yếu.
5. Nghệ
Củ nghệ chứa curcumin, một hoạt chất có đặc tính chống oxy hóa và chống viêm. Nó có thể giúp bảo vệ gan, thận khỏi viêm dẫn đến bệnh tật hoặc góp phần giảm phản ứng viêm ở gan, thận đã mắc bệnh.
Trong một số thử nghiệm lâm sàng trên bệnh nhân gan nhiễm mỡ không do rượu cho thấy việc sử dụng bột nghệ hoặc các chế phẩm curcumin liều khoảng 2g mỗi ngày trong 8 tuần có thể giúp cải thiện men gan AST, ALT và GGT. Nghiên cứu về curcumin trong điều trị bệnh thận trên Viện Xuất bản Kỹ thuật số Đa ngành (MDPI) năm 2025 cũng cho thấy curcumin làm giảm các triệu chứng liên quan đến bệnh thận, đồng thời ngăn ngừa và bảo tồn chức năng thận.
6. Trái cây ít đường
Một số loại trái cây như dâu tây, việt quất, anh đào (cherry), táo, lê thường được lựa chọn trong chế độ ăn tốt cho sức khỏe gan, thận. Đây là nhóm trái cây giàu các hợp chất chống oxy hóa mạnh mẽ như polyphenol, anthocyanin, phytochemical (bao gồm quercetin, catechin, phloridzin, axit chlorogenic) có khả năng làm giảm stress oxy hóa có thể dẫn đến viêm gan, thận. Vì vậy chúng có thể giúp bảo vệ gan, thận khỏi bệnh tật.
Ngoài ra chúng cũng tốt cả cho cả người đã mắc bệnh gan thận do có mức kali thấp đến trung bình.
7. Yến mạch và ngũ cốc nguyên cám
Yến mạch, gạo lứt, bánh mì nguyên cám, lúa mạch, kiều mạch và các loại ngũ cốc nguyên hạt rất giàu chất xơ hòa tan, vitamin nhóm B, magie và carbohydrate hấp thu chậm. Nhóm chất này giúp ổn định năng lượng, tốt cho hoạt động chuyển hóa vì vậy tốt cho thận và đặc biệt tốt cho gan.
Tuy nhiên các loại ngũ cốc nguyên cám thường chứa kali cao, có thể nên hạn chế tiêu thụ cho người đã mắc bệnh thận.
8. Đậu và thực phẩm giàu protein khác
Đậu phụ, sữa tươi không đường và sữa chua nên thêm vào chế độ ăn tốt cho gan, thận. Chúng giàu protein nhưng dễ tiêu hóa hơn so với các loại thịt đỏ vì vậy có thể đảm nhiệm các chức năng cần thiết cho gan, thận mà không gây ra bất lợi nào. Một nghiên cứu tổng quan đăng trên MDPI năm 2021 ghi nhận chế độ ăn giàu protein thực vật, protein từ sữa có thể hỗ trợ cải thiện tình trạng bệnh não gan ở người xơ gan nhờ chứa nhiều axit amin mạch nhánh hơn và tạo ít amoniac hơn trong quá trình chuyển hóa.
Tuy vậy những người mắc bệnh thận cần hạn chế bổ sung các thực phẩm giàu protein vì có thể làm bệnh tiến triển.
9. Các loại hạt
Óc chó, hạnh nhân, hạt bí, hạt chia, hạt lanh, hạt điều và hạt mè giàu chất béo không bão hòa, chất xơ, vitamin E, magie, polyphenol. Đây là các chất tốt cho chuyển hoá và có đặc tính chống oxy hóa, chống viêm, có lợi cho sức khỏe gan, thận. Nhiều nghiên cứu đã chứng minh các loại hạt này không chỉ giúp nâng cao sức khỏe, bao gồm gan và thận mà còn có thể hỗ trợ kiểm soát bệnh tật.
Mọi người nên thêm chúng vào chế độ ăn hàng ngày dưới dạng món ăn vặt để bổ sung dinh dưỡng và giảm tiêu thụ các đồ ăn vặt kém lành mạnh khác; tuy nhiên không nên tiêu thụ các loại hạt tẩm đường, muối và chất béo.

10. Dầu ô liu
Dầu ô liu nguyên chất rất giàu axit béo không bão hòa đơn và polyphenol (chất chống oxy hóa mạnh). Axit béo không bão hòa đơn có thể làm giảm cholesterol xấu (LDL-c) vì vậy góp phần bảo vệ thận ở người mắc bệnh tim; trong khi đó polyphenol giúp chống lại stress oxy hóa có thể dẫn đến viêm nên có thể bảo vệ gan và thận.
Nhiều nghiên cứu cho thấy chế độ ăn giàu chất béo không bão hòa từ dầu ô liu có thể hỗ trợ giảm tích tụ mỡ gan và hỗ trợ kiểm soát mỡ máu để giảm nguy cơ tim mạch đi kèm.
11. Trà xanh
Khi sử dụng với lượng vừa phải trà xanh là một lựa chọn tốt cho gan và thận. Loại thực phẩm này chứa catechin, đặc biệt là EGCG - một nhóm chất chống oxy hóa mạnh có đặc tính chống stress oxy hóa, bảo vệ tế bào khỏi viêm vì vậy có thể bảo vệ gan, thận. Một số nghiên cứu còn cho thấy trà xanh có thể làm giảm tích tụ mỡ gan và hỗ trợ chuyển hóa ở người có bệnh lý gan nhiễm mỡ.
Trà xanh có thể tiêu thụ dưới dạng bột matcha thêm vào bánh hoặc sữa chua để tăng cường sức khỏe gan, thận.
Xem thêm: Các thực phẩm tốt cho gan được khuyến nghị bổ sung vào bữa ăn
Nhóm thực phẩm không tốt cho gan, thận nên hạn chế tiêu thụ
Khác với thực phẩm tốt cho gan thận nên tiêu thụ, một số loại thực phẩm gây bất lợi cho các cơ quan này nên được hạn chế. Chúng có thể gây viêm, giữ nước, rối loạn chuyển hóa dẫn đến các bệnh gan, thận hoặc làm cho bệnh gan, thận trầm trọng hơn. Những thực phẩm được nhắc đến như:
- Rượu bia và đồ uống có cồn khác: Nên hạn chế tiêu thụ hoặc bỏ hoàn toàn nếu gan, thận đã suy yếu.
- Thực phẩm nhiều muối: Đặc biệt là mì gói, đồ hộp, thịt chế biến sẵn, snack mặn, nước chấm đậm đặc hoặc dưa cà muối.
- Thực phẩm chứa chất béo xấu: Đặc biệt là thực phẩm chế biến sẵn, nội tạng, thức ăn nhanh và các loại thực phẩm chiên ngập dầu.
- Thực phẩm nhiều đường: Phổ biến như nước ngọt, bánh kẹo công nghiệp, nước ép trái cây công nghiệp và trái cây sấy khô.
Các nguyên tắc ăn uống giúp gan, thận khỏe mạnh
Chế độ ăn uống giúp cho gan, thận khỏe mạnh cần hướng đến giảm muối, đường, chất béo xấu và tăng cường các chất chống viêm, chống oxy hoá, chất béo tốt, vitamin, protein dễ chuyển hóa. Đối với gan, thận đã mắc bệnh có thể nên giảm tiêu thụ chất lỏng và giảm protein đối với bệnh thận. Ngoài ra nên ưu tiên thực phẩm tươi, sạch có mức độ chế biến thấp và không ăn đêm.
Chế độ ăn Địa Trung Hải (DASH) được khuyến nghị rộng rãi trên thế giới cho việc hỗ trợ phòng ngừa bệnh tật hoặc giúp kiểm soát bệnh. Đây là mô hình ăn uống tốt cho gan, thận và sức khỏe chung mà mọi người có thể theo đuổi. DASH đặc trưng với:
- Nguồn thực phẩm thực vật phong phú, bao gồm rau củ, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, các loại hạt và đậu được chế biến tối thiểu, tươi ngon theo mùa và được trồng tại địa phương.
- Dầu ô liu là nguồn chất béo chính.
- Tiêu thụ phô mai và sữa chua hàng ngày với lượng ít đến vừa phải.
- Tiêu thụ cá và gia cầm vài lần một tuần với lượng ít đến vừa phải.
- Thỉnh thoảng tiêu thụ một số lượng nhỏ thịt đỏ.
- Trái cây tươi dùng làm món tráng miệng
- Đồ ngọt có thêm đường hoặc mật ong chỉ nên ăn vài lần mỗi tuần.
- Rượu vang được tiêu thụ với lượng ít đến vừa phải dùng trong các bữa ăn.
Xem thêm: Uống gì tốt cho thận và gan? 13 loại nước nên bổ sung
Ăn gì tốt cho gan thận? Như vậy bạn nên ăn các thực phẩm tươi, ít muối, đường và chất béo xấu nhưng giàu chất chống viêm, chống oxy hoá, chất béo tốt, vitamin, protein dễ chuyển hóa trong chế độ ăn cân bằng, khoa học. Hy vọng những thông tin trong bài viết này sẽ giúp ích cho việc bảo vệ gan, thận của những người khỏe mạnh và giúp ích cho những người đã mắc bệnh gan, thận trong việc kiểm soát bệnh tiến triển.





