Hầu hết người cận thị chỉ quan tâm đến sự bất tiện trong sinh hoạt và vấn đề thẩm mỹ khi đeo kính. Ít người biết rằng, cận thị nặng lâu ngày có thể làm tăng nguy cơ mắc các bệnh về mắt nguy hiểm. Đáng chú ý, biến chứng cận thị có thể ảnh hưởng đến thị lực như nhược thị, bong võng mạc, tân mạch hắc mạc, đục thuỷ tinh thể. Cùng ECO Pharma tìm hiểu các biến chứng nguy hiểm đó là gì và những lưu ý khi xuất hiện biến chứng của cận thị.
Thực trạng cận thị hiện nay như thế nào?
Có một thực tế đáng kinh ngạc là tật cận thị đang gia tăng nhanh chóng. Tỷ lệ cận thị vượt quá 28% trên toàn cầu và có dự đoán rằng khoảng một nửa dân số thế giới sẽ bị cận thị vào năm 2050.
Với sự gia tăng tỷ lệ cận thị trên toàn thế giới, tại các nước Châu Á tỷ lệ trẻ em tuổi 12 bị cận thị là 42,7%. Cận thị từ sớm không chỉ ảnh hưởng đến tầm nhìn của mắt mà còn có thể gây ra nhiều biến chứng khi độ cận ngày càng tăng. (1)
Tổng hợp 10 biến chứng cận thị nặng thường gặp
Cận thị nặng được xác định từ -6 Diop (6 độ) trở lên. Cận thị nặng có thể dẫn đến biến chứng nghiêm trọng. Dưới đây là những biến chứng cận thị nghiêm trọng thường gặp:
1. Đục thuỷ tinh thể
Theo các nghiên cứu dựa trên dân số ở các dân tộc khác nhau, cận thị có liên quan đến sự hình thành đục thủy tinh thể hạt nhân và đục thủy tinh thể dưới bao sau. Sự phát triển của cận thị nhẹ đến cận thị nặng cũng có liên quan đến việc tăng nguy cơ đục thủy tinh thể.
Đục thuỷ tinh thể làm cho thuỷ tinh thể mờ rồi đục dần. Hầu hết đục thủy tinh thể phát triển chậm và không ảnh hưởng đến thị lực ngay nhưng theo thời gian sẽ ảnh hưởng đến thị lực. Đục thuỷ tinh thể là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến mù lòa ở người cao tuổi. Nhưng hiện nay, nó có xu hướng gây mù lòa ở cả người trẻ mắc các tật khúc xạ, đặc biệt là cận thị nặng. (2)
2. Bị bong rách võng mạc
Võng mạc là một màng mỏng ở phía sau mắt có chức năng thu ánh sáng và chuyển đổi thành tín hiệu gửi đến não để phân tích. Ở mắt người cận thị nặng, trục nhãn cầu dài hơn bình thường nên dễ bị kéo võng mạc, khiến vùng ngoại vi của võng mạc mỏng dần. Về lâu dài có thể gây rách võng mạc và mạch máu cũng có nguy cơ bị vỡ gây xuất huyết thủy tinh thể. Đây là những biến chứng nghiêm trọng, khả năng phục hồi thị lực kém.
Nguy cơ bong võng mạc ở những người cận thị nặng cao gấp 5 hoặc 6 lần so với những người cận thị thấp.
3. Mắt bị lác
Tình trạng con ngươi không ở vị trí cân bằng bình thường. Ở người cận thị nặng, khả năng phối hợp và hội tụ của các cơ kém thường dẫn đến lác hoặc lác xen kẽ, gây mất thẩm mỹ và mất thị lực. Lác có thể xảy ra ở một mắt hoặc cả hai mắt. Trường hợp nhẹ có thể khắc phục bằng cách đeo kính; trường hợp nặng hơn có thể phải can thiệp phẫu thuật để phục hồi thị lực, thẩm mỹ cho người bệnh. (3)

4. Mỏi mắt ảnh hưởng đến cuộc sống
Cận thị nặng nếu không được điều trị có thể ảnh hưởng đến tầm nhìn. Người bệnh thường xuyên phải nheo mắt, căng mắt để duy trì sự tập trung sẽ dẫn đến mỏi, khô mắt và đau đầu.
5. Mắt bị nhược thị
Nhược thị là tình trạng thị lực bị suy giảm do não không nhận được tất cả hoặc một phần tín hiệu từ mắt. Nhược thị có thể xảy ra ở một hoặc cả hai mắt do cận thị hoặc tật khúc xạ khác. Nhược thị nếu được phát hiện sớm và kịp thời (thường là dưới 6 tuổi) có thể điều trị giúp trẻ cải thiện thị lực. Tuy nhiên, việc phục hồi sẽ gặp nhiều khó khăn dù đã tập vật lý trị liệu hoặc phẫu thuật nếu trẻ trên sáu tuổi.
6. Glocom góc mở
Bệnh tăng nhãn áp góc mở thường xuất hiện ở những bệnh nhân trẻ tuổi cận thị nặng, do đó cần phát hiện và điều trị sớm những trường hợp này.
7. Tân mạch hắc mạc cận thị
Những bệnh nhân cận thị nặng bị mất thị lực trung tâm đột ngột có nguy cơ tiến triển chứng tân mạch hắc mạc cận thị. Sự mỏng đi ở phía sau mắt cũng có thể gây ra các vết nứt ở các lớp sâu hơn dưới võng mạc dẫn đến sẹo ở hoàng điểm được gọi là điểm Foster Fuchs. Vết sẹo này có thể gây ra một mảng trống hoặc bị thiếu trong tầm nhìn trung tâm. Những thay đổi này có thể dẫn đến sự hình thành các mạch máu mới bất thường dưới hoàng điểm được gọi là tân mạch hắc mạc thứ phát do cận thị.
8. Giãn lồi cực sau nhãn cầu
Sự kéo dài trục nhãn cầu quá mức cùng với cận thị có thể làm thay đổi các cấu trúc bán phần sau mắt, trong đó có giãn lồi cực sau và làm suy giảm thị lực chỉnh kính tối đa có thể đạt được.
9. Thoái hóa võng mạc cận thị
Mức độ cận thị càng cao mắt càng có nguy cơ thoái hóa cận thị. Những người bị cận thị nặng cần phải kiểm tra mắt thường xuyên để phát hiện những bất thường ở mắt, cũng như nhận biết biến dạng thị lực khi đọc có thể là do thoái hóa võng mạc cận thị.
10. Thoái hóa hoàng điểm cận thị
Những người cận thị nặng cũng có thể bị thoái hóa điểm vàng. Biến chứng cận thị hình thành do các vấn đề về lực kéo gel thủy tinh vào võng mạc hoặc các vết rạn nhỏ ở võng mạc phát triển ở phía sau mắt.
Dấu hiệu dễ nhận biết các biến chứng cận thị để điều trị kịp thời
Biến chứng cận thị nặng không dễ phát hiện. Mặc dù vậy, nếu đang đeo kính mà bạn vẫn gặp phải các dấu hiệu bị cận sau thì nên nghĩ đến khả năng biến chứng cận thị nặng.
- Luôn phải nheo mắt hoặc nhắp mắt liên tục để nhìn cho rõ.
- Nhức đầu do mỏi mắt.
- Khi lái xe, khó quan sát đặc biệt là vào ban đêm (cận thị trong tối).
- Cần ngồi gần tivi, màn hình chiếu phim, laptop hoặc cần phải ngồi bàn trên trong lớp học.
- Nhìn rất mờ hoặc không nhận biết được các vật thể ở xa.
- Dụi mắt thường xuyên.
- Bị loá, hoa mắt, khó phân biệt màu xanh tối và màu đen, cảm giác như có màng che.
- Nhạy cảm hơn với ánh sáng, nhìn thấy chấm đen trước mắt hoặc nhìn song thị.
- Xuất huyết dưới võng mạc.
- Chảy nước mắt liên tục.
Lưu ý khi bị cận thị nặng tránh bị biến chứng
Bạn có thể phòng ngừa các biến chứng cận thị bằng một số cách như sau:
- Giữ cho mắt được tiếp xúc với môi trường bên ngoài như ánh sáng tự nhiên từ mặt trời.
- Hạn chế thời gian tiếp xúc với ánh sáng xanh nguy hại phát ra từ các thiết bị điện tử như điện thoại, máy vi tính, laptop, tivi…
- Cân nhắc thời gian làm những công việc cần sự tập trung của mắt như đọc sách, may vá...
- Những người cận thị nặng nên tránh các bài tập có nguy cơ chấn thương đầu hoặc mắt như môn quyền anh, kickboxing…
- Cố gắng ăn nhiều rau xanh và trái cây. Đôi mắt cũng sẽ được nhận được lợi ích nếu bạn bổ sung các loại cá có nhiều axit béo omega-3, chẳng hạn như cá ngừ và cá hồi… vào chế độ ăn uống của mình.
- Nghỉ giải lao khi nhìn vào màn hình và để mắt được nghỉ ngơi hợp lý có thể giúp làm chậm quá trình tiến triển của cận thị.
- Hút thuốc có nhiều tác hại cho sức khỏe và có thể ảnh hưởng tiêu cực đến thị lực của bạn và những người xung quanh. Bỏ hút thuốc để làm chậm sự tiến triển của cận thị.
- Bổ sung dinh dưỡng cho mắt như Lutein, Zeaxanthin, Omega3, vitamin A, vitamin E và tinh chất Broccophane thiên nhiên hỗ trợ nuôi dưỡng mắt sáng khỏe từ bên trong trước các tác động từ bên ngoài như ánh sáng xanh, khói bụi… Chúng hỗ trợ cải thiện triệu chứng cận thị và giảm nguy cơ tăng độ cận, đồng thời giảm khô, mờ, mỏi mắt và bảo vệ thị lực an toàn, hiệu quả.

Thăm khám để theo dõi sự tiến triển của cận thị và phẫu thuật cận thị nặng là các biện pháp cần thiết để ngăn ngừa biến chứng.
1. Khám mắt để phát hiện sớm biến chứng
Bạn không thể biết được khi nào biến chứng cận thị nặng xảy ra, vì vậy cần duy trì lịch thăm khám mắt định kỳ với bác sĩ nhãn khoa để phòng ngừa. Các biến chứng nguy hiểm được điều trị ngay từ sớm sẽ hiệu quả hơn và tránh được nguy cơ mù loà.
2. Lựa chọn phương pháp phẫu thuật phù hợp
Phẫu thuật khúc xạ sẽ làm giảm hoặc loại bỏ nhu cầu đeo kính mắt và kính áp tròng. Đây có thể là phương pháp hiệu quả nhất để điều trị cận thị nặng và phòng biến chứng về mắt nghiêm trọng. Các phẫu thuật có thể điều trị cận thị nặng bao gồm:
- Keratomileusis tại chỗ được hỗ trợ bằng laser (LASIK): Thủ thuật này được bác sĩ phẫu thuật mắt thực hiện bằng cách tạo ra một vạt mỏng, sau đó sử dụng tia laser để loại bỏ các lớp bên trong giác mạc để làm phẳng hình vòm. Phục hồi sau phẫu thuật LASIK thường nhanh hơn và ít khó chịu hơn các phẫu thuật khác.
- LASEK là một thủ thuật cắt giác mạc dưới biểu mô được hỗ trợ bằng laser. Trong thủ thuật LASEK, bác sĩ nhãn khoa sử dụng tia laser để cắt một vạt ở lớp trên cùng (biểu mô) của giác mạc, định hình lại các lớp bên ngoài, sau đó đóng nắp lại.
- Phẫu thuật cắt giác mạc bằng quang học (PRK): PRK tương tự như LASIK, ngoại trừ việc bác sĩ phẫu thuật sẽ loại bỏ hoàn toàn biểu mô, sau đó sử dụng tia laser để định hình lại giác mạc.
- Cấy ghép thấu kính nội nhãn: Đây là phẫu thuật lắp một thấu kính mới vào mắt cận, thay thế thấu kính tự nhiên của mắt. Phẫu thuật này chỉ thực hiện được trước khi biến chứng đục thủy tinh thể phát triển.
Một số người bị cận thị càng trì hoãn phẫu thuật, càng có nhiều khả năng xảy ra biến chứng cận thị. Ngoài hai phương pháp điều trị cận thị nặng bên trên, bác sĩ có thể hướng dẫn người bệnh thực hiện các bài tập về mắt để cải thiện khả năng tập trung, thị lực. Tùy thuộc vào tình trạng mắt cận của mỗi người, bác sĩ sẽ có hướng dẫn cụ thể, sao cho phù hợp.
Địa chỉ khám mắt cận thị uy tín nhất hiện nay
Trung tâm Mắt công nghệ cao Tâm Anh thuộc Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh đầu tư hệ thống thiết bị chẩn đoán và phẫu thuật hiện đại, nhập khẩu 100% từ các đơn vị uy tín như Alcon (Mỹ), Carl Zeiss, Schwind (Đức), Keeler (Anh)… hỗ trợ quá trình thăm khám và điều trị hiệu quả cao.
Bệnh viện trang trị hệ thống máy móc hiện đại hàng đầu như: máy phẫu thuật khúc xạ Excimer laser Mel90, hệ thống AMARIS 1050S Excimer Laser, máy chụp bản đồ mặt trước – sau giác mạc kèm trục nhãn cầu Pentacam AXL Wave... sẵn sàng đáp ứng nhu cầu khám mắt của hàng trăm người bệnh mỗi ngày. Đồng thời, Trung tâm Mắt công nghệ cao Tâm Anh còn có đội ngũ y bác sĩ giàu kinh nghiệm, nhiệt tình, giúp quá trình chẩn đoán mắt cận thị nhanh và chính xác, tiết kiệm thời gian cho người bệnh.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH- Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội:
- 108 Hoàng Như Tiếp, P.Bồ Đề, Q.Long Biên, Hà Nội
- Hotline: 024 3872 3872 – 024 7106 6858
- Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM:
- 2B Phổ Quang, P.2, Q.Tân Bình, TP.HCM
- Hotline: 093 180 6858 – 0287 102 6789
- Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7:
- 25 Nguyễn Hữu Thọ, P.Tân Hưng, Q.7, TP.HCM
- Hotline: 093 180 6858 – 0287 102 6789
- Fanpage: https://www.facebook.com/benhvientamanh/
- Website: https://tamanhhospital.vn
Cận thị nặng không chỉ gây khó khăn cho việc tập trung vào các vật ở xa mà còn có thể dẫn đến các biến chứng cận thị nghiêm trọng. Vì vậy, người cận thị nặng cần duy trì lịch khám mắt định kỳ với bác sĩ nhãn khoa để theo dõi sự tiến triển của cận thị và có biện pháp điều trị kịp thời khi biến chứng xảy ra.





