Khi thời tiết chuyển lạnh, người cao tuổi và người có tiền sử mắc bệnh xương khớp thường cảm nhận rõ hơn tình trạng đau nhức khớp gối. Hiện tượng đau khớp gối khi trời lạnh có thể là dấu hiệu cảnh báo tình trạng tổn thương khớp đang tiến triển. Vậy đau khớp gối khi thay đổi thời tiết do đâu và cải thiện như thế nào, cùng ECO Pharma tìm hiểu sau đây.
Đau khớp gối khi trời lạnh là tình trạng như thế nào?
Đau khớp gối khi trời lạnh là tình trạng các cơn đau nhức, tê buốt hoặc cứng khớp ở vùng đầu gối trở nên nghiêm trọng hơn khi nhiệt độ môi trường giảm xuống, độ ẩm tăng cao hoặc áp suất khí quyển thay đổi. Đây là một hiện tượng rất phổ biến, thường gặp ở người cao tuổi, người có tiền sử chấn thương gối hoặc người đang mắc các bệnh lý xương khớp mãn tính. Nếu bị đau khớp gối khi thay đổi thời tiết, bạn nên thăm khám sớm để được chẩn đoán và điều trị kịp thời, cải thiện chất lượng sống.
Vì sao trời lạnh khiến khớp gối bị đau?
Hiện tượng đau đầu gối khi thay đổi thời tiết có thể xuất phát từ một số nguyên nhân dưới đây: (1)
- Sự thay đổi áp suất không khí: Cơn đau khớp gối khi trời lạnh có thể xuất hiện do áp suất khí quyển thay đổi, một thước đo trọng lượng của không khí. Khi một khối khí lạnh tràn đến, áp suất khí quyển thường giảm. Vì vậy, áp suất không khí tác động lên cơ thể cũng giảm đi. Điều này có thể khiến gân, cơ, khớp hoặc mô sẹo bị sưng lên, dẫn đến đau nhức. Bất kể nhiệt độ thế nào, sự thay đổi áp suất khí quyển đều khiến một số người cảm thấy khó chịu hơn. Điều này đặc biệt đúng khi áp suất thay đổi nhanh chóng. Độ ẩm cao (hơi nước trong không khí) cũng đóng một vai trò nhất định.
- Thay đổi lối sống: Thời tiết lạnh cũng có thể dẫn đến những thay đổi về tâm trạng và lối sống, từ đó làm tăng nguy cơ đau đầu gối. Những ngày ảm đạm có thể khiến tâm trạng trở nên tồi tệ, góp phần khiến cơn đau nặng hơn. Ngoài ra, bạn có thể dành ít thời gian ở ngoài trời hơn khi trời lạnh và ẩm ướt so với những ngày ấm áp, nắng ráo. Điều đó có thể dẫn đến việc bạn tập thể dục ít hơn và khả năng cao là sẽ gây ra tình trạng cứng khớp, đau nhức nhiều hơn. Nồng độ vitamin D thấp do thiếu ánh nắng mặt trời cũng có thể ảnh hưởng đến sức khỏe khớp.
- Sự thay đổi dịch khớp: Bên trong mỗi khớp, kể cả khớp gối, đều có dịch khớp, hoạt động như dầu bôi trơn trong máy móc, giúp các khớp trượt trơn tru. Khi nhiệt độ giảm, dịch khớp trở nên đặc hơn và di chuyển khó khăn hơn. Cơ bắp cũng có xu hướng co cứng lại và lưu lượng máu chậm lại trong thời tiết lạnh. Tất cả những thay đổi này tạo ra cảm giác nặng nề và cứng khớp ở đầu gối. Nếu bạn bị viêm khớp, chấn thương cũ hoặc viêm mãn tính, những tác động của thời tiết lạnh có thể trở nên nghiêm trọng hơn.
Đau đầu gối khi trời lạnh có phải dấu hiệu bệnh lý?
Tình trạng đau khớp gối khi trời lạnh có thể là dấu hiệu của một số bệnh lý xương khớp như:
- Thoái hóa khớp gối: Đây là nguyên nhân phổ biến nhất, đặc biệt ở người trung niên và lớn tuổi. Lớp sụn bọc đầu xương bị bào mòn theo thời gian, khiến hai đầu xương cọ xát vào nhau. Khi gặp thời tiết lạnh, sự lưu thông máu đến khớp giảm đi, làm gia tăng cảm giác đau buốt, cứng khớp (đặc biệt là vào buổi sáng khi vừa ngủ dậy).
- Viêm khớp dạng thấp: Đây là một bệnh lý tự miễn gây viêm mạn tính ở các khớp. Bệnh nhân viêm khớp dạng thấp cực kỳ nhạy cảm với thời tiết. Khi trời lạnh hay ẩm ướt, hiện tượng sưng, nóng, đỏ và đau nhức ở khớp gối sẽ trở nên nghiêm trọng hơn, kèm theo tình trạng cứng khớp gây khó khăn khi vận động.
- Gút (gout): Sự tích tụ các tinh thể axit uric tại khớp gối gây ra các đợt viêm cấp tính. Khi nhiệt độ giảm, axit uric dễ bị kết tủa hơn, từ đó kích hoạt hoặc làm trầm trọng thêm các cơn đau gút, khiến khớp gối sưng to, đỏ và đau dữ dội.
- Viêm gân hoặc viêm bao hoạt dịch quanh khớp: Thời tiết lạnh khiến dây chằng và gân xung quanh khớp gối co rút lại, dễ bị kích ứng và viêm nhiễm hơn nếu trước đó đã có tổn thương hoặc phải vận động quá mức.
- Di chứng từ chấn thương cũ: Nếu bạn từng bị chấn thương khớp gối (như đứt dây chằng, rách sụn chêm, nứt xương) dù đã lành, vùng tổn thương cũ vẫn nhạy cảm hơn trước sự thay đổi của áp suất và nhiệt độ môi trường, gây ra cảm giác đau âm ỉ khi trời chuyển lạnh.
Các biện pháp giảm đau khớp gối khi trời lạnh
Khi gặp tình trạng thay đổi thời tiết đau đầu gối, bạn có thể xoa bóp nhẹ nhàng, dùng đai bằng len giữ ấm khớp gối, vận động nhẹ nhàng,... để giảm đau và làm ấm khớp gối.
1. Giữ ấm khớp gối
Sử dụng đai bảo vệ khớp gối là cách đơn giản và hiệu quả. Các loại đai bằng vải thun co giãn hoặc len không chỉ giữ nhiệt tốt mà còn giúp ổn định khớp gối khi di chuyển. Nên mặc quần áo dài để giữ ấm cho cơ thể tốt hơn. Bạn cũng có thể sử dụng túi chườm ấm, chườm lên khớp gối khoảng 15 phút trước khi đi ngủ hoặc ra ngoài, tiếp xúc với thời tiết lạnh. Bên cạnh đó, bạn nên ngâm chân với nước ấm pha muối gừng hoặc thảo dược giúp kích thích tuần hoàn máu toàn thân, từ đó cải thiện lưu lượng máu đến các khớp, bao gồm cả khớp gối.
2. Xoa bóp nhẹ nhàng
Khi trời lạnh, các mạch máu co lại để giữ nhiệt cho cơ thể, làm giảm lưu lượng máu đến nuôi dưỡng các khớp. Xoa bóp nhẹ nhàng giúp kích thích giãn mạch, tăng cường lượng máu giàu oxy và dưỡng chất đến vùng khớp gối bị tổn thương. Bên cạnh đó, nhiệt độ thấp khiến dịch khớp trở nên đặc hơn, gây ra đau nhức và cứng khớp vào buổi sáng. Việc massage tạo ra lực ma sát và sinh nhiệt, giúp dịch khớp lỏng ra, tăng độ linh hoạt cho đầu gối. Bạn nên xoa bóp nhẹ nhàng, dùng lòng bàn tay xoa đầu gối theo những chuyển động tròn đều. Tránh bóp quá mạnh hoặc vặn vẹo khớp gối vì có thể gây tổn thương thêm cho sụn khớp.
3. Tập luyện và vận động phù hợp
Hãy dành 5 phút để khởi động cơ thể trước khi bắt đầu bất kỳ hoạt động thể chất nào. Các bài tập khởi động giúp tăng lưu lượng máu đến cơ bắp và nâng cao nhiệt độ cơ thể. Khởi động trước khi tập luyện cũng giúp giảm cứng khớp và ngăn ngừa chấn thương khớp. Việc thực hiện các bài tập nhẹ nhàng thường xuyên, chẳng hạn như yoga, chạy bộ hoặc đạp xe, có thể giúp cải thiện sức mạnh các cơ xung quanh đầu gối, từ đó làm giảm đau nhức trong thời tiết lạnh.
4. Điều chỉnh chế độ ăn uống và sinh hoạt
Việc uống đủ nước, ăn uống dinh dưỡng và giữ cân nặng phù hợp là điều cần thiết để duy trì sức khỏe của khớp gối, đặc biệt trong khoảng thời gian thời tiết thất thường.
- Uống đủ nước: Nhiều người có xu hướng uống ít nước hơn khi trời lạnh, nhưng việc cung cấp đủ nước cho cơ thể rất quan trọng. Mất nước làm suy giảm chức năng thần kinh, giảm sản xuất dịch bôi trơn trong khớp và giảm lưu lượng máu. Những điều này góp phần làm khớp gối đau nhiều hơn khi trời lạnh.
- Dinh dưỡng khoa học: Ăn uống lành mạnh là yếu tố quan trọng để duy trì sức khỏe khớp. Hãy tăng cường những thực phẩm có đặc tính chống viêm, chẳng hạn như cá, các loại hạt, trái cây và rau lá xanh. Việc ăn các sản phẩm làm từ sữa giàu canxi cũng giúp ích cho sức khỏe xương khớp.
- Duy trì cân nặng phù hợp: Trọng lượng cơ thể dư thừa có thể gây thêm áp lực lên đầu gối, làm trầm trọng thêm bất kỳ cơn đau nào hiện có. Bằng cách duy trì cân nặng hợp lý, bạn có thể giảm bớt áp lực lên đầu gối và giảm thiểu tác động của thời tiết lạnh.
- Bổ sung tinh chất: Các tinh chất như Collagen Type 2 không biến tính, Collagen Peptide thủy phân, Eggshell Membrane (chiết xuất màng vỏ trứng), Turmeric Root (chiết xuất nghệ), Chondroitin sulfate,... giúp hỗ trợ bảo vệ khớp, giảm viêm, làm chậm quá trình thoái hóa, góp phần làm giảm đau nhức xương khớp gối khi trời lạnh một cách hiệu quả.
5. Sử dụng thuốc theo hướng dẫn của bác sĩ
Tùy vào mức độ của các triệu chứng và loại bệnh lý nào gây đau khớp gối khi trời lạnh, bác sĩ sẽ có chỉ định dùng thuốc phù hợp. Các thuốc giảm đau, kháng viêm (NSAIDs), thuốc bôi,... có chỉ định và liều dùng khác nhau tùy từng người bệnh. Thuốc giảm đau và kháng viêm có thể gây ảnh hưởng đến dạ dày, gan, thận nếu dùng không đúng cách. Vì thế, cần dùng thuốc theo chỉ định của bác sĩ và thông báo ngay nếu gặp các tác dụng phụ bất thường. Nếu triệu chứng không cải thiện hoặc bệnh tiến triển nặng hơn, bác sĩ có thể điều chỉnh thuốc hoặc chỉ định thêm các biện pháp điều trị khác như vật lý trị liệu.
Đau khớp gối khi trời lạnh là tình trạng khá phổ biến và có thể liên quan đến nhiều vấn đề xương khớp khác nhau. Việc hiểu rõ nguyên nhân, áp dụng các biện pháp giữ ấm cơ thể, duy trì vận động phù hợp sẽ giúp giảm đau hiệu quả cũng như bảo vệ khớp gối lâu dài. Nếu cơn đau kéo dài hoặc ngày càng nghiêm trọng, người bệnh nên chủ động tìm đến bác sĩ chuyên khoa để được chẩn đoán và điều trị đúng cách.
