Đau khớp gối ở người già là tình trạng phổ biến, ảnh hưởng lớn đến khả năng vận động và chất lượng cuộc sống. Việc nhận biết sớm các triệu chứng và điều trị đúng cách sẽ giúp người bệnh giảm đau, duy trì sự linh hoạt và phòng ngừa biến chứng. Để hiểu rõ hơn về tình trạng này mời bạn theo dõi bài viết sau của ECO Pharma.
Đau khớp gối ở người già là gì?
Đau khớp gối ở người già thường là hậu quả của quá trình lão hóa tự nhiên, khiến sụn khớp bị mòn dần, dịch khớp khô, làm tăng ma sát giữa các đầu xương khi vận động. Ngoài ra, tình trạng này cũng có thể xảy ra do các bệnh lý như thoái hóa khớp gối, viêm khớp, loãng xương hoặc chấn thương. Theo một thống kê, khoảng 25% người trên 55 tuổi bị đau đầu gối và tỷ lệ này tăng theo tuổi tác. Tình trạng này thường xuất hiện với các triệu chứng như đau nhức, sưng tấy và cứng khớp gối, thường gặp ở người từ 60 tuổi trở lên. (1)
Tình trạng này ngoài gây đau đớn, khó chịu làm ảnh hưởng đến sinh hoạt, chất lượng cuộc sống, còn có thể gây ra các biến chứng nguy hiểm, đặc biệt khi cơn đau xuất phát từ nguyên nhân bệnh lý.
Triệu chứng đau khớp gối ở người già thường gặp
Các triệu chứng thường gặp có thể kể đến như:
- Đau âm ỉ hoặc dữ dội quanh khớp gối: Người già thường cảm thấy đau nhức liên tục ở vùng đầu gối, cơn đau có thể tăng lên khi đi bộ, leo cầu thang, đứng lâu hoặc thay đổi tư thế đột ngột.
- Cứng khớp vào buổi sáng hoặc sau khi nghỉ ngơi: Sau khi ngủ dậy hoặc ngồi lâu, khớp gối thường bị cứng và khó cử động. Hiện tượng này thường kéo dài 10-20 phút, sau đó giảm dần khi vận động nhẹ nhàng.
- Sưng và nóng vùng đầu gối: Xung quanh khớp gối có thể bị sưng, kèm theo cảm giác nóng khi chạm vào. Đây là dấu hiệu của phản ứng viêm xảy ra bên trong khớp.
- Phát ra tiếng kêu khi di chuyển khớp: Khi gập, duỗi, đứng lên, ngồi xuống hoặc đi lại, người bệnh có thể nghe thấy tiếng "lạo xạo" hoặc "lục cục" phát ra từ đầu gối. Điều này xảy ra do bề mặt sụn bị mòn, các đầu xương cọ xát vào nhau và làm phát ra tiếng kêu.
Nguyên nhân gây đau khớp gối ở người già
Tình trạng đau này có thể do các nguyên nhân phổ biến sau gây ra: (2)
1. Thoái hóa khớp gối
Tác động của thời gian, sụn khớp - lớp đệm giữa hai đầu xương bị mài mòn dần, khiến xương cọ xát trực tiếp vào nhau, gây đau nhức, cứng khớp và khó vận động. Người bệnh thường cảm thấy cơn đau nặng hơn khi đi lại, lên xuống cầu thang hoặc thay đổi thời tiết.
2. Loãng xương
Đây là bệnh lý phổ biến ở người già do quá trình lão hóa tự nhiên, kết hợp với các yếu tố dinh dưỡng, vận động và nội tiết tố. Loãng xương xảy ra khi mật độ xương giảm dần, khiến xương trở nên giòn, xốp và dễ gãy, ngay cả khi có va chạm nhẹ. Khi bị loãng xương, người lớn tuổi dễ đau nhức xương khớp, đặc biệt là ở khớp gối - nơi chịu nhiều trọng lượng của cơ thể.
3. Chấn thương khớp gối trước đó
Các chấn thương trước đó như trật khớp, rách dây chằng, gãy xương... nếu không được điều trị đúng cách, rất dễ tái phát và gây đau nhức kéo dài, đặc biệt khi vận động mạnh hoặc thay đổi thời tiết.
Truy cập để xem chi tiết hơn nếu bạn cũng đang thường xuyên gặp tình trạng đau đầu gối khi trời lạnh.4. Các bệnh lý viêm khớp gối
Một số bệnh lý viêm khớp gối phổ biến gây ra tình trạng này, trong đó phổ biến nhất như:
- Viêm khớp dạng thấp: Đây là bệnh tự miễn, trong đó hệ miễn dịch tấn công nhầm vào màng bao quanh khớp. Người bệnh phải chịu đựng cơn đau ở đầu gối kèm tình trạng sưng, nóng đỏ và cứng khớp vào buổi sáng kéo dài trên 30 phút.
- Viêm bao hoạt dịch khớp: Bao hoạt dịch là lớp đệm chứa dịch bôi trơn khớp, thường bị viêm do chấn thương, nhiễm khuẩn hoặc thoái hóa. Triệu chứng điển hình của bệnh là sưng tấy vùng đầu gối, cảm giác nóng, đau khi ấn vào hoặc gập, duỗi chân.
- Viêm gân bánh chè: Xảy ra khi gân nối giữa bánh chè và xương chè bị viêm, thường do vận động quá mạnh hoặc vi chấn thương lặp lại. Khi mắc bệnh này, người bệnh bị đau ngay dưới xương bánh chè, tăng khi đi bộ, leo cầu thang hoặc ngồi lâu.
5. Thừa cân, béo phì
Trọng lượng cơ thể tăng lên gây áp lực lên khớp gối. Tình trạng này không chỉ gây đau khớp gối mà còn đẩy nhanh quá trình thoái hóa khớp gối và tăng nguy cơ loãng xương.
6. Tràn dịch khớp gối
Bệnh xảy ra khi dịch khớp tích tụ bất thường trong khoang khớp, khiến khớp gối bị sưng, căng tức. Ở người già, hiện tượng này xảy ra do quá trình thoái hóa khớp hoặc các bệnh lý nền như viêm khớp, chấn thương cũ tái phát hoặc bệnh gout. Tràn dịch khớp khiến khớp gối sưng to, cảm giác đau âm ỉ hoặc nhói, cứng khớp vào buổi sáng, khó duỗi thẳng hoặc gập gối…
7. Bệnh gout
Bị đau khớp gối ở người già có thể do bệnh Gout. Gout là một dạng viêm khớp do rối loạn chuyển hóa purin trong cơ thể, dẫn đến tăng acid uric trong máu. Khi nồng độ acid uric tăng cao và kéo dài, các tinh thể urat sẽ kết tủa và tích tụ tại khớp, đặc biệt là khớp gối, gây viêm, sưng tấy đỏ và đau dữ dội.
Người già thường dễ bị gout do chức năng thận suy giảm khiến việc đào thải acid uric kém hiệu quả; chế độ ăn uống nhiều đạm, nội tạng động vật, uống rượu bia cũng dẫn đến rối loạn chuyển hóa. Ngoài ra, người lớn tuổi ít vận động hoặc mắc các bệnh lý nền như tăng huyết áp, tiểu đường, béo phì... cũng làm tăng nguy cơ mắc gout.
8. Thiếu hụt dinh dưỡng ở người cao tuổi
Ở người cao tuổi, chế độ ăn uống không cân đối hoặc hấp thu kém có thể dẫn đến thiếu hụt nhiều dưỡng chất thiết yếu, đặc biệt là canxi, vitamin D, collagen, omega-3, làm tăng nguy cơ mắc các vấn đề về xương khớp như đau khớp gối.
Ảnh hưởng của đau khớp gối ở người cao tuổi
Tình trạng đau khớp gối ở người già kéo dài sẽ gây ra nhiều hệ lụy như:
1. Hạn chế khả năng vận động
Đau khớp gối khiến người cao tuổi gặp khó khăn trong việc đi lại, leo cầu thang, đứng lên, ngồi xuống hoặc thực hiện các sinh hoạt hàng ngày như nấu ăn, tắm rửa. Điều này khiến người bệnh phải phụ thuộc nhiều hơn vào người thân.
2. Giảm chất lượng cuộc sống
Tình trạng đau nhức khớp gối ở người già kéo dài khiến người bệnh mệt mỏi, mất ngủ, chán ăn, từ đó ảnh hưởng đến thể chất và tinh thần. Nhiều người già còn cảm thấy tự ti, buồn bã, có xu hướng sống khép kín hơn.
3. Tăng nguy cơ té ngã và gãy xương
Khi khớp gối đau và yếu, việc giữ thăng bằng trở nên khó khăn, dễ gây té ngã, từ đó dẫn đến gãy cổ xương đùi, chấn thương sọ não hoặc liệt chi nếu không được xử lý kịp thời.
4. Tác động đến các khớp khác
Để giảm đau, người bệnh thường thay đổi dáng đi, điều này lâu dài sẽ gây lệch trục cơ thể, tạo áp lực lên các khớp khác như hông, cổ chân hoặc cột sống. Từ đó, có thể dẫn đến đau lưng, đau hông và giảm sức khỏe tổng thể.
5. Nguy cơ tàn phế, mất khả năng vận động
Tình trạng đau khớp gối ở người cao tuổi nếu không được điều trị hoặc điều trị không đúng cách sẽ khiến sụn khớp bị bào mòn nghiêm trọng, dẫn đến biến dạng khớp, lệch trục chân, làm giảm khả năng nâng đỡ cơ thể.
Ngoài ra, việc hạn chế vận động lâu ngày khiến các cơ quanh khớp gối yếu đi, co rút lại và gây dính khớp, điều này làm đầu gối cứng hoàn toàn, mất khả năng duỗi hoặc gập chân. Từ đó, người bệnh mất khả năng vận động và đối mặt với nguy cơ tàn phế.
Khi nào cần đưa người cao tuổi đến gặp bác sĩ?
Việc thăm khám và điều trị sớm giúp giảm đau, ngăn ngừa các biến chứng nguy hiểm, đặc biệt là nguy cơ tàn phế. Các trường hợp sau cần đưa người bệnh đi khám bác sĩ ngay:
- Đau khớp gối kéo dài hơn 1 tuần: Nếu cơn đau kéo dài, không thuyên giảm hoặc trở nên dữ dội hơn.
- Khớp gối sưng to, nóng đỏ: Dấu hiệu này có thể cảnh báo tình trạng viêm cấp hoặc nhiễm trùng khớp, cần điều trị kịp thời để tránh biến chứng.
- Không thể duỗi/gập khớp hoàn toàn: Cứng khớp, hạn chế vận động là triệu chứng nghiêm trọng, cần được can thiệp y tế.
- Đau khớp gối kèm sốt, mệt mỏi, sút cân không rõ nguyên nhân: Đây có thể là biểu hiện của viêm khớp dạng thấp hoặc bệnh lý toàn thân khác.
Cách chẩn đoán đau khớp gối ở người lớn tuổi
Để xác định nguyên nhân gây đau khớp và mức độ tổn thương, bác sĩ thường tiến hành một số phương pháp chẩn đoán sau: (3)
1. Khám lâm sàng
- Bác sĩ hỏi về thời gian xuất hiện cơn đau, mức độ đau, cùng các triệu chứng đi kèm.
- Thực hiện các kiểm tra về khả năng gập, duỗi, xoay khớp gối.
- Kiểm tra dáng đi, khả năng giữ thăng bằng và sự linh hoạt của người bệnh.
2. Chẩn đoán hình ảnh
- Chụp X-quang giúp phát hiện dấu hiệu thoái hóa khớp, hẹp khe khớp hoặc biến dạng khớp.
- Chụp MRI (cộng hưởng từ), giúp bác sĩ đánh giá được tình trạng sụn khớp, dây chằng, sụn chêm và mô mềm xung quanh khớp gối.
- Siêu âm khớp, giúp phát hiện dịch khớp bất thường, tình trạng viêm bao hoạt dịch hoặc tổn thương phần mềm.
- Chụp CT (cắt lớp vi tính), bác sĩ có thể chỉ định chụp CT trong trường hợp cần xem rõ cấu trúc khớp.
3. Xét nghiệm máu
Xét nghiệm máu giúp bác sĩ phát hiện các dấu hiệu viêm (CRP, ESR), yếu tố dạng thấp (RF), acid uric để chẩn đoán bệnh gout hoặc các xét nghiệm liên quan đến viêm khớp tự miễn.
4. Chọc hút dịch khớp
Trong trường hợp cần thiết, bác sĩ sẽ lấy mẫu dịch trong khớp gối để xét nghiệm vi sinh, tế bào học, giúp chẩn đoán viêm khớp nhiễm khuẩn, gout hoặc các bệnh lý liên quan.
Phương pháp điều trị đau khớp gối ở người già
Tùy theo mức độ bệnh và nguyên nhân gây đau khớp gối, bác sĩ sẽ chỉ định biện pháp điều trị phù hợp:
1. Điều trị bằng thuốc
Trong quá trình điều trị, người bệnh cần tuân thủ theo chỉ định của bác sĩ, không tự ý thay đổi loại thuốc hoặc liều lượng trong mọi trường hợp. Một số loại thuốc thường được sử dụng trong điều trị đau khớp gối ở người già:
- Thuốc giảm đau, kháng viêm (NSAIDs): Giúp giảm nhanh cơn đau và viêm khớp, thường dùng trong giai đoạn cấp tính.
- Thuốc giãn cơ, giảm co cứng: Giúp cải thiện vận động cho người lớn tuổi bị đau nhiều, cứng khớp.
- Thuốc tiêm nội khớp (acid hyaluronic): Bổ sung chất nhờn cho khớp, giảm ma sát và cải thiện vận động.
- Thuốc chống thấp khớp cải thiện bệnh (DMARD): Thường được chỉ định trong trường hợp đau khớp gối do viêm khớp dạng thấp, hỗ trợ ngăn ngừa biến chứng của bệnh.
2. Bổ sung dưỡng chất thiên nhiên
Một số dưỡng chất thiên nhiên như Collagen type 2 không biến tính, Collagen peptide thủy phân, Chondroitin sulfate, Turmeric Root, Eggshell Membrane, có khả năng điều hòa miễn dịch, ức chế sản sinh các chất gây viêm, ngăn chặn phản ứng viêm. Bên cạnh đó, các dưỡng chất thiên nhiên này còn hỗ trợ giảm đau, tái tạo sụn khớp và xương dưới sụn, duy trì chức năng vận động linh hoạt cho khớp gối.
3. Vật lý trị liệu
Bác sĩ hoặc kỹ thuật viên sẽ hướng dẫn tập luyện các bài tập tăng cường chức năng quanh gối, giúp người bệnh giữ vững thăng bằng và cải thiện độ linh hoạt. Ngoài ra, trong một số trường hợp bác sĩ có thể sử dụng các thiết bị như sóng ngắn, điện xung, nhiệt trị liệu để giảm đau, giảm viêm.
4. Tiêm corticosteroid
Tiêm Corticosteroid được chỉ định khi người bệnh bị viêm khớp gối cấp tính, sưng viêm nhiều và không đáp ứng với thuốc giảm đau thông thường. Corticosteroid có tác dụng chống viêm mạnh, được tiêm trực tiếp vào khớp gối giúp giảm đau nhanh; giảm sưng, viêm khớp; cải thiện khả năng vận động.
5. Phẫu thuật khớp gối
Áp dụng cho trường hợp khớp gối bị thoái hóa nặng, biến dạng hoặc không đáp ứng với điều trị nội khoa. Phẫu thuật thay khớp gối có 2 loại là thay khớp gối toàn phần hoặc bán phần giúp người bệnh giảm đau, cải thiện vận động và nâng cao chất lượng cuộc sống.
Cách phòng ngừa đau khớp gối ở người già
Những cách phòng ngừa dưới đây, giúp làm chậm quá trình thoái hóa và duy trì khả năng vận động:
1. Duy trì cân nặng hợp lý
Thừa cân, béo phì gây áp lực lớn lên khớp gối, làm tăng nguy cơ đau nhức và thoái hóa. Người lớn tuổi cần ăn uống khoa học và vận động hợp lý để duy trì cân nặng ổn định.
2. Vận động, tập luyện nhẹ nhàng
Các bộ môn vận động tốt cho khớp gối như đi bộ chậm, đạp xe, yoga, dưỡng sinh, bơi lội. Bên cạnh đó, người lớn tuổi nên tránh các môn thể thao gây áp lực lên khớp như chạy bộ đường dài, nhảy cao.
3. Chế độ ăn uống khoa học, hỗ trợ xương khớp
Người lớn tuổi cần xây dựng chế độ ăn uống khoa học và chú trọng bổ sung các thực phẩm hỗ trợ sức khỏe xương khớp như sữa, trứng, các loại cá béo (cá ngừ, cá mòi, cá hồi), hạt lanh. Ngoài ra, nên hạn chế thức ăn nhanh, nhiều dầu mỡ, muối, đường và thực phẩm chế biến sẵn.
4. Sinh hoạt đúng tư thế
Người lớn tuổi cần tránh ngồi xổm, ngồi hoặc đứng quá lâu. Khi nâng đồ nặng, nên ngồi xổm giữ thẳng lưng thay vì cúi gập người.
5. Khám sức khỏe định kỳ
Khám sức khỏe định kỳ 6 tháng/lần để phát hiện sớm các vấn đề về khớp, từ đó điều trị kịp thời, tránh tiến triển thành thoái hóa hoặc tàn phế.
Địa chỉ điều trị đau khớp gối chất lượng
Can thiệp sớm và điều trị đúng cách giúp cải thiện triệu chứng đau khớp ở người gian và nâng cao chất lượng cuộc sống. Để khám và điều trị đau khớp gối, bạn có thể an tâm đến với Trung tâm Chấn thương chỉnh hình – Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh. Bệnh viện có các chuyên gia và bác sĩ nhiều năm kinh nghiệm chuyên sâu về cơ xương khớp, giúp chẩn đoán chính xác và điều trị bệnh hiệu quả.
Bên cạnh đó, Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh còn sở hữu hệ thống máy móc, kỹ thuật hiện đại như máy chụp CT 1975 lát cắt, hệ thống máy chụp cộng hưởng từ thế hệ mới Magnetom Amira BioMatrix, CT 100.000 lát cắt... giúp quy trình thăm khám và điều trị bệnh đạt hiệu quả tối ưu. Đi cùng với chất lượng khám, chữa bệnh là dịch vụ y tế chu đáo, tận tâm với mức chi phí hợp lý, giúp người bệnh tiết kiệm tài chính và thời gian.
Đau khớp gối ở người già là tình trạng phổ biến, ảnh hưởng đến khả năng đi lại, vận động và chất lượng cuộc sống. Để cải thiện và ngăn ngừa các biến chứng nguy hiểm, người bệnh cần thăm khám và điều trị theo chỉ định của bác sĩ, duy trì lối sống lành mạnh, tập luyện hợp lý, kết hợp với chế độ dinh dưỡng khoa học và bổ sung các dưỡng chất thiên nhiên quý.
