Đau khớp về đêm thường trở nên nghiêm trọng hơn do sự tích tụ chất lỏng hoặc các phản ứng hóa học gây viêm trong cơ thể. Cùng ECO Pharma tìm hiểu một số biện pháp có thể giúp cải thiện tình trạng này, nhằm nâng cao chất lượng giấc ngủ.
Đau khớp về đêm là tình trạng đau và khó chịu ở các khớp, thường xuất hiện hoặc trở nên trầm trọng hơn vào ban đêm. Nguyên nhân có thể bao gồm viêm khớp dạng thấp, thoái hóa khớp, viêm khớp nhiễm khuẩn, hoặc các bệnh lý khác như gout và lupus. Đau khớp về đêm có thể gây khó ngủ và ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ của người bệnh, làm tăng cảm giác mệt mỏi và ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống hàng ngày.
Đau khớp về đêm không cần cấp cứu y tế nhưng sẽ làm khó chịu, mất ngủ, ngủ không ngon giấc.
Một nghiên cứu năm 2020 cho biết lượt tìm kiếm trực tuyến về cách kiểm soát cơn đau cơ xương khớp trên trang web NHS đạt mức lớn nhất vào ban đêm từ 11 giờ đêm đến 4 giờ sáng. (1)
Đến nay, các nhà khoa học vẫn chưa lý giải được tại sao cơn đau khớp lại nặng hơn vào ban đêm. Tuy nhiên họ đã đưa ra một số giả thuyết cho vấn đề này:
Lý do phổ biến là vì cơ thể giải phóng ít cortisol hơn khi ngủ. Cortisol là một loại hormone chống viêm mà cơ thể tự sản xuất. Nồng độ cortisol thấp thường dẫn đến cơn đau và viêm. Ngoài ra khi bạn nằm xuống, các hóa chất gây viêm tích tụ trong chất lỏng ở khớp, khiến khớp cứng và đau hơn bình thường.
Cơ thể cũng sản sinh melatonin và prolactin nhiều hơn vào ban đêm, đây là hai thành phần có thể thúc đẩy sự gia tăng cytokine gây viêm, đau khớp.
Bên cạnh đó còn có một số nguyên nhân khác như: cơn đau khớp đã xảy ra trước khi đi ngủ, nệm hoặc gối tạo áp lực lên các khớp, thuốc điều trị viêm khớp ban ngày bị mất tác dụng vào buổi tối,…
Đau khớp về đêm thường do nhiều tác nhân gây ra, bao gồm bệnh lý, thói quen khi ngủ, môi trường, khí hậu,… cụ thể là:
Đau khớp vào ban đêm có thể là triệu chứng của bệnh lý xương khớp mà bạn đang mắc phải, chẳng hạn như: viêm khớp, viêm khớp dạng thấp, viêm khớp vẩy nến, viêm cột sống dính khớp,… Theo Tổ chức Viêm khớp (Arthritis Foundation), có tới 80% người bị viêm khớp gặp vấn đề về giấc ngủ. Tình trạng đau khớp, sưng khớp, cứng khớp sẽ khiến người bệnh trằn trọc, khó duy trì giấc ngủ ngon. (2)
Một số vấn đề sức khỏe khác cũng góp phần gây đau khớp về đêm, bao gồm: viêm gân, viêm bao hoạt dịch, đau xơ cơ, bệnh gút, lupus, bệnh lyme, nhiễm trùng, ung thư xương, chấn thương,…
Khi cơ thể nghỉ ngơi ban đêm, chất lỏng tích tụ trong và xung quanh khớp, gây sưng và viêm. Các mô và cơ quanh khớp trở nên căng cứng dẫn tới đau khớp.
Ban đêm, tế bào trong cơ thể giải phóng cytokine – các protein giúp kích hoạt hệ thống miễn dịch. Một số cytokine (như interleukin 6 – IL-6) có thể làm gia tăng cơn đau khớp.
Tư thế ngủ không đúng sẽ gây áp lực lên các khớp, làm cơn đau nặng nề hơn. Một số tư thế ngủ không chính xác như: nằm sấp với cổ nghiêng sang một bên, cổ tay ở tư thế cong,…
Nệm quá cứng sẽ không thể nâng đỡ cột sống một cách hiệu quả, gây áp lực lên khớp, tạo thành các cơn đau nhức. Gối quá cao, quá thấp hoặc bị lồi lõm có thể khiến cổ và vai nằm ở tư thế không tự nhiên, làm bạn nhức mỏi.
Ban đêm, cơ thể giảm tiết hormone chống viêm cortisol, làm tăng cơn đau khớp. Ngoài ra, nồng độ melatonin và prolactin cũng được sản xuất nhiều hơn, thúc đẩy sự sản sinh các cytokine gây viêm, khiến người bệnh đau nhức xương khớp trầm trọng.
Nhiệt độ có xu hướng hạ thấp vào ban đêm khiến cơ thể bị lạnh, mạch máu co lại làm cho quá trình lưu thông máu đến khớp kém hơn. Bên cạnh đó, khi gặp khí hậu lạnh, dịch khớp đông lại khiến về mặt sụn khớp không được bôi trơn, dễ bị cứng và đau nhức khi chuyển động.
Nhiệt độ cơ thể thường bị ảnh hưởng bởi môi trường bên ngoài. Khi nhiệt độ giảm, cơ thể sẽ giảm lưu thông máu đến các chi và tăng cường bơm máu đến phổi và tim. Đây là một trong những nguyên nhân khiến bạn bị cứng khớp, đau khớp. Vào ban đêm, đặc biệt là mùa lạnh, bạn hãy cố gắng giữ ấm bằng cách tắm với nước ấm, mặc nhiều quần áo, đeo găng tay, tất chân, dùng chăn điện,… để giảm đau nhức xương khớp đáng kể.
Vận động quá nhiều vào ban ngày dễ gây chấn thương, dẫn tới cơn đau khớp về đêm. Ngược lại, nếu bạn vận động quá ít cũng có thể khiến cơ xương khớp trở nên cứng, kém linh hoạt. Điều quan trọng là mỗi người cần lựa chọn phương pháp, cường độ luyện tập phù hợp với thể trạng của bản thân. Nên ưu tiên những bài tập nâng cao sự dẻo dai của khớp như yoga, bơi lội, aerobic,… Tránh những hoạt động nặng như bóng đá, cử tạ,… vào buổi tối.
Ngồi sai tư thế khi học tập, làm việc sẽ khiến xương và khớp chịu nhiều áp lực, nhất là các đốt sống lưng hay đốt sống cổ, làm tăng nguy cơ đau khớp về đêm. Tình trạng này kéo dài có thể dẫn tới nhiều bệnh lý cơ xương khớp như thoái hóa cột sống, thoát vị đĩa đệm, viêm khớp,…
Triệu chứng đau khớp về đêm có thể khác nhau tùy thuộc vào vị trí khớp bị ảnh hưởng. Một số biểu hiện phổ biến bao gồm:
Hậu quả là người bệnh khó vào giấc, gián đoạn giấc ngủ, trằn trọc giữa đêm.
Đau nhức xương khớp vào ban đêm không phải là trường hợp nguy hiểm. Tình trạng này khá phổ biến, đặc biệt đối với những người thường xuyên di chuyển, chơi thể thao, tập gym, vận động vào ban ngày. Tuy nhiên việc đau khớp dai dẳng có thể là dấu hiệu cảnh báo một số bệnh lý xương khớp tiềm ẩn trong cơ thể. Bạn cần đến gặp bác sĩ để được thăm khám và điều trị kịp thời.
Đau khớp về đêm ảnh hưởng đến giấc ngủ, khiến cơ thể khó tỉnh táo vào ban ngày, mệt mỏi, suy nhược, tác động tiêu cực đến chất lượng cuộc sống. Thiếu ngủ thường xuyên cũng làm tăng nguy cơ mắc một số bệnh lý như cao huyết áp, trầm cảm, bệnh tim mạch, tiểu đường,…
Nếu chỉ thỉnh thoảng bị đau khớp nhẹ về đêm, người bệnh không cần phải can thiệp y tế. Tuy nhiên, đau nhức khớp có thể là triệu chứng của bệnh viêm khớp, cần điều trị sớm để giảm nguy cơ tổn thương khớp vĩnh viễn.
Tổ chức Viêm khớp (Arthritis Foundation) khuyến cáo nên liên hệ bác sĩ để được kiểm tra nếu xuất hiện triệu chứng đau khớp kéo dài từ 3 ngày trở lên hoặc nhiều lần trong vòng 1 tháng. (3)
Đau nhức xương khớp vào ban đêm dễ làm gián đoạn giấc ngủ, khiến bạn trằn trọc, thao thức. Một số biện pháp dưới đây có thể hỗ trợ cải thiện vấn đề này:
Massage, xoa bóp vùng khớp đau nhức có thể giúp giảm đau, thúc đẩy lưu lượng máu đến các khớp, tăng phạm vi chuyển động, góp phần cải thiện chất lượng giấc ngủ ban đêm. Người bệnh có thể tự massage hoặc sử dụng thiết bị massage, kết hợp một số loại tinh dầu để nâng cao hiệu quả. Bạn lưu ý cần thực hiện đúng kỹ thuật, tránh làm cơn đau trở nên nặng hơn.
Người thường xuyên đau khớp về đêm nên bổ sung những thực phẩm chứa thành phần chống viêm, hỗ trợ giảm đau khớp hiệu quả:
Tập thể dục làm tăng lưu lượng máu và oxy đến các mô, cơ, đồng thời cải thiện sức mạnh cơ bắp, độ dẻo dai của các khớp. Người thường xuyên đau nhức xương khớp vào ban đêm nên lựa chọn các bài vận động nâng cao sự linh hoạt, sức mạnh và sức bền của các cơ xung quanh khớp yếu hoặc bị tổn thương. Việc này sẽ hạn chế tình trạng đau khớp về đêm để bạn có giấc ngủ ngon hơn.
Giãn cơ trước khi lên giường giúp giảm căng cơ và ngăn ngừa chuột rút – đây là những những tác nhân thường gây gián đoạn giấc ngủ. Ngoài ra, hoạt động này cũng sẽ hỗ trợ giải tỏa căng thẳng và áp lực trong ngày, thúc đẩy giấc ngủ ngon.
Sử dụng gối, nệm phù hợp có tác dụng ngăn ngừa đau khớp về đêm. Bạn hãy ưu tiên lựa chọn nệm có độ cứng vừa phải, giúp giữ cột sống ở vị trí tự nhiên, giảm áp lực lên các khớp. Ngoài ra cần thay đổi ruột gối hoặc vỏ gối mới, đảm bảo nâng đỡ cổ và đầu một cách đồng đều, hạn chế nhức mỏi, cải thiện chất lượng giấc ngủ tốt hơn
Bên cạnh đó, nên áp dụng một số biện pháp dùng gối để giảm đau nhức:
Tư thế ngủ tốt là tư thế hỗ trợ độ cong tự nhiên của cột sống – từ hông đến đầu. Tuy nhiên mỗi người nên ưu tiên nằm ở tư thế mà bản thân cảm thấy thoải mái nhất, tùy thuộc vào khớp nào trên cơ thể bị đau nhức. Người viêm khớp đầu gối nên nằm ngửa khi ngủ và có gối kê dưới đầu gối, người bị đau khớp hông nên tránh nằm nghiêng về hướng phần hông bị đau. Bạn có thể tham khảo ý kiến của bác sĩ để xác định tư thế ngủ phù hợp với tình trạng của mình, hạn chế đau nhức đáng kể.
Bài liên quan: Đau khớp gối: Nguyên nhân, dấu hiệu và cách cải thiện
Đau khớp về đêm không nguy hiểm nhưng lại ảnh hưởng đến giấc ngủ – giai đoạn cần thiết để cơ thể phục hồi và khôi phục năng lượng. Do đó nếu tình trạng này kéo dài có thể làm suy giảm sức khỏe và chất lượng cuộc sống. Trường hợp đã áp dụng nhiều biện pháp nhưng không có dấu hiệu cải thiện, cần đến gặp bác sĩ để được thăm khám, điều trị kịp thời.
