Trợ phí vận chuyển cho mọi đơn hàng·Chính hãng 100% từ Mỹ

Đau nhức xương khớp tê bì chân tay là dấu hiệu bệnh gì?

Theo dõi ECO Pharma trên Google NewsChọn ECO Pharma làm nguồn ưu tiên trên Google tìm kiếm.

Đau nhức xương khớp tê bì chân tay gây khó chịu và cản trở vận động hằng ngày. Không ít trường hợp xuất phát từ các bệnh lý xương khớp, thần kinh hoặc rối loạn chuyển hóa chứ không chỉ do làm việc quá sức. Cùng ECO Pharma tìm hiểu đau nhức, tê bì chân tay là bệnh gì, nguyên nhân và dấu hiệu phân biệt qua bài viết dưới đây.

đau nhức xương khớp tê bì chân tay

Đau nhức xương khớp tê bì chân tay là bệnh gì?

Đau nhức xương khớp tê bì chân tay là cảm giác bất thường ở da và chi, thường được mô tả là tê, râm ran, kiến bò, châm chích hoặc nóng rát ở bàn tay, bàn chân hay dọc theo cẳng tay, cẳng chân. Khi xuất hiện cùng đau nhức xương khớp, đây không phải là một bệnh riêng lẻ mà là nhóm triệu chứng cho thấy các dây thần kinh, đặc biệt là hệ thần kinh ngoại biên đang bị chèn ép, thiếu máu nuôi hoặc tổn thương, làm rối loạn đường dẫn truyền tín hiệu giữa não và tay chân. 

Trong sinh hoạt hằng ngày, tê bì có thể xuất hiện thoáng qua khi dây thần kinh và mạch máu bị chèn ép ngắn hạn, ví dụ kê tay dưới đầu khi ngủ, ngồi bắt chéo chân quá lâu hoặc giữ một tư thế làm việc trong thời gian dài. Khi thay đổi tư thế, máu lưu thông trở lại, cảm giác tê cứng và châm chích thường tự hết sau vài phút. Đây là tình trạng tê bì cơ năng, ít nguy hiểm và không gây tổn thương thần kinh lâu dài.

Nguyên nhân gây đau nhức xương khớp tê bì chân tay

Bệnh đau nhức tê bì chân tay có nguyên nhân khá đa dạng, nhưng thường gặp nhất là các bệnh lý cột sống, khớp và thần kinh gây chèn ép dây thần kinh ngoại biên. Dưới đây là một số nguyên nhân điển hình mà người bệnh cần lưu ý. (1)

1. Nhóm nguyên nhân cơ xương khớp và cột sống

Nhóm các bệnh lý cơ xương khớp và cột sống là nguyên nhân rất thường gặp khi nói đến đau nhức xương khớp kèm tê bì chân tay. Ở thoái hóa cột sống cổ - thắt lưng và thoát vị đĩa đệm, sụn khớp bị bào mòn, xuất hiện gai xương hoặc nhân nhầy đĩa đệm lồi ra chèn ép rễ thần kinh, gây đau cổ, đau thắt lưng lan xuống tay hoặc chân, kèm cảm giác tê, châm chích, yếu cơ. Hội chứng ống cổ tay cũng là một dạng chèn ép thần kinh ngoại biên thường gặp: khi thần kinh giữa bị ép trong ống cổ tay, người bệnh sẽ thấy tê và dị cảm ở các ngón tay, giảm lực cầm nắm, dễ làm rơi đồ.

Ngoài ra, các bệnh khớp viêm mạn tính như viêm khớp dạng thấp có thể gây viêm, sưng và biến dạng các khớp nhỏ ở bàn tay, cổ tay, từ đó chèn ép thêm lên thần kinh ngoại biên, dẫn đến tê bì và yếu cơ. Trong bệnh gout, các cơn viêm khớp cấp tái diễn và khối tophi hình thành quanh khớp nếu tiến triển nặng cũng có thể ép vào dây thần kinh lân cận, làm xuất hiện đau, tê hoặc yếu chi, đặc biệt ở bàn chân và cổ chân.

2. Nhóm bệnh lý thần kinh ngoại biên

Trong các bệnh lý thần kinh ngoại biên, bệnh thần kinh do đái tháo đường cũng là nguyên nhân rất thường gặp. Đường huyết tăng cao kéo dài làm tổn thương dần các dây thần kinh ngoại biên, khiến người bệnh cảm thấy tê, kiến bò, nóng rát hoặc đau như điện giật, đặc biệt ở bàn chân.

Mặt khác, do bệnh lý tiểu đường làm tổn thương, xơ vữa các mạch máu nhỏ nuôi dưỡng thần kinh, dẫn đến thiếu oxy và dinh dưỡng, làm giảm khả năng dẫn truyền tín hiệu cảm giác, gây tê bì, châm chích hoặc đau. Nhiều nghiên cứu ghi nhận tỷ lệ bệnh thần kinh ngoại biên ở người đái tháo đường dao động quanh 40% - 50% . Đồng thời, đái tháo đường được xem là nguyên nhân của khoảng 1/3 tổng số trường hợp bệnh lý thần kinh ngoại biên. Đặc điểm điển hình là triệu chứng thường khởi phát ở cả hai bàn chân, sau đó lan dần lên cẳng chân rồi mới xuất hiện ở hai bàn tay và lan lên cánh tay; ở không ít người, tê bì và đau rát chi dưới còn là dấu hiệu cảnh báo sớm của bệnh tiểu đường.

Xem thêm: Nên làm gì khi đau nhức xương khớp do tiểu đường

Trong các trường hợp còn lại, khoảng 30% bệnh thần kinh ngoại biên được xếp vào nhóm vô căn (không tìm được nguyên nhân rõ ràng), và khoảng 40% liên quan đến nhiều yếu tố khác như sử dụng rượu kéo dài, nhiễm độc, suy thận mạn, bệnh tự miễn, thiếu vi chất hoặc tác dụng phụ của một số thuốc. Trong đó, thiếu vitamin nhóm B (đặc biệt vitamin B12) là nguyên nhân tương đối thường gặp. Sự thiếu hụt kéo dài làm rối loạn quá trình tạo myelin và dẫn truyền xung động thần kinh, dẫn đến tê bì, giảm cảm giác, yếu cơ, đôi khi đi không vững. Ở nhóm bệnh nhân này, phát hiện sớm bổ sung vitamin B12 phù hợp có thể giúp cải thiện rõ rệt triệu chứng tê đau chi.

3. Chấn thương cơ học, té ngã

Một số trường hợp đau nhức xương khớp kèm tê bì chân tay xuất phát từ các yếu tố cơ học và tuần hoàn. Cụ thể là sau chấn thương, té ngã hoặc va đập mạnh, xương khớp và mô mềm quanh đó có thể bị phù nề, tụ máu hoặc trật khớp, từ đó chèn ép lên dây thần kinh và mạch máu, gây đau, tê hoặc yếu chi tại vùng bị ảnh hưởng.

4. Tư thế sại, ít vận động trong thời gian dài

Tư thế sai hoặc ít vận động kéo dài cũng có thể góp phần gây tê bì chân tay. Khi ngồi bắt chéo chân, ngồi một chỗ quá lâu, cúi gập cổ hoặc khom lưng làm việc, trọng lượng cơ thể dồn lên một số điểm tựa cố định, gây chèn ép mạch máu và dây thần kinh ngoại biên. Hậu quả là máu lưu thông kém, oxy tới mô giảm, dẫn đến cảm giác tê cứng, kiến bò, châm chích hoặc giảm cảm giác ở tay chân. Nếu thói quen này lặp lại thường xuyên, triệu chứng có thể xuất hiện nhiều hơn, đặc biệt ở người đã có sẵn bệnh lý cột sống, xương khớp hoặc thần kinh.

5. Rối loạn tuần hoàn và bệnh mạch máu

Các vấn đề về mạch máu và tuần hoàn cũng có thể gây đau nhức xương khớp tê bì chân tay. Ở mức độ nhẹ, khi máu tạm thời không lưu thông tốt do tư thế (như ngồi hoặc nằm đè lên chi), người bệnh có thể cảm giác tê, nặng, khó cử động, kèm cảm giác kiến bò hoặc châm chích ở tay chân. Đây là hiện tượng tê chi thoáng qua, thường được gọi là ngủ chân tay, thường nhanh chóng hết khi thay đổi tư thế, duỗi nhẹ chi để máu lưu thông trở lại.

Tuy nhiên, rối loạn tuần hoàn mãn tính và bệnh mạch máu ngoại biên, điển hình là bệnh động mạch chi dưới, có thể gây tổn thương thần kinh lâu dài. Khi động mạch bị hẹp, máu xuống chân kém, bắp chân dễ đau, nặng, mỏi hoặc tê bì mỗi khi đi bộ một đoạn và giảm dần khi dừng nghỉ, hiện tượng này gọi là đau cách hồi. Ở những người vừa có bệnh mạch máu, lại ít vận động hoặc kèm theo bệnh lý cột sống - khớp (thoái hóa khớp, thoát vị đĩa đệm…), cảm giác đau nhức và tê bì chi thường rõ rệt hơn và tiến triển nhanh hơn nếu không được can thiệp sớm.

đau nhức xương khớp tê bì chân tay do bệnh mạch máu
Bệnh mạch máu ngoại biên, lưu thông máu kém, có thể gây đau nhức, tê bì tay chân và cảm giác nặng mỏi khi vận động.

Những biểu hiện thường gặp và cách nhận biết sớm

Đau nhức xương khớp tê bì chân tay thường khởi phát âm thầm, dễ bị nhầm với mỏi do làm việc nhiều. Tuy nhiên, nếu chú ý quan sát, bạn có thể nhận ra một số dấu hiệu sớm dưới đây:

  • Đau âm ỉ hoặc đau nhức khớp: Đau ở gối, cổ chân, cổ tay, vai, cột sống… Cơn đau thường tăng lên khi bạn đứng lâu, đi lại, mang vác, giảm khi nghỉ ngơi.
  • Tê bì, châm chích tay chân: Cảm giác tê, râm ran, châm chích ở đầu ngón tay, ngón chân, gan bàn tay, gan bàn chân; thường xuất hiện khi giữ một tư thế lâu hoặc về đêm.
  • Cứng khớp buổi sáng: Sau khi ngủ dậy hoặc ngồi lâu, khớp khó cử động, phải vận động một lúc khớp mới mềm hơn.
  • Giảm khả năng vận động: Khó thực hiện các động tác như leo cầu thang, ngồi xổm, xoay cổ, giơ tay cao; dễ mệt và ít vận động do đau, tê kéo dài.

Cải thiện và điều trị đau nhức xương khớp, tê bì chân tay như thế nào?

Đau nhức xương khớp tê bì chân tay có thể điều trị theo những hướng nào và người bệnh cần làm gì để tự cải thiện tại nhà? Dưới đây là các phương án điều trị thường được bác sĩ áp dụng, kèm những lưu ý quan trọng trong chăm sóc sức khỏe xương khớp.

1. Điều trị nguyên nhân nền

Sau khi được thăm khám và xác định nguyên nhân gây đau nhức, tê bì chân tay, bác sĩ sẽ xây dựng phác đồ điều trị tập trung tùy thuộc vào bệnh lý mà người bệnh mắc phải. Đối với bệnh đái tháo đường, bác sĩ sẽ chỉ định người bệnh kiểm soát tốt đường huyết, mỡ máu, huyết áp và cân nặng để làm chậm tổn thương thần kinh ngoại biên.

Nếu nguyên nhân xuất phát từ bệnh cột sống - khớp (thoái hóa cột sống, thoát vị đĩa đệm, thoái hóa khớp, viêm khớp dạng thấp…), kế hoạch điều trị thường bao gồm giảm cân nếu thừa cân, điều chỉnh tư thế, tập phục hồi chức năng, kết hợp thuốc kháng viêm - giảm đau và các thuốc chuyên biệt (như thuốc điều hòa miễn dịch trong viêm khớp dạng thấp); phẫu thuật được cân nhắc khi có chèn ép nặng hoặc biến dạng khớp. Trong trường hợp tê bì liên quan rối loạn tuần hoàn, bệnh động mạch chi dưới, người bệnh được khuyến cáo bỏ thuốc lá, tập đi bộ phù hợp, kiểm soát các yếu tố nguy cơ tim mạch và có thể được xem xét can thiệp mạch nếu mức độ hẹp động mạch nhiều.

2. Điều trị bằng thuốc

Thuốc được dùng với mục tiêu giảm đau, giảm viêm và cải thiện triệu chứng tê bì. Bác sĩ có thể kê đơn cho người bệnh sử dụng paracetamol, các thuốc kháng viêm không steroid (NSAID) để giảm đau nhức xương khớp mức độ nhẹ - trung bình dùng với liều lượng cụ thể để hạn chế tác dụng phụ trên dạ dày, gan, thận. Còn đối với các cơn đau kiểu thần kinh (nóng rát, châm chích, điện giật), bác sĩ có thể kê thêm các thuốc giảm đau thần kinh như một số thuốc chống động kinh (gabapentin, pregabalin) hoặc thuốc chống trầm cảm nhóm đặc biệt (TCA, SNRI). Ngoài ra, các thuốc giãn cơ cũng được dùng ngắn hạn nếu có co cứng cơ nhiều; vitamin nhóm B (đặc biệt B1, B6, B12) sẽ được bổ sung khi có bằng chứng thiếu hụt hoặc nghi ngờ bệnh thần kinh ngoại biên do thiếu vitamin.

3. Vật lý trị liệu và phục hồi chức năng

Vật lý trị liệu là bước quan trọng trong điều trị đau nhức xương khớp, tê bì chân tay, đặc biệt ở người có bệnh cột sống - khớp hoặc tổn thương thần kinh ngoại biên. Các biện pháp thường áp dụng gồm: bài tập kéo giãn và tăng sức mạnh cơ quanh khớp, bài tập cải thiện thăng bằng - dáng đi, chỉnh tư thế cột sống, kết hợp với các phương tiện hỗ trợ như nhiệt trị (chườm nóng/lạnh có kiểm soát), sóng xung kích, laser công suất cao, điện xung giảm đau… Tùy mức độ tổn thương, bác sĩ phục hồi chức năng có thể kê thêm nẹp cổ tay, nẹp cổ hoặc nẹp gối để giảm chèn ép thần kinh và ổn định khớp trong giai đoạn cấp.

vật lý trị liệu giảm đau nhức xương khớp tê bì chân tay
Vật lý trị liệu có thể giúp giảm đau, cải thiện vận động và hỗ trợ phục hồi chức năng xương khớp.

Bên cạnh điều trị y khoa, người bệnh có thể hỗ trợ giảm triệu chứng bằng việc nghỉ ngơi hợp lý, tránh mang vác nặng hoặc lặp đi lặp lại tư thế gây đau/tê; chườm ấm hoặc chườm lạnh ngắn hạn tùy giai đoạn để giảm đau và thư giãn cơ; massage nhẹ nhàng tay chân giúp tăng tuần hoàn. Duy trì hoạt động thể lực vừa phải (đi bộ, đạp xe chậm, tập yoga, bài tập kéo giãn) giúp khớp linh hoạt, hạn chế cứng khớp và cải thiện lưu thông máu đến chi. Đồng thời, điều chỉnh chế độ ăn uống cân bằng, tăng rau xanh, trái cây, cá, các loại hạt và giữ cân nặng hợp lý để giảm gánh nặng lên khớp và hệ mạch máu.

Một số mẹo dân gian như ngâm tay chân với nước ấm gừng - muối, đắp lá ngải cứu, uống nước lá lốt… có thể giúp một số người cảm thấy dễ chịu hơn nhờ tác dụng làm ấm, thư giãn cơ và tăng tuần hoàn cục bộ. Tuy nhiên, các biện pháp này chỉ có tác dụng hỗ trợ giảm đau không thay thế điều trị y khoa. Trước khi dùng thảo dược kéo dài, đặc biệt đường uống, người bệnh nên trao đổi với bác sĩ để giảm nguy cơ dị ứng, kích ứng da hoặc ảnh hưởng gan, thận. Nếu sau một thời gian điều chỉnh lối sống và dùng thuốc theo chỉ định mà triệu chứng không cải thiện, hoặc ngược lại có xu hướng tăng dần (tê lan rộng, yếu chi, đi lại khó khăn, dễ vấp ngã), người bệnh cần đi khám lại sớm để được đánh giá và điều chỉnh phác đồ điều trị phù hợp.

Hướng dẫn cách phòng ngừa đau nhức xương khớp tê bì tay chân

Để phòng ngừa đau nhức xương khớp tê bì chân tay, người bệnh nên duy trì cân nặng hợp lý và vận động đều đặn với các bài tập vừa sức như đi bộ, đạp xe chậm, yoga hoặc bài tập kéo giãn. Những hoạt động này giúp khớp linh hoạt, cơ khỏe hơn và cải thiện tuần hoàn máu đến tay chân. Trong sinh hoạt hằng ngày, cần giữ tư thế đúng, tránh ngồi một chỗ hoặc bắt chéo chân quá lâu, hạn chế cúi gập cổ khi làm việc với máy tính, điện thoại và luôn khởi động kỹ trước khi lao động nặng hoặc chơi thể thao để giảm nguy cơ chấn thương, chèn ép thần kinh.

Bên cạnh đó, nên xây dựng chế độ ăn cân bằng, ưu tiên rau xanh, trái cây, cá, sữa, ngũ cốc nguyên hạt, hạn chế đồ chiên xào nhiều dầu mỡ, đồ ngọt, rượu bia. Bạn có thể bổ sung thêm các tinh chất hỗ trợ xương khớp qua đường uống như: Eggshell Membrane, Collagen Type 2 không biến tính & Collagen Peptide, Turmeric Root, Chondroitin Sulfate, … đã được các nhà khoa học Mỹ chứng minh có tác dụng điều hòa miễn dịch, bảo vệ sụn khớp và màng hoạt dịch, hỗ trợ tái tạo sụn khớp, giúp khớp linh hoạt và làm chậm thoái hóa khớp, an toàn để sử dụng lâu dài.

Ngoài ra, đối với người bệnh đang mắc các bệnh lý mạn tính như đái tháo đường, tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu cần chủ động kiểm soát điều trị để giảm nguy cơ tổn thương thần kinh và mạch máu. Người bệnh không nên tự ý lạm dụng thuốc giảm đau kéo dài. Nếu xuất hiện đau nhức kèm tê bì kéo dài, yếu chi hoặc khó vận động, cần đi khám sớm để được đánh giá và tư vấn điều trị phù hợp.

chế độ ăn giảm đau nhức xương khớp tê bì chân tay
Duy trì chế độ ăn cân bằng giàu rau xanh, trái cây, cá, sữa và ngũ cốc nguyên hạt, giúp bảo vệ sụn khớp và hỗ trợ vận động linh hoạt.

Đau nhức xương khớp tê bì chân tay là nhóm triệu chứng cảnh báo bất thường ở xương khớp, thần kinh hoặc mạch máu cần được chẩn đoán chính xác. Nếu triệu chứng kéo dài, tái phát nhiều lần hoặc kèm yếu chi, khó vận động, bạn nên đi khám chuyên khoa để được tư vấn và điều trị phù hợp, tránh để bệnh tiến triển nặng và gây biến chứng.

JEX banner seo bên dưới bài viết
Nguồn tham khảo