Đo điện tâm đồ bệnh mạch vành ECG cho biết những gì?

Điện tâm đồ là phương pháp ghi lại hoạt động điện của tim, được sử dụng để chẩn đoán các bệnh lý về tim mạch, trong đó có bệnh mạch vành. Vậy điện tâm đồ bệnh mạch vành cho biết những gì? Bài viết dưới đây của ECO Pharma sẽ giải đáp chi tiết vấn đề này cho bạn.

Điện tâm đồ bệnh mạch vành là phương pháp gì?

Điện tâm đồ là một xét nghiệm đo và ghi lại các xung điện của tim để thể hiện cường độ của các xung này khi truyền qua tim, cũng như tốc độ và nhịp điệu của tim. Các cảm biến gắn trên da phát hiện các tín hiệu điện do tim bạn tạo ra mỗi khi tim đập.

Điện tâm đồ (ECG) có độ nhạy và độ đặc hiệu thấp trong việc dự đoán hẹp động mạch vành, với độ chính xác dao động từ 58,5 – 62,0% dựa trên phân tích động mạch vành. (1)

Các biểu hiện trên điện tâm đồ trong bệnh mạch vành thường gặp

Trong chẩn đoán điện tâm đồ bệnh động mạch vành, bác sĩ sẽ quan sát những thay đổi trên sóng hoặc các đoạn của điện tâm đồ. Những thay đổi này có thể là dấu hiệu của bệnh động mạch vành hoặc nhồi máu cơ tim:

1. ST chênh xuống

ST chênh xuống là tình trạng đoạn ST trên điện tâm đồ nằm thấp hơn đường đẳng điện bình thường. ST chênh xuống là một dấu hiệu cho thấy cơ tim có thể đang bị thiếu oxy hoặc thiếu máu nuôi tim, thường gặp trong bệnh mạch vành.

2. ST chênh lên

ST chênh lên là hiện tượng đoạn ST trên điện tâm đồ bệnh mạch vành tăng cao bất thường so với đường bình thường. Biểu hiện này thường cho thấy cơ tim đang bị thiếu máu nghiêm trọng hoặc tổn thương cấp tính, đặc biệt hay gặp ở người nhồi máu cơ tim, bệnh mạch vành.

3. Sóng T đảo ngược

Sóng T đảo ngược là tình trạng sóng T trên điện tâm đồ quay xuống dưới thay vì hướng lên như bình thường. Sự hiện diện của hiện tượng đảo ngược sóng T, thường gặp trong các tình trạng thiếu máu cục bộ.

4. Sóng Q bệnh lý

Nhận diện sóng Q bệnh lý là một bất thường trên điện tâm đồ, thường xuất hiện khi cơ tim đã bị tổn thương hoặc hoại tử do thiếu máu kéo dài. Đây có thể là dấu hiệu của nhồi máu cơ tim trước đó.

5. Rối loạn nhịp tim

Khi nhịp tim bất thường, ECG có thể ghi nhận sự thay đổi về tần số, nhịp điệu hoặc đường dẫn truyền điện tim. Bất kỳ rối loạn nhịp tim nào như rung nhĩ hoặc rối loạn nhịp thất, đều được ghi nhận qua ECG.

6. Block dẫn truyền

Block dẫn truyền là tín hiệu điện trong tim bị chậm lại hoặc bị gián đoạn khi truyền qua hệ thống dẫn truyền tim. Khi đó, ECG sẽ ghi nhận nhịp tim hoạt động không đồng bộ hoặc chậm hơn bình thường, ảnh hưởng đến khả năng bơm máu của tim.

Khi nào cần làm điện tâm đồ để kiểm tra bệnh mạch vành?

Bác sĩ có thể khuyên bạn làm điện tâm đồ nếu:

• Có các triệu chứng đau thắt ngực hoặc bệnh động mạch vành.
• Có biểu hiện nhịp tim không đều (loạn nhịp tim).
• Đã được chẩn đoán mắc bệnh tim ảnh hưởng đến chức năng và hoạt động của tim.

Một số trường hợp người bệnh gặp các triệu chứng nghi ngờ mắc bệnh tim, cần được xét nghiệm để có kết quả chính xác hơn như:

• Đau ngực
• Tim đập nhanh
• Hụt hơi
• Chóng mặt

Hoặc nếu gia đình có tiền sử mắc các vấn đề về tim mạch, huyết áp cao, cholesterol cao, tiểu đường… bạn có thể thực hiện điện tâm đồ (ECG) để kiểm tra sức khỏe tim mạch định kỳ.

Hướng dẫn cách đọc chỉ số điện tâm đồ trong bệnh mạch vành

Thoạt nhìn, biểu đồ điện tâm đồ (ECG) có vẻ phức tạp, nhưng sẽ dễ hiểu hơn nhiều khi bạn nắm được các chỉ số chính. Dưới đây là năm bước đơn giản giúp bạn đọc và giải thích ECG một cách dễ dàng và có hệ thống:

• Hiểu về nhịp tim bình thường: Kiểm tra nhịp tim bằng cách đếm số ô vuông lớn giữa hai sóng R và chia 300 cho số đó để ước tính nhịp tim mỗi phút. Ví dụ, nếu có 5 ô vuông lớn giữa hai sóng R, lấy 300 cho 5. Kết quả là nhịp tim khoảng 60 nhịp mỗi phút, nằm trong phạm vi nhịp tim bình thường, tức là từ 60 đến 100 nhịp/phút.
• Kiểm tra nhịp tim: Khoảng cách đều đặn cho thấy nhịp tim bình thường, trong khi khoảng cách không đều có thể chỉ ra các tình trạng như rung nhĩ. Cần kiểm tra xem mỗi phức hợp QRS có được đi trước bởi sóng P hay không, điều này thường xác nhận nhịp xoang bình thường. QRS bao gồm ba phần: sóng Q (một độ lệch nhỏ hướng xuống), sóng R (một đỉnh cao hướng lên) và sóng S (một độ lõm xuống sau sóng R). Trong điện tâm đồ bình thường, phức hợp QRS thường kéo dài từ 0,06 đến 0,10 giây.
• Đo khoảng thời gian: Đo các khoảng thời gian quan trọng, tức là khoảng PR, QRS và QT. Có thể đo bằng thước hoặc đọc trực tiếp từ bản in của máy điện tâm đồ. So sánh các khoảng thời gian này với phạm vi tham chiếu bình thường để xác định bất kỳ bất thường.
• Đánh giá trục tim: Trục tim phản ánh hướng hoạt động điện của tim. Phức hợp QRS dương tính ở cả chuyển đạo I và aVF thường được coi là bình thường, trong khi độ nghiêng đáng kể về bên trái (<-30°) hoặc bên phải (>90°) có thể cho thấy các vấn đề tim mạch tiềm ẩn.
• Chỉ ra những điểm bất thường: Những thay đổi như đoạn ST chênh lên có thể là dấu hiệu của nhồi máu cơ tim, phức hợp QRS giãn rộng có thể chỉ ra tắc nghẽn dẫn truyền và sóng T bất thường có thể gợi ý thiếu máu cục bộ hoặc mất cân bằng điện giải.

Bảng tổng quan về sóng ECG bình thường và bất thường.

Điện tâm đồ hỗ trợ trong điều trị bệnh mạch vành như thế nào?

Điện tâm đồ (ECG) đóng vai trò quan trọng trong hỗ trợ chẩn đoán và điều trị bệnh mạch vành nhờ khả năng ghi lại hoạt động điện của tim một cách nhanh chóng và không xâm lấn. Điện tâm đồ bệnh mạch vành được sử dụng trong tất cả các giai đoạn của bệnh động mạch vành để phân loại tình trạng bệnh. Đặc biệt, ECG được sử dụng để hướng dẫn điều trị hội chứng mạch vành cấp tính.

• Bệnh động mạch vành ổn định (đau thắt ngực ổn định) không gây ra bất kỳ thay đổi ST-T nào khi nghỉ ngơi. Để phát hiện các thay đổi ST-T do thiếu máu cục bộ, bệnh nhân phải trải qua xét nghiệm gắng sức.
• Nếu một người mắc bệnh động mạch vành ổn định có những thay đổi trên điện tâm đồ QRS (sóng Q bệnh lý, QRS phân mảnh, biên độ sóng R giảm), có thể cho thấy người đó đã từng bị nhồi máu cơ tim trước đó.
• Trong trường hợp hội chứng mạch vành cấp tính, điện tâm đồ được sử dụng để phân loại hội chứng thành hội chứng mạch vành cấp tính có ST chênh lên (STE-ACS) và hội chứng mạch vành cấp tính không có ST chênh lên (NSTE-ACS). Sự phân loại này rất quan trọng vì nó ảnh hưởng đến việc quản lý và điều trị ngay lập tức.
• Hội chứng mạch vành cấp có đoạn ST chênh lên trên điện tâm đồ được phân loại là STE-ACS. Hầu như tất cả các bệnh nhân này sẽ bị nhồi máu cơ tim, khi đó được phân loại là nhồi máu cơ tim ST chênh lên (STEMI).
• Hội chứng mạch vành cấp không có đoạn ST chênh lên trên điện tâm đồ được phân loại là NSTE-ACS. Nếu bệnh nhân bị nhồi máu cơ tim, thì tình trạng này được phân loại là NSTEMI (Nhồi máu cơ tim không ST chênh lên). Nếu bệnh nhân không bị nhồi máu cơ tim, thì tình trạng này được phân loại là đau thắt ngực không ổn định.

Hiểu cách đọc điện tâm đồ (ECG) có thể cung cấp những thông tin quý giá về sức khỏe tim mạch cũng như các số liệu chi tiết trong điện tâm đồ bệnh mạch vành. Tuy nhiên, vẫn cần việc giải thích, phân tích của bác sĩ hoặc chuyên gia tim mạch. Do đó, người bệnh nên đến bệnh viện uy tín có chuyên khoa tim mạch và trang bị đầy đủ máy móc hiện đại phục vụ cho mục đích đo điện tâm đồ như bệnh viện Đa khoa Tâm Anh.