4 cách điều trị viêm khớp tự miễn giúp cải thiện bệnh hiệu quả

Viêm khớp tự miễn thường gây đau nhức dai dẳng, cản trở sinh hoạt hằng ngày của người bệnh. Nếu không được kiểm soát, bệnh sẽ dần trở nặng, gây tổn thương khớp vĩnh viễn. Vậy điều trị viêm khớp tự miễn thế nào để giảm viêm, tăng khả năng vận động? Hãy cùng ECO Pharma tìm hiểu chi tiết qua bài viết sau.

Các loại bệnh viêm khớp tự miễn phổ biến

Viêm khớp tự miễn là nhóm bệnh mà hệ miễn dịch hoạt động sai lệch, tấn công nhầm các mô khỏe mạnh thay vì bảo vệ cơ thể. Quá trình viêm kéo dài sẽ gây tổn thương khớp, đau mạn tính, ảnh hưởng đến nhiều cơ quan khác. (1)

Dưới đây là những dạng viêm khớp tự miễn phổ biến:

• Viêm khớp dạng thấp: Đây là dạng viêm khớp tự miễn phổ biến nhất, ảnh hưởng đến khoảng 18 triệu người trên toàn cầu tính đến năm 2019. Khoảng 70% người mắc bệnh là nữ giới và 55% trong số đó trên 55 tuổi (2). Bệnh thường gây viêm tại các khớp nhỏ như bàn tay, cổ tay, đầu gối, dẫn đến sưng đau và biến dạng khớp. Không chỉ vậy, viêm khớp dạng thấp còn ảnh hưởng đến các cơ quan khác như phổi, tim, mắt, gây biến chứng toàn thân.
• Viêm khớp vảy nến: Có mối liên hệ mật thiết với bệnh vảy nến, ảnh hưởng đến khoảng 20% người mắc bệnh da liễu này. Bệnh xuất hiện trong độ tuổi 30 – 40, gây tổn thương khớp, gân, dây chằng, móng do yếu tố di truyền, chấn thương hoặc các rối loạn tự miễn. (3)
• Viêm cột sống dính khớp: Bệnh lý tự miễn này đặc trưng bởi tình trạng viêm giữa các đốt sống và khớp cùng chậu. Thường xuất hiện ở nam giới dưới 30 tuổi, nếu không được kiểm soát tốt, dễ gây biến chứng nghiêm trọng. Trong những trường hợp nặng, các đốt sống sẽ dính liền, làm hạn chế vận động, giảm chất lượng cuộc sống đáng kể.
• Viêm khớp phản ứng: Bệnh xảy ra sau khi cơ thể nhiễm trùng tiêu hóa hoặc tiết niệu do vi khuẩn Chlamydia, Salmonella. Dù không phải là dạng viêm khớp tự miễn điển hình, bệnh lại liên quan đến phản ứng quá mức của hệ miễn dịch.
• Viêm khớp tự phát thiếu niên: Đây là bệnh viêm khớp mạn tính, xảy ra ở trẻ dưới 16 tuổi, với tỷ lệ mắc dao động từ 3,8 – 400 trên 100.000 trẻ. Hiện nay, bệnh được phân thành 7 thể lâm sàng, bao gồm: viêm khớp thể hệ thống, viêm ít khớp thể mở rộng và giới hạn, viêm đa khớp RF (-), viêm đa khớp RF (+), viêm khớp vảy nến, viêm điểm bám gân, viêm khớp không phân loại. (4)

Nhận biết sớm, áp dụng phương pháp điều trị viêm khớp tự miễn phù hợp có thể giúp kiểm soát triệu chứng, ngăn ngừa tổn thương khớp tiến triển, cải thiện chất lượng cuộc sống.

Viêm khớp tự miễn có chữa khỏi hoàn toàn được không?

Viêm khớp tự miễn là bệnh lý mạn tính phát sinh từ các rối loạn miễn dịch. Hiện nay, chưa có phương pháp nào có thể chữa viêm khớp tự miễn hoàn toàn. Tuy nhiên, nhờ vào sự tiến bộ của y học hiện đại, các phương pháp điều trị sẽ giúp kiểm soát triệu chứng, làm chậm quá trình tiến triển bệnh, hạn chế tổn thương khớp. Việc kết hợp điều trị bằng thuốc, vật lý trị liệu cùng chế độ sinh hoạt lành mạnh góp phần duy trì khả năng vận động, nâng cao chất lượng cuộc sống cho người bệnh.

Cách điều trị viêm khớp tự miễn an toàn hiện nay

Mặc dù chưa thể chữa khỏi hoàn toàn, nhưng áp dụng các phương pháp điều trị viêm khớp tự miễn sẽ giúp kiểm soát triệu chứng, giảm tổn thương khớp.

1. Điều trị bằng thuốc

Các loại thuốc điều trị viêm khớp do bệnh tự miễn được chỉ định sử dụng dựa vào dạng bệnh và mức độ nghiêm trọng, gồm:

• Thuốc chống viêm không steroid (NSAID) như ibuprofen (Advil, Motrin IB) và naproxen sodium (Aleve) là dạng phổ biến, dùng giảm đau, chống viêm. Ngoài dạng uống, NSAID còn có dạng bôi như kem hoặc gel, giúp giảm đau tại chỗ, hữu ích cho các khớp bị viêm khu trú. Tuy nhiên, dùng NSAID trong thời gian dài cần được kiểm soát chặt chẽ do dễ gây kích ứng, loét dạ dày – tá tràng, cũng như làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch.
• Thuốc chống kích ứng như kem hoặc thuốc mỡ chứa menthol, capsaicin giúp làm dịu cơn đau bằng cách ngăn tín hiệu đau từ khớp đến não.
• Steroid (Corticosteroid) như prednisone, giúp giảm viêm, làm chậm tổn thương khớp. Chúng có dạng uống, tiêm vào khớp, nhưng vẫn gây tác dụng phụ như loãng xương, tăng cân nếu dùng lâu dài.
• Thuốc chống thấp khớp (DMARD) làm chậm tiến triển bệnh, bảo vệ khớp khỏi tổn thương vĩnh viễn. Nhóm thuốc này bao gồm DMARD thông thường, DMARD sinh học, DMARD tổng hợp có mục tiêu, hiệu quả cao trong kiểm soát viêm. Tuy nhiên, DMARD có thể làm tăng nguy cơ nhiễm trùng, do đó cần được dùng dưới sự giám sát chặt chẽ của bác sĩ.

2. Vật lý trị liệu

Vật lý trị liệu giúp kiểm soát triệu chứng, tăng cường chức năng khớp bền vững, với các lợi ích như:

• Tăng sự linh hoạt của khớp: Các bài tập giãn cơ giúp giảm cứng khớp, cải thiện phạm vi vận động, nhất là ở các khớp bị hạn chế như đầu gối, vai, cột sống.
• Cải thiện chức năng vận động: Tập luyện nhẹ nhàng giúp giảm cứng khớp vào buổi sáng. Bạn có thể kết hợp chườm nóng – lạnh để hỗ trợ giảm đau.
• Ngăn ngừa teo cơ, duy trì sức mạnh: Tập với tạ nhẹ, dây kháng lực hoặc squat giúp cơ bắp khỏe mạnh, giảm tải áp lực cho khớp, bảo vệ khớp khỏi tổn thương.

Người bệnh có thể áp dụng các bài tập vật lý trị liệu phổ biến sau:

• Tập dưới nước giúp giảm áp lực lên khớp, tăng phạm vi vận động.
• Điện trị liệu sử dụng dòng điện nhẹ để kích thích cơ, giảm đau.
• Kéo giãn cột sống giúp giảm áp lực lên các đốt sống, hiệu quả cho viêm cột sống dính khớp.
• Yoga trị liệu cải thiện độ linh hoạt, giảm đau hiệu quả.

Khi tập luyện, bạn cần lưu ý tập đúng kỹ thuật dưới sự hướng dẫn của chuyên gia và tránh các bài tập gây áp lực lớn lên khớp.

3. Liệu pháp hỗ trợ

Điều trị viêm khớp tự miễn cần được cá nhân hóa theo tình trạng bệnh, độ tuổi và sức khỏe tổng quát của mỗi người. Mục tiêu của điều trị là kiểm soát cơn đau, giảm viêm, bảo vệ chức năng khớp lâu dài.

Bạn có thể thực hiện các phương pháp hỗ trợ ngắn hạn như:

• Nhiệt – lạnh như tắm nước ấm hoặc chườm nóng giúp thư giãn cơ, giảm đau, trong khi chườm đá giúp giảm viêm và sưng hiệu quả.
• Nẹp cố định khớp hỗ trợ khớp nghỉ ngơi, giảm tổn thương.
• Xoa bóp trị liệu sẽ tăng lưu thông máu, giúp giãn cơ.
• Châm cứu thúc đẩy giải phóng endorphin giúp giảm đau tự nhiên.

4. Phẫu thuật

Với trường hợp nặng, khi tổn thương khớp không thể kiểm soát bằng thuốc hoặc liệu pháp bảo tồn, phẫu thuật là lựa chọn cần thiết:

• Phẫu thuật ngón tay, bàn tay, cổ tay: Bao gồm các kỹ thuật như giải phóng ống cổ tay (giảm áp lực lên dây thần kinh), điều chỉnh gân hoặc loại bỏ các mô viêm trong khớp để giảm đau, cải thiện vận động.
• Nội soi khớp: Thực hiện bằng cách dùng một ống soi nhỏ có gắn camera và dụng cụ chuyên biệt để loại bỏ mô viêm qua các vết cắt nhỏ trên da. Phương pháp này ít xâm lấn, thời gian phục hồi nhanh hơn so với phẫu thuật truyền thống.
• Thay khớp: Bác sĩ sẽ thay thế toàn bộ hoặc một phần khớp bị tổn thương nặng như khớp gối, khớp hông hoặc khớp vai. Đây là đại phẫu, đòi hỏi người bệnh phải nghỉ dưỡng dài để phục hồi, nhưng mang lại hiệu quả giảm đau vượt trội, khôi phục khả năng vận động, tăng chất lượng cuộc sống đáng kể.

Cách chăm sóc và cải thiện viêm khớp do bệnh tự miễn tại nhà

Các biện pháp tự chăm sóc tại nhà đóng vai trò quan trọng trong điều trị viêm khớp tự miễn, giúp kiểm soát triệu chứng, duy trì khả năng vận động, hạn chế biến chứng.

1. Thư giãn, giảm căng thẳng

Stress kéo dài ngoài ảnh hưởng đến tâm lý, còn làm tăng phản ứng viêm trong cơ thể, khiến chứng viêm khớp nghiêm trọng hơn. Để kiểm soát căng thẳng, bạn có thể thực hành các kỹ thuật như thiền định, yoga, hít thở sâu hoặc nghe nhạc thư giãn. Ngoài ra, duy trì giấc ngủ từ 7 – 9 tiếng mỗi đêm cũng giúp giảm viêm, hỗ trợ phục hồi cơ thể, cải thiện tâm trạng.

2. Thường xuyên vận động, tập thể dục

Vận động hợp lý giúp duy trì sự linh hoạt của khớp, tăng cường sức mạnh cơ bắp. Người bệnh nên tập các bài tập nhẹ nhàng như đi bộ, bơi lội, đạp xe, yoga, với tần suất khoảng 30 phút mỗi ngày, ít nhất 5 ngày/tuần. Điều này giúp giảm cứng khớp, cải thiện vận động, nâng cao thể chất. Tuy nhiên, cần tránh các động tác quá mạnh, gây áp lực lớn lên khớp để không làm viêm nặng hơn.

3. Duy trì chế độ ăn uống phù hợp

Dinh dưỡng lành mạnh giúp kiểm soát cơn viêm, tăng cường sức khỏe xương khớp. Người bệnh nên bổ sung:

• Thực phẩm giàu chất chống viêm như cá hồi, cá thu, dầu ô liu, hạt chia, hạt óc chó.
• Rau củ và trái cây tươi từ rau xanh đậm, cam, dâu tây, giúp tăng cường vitamin, chất chống oxy hóa cho cơ thể.
• Nguồn canxi và vitamin D trong sữa, đậu phụ, các loại hạt hỗ trợ xương khớp khỏe mạnh.

Bên cạnh đó, cần hạn chế thực phẩm chế biến sẵn, đường, muối, chất béo bão hòa, vì chúng dễ khiến phản ứng viêm gia tăng.

4. Điều chỉnh cân nặng

Giữ cân nặng hợp lý với chỉ số khối cơ thể từ 18.5 – 22.9, giúp giảm tải áp lực cho khớp, nhất là khớp gối, khớp háng và cột sống. Thừa cân sẽ khiến người bệnh đau nhức nhiều hơn, thúc đẩy quá trình thoái hóa khớp diễn ra nhanh chóng. Để kiểm soát cân nặng, người bệnh cần duy trì chế độ ăn uống khoa học kết hợp với luyện tập thể dục đều đặn.

5. Sử dụng các công cụ hỗ trợ

Một số công cụ hỗ trợ di chuyển và giảm tải lên khớp như:

• Nẹp, băng quấn khớp giúp cố định khớp, giảm đau khi vận động.
• Gậy, khung tập đi giúp người bệnh di chuyển dễ dàng, đặc biệt với người bị viêm khớp nặng.
• Giày dép phù hợp như giày đế mềm, chống trượt giúp giảm tác động lên khớp chân, tạo sự thoải mái khi đi lại.

6. Tránh xa thuốc lá, chất kích thích

Hút thuốc lá, uống rượu bia dễ làm trầm trọng chứng viêm, ảnh hưởng tiêu cực đến hiệu quả điều trị. Các chất kích thích này làm giảm khả năng chống viêm của cơ thể, tăng nguy cơ loãng xương. Do đó, người bệnh nên bỏ thuốc lá, hạn chế uống rượu bia để bảo vệ sức khỏe xương khớp, duy trì hiệu quả điều trị.

7. Liệu pháp nhiệt

Liệu pháp nhiệt là cách giảm đau khi bị viêm khớp đơn giản nhưng hiệu quả:

• Chườm nóng: Bạn có thể dùng túi chườm nóng chuyên dụng hoặc dùng khăn nhúng vào nước nóng, vắt khô đặt lên vùng khớp bị đau trong 15 – 20 phút để thư giãn cơ, giảm cứng khớp, đặc biệt hiệu quả vào buổi sáng.
• Chườm lạnh: Bọc đá trong khăn sạch hoặc dùng túi chườm lạnh chườm lên khớp bị sưng trong 10 – 15 phút giúp giảm viêm, làm dịu cơn đau nhanh chóng.

Ngoài các cách trên, việc bổ sung các dưỡng chất hỗ trợ cũng góp phần quan trọng trong điều trị viêm khớp tự miễn. Một số hoạt chất như Eggshell Membrane (tinh chất màng vỏ trứng), Collagen Type 2 không biến tính, Collagen Peptide thủy phân, Turmeric Root (tinh chất nghệ), Chondroitin Sulfate có tác dụng điều hòa hệ miễn dịch, giảm viêm, hỗ trợ tái tạo sụn khớp và làm chậm quá trình thoái hóa khớp. Những dưỡng chất này giúp bảo vệ cấu trúc khớp, duy trì độ đàn hồi, tăng khả năng vận động, từ đó cải thiện triệu chứng viêm khớp tự miễn.

Địa chỉ khám và điều trị viêm khớp tự miễn uy tín

Viêm khớp tự miễn là bệnh lý phức tạp, cần được chẩn đoán, điều trị tại các cơ sở y tế chuyên sâu. Lựa chọn bệnh viện có đội ngũ bác sĩ chuyên khoa cơ xương khớp giỏi, trang thiết bị hiện đại sẽ giúp kiểm soát triệu chứng, ngăn ngừa biến chứng hiệu quả.

1. Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh

Trung tâm Phẫu thuật Khớp – Y học Thể thao thuộc Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh nổi bật với các kỹ thuật điều trị chuyên sâu về viêm khớp tự miễn, bệnh lý cơ xương khớp. Bệnh viện được trang bị máy móc hiện đại hàng đầu như:

• Máy chụp CT 768 lát cắt giúp phát hiện tổn thương nhỏ nhất, đặc biệt hiệu quả trong chẩn đoán bệnh khớp.
• Máy cộng hưởng từ (MRI) BioMatrix ứng dụng trí tuệ nhân tạo, cho kết quả nhanh chóng, chuẩn xác.
• Máy đo loãng xương Horizon W dùng đánh giá mật độ xương, nguy cơ gãy xương với độ chính xác cao.

Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh cũng phối hợp đa chuyên khoa để xây dựng phác đồ điều trị toàn diện, mang lại hiệu quả cao, trải nghiệm tốt cho người bệnh.

2. Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM

Bệnh viện nổi tiếng với chuyên khoa cơ xương khớp hàng đầu, quy tụ đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm, hệ thống trang thiết bị hiện đại. Đây là nơi chuyên điều trị các bệnh viêm khớp tự miễn hiệu quả, mang lại sự an tâm cho người bệnh.

3. Bệnh viện Chợ Rẫy TP.HCM

Đây là bệnh viện tuyến cuối, nên hầu hết các chuyên khoa được đầu tư bài bản. Với đội ngũ chuyên gia có chuyên môn cao, phương pháp điều trị tiên tiến, Bệnh viện Chợ Rẫy là lựa chọn hàng đầu cho những người bị viêm khớp tự miễn.

Áp dụng đúng phương pháp điều trị viêm khớp tự miễn giúp kiểm soát triệu chứng, cải thiện chất lượng cuộc sống đáng kể. Kết hợp giữa dùng thuốc, vật lý trị liệu, chăm sóc tại nhà và chế độ dinh dưỡng hợp lý sẽ mang lại hiệu quả tối ưu. Đừng quên tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa để có phác đồ điều trị phù hợp.