Gan nhiễm mỡ được chia thành 3 cấp độ dựa theo tỉ lệ mỡ dư thừa. Trong đó độ 1 là nhẹ nhất, có thể cải thiện được bằng chế độ ăn uống mà chưa cần phải dùng thuốc. Gan nhiễm mỡ cấp độ 1 nên ăn gì? Cùng ECO Pharma tìm hiểu 7 loại thực phẩm lành mạnh tốt cho quá trình gan phục hồi.
Gan nhiễm mỡ cấp độ 1 chỉ số mỡ chiếm 5% đến 10% trọng lượng gan. Tình trạng này thường không có triệu chứng, ít nghiêm trọng, nhưng cảnh báo giai đầu của bệnh. Chế độ dinh dưỡng lành mạnh rất quan trọng trong việc ngăn ngừa bệnh tiến triển, duy trì chức năng gan.
Bạn nên bổ sung:
Rau xanh và củ quả chứa nhiều chất dinh dưỡng tốt cho gan như chất xơ, vitamin, khoáng chất, hợp chất thực vật. Đặc biệt là chất xơ giúp tăng cảm giác no, thúc đẩy quá trình giảm mỡ, ngăn ngừa tích tụ chất béo trong gan. Các chất chống viêm, chống oxy hóa như carotenoid và polyphenol trong rau củ cũng hỗ trợ bảo vệ gan khỏi tình trạng viêm.
Thử nghiệm trên động vật năm 2018 đã phát hiện ra hợp chất nitrat vô cơ trong rau lá xanh có thể làm giảm sự tích tụ mỡ gan. Những loại rau chứa nồng độ nitrat vô cơ cao là cần tây, rau chân vịt, rau diếp, cải arugula. Ngoài ra, hãy bổ sung thêm cải brussels, bông cải xanh, cà rốt, cải xoăn, bắp cải, củ dền. Bạn nên chế biến đơn giản như hấp, luộc, nấu canh hoặc ăn sống trong salad để hấp thụ tối đa giá trị dinh dưỡng của chúng. (1)
Trái cây giàu chất chống oxy hóa, gồm vitamin C, vitamin E, beta-carotene giúp trung hòa các gốc tự do, giảm tác động của stress oxy hóa lên gan. Chúng cũng chứa polyphenol và flavonoid có đặc tính chống viêm, bảo vệ chức năng gan, ngăn ngừa gan nhiễm mỡ tiến triển nặng.
Ngoài ra, thành phần glutathione, vitamin C từ trái cây hỗ trợ loại bỏ độc tố ra khỏi cơ thể, giảm áp lực cho gan vốn đã bị tổn thương do tích tụ mỡ. Bạn nên bổ sung các loại trái cây ít đường như bưởi, táo, chanh, cam, kiwi.
Hãy tránh trái cây nhiều đường (fructose), vì gan sử dụng fructose để tạo ra chất béo, có thể gây tích tụ mỡ nghiêm trọng hơn. Người bệnh cần hạn chế ăn nho đỏ, xoài, dứa, các loại trái cây sấy khô như mơ khô, chà là khô.
Dầu thực vật là loại dầu được chiết xuất, chưng cất từ thực vật, có lợi cho người mắc bệnh tim mạch, cao huyết áp, tiểu đường, béo phì, gan nhiễm mỡ. Thử nghiệm trên động vật năm 2023 cho thấy, các loại dầu thực vật, gồm dầu oliu, dầu hạt cải, dầu đậu nành đều làm giảm tình trạng nhiễm mỡ ở gan. Trong đó, hiệu quả nhất là dầu hạt cải. (2)
Dầu thực vật chứa nhiều chất béo không bão hòa đơn và đa, giúp tăng cholesterol tốt HDL-c, giảm cholesterol xấu LDL-c, ngăn ngừa gan nhiễm mỡ nặng hơn. Người bệnh nên sử dụng dầu oliu, dầu hướng dương, dầu hạt cải, dầu vừng; Tránh dùng dầu cọ, dầu dừa vì có lượng chất béo bão hòa cao, dễ gây tăng cân, béo phì, tích tụ mỡ.
Ngũ cốc nguyên cám là hạt của bất kỳ loại ngũ cốc nào có cấu trúc ba phần, gồm cám, mầm, nội nhũ. Khác với ngũ cốc tinh chế (chỉ giữ lại phần nội nhũ), ngũ cốc nguyên cám có nguồn dinh dưỡng dồi dào như chất xơ, vitamin nhóm B, sắt, magie, selen, photpho.
Theo một thử nghiệm lâm sàng có đối chứng ngẫu nhiên về tác động của tiêu thụ ngũ cốc nguyên hạt tới bệnh gan nhiễm mỡ, năm 2019, tiêu thụ ngũ cốc nguyên hạt trong 12 tuần có thể cải thiện sự tích tụ mỡ, nồng độ men gan cao ở người bị gan nhiễm mỡ không do rượu. Ngũ cốc nguyên hạt giúp tăng cảm giác no, từ đó hạn chế ăn nhiều chất béo. Nó còn chứa carbohydrate thấp hơn so với ngũ cốc tinh chế, làm giảm lượng insulin cần thiết để chuyển hóa glucose, ngăn ngừa tổng hợp axit béo trong gan. Bạn hãy bổ sung yến mạch, lúa mạch, lúa mì, diêm mạch, gạo lứt vào thực đơn ăn uống. (3)
Gan nhiễm mỡ độ 1 nên ăn gì? Cá béo giàu axit béo omega-3, hỗ trợ giảm viêm, tăng độ nhạy của insulin, hạn chế tích tụ mỡ gan, cải thiện nồng độ men gan. Ngoài ra, nó được xem là lựa chọn thay thế lành mạnh cho thịt, vì cung cấp protein cần thiết cho cơ thể mà không gây tăng cân hay mỡ thừa.
Theo nghiên cứu trên tạp chí Biên giới trong Dinh dưỡng (Thụy Sĩ), cá béo chứa hàm lượng axit béo cao, chẳng hạn như axit béo không bão hòa đơn, axit béo không bão hòa đa nối đôi (gồm omega-3). Chúng làm giảm tỷ lệ mắc gan nhiễm mỡ không do rượu và gan nhiễm mỡ liên quan đến rối loạn chức năng chuyển hóa. Vì vậy người bị mỡ gan độ 1 nên bổ sung cá hồi, cá thu, cá trích, cá ngừ, cá mòi, cá cơm,… để ngăn ngừa bệnh tiến triển.
Cơ thể cần protein để xây dựng, phục hồi mô tại các cơ quan, bao gồm gan. Protein cũng thúc đẩy quá trình trao đổi chất, giúp giảm tích tụ chất béo tại gan. Do đó, thịt nạc (không có da) là lựa chọn tốt để bổ sung protein mà vẫn đảm bảo ít axit béo. Người bệnh có thể tăng cường thịt gà, gà tây, cá,… đã bỏ da. Khi chế biến, hãy tránh dùng nhiều dầu mỡ để chiên xào, thay vào đó nên luộc, hấp hoặc nướng để giữ lại tối đa dinh dưỡng của thịt.
Một số loại gia vị giàu chất chống oxy hóa có thể giúp duy trì chức năng gan khỏe mạnh. Một số loại tốt cho người mắc gan nhiễm mỡ cấp độ 1 gồm:
Ngoài gan nhiễm mỡ độ 1 ăn gì, người bệnh còn băn khoăn một số vấn đề:
Người bệnh nên hạn chế các loại thịt đỏ, bao gồm thịt bò, thịt lợn, thịt cừu. Vì chúng chứa nhiều chất béo bão hòa, sẽ dẫn đến nguy cơ tích tụ mỡ cho gan.
Bạn chỉ nên ăn khoảng 1 đến 3 quả trứng một tuần, giúp cung cấp phospholipid hỗ trợ gan đào thải độc tố. Đồng thời chế biến bằng cách luộc hoặc hấp, tránh chiên rán. Ngược lại, bổ sung quá nhiều trứng làm tăng lượng protein và lipid, thúc đẩy bệnh gan nhiễm mỡ tiến triển nhanh hơn.
Ngoài chế độ dinh dưỡng, người bị gan nhiễm mỡ độ 1 cần điều chỉnh lối sống khoa học, bảo vệ gan khỏe mạnh:
Gan nhiễm mỡ cấp độ 1 nên ăn gì? Rau xanh, củ quả, thịt nạc, ngũ cốc nguyên cám,… là những thực phẩm cần bổ sung. Để xây dựng chế độ ăn uống tốt cho gan, người bệnh hãy thăm khám tại Trung tâm Dinh dưỡng Nutrihome. Các chuyên gia dinh dưỡng sẽ đo chỉ số cơ thể, siêu âm, xét nghiệm,… và thiết kế thực đơn dinh dưỡng phù hợp với sức khỏe, sở thích, điều kiện mỗi người, hỗ trợ giảm mỡ gan.
