Dưa hấu là loại trái cây được nhiều người ưa thích nhờ vị ngọt tự nhiên và khả năng giải khát. Đối người bị gan nhiễm mỡ cần có chế độ dinh dưỡng nghiêm ngặt liệu dưa hấu có phải là loại quả tốt để ăn hay không? Hãy cùng ECO Pharma giải đáp thắc mắc người bị gan nhiễm mỡ có ăn được dưa hấu không qua bài viết sau đây.
Dưa hấu chứa chủ yếu là nước (91%) và carbonhydrate (7,6%). Nó gần như không chứa protein và chất béo, lượng calo cũng rất thấp. Nó giàu vitamin A, B6, C, kali, magiê, sắt, canxi, đường, các axit amin là citrulline và lycopene. 152g dưa hấu cung cấp 46 calo, 0,9g protein, 11,5g carbohydrate, 9,4g đường, 0,6g chất xơ, 0,2g chất béo, 1,5mg natri, 12,3mg vitamin C, 42,6mcg vitamin A và 6890mcg lycopene.
Những đặc tính của dưa hấu có lợi cho gan là nhiều nước, không chứa protein và chất béo, lượng calo thấp; giàu vitamin C, A, khoáng chất, chất xơ và các chất chống oxy hóa mạnh (lycopene, citrulline, beta-carotene). Nhưng loại quả này lại chứa nhiều đường – một chất không có lợi cho gan và chuyển hóa.
Người bệnh gan nhiễm mỡ có ăn được dưa hấu không? Như vậy người bệnh gan có thể ăn dưa hấu nhưng không nên ăn nhiều trong một ngày và cũng không nên ăn hàng ngày.
Dưa hấu chứa nhiều nước, vitamin và khoáng chất. Những chất này mang đến nhiều lợi ích cho người bị gan nhiễm mỡ. Chẳng hạn như:
Gan đóng vai trò lọc độc tố ra khỏi máu và việc cung cấp đủ nước cho cơ thể là điều cần thiết để gan hoạt động hiệu quả. Nhờ hàm lượng nước cao, dưa hấu giúp duy trì trạng thái đủ nước cho cơ thể, từ đó hỗ trợ quá trình thải độc gan diễn ra thuận lợi và hiệu quả hơn.
Thêm vào đó, citrulline và vitamin C của dưa hấu còn hỗ trợ các quá trình chuyển hóa trong gan, giúp cơ quan này hoạt động hiệu quả hơn trong việc xử lý chất dinh dưỡng và đào thải độc tố.
Dưa hấu có thể hỗ trợ ngăn ngừa các biến chứng từ bệnh gan nhiễm mỡ do rượu và biến chứng tiểu đường.
Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng đặc tính chống oxy hóa của dưa hấu có liên quan đến hàm lượng lycopene cao. Lycopene có trong dưa hấu đóng vai trò quan trọng trong bảo vệ cơ thể khỏi tổn thương do các chất độc hại. Hợp chất này giúp tăng cường các enzym bảo vệ tế bào chống lại stress oxy hóa, từ đó giảm tổn thương cho gan và thận. Nghiên cứu còn chỉ ra rằng, khi được bổ sung lycopene, mức độ stress oxy hóa và sự hình thành gốc tự do đã giảm đáng kể. Hàm lượng glutathione ty thể cũng được phục hồi. (1)
Đặc tính chống oxy hóa của loại quả này còn liên quan đến vitamin C. Đây là một chất chống oxy hóa tan trong nước, khi kết hợp với các chất chống oxy hóa khác của dưa hấu, nó làm tăng khả năng bảo vệ gan và thận khỏi stress oxy hóa.
Ngoài ra, đặc tính chống oxy hóa của dưa hấu còn liên quan đến một chất chống oxy hóa mạnh khác là beta-carotene. Sự kết hợp beta-carotene với vitamin C và lycopene làm tăng tác dụng chống viêm, trung hòa các gốc tự do và giúp gan đào thải các độc tố amoniac – chất thải từ quá trình tiêu hóa protein.
Nhưng dưa hấu chứa nhiều đường – một yếu tố không có lợi cho bệnh gan nhiễm mỡ
Chỉ số đường huyết (GI) của dưa hấu lên đến 72, đây là mức đường huyết cao. Mặc dù đường trái cây là fructose (loại đường đơn) tự nhiên, nhưng nó cũng có thể ảnh hưởng đến đường huyết trong cơ thể.
Các nghiên cứu trên động vật cho thấy, fructose trong chế độ ăn uống có xu hướng đặc biệt gây ra gan nhiễm mỡ cũng như tình trạng viêm. Việc sử dụng fructose cũng gây ra các đặc điểm khác của hội chứng chuyển hóa gồm có huyết áp cao, triglyceride huyết thanh tăng cao và kháng insulin. Ngoài ra, fructose gây ra gan nhiễm mỡ có thể còn do mức năng lượng nạp vào tăng lên. (2)
Mặc dù khả năng gây ra hội chứng chuyển hóa của fructose tự nhiên trong trái cây thấp hơn so với các loại đường nhân tạo vì tác dụng của nó đã bị các thành phần chống oxy hóa như flavonol, epicatechin, ascorbate trong trái cây chống lại nhưng nếu nạp quá nhiều, vẫn có thể làm tăng mức đường huyết, ảnh hưởng xấu đến chuyển hóa. Điều này sẽ gây bất lợi cho tình trạng gan nhiễm mỡ.
Dưa hấu mang đến nhiều lợi ích cho gan nếu ăn đúng cách. Theo đó, người bệnh khi ăn dưa hấu cần chú ý các vấn đề sau:
Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) khuyến nghị, mỗi người chỉ nên tiêu thụ khoảng 300g dưa hấu để kiểm soát lượng đường nạp vào cơ thể.
Nhưng đối với người mắc các bệnh chuyển hóa như gan nhiễm mỡ, lượng dưa hấu ăn vào có thể cần ít hơn để tránh gây rối loạn chuyển hóa thêm làm tăng tích tụ mỡ gan nhiều hơn.
Ăn dưa hấu vào buổi tối, đặc biệt trước khi ngủ có thể gây tăng đường huyết đột ngột và làm gan phải hoạt động nhiều hơn vào ban đêm, ảnh hưởng đến quá trình chuyển hóa chất béo. Dưa hấu cũng có thể gây đầy hơi, chướng bụng, tiêu chảy và lượng nước lớn trong dưa hấu có thể khiến bạn đi tiểu nhiều vào ban đêm, làm gián đoạn giấc ngủ.
Ngoài ra, bạn cần tránh ăn dưa hấu ngay trước và sau bữa ăn chính vì có thể làm loãng dịch tiêu hóa, giảm hấp thu chất dinh dưỡng. Thay vào đó, bạn nên ăn dưa hấu như một bữa ăn nhẹ xen kẽ các bữa chính trong ngày.
Kết hợp dưa hấu với chế độ ăn uống lành mạnh giúp hỗ trợ điều trị gan nhiễm mỡ. Một số loại thực phẩm như rau xanh, các loại hạt, ngũ cốc, cá giúp tăng cường thải độc gan, giảm viêm cũng như hỗ trợ chuyển hóa chất béo trong gan.
Ngoài ra, bạn cần tránh các loại thực phẩm giàu chất béo bão hòa như đồ chiên rán, thực phẩm chế biến sẵn, bánh kẹo, nước ngọt, rượu bia và đồ uống có cồn khác để bảo vệ gan khỏi tích tụ mỡ, viêm và các biến chứng nghiêm trọng.
Ngoài ra, bạn cũng có thể bổ sung các tinh chất hỗ trợ chức năng gan như Wasabia và S. Marianum. Hai tinh chất này có khả năng điều hòa hoạt động của tế bào Kupffer, tăng cường quá trình thải độc và bảo vệ tế bào gan khỏi tổn thương. Nhờ đó, các tinh chất này góp phần hỗ trợ phòng ngừa hoặc nâng cao sức khỏe gan để chống lại các tác nhân gây hại cho gan.
Mặc dù dưa hấu giàu các hợp chất chống oxy hóa lycopene, vitamin C, beta-carotene và citrulline có lợi cho gan nhưng nó không thể giúp cải thiện bệnh gan nhiễm mỡ. Cũng như các thực phẩm lành mạnh khác, dưa hấu chỉ nên coi là một phần trong chế độ ăn uống khoa học để nâng cao sức khỏe nói chung và sức khỏe gan nói riêng cho người bệnh.
Đối với người bị gan nhiễm mỡ, thời điểm ăn dưa hấu có thể ảnh hưởng đến khả năng hấp thu dinh dưỡng và hỗ trợ chức năng gan. Theo đó, bạn nên ăn dưa hấu như một bữa ăn nhẹ vào buổi sáng hoặc giữa buổi chiều. Tránh ăn vào buổi tối muộn.
Vì dưa hấu chứa nhiều đường nên những người mắc bệnh gan nhiễm mỡ chỉ nên ăn một lượng nhỏ, ít hơn 300g một ngày so với khuyến nghị cho người bình thường. Bạn cũng không nên ăn hàng ngày để tránh nạp đường nhiều gây bất lợi cho gan.
Nói chung, người bị gan nhiễm mỡ cần tránh ăn các loại thực phẩm giàu chất béo xấu và đường như đồ chiên rán, bánh kẹo, nước ngọt và bỏ rượu bia hoàn toàn.
Nạp đường quá nhiều không có lợi cho bệnh gan nhiễm mỡ nhưng không nên cắt hoàn toàn. Bạn vẫn cần nạp đường ở mức cho phép để đảm bảo các hoạt động của cơ thể. Vì vậy, cần có sự tính toán cân bằng các thực phẩm chứa đường ăn vào trong một ngày. Ví dụ hôm nay nếu bạn đã ăn dưa hấu thì hãy giảm ăn các thực phẩm chứa đường khác.
Gan nhiễm mỡ có ăn dưa hấu được không? Như vậy người bệnh gan nhiễm mỡ có thể ăn được dưa hấu như một phần trong chế độ ăn uống lành mạnh. Nhưng vì dưa hấu chứa nhiều đường nên chỉ ăn với một lượng ít hơn 300g một ngày và không nên ăn hàng ngày. Người bệnh gan nhiễm mỡ nên duy trì chế độ ăn uống đa dạng các thực phẩm để bổ sung chất xơ, vitamin, khoáng chất, chất chống oxy hóa; Cần hạn chế các thực phẩm nhiều đường, muối, chất béo và bỏ rượu bia hoàn toàn.
