Tỏi đen được làm từ tỏi tươi lên men, rất giàu các hợp chất chống oxy hóa. Loại thực phẩm này thường được dùng để bồi bổ sức khỏe, phòng ngừa bệnh tật. Đối với những người mắc bệnh gan nhiễm mỡ cần có chế độ ăn uống giảm cân lành mạnh, liệu tỏi đen có phải là thực phẩm tốt để tiêu thụ? Hãy cùng ECO Pharma tìm hiểu người mắc bệnh gan nhiễm mỡ có ăn được tỏi đen không trong nội dung sau đây.
Ngày càng có nhiều người mắc bệnh gan nhiễm mỡ trên thế giới, đặc biệt ở các quốc gia Trung Đông và phương Tây – những nơi có chế độ ăn nhiều chất béo, ít vận động.
Bệnh gan nhiễm mỡ thường gặp ở người thừa cân, béo phì, nguyên nhân là do béo phì, tiểu đường, rối loạn lipid máu, uống quá nhiều rượu và một số yếu tố di truyền. Bệnh gan nhiễm mỡ nếu không được điều trị và thay đổi lối sống lành mạnh sẽ dẫn đến viêm gan, xơ gan, thậm chí ung thư gan.
Bị gan nhiễm mỡ ăn tỏi được không? Tỏi đen là thực phẩm rất có lợi cho những người bị gan nhiễm mỡ và men gan cao nhưng không có sẵn trong tự nhiên, phải lên men tỏi trắng trong điều kiện nhiệt độ và độ ẩm cao mới thu được. Tép tỏi sau khi chuyển sang màu đen sẽ ít mùi hăng, hương vị nhẹ và dẻo hơn.
Củ tỏi đen chứa lượng lớn vitamin nhóm B (B1, B2, B3, B6), vitamin C và nhiều khoáng chất như canxi, kẽm, photpho, hợp chất S-allylcysteine (SAC). S-allylcysteine giúp cơ thể hấp thụ allicin tốt hơn để giảm lượng chất béo trong máu và gan.
Theo một nghiên cứu về tác dụng bảo vệ gan của tỏi đen trên nhiều mô hình tổn thương gan khác nhau ở chuột, tỏi đen có tiềm năng bảo vệ gan khỏi các tác nhân gây hại bằng cách ức chế sự gia tăng trọng lượng gan và nồng độ men gan, đồng thời cải thiện cấu trúc mô bệnh học của gan. Đặc biệt, tỏi đen còn cho thấy hiệu quả trong việc giảm trọng lượng mô mỡ, ức chế tăng cân do chế độ ăn giàu chất béo và giảm sự tích tụ lipid trong gan, từ đó cải thiện các chỉ số liên quan đến gan nhiễm mỡ. (1)
Tỏi đen rất tốt để ăn hàng ngày. Không chỉ tốt cho người bệnh gan nhiễm mỡ mà còn có lợi ích cho nhiều tình trạng sức khỏe khác, chẳng hạn như tim mạch, mỡ máu, huyết áp cao.
Theo một thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên về tác dụng điều trị của tỏi đen đối với bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu, ăn tỏi đen hàng ngày có thể giúp đào thải chất béo dư thừa, ngăn ngừa bệnh tiến triển và biến chứng thành xơ gan, ung thư gan. Đối với những người mắc phải gan nhiễm mỡ không do rượu (NAFLD), dùng khoảng 800mg bột tỏi đen mỗi ngày có thể cải thiện mỡ gan, men gan, mỡ máu và đường huyết. (2)
Gan nhiễm mỡ có ăn được tỏi đen không? Ăn tỏi đen có lợi cho sức khỏe của người bị gan nhiễm mỡ theo nhiều cách. Một số lợi ích đã được nghiên cứu sau đây.
Các nghiên cứu tiền lâm sàng trên mô hình động vật bị tổn thương gan hoặc gan nhiễm mỡ không do rượu đã chỉ ra rằng, chiết xuất tỏi đen có khả năng cải thiện các chỉ số sinh hóa và mô bệnh học, thông qua cơ chế điều hòa chuyển hóa lipid, từ đó làm giảm sự tích tụ mỡ trong gan.
Theo một nghiên cứu đánh giá hiệu quả của việc bổ sung tỏi đen đối với người bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu, các chỉ số men gan (ALT, AST), cholesterol (LDL-c, cholesterol toàn phần) và trọng lượng của bệnh nhân đã được cải thiện đáng kể. Các nghiên cứu trên động vật cũng cho thấy tỏi đen có tác dụng giảm tích tụ mỡ trong gan, cải thiện hoạt động chống oxy hóa và giảm các dấu hiệu viêm nhiễm. (3)
Nhìn chung, nghiên cứu cho thấy tỏi có tiềm năng trong việc phòng ngừa và điều trị NAFLD. Tuy nhiên, cần có thêm nhiều nghiên cứu để xác nhận những kết quả này và làm sáng tỏ cơ chế tác dụng của tỏi đối với loại bệnh gan này.
Tỏi đen trải qua quá trình lên men đặc biệt, làm tăng hàm lượng các chất chống oxy hóa đáng kể so với tỏi tươi. Allicin là hợp chất gây mùi hăng đặc trưng của tỏi được chuyển hóa thành các hợp chất chống oxy hóa mạnh mẽ như alkaloid và flavonoid trong quá trình này. Các chất chống oxy hóa này đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ tế bào gan khỏi tổn thương do các gốc tự do, yếu tố gây ra bệnh tật, bao gồm cả gan nhiễm mỡ.
Nhiều nghiên cứu đã chứng minh tác dụng chống oxy hóa mạnh mẽ của tỏi đen. Một nghiên cứu năm 2014 cho thấy rằng hoạt tính chống oxy hóa của tỏi đen tăng lên đáng kể trong quá trình lên men, đạt đỉnh điểm vào ngày thứ 21. Điều này cho thấy rằng tỏi đen có khả năng bảo vệ gan khỏi tổn thương do quá trình oxy hóa, một yếu tố quan trọng trong sự phát triển của bệnh gan nhiễm mỡ. (4)
Tỏi đen còn có đặc tính kháng viêm, đặc biệt hữu ích trong việc kiểm soát bệnh gan nhiễm mỡ. Các hợp chất chính trong tỏi đen gồm pyruvate và S-allylcysteine (SAC) đã được chứng minh có hiệu quả trong việc ức chế sản xuất các cytokine gây viêm. Cơ chế này đóng vai trò quan trọng trong việc giảm thiểu tình trạng viêm mãn tính, một yếu tố thường gặp trong bệnh gan nhiễm mỡ.
Nghiên cứu đã chỉ ra rằng các hợp chất này có tác dụng ức chế tích cực nhiều con đường gây viêm khác nhau ở cấp độ tế bào. Điều này cho thấy khả năng can thiệp đa dạng của tỏi đen vào quá trình viêm, không chỉ giới hạn ở một cơ chế duy nhất. Một nghiên cứu trên động vật cho thấy, tỏi đen đã cải thiện chức năng gan trong trường hợp tổn thương gan mãn tính do rượu, có thể là thông qua hoạt động chống oxy hóa của nó.
Tỏi đen có thể giúp bảo vệ gan khỏi những tổn thương do tiếp xúc liên tục với hóa chất, thuốc, rượu và vi trùng. Các nghiên cứu trên chuột đã phát hiện ra rằng tỏi đen có tác dụng bảo vệ tổn thương gan, ngăn ngừa tổn thương gan nặng hơn.
Theo một nghiên cứu đánh giá tác dụng của chiết xuất tỏi đen trên tế bào gan chuột bị tổn thương bởi tert-Butyl hydroperoxide, tỏi đen có thể là một ứng cử viên tự nhiên tuyệt vời trong quá trình phát triển liệu pháp bổ trợ và thực phẩm lành mạnh để bảo vệ gan.
Tỏi đen chứa hàm lượng chất chống oxy hóa và có đặc tính kháng viêm cao. Những chất này đảm nhận vai trò quan trọng trong việc tăng cường hệ miễn dịch ở bệnh nhân gan nhiễm mỡ.
Các chất chống oxy hóa trong tỏi đen như polyphenol, flavonoid và S-allylcysteine (SAC) giúp bảo vệ tế bào gan khỏi tổn thương do gốc tự do và ngăn ngừa stress oxy hóa. Trong khi đó, đặc tính kháng viêm của tỏi đen giúp giảm viêm, tạo điều kiện cho hệ miễn dịch hoạt động hiệu quả hơn. Hệ miễn dịch khỏe mạnh giúp cơ thể chống lại nhiễm trùng và vi khuẩn hiệu quả, giảm nguy cơ biến chứng do bệnh gan nhiễm mỡ.
Tỏi tươi đã được biết đến là thực phẩm tốt cho sức khỏe nhưng tỏi đen thậm chí còn tốt hơn. Mặc dù chứa ít allicin hơn tỏi tươi nhưng tỏi đen lại có nhiều hợp chất S-allylcysteine hơn. S-allylcysteine giúp cơ thể hấp thụ allicin. Cùng với hàm lượng chất chống oxy hóa cao hơn, tỏi đen có thể mang lại nhiều lợi ích sức khỏe hơn so với tỏi tươi.
Chẳng hạn như tỏi đen có thể giúp điều hòa đường huyết, đặc biệt có lợi cho người bệnh tiểu đường. Nó giúp giảm nguy cơ các biến chứng như tổn thương thận, nhiễm trùng và bệnh tim. Một nghiên cứu năm 2019 trên chuột cho thấy chiết xuất tỏi đen cải thiện các vấn đề về trao đổi chất như giảm cholesterol, giảm viêm và điều chỉnh sự thèm ăn. Trong khi một nghiên cứu khác trên chuột mắc bệnh tiểu đường, tỏi đen lên men có thể giúp ngăn ngừa các biến chứng của bệnh tiểu đường. (5)
Tỏi đen giàu chất chống oxy hóa và chất kháng viêm tự nhiên, có nhiều tiềm năng trong việc phòng ngừa hoặc làm giảm bệnh tim mạch. Các nghiên cứu trên động vật cho thấy tỏi đen có thể làm giảm các yếu tố nguy cơ tim mạch, bao gồm cholesterol toàn phần, LDL-cholesterol (cholesterol xấu), giảm mỡ máu và triglyceride. Đồng thời, thực phẩm này có thể làm tăng HDL-cholesterol (cholesterol tốt). Theo một nghiên cứu trên người có cholesterol cao, tỏi đen làm tăng HDL-cholesterol và giảm nguy cơ tim mạch.
Tỏi đen còn có thể giúp ngăn ngừa viêm, một yếu tố có thể làm suy giảm trí nhớ và chức năng não bộ theo thời gian. Viêm hệ thần kinh trung ương có thể là yếu tố thúc đẩy sự phát triển của bệnh Alzheimer. Mặc dù cần có thêm nhiều nghiên cứu trên người để xác nhận những tác dụng này nhưng nghiên cứu trên chuột đã cho thấy tỏi đen có thể làm giảm viêm não do beta amyloid và cải thiện trí nhớ ngắn hạn; Hoặc ngăn chặn stress oxy hóa gây suy giảm trí nhớ.
Ngoài ra, tỏi đen còn được cho là có tác dụng tích cực trong việc chống lại các tế bào ung thư. Mặc dù cần thêm nhiều nghiên cứu hơn nữa nhưng nó có thể là thực phẩm tự nhiên tiềm năng trong việc phòng ngừa nhiều loại ung thư. Theo một nghiên cứu trong ống nghiệm trên máu của 21 tình nguyện viên, chiết xuất tỏi đen có hoạt tính kích thích miễn dịch, chống oxy hóa và chống ung thư mạnh hơn chiết xuất tỏi tươi. Chiết xuất tỏi đen gây độc cho tế bào ung thư phổi, vú, dạ dày và gan trong vòng 72 giờ.
Mặc dù tỏi đen có nhiều lợi ích cho người bệnh gan nhiễm mỡ nhưng vẫn cần nắm rõ cách sử dụng:
Người bệnh gan nhiễm mỡ nên dùng tỏi đen với liều khoảng 3 – 4 củ tỏi đen/ ngày. Kiên trì sử dụng lâu dài để mang lại hiệu quả. Bạn có thể sử dụng bằng cách ăn trực tiếp hoặc dùng làm gia vị trong các món ăn hàng ngày như salad, súp, món xào, hoặc nước sốt.
Người bệnh gan nhiễm mỡ nên kết hợp sử dụng tỏi đen cùng nhóm thực phẩm tự nhiên chứa carbohydrate phức hợp, chất xơ và protein giúp kiểm soát tốt tình trạng bệnh. Một số thực phẩm có lợi như rau xanh, trái cây tươi, ngũ cốc nguyên hạt như gạo lứt, yến mạch và các nguồn protein nạc như thịt gà không da, cá, đậu phụ.
Lựa chọn chế độ ăn Địa Trung Hải cũng là một gợi ý giúp kiểm soát tốt lượng đường bổ sung và axit béo bão hòa. Đồng thời, người bệnh cần hạn chế tiêu thụ chất béo động vật, đường tinh chế, chất béo xấu vì gây hại cho gan. Chúng thường có trong các thực phẩm chế biến sẵn, đồ ăn chiên rán, bánh kẹo.
Mặc dù tỏi đen có tiềm năng hỗ trợ cải thiện chức năng gan nhưng người bệnh gan nhiễm mỡ vẫn nên tham khảo ý kiến của bác sĩ trước khi sử dụng. Điều này do tỏi đen có thể xảy ra tương tác với thuốc điều trị gan nhiễm mỡ khi sử dụng đồng thời như thuốc giảm mỡ máu (Statin, Fibrate), thuốc tăng nhạy cảm Insulin (Metformin, Thiazolidinedione) và thuốc chống đông máu (Warfarin).
Bác sĩ sẽ tư vấn liều lượng phù hợp với thể trạng của bạn để tránh các tác dụng phụ như ợ nóng, khó tiêu hoặc dị ứng. Không chỉ người bị gan nhiễm mỡ, một số người khác cũng cần thận trọng khi sử dụng tỏi đen trong bữa ăn hàng ngày. Bao gồm người bị huyết áp thấp, người bị rối loạn đông máu, phụ nữ mang thai và cho con bú, người đang mắc các bệnh về gan, thận, mắt.
Gan nhiễm mỡ có ăn được tỏi đen không? Tỏi đen có thể là một thực phẩm có lợi trong chế độ ăn uống của người bệnh gan nhiễm mỡ. Nhưng người bệnh nên ghi nhớ, tỏi đen không phải là phương thuốc chữa bệnh và không nên dùng thay thế cho các phương pháp điều trị y tế chính thống. Đối với bệnh gan nhiễm mỡ, chế độ ăn uống giảm cân lành mạnh, luyện tập, sinh hoạt khoa học, dùng thuốc hỗ trợ theo kê đơn của bác sĩ, bỏ rượu bia là điều trị chính giúp ngăn bệnh tiến triển và các biến chứng nghiêm trọng.
