Thức dậy lúc 3h sáng là tình trạng nhiều người gặp phải nhưng thường bỏ qua vì nghĩ rằng đó chỉ là hiện tượng ngẫu nhiên. Tuy nhiên, nếu bạn thường xuyên tỉnh giấc vào khung giờ này, rất có thể cơ thể đang có bệnh lý tiềm ẩn. Cùng ECO Pharma tìm hiểu về tình trạng thức dậy lúc 3h sáng trong bài viết sau.
Việc dễ tỉnh giấc vào khoảng 3 giờ sáng là hiện tượng khá phổ biến và có thể liên quan đến đồng hồ sinh học, hormone, tình trạng sức khỏe và lối sống chưa khoa học. Nhìn chung, việc thức giấc giữa đêm không phải là điều hiếm gặp.
Hầu hết mọi người tỉnh giấc vài lần trong đêm mà không hề nhận ra vì họ nhanh chóng ngủ lại được, những lần thức giấc này chỉ kéo dài vài giây. Tuy nhiên, tình trạng thức giấc có thể lâu hơn và việc ngủ lại có thể khó khăn và gây khó chịu.
Người hay bị thức dậy lúc 3h sáng có thể đang gặp một số vấn đề sức khỏe dưới đây: (1)
Mất ngủ là một chứng rối loạn giấc ngủ có thể chẩn đoán được, trong đó bạn gặp khó khăn khi ngủ lại sau khi thức giấc vào ban đêm một cách thường xuyên. Khó ngủ hoặc khó duy trì giấc ngủ từ 3 đêm trở lên mỗi tuần, trong 3 tháng, kèm theo mệt mỏi vào ban ngày được xem là mất ngủ mãn tính.
Một nghiên cứu cho thấy, 10-20% dân số mắc chứng mất ngủ và tỷ lệ này tăng lên 40% ở người lớn tuổi. (2)
Ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn là chứng rối loạn hô hấp phổ biến nhất có liên quan đến giấc ngủ. Người mắc bệnh này thường xuyên ngừng và thở lại trong khi ngủ, có thể dẫn đến thức giấc giữa đêm.
Ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn xảy ra khi các cơ ở cổ họng giãn ra và chặn đường thở. Điều này xảy ra liên tục nhiều lần trong khi ngủ. Một dấu hiệu phổ biến của ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn là ngáy.
Nếu việc thức giấc lúc 3 giờ sáng là một tình trạng mới xuất hiện gần đây, căng thẳng có thể là điều đầu tiên cần xem xét. Khi bạn bị stress, cơ thể sẽ kích hoạt hệ thần kinh giao cảm và bạn có thể giật mình tỉnh giấc giữa đêm cùng với tình trạng nhịp tim và huyết áp tăng cao. Điều này khiến việc ngủ lại trở nên khó khăn hơn.
Trong cuộc sống, rất nhiều điều có thể dẫn đến căng thẳng như công việc, các mối quan hệ, sức khỏe hoặc tài chính. Bạn nên thăm khám nếu cảm thấy stress kéo dài, đặc biệt khi có ảnh hưởng đến giấc ngủ.
Đối với nhiều người, tiểu đêm có thể do uống quá nhiều chất lỏng gần giờ đi ngủ, đặc biệt là cà phê hoặc rượu. Đối với những trường hợp khác, tiểu đêm có thể là do bệnh lý bàng quang, các vấn đề về đường tiết niệu hoặc bệnh lý khác như ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn và tiểu đường.
Tiểu đêm cũng phổ biến trong thời kỳ mang thai và thường biến mất trong vòng vài tháng sau khi sinh.
Đồng hồ sinh học của con người thay đổi theo tuổi tác, khiến việc thức giấc sớm vào buổi sáng trở nên phổ biến hơn ở người lớn tuổi. Trên thực tế, người cao tuổi thường thức giấc 3 đến 4 lần mỗi đêm.
Người già dành ít thời gian hơn cho giấc ngủ sâu, điều này có thể góp phần khiến họ dễ bị thức dậy lúc 3h sáng. Các nguyên nhân khác ảnh hưởng đến giấc ngủ liên quan đến tuổi tác bao gồm tiểu đêm, lo lắng và các triệu chứng của bệnh mãn tính.
Hạ đường huyết ban đêm là tình trạng lượng đường trong máu giảm xuống dưới 70 mg/dl trong khi ngủ. Hạ đường huyết về đêm có thể xuất hiện ở những người bỏ bữa, đặc biệt là bữa tối; tập thể dục trước khi đi ngủ; uống rượu trước khi đi ngủ; bị nhiễm trùng.
Lượng đường trong máu giảm xuống trong khi ngủ có thể dẫn đến dễ thức giấc, run rẩy, co giật, thay đổi nhịp thở,… Bạn cũng có thể thức dậy với chỉ số đường huyết cao hơn, đây là kết quả của việc cơ thể phục hồi sau tình trạng đường huyết thấp qua đêm.
Trào ngược xảy ra khi axit dạ dày trào ngược lên thực quản, ống nối từ cổ họng đến dạ dày. Ban ngày, trọng lực và tư thế đứng thẳng giúp giữ axit dạ dày ở đúng vị trí. Tuy nhiên, khi nằm xuống vào ban đêm, axit dễ dàng trào ngược từ dạ dày lên thực quản, dẫn đến cảm giác nóng rát khó chịu thường gặp là chứng ợ nóng.
Thêm vào đó, cơ thể sản sinh ít nước bọt hơn khi ngủ, điều này có nghĩa là quá trình trung hòa axit tự nhiên diễn ra ít hơn so với khi bạn thức. Trào ngược dạ dày có thể khiến bạn thức dậy lúc 3h sáng, làm giảm chất lượng của giấc ngủ.
Phòng ngủ có tiếng ồn, ánh sáng mạnh, mùi khó chịu,… đều có thể khiến bạn thức giấc giữa đêm. Cụ thể, tiếng ồn có thể đến từ các phương tiện giao thông bên ngoài, tiếng tivi hoặc tiếng điện thoại di động. Ánh sáng từ đèn ngoài trời chiếu qua cửa sổ, thậm chí là đèn ngủ cũng có thể khiến bạn tỉnh dậy lúc 3h sáng.
Việc thức giấc có thể dễ xảy ra hơn vào những giờ gần sáng do cách cơ thể trải qua các giai đoạn ngủ. Một người đang ngủ nông dễ bị đánh thức hơn bởi tiếng ồn xung quanh.
Các cơn đau mãn tính là nguyên nhân phổ biến khiến giấc ngủ bị gián đoạn, dẫn đến tình trạng thức giấc giữa đêm và khó ngủ lại. Trong đó, các tình trạng như viêm khớp dạng thấp, viêm khớp nhiễm khuẩn, thoái hóa khớp, bệnh gút, lao xương khớp,… gây ra những cơn đau gây khó ngủ, dễ thức giấc giữa đêm.
Cơn đau có thể tăng lên khi thay đổi tư thế hoặc do nằm sai tư thế trong thời gian dài.
Một trong những nguyên nhân phổ biến khiến bạn thức giấc giữa 1-4 giờ sáng là vấn đề về gan. Chính trong khoảng thời gian từ 1 đến 3 giờ sáng, gan hoạt động mạnh nhất để thanh lọc và giải độc cơ thể trong khi chúng ta ngủ.
Vì vậy, nếu gan hoạt động chậm và trì trệ do tích tụ mỡ (gan nhiễm mỡ), cơ thể sẽ cố gắng phân bổ nhiều năng lượng hơn cho quá trình giải độc và kích hoạt hệ thần kinh để đánh thức bạn dậy. Ngoài ra, rối loạn giấc ngủ cũng có thể do bệnh não gan gây ra, đây là một tình trạng nghiêm trọng ở những người bị xơ gan.
Việc thức dậy lúc 3h sáng có thể là hiện tượng ngẫu nhiên nhưng cũng có khả năng là dấu hiệu của các vấn đề sức khỏe chưa được phát hiện, cần thăm khám sớm.
Việc thức giấc giữa đêm có thể được xem là bình thường và không đáng lo ngại nếu bạn chỉ thức dậy trong thời gian rất ngắn và có thể nhanh chóng ngủ lại ngay sau đó mà không gặp khó khăn gì. Sáng hôm sau thức dậy cảm thấy tỉnh táo, sảng khoái và không bị mệt mỏi, buồn ngủ hay giảm tập trung trong công việc. Bên cạnh đó, việc thức dậy lúc 3h sáng diễn ra với tần suất thấp, không phải là việc thường xuyên hay hàng đêm.
Thỉnh thoảng thức giấc giữa đêm là điều bình thường, nhưng nếu thức giấc thường xuyên hoặc kéo dài và ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ thì đó có thể là dấu hiệu của một vấn đề sức khỏe tiềm ẩn. Bạn nên thăm khám nếu:
Những người thường xuyên bị thức dậy lúc 3 giờ sáng có thể thử áp dụng các cách sau để ngủ ngon giấc hơn suốt đêm.
Tóm lại, thức dậy lúc 3h sáng có thể là hiện tượng ngẫu nhiên hoặc có liên quan đến căng thẳng, rối loạn nhịp sinh học hoặc vấn đề sức khỏe tiềm ẩn. Việc lắng nghe cơ thể, điều chỉnh thói quen sinh hoạt và chủ động chăm sóc giấc ngủ sẽ giúp bạn cải thiện tình trạng này một cách bền vững. Nếu hiện tượng kéo dài, nên thăm khám để được chẩn đoán chính xác và điều trị hiệu quả.
