Trợ phí vận chuyển cho mọi đơn hàng·Chính hãng 100% từ Mỹ

Nám đốm là gì và cách điều trị hữu hiệu

Theo dõi ECO Pharma trên Google NewsChọn ECO Pharma làm nguồn ưu tiên trên Google tìm kiếm.

Cũng như nám nói chung nám đốm gây ra phiền toái đáng kể, không dễ điều trị nhưng dễ tái phát vì vậy cần phải có cách tiếp cận khoa học mới mang đến hiệu quả tốt. Mời bạn hãy cùng ECO Pharma tìm hiểu rõ bản chất của loại nám này ngay sau đây.

nám đốm

Nám đốm là gì?

Nám đốm là các đốm sắc tố màu nâu nhạt hoặc nâu sẫm, viền rõ, kích thước từ 1-3 mm phân bố rải rác trên da. Những đốm nông thường có màu nâu nhạt và dễ cải thiện trong khi những đốm chân sâu có màu nâu sẫm hoặc hơi xám thường khó điều trị. Trên một nền da có thể cùng tồn tại cả nám nông lẫn chân sâu; hoặc/và một trong hai dạng nám này hoặc cả hai cùng nằm xem lẫn trong các mảng nám.

Nám đốm đôi khi dễ gây nhầm lẫn với tàn nhang hoặc đồi mồi (ở người cao tuổi) do nhiều đặc điểm tương đồng (đốm nhỏ, viền rõ, sậm màu và phân bố rải rác trên vùng da tiếp xúc nhiều với nắng mặt trời).

đốm nám trên da
Hình ảnh đốm nám trên nền da bị nhiều tình trạng sắc tố cùng lúc. Chúng là các đốm nhỏ, viền rõ, màu nâu đậm phân bố rải rác.

Vì sao nám đốm hình thành trên da?

Nám đốm hình thành do rối loạn sản xuất và phân bố melanin trong da. Nhiều yếu tố nội sinh (tác nhân bên trong cơ thể) và ngoại sinh (tác nhân ngoài môi trường) ảnh hưởng đến các quá trình này dẫn đến nám. Sau đây là các tác nhân có ảnh hưởng chủ yếu nhất:

1. Tác nhân bên trong cơ thể

Đối với tác nhân bên trong cơ thể, nội tiết đóng vai trò trung tâm trong cơ chế bệnh sinh của nám. Sự thay đổi nồng độ estrogen và progesterone thường gặp trong thai kỳ, giai đoạn tiền mãn kinh hoặc khi sử dụng thuốc tránh thai hoặc mắc bệnh lý tuyến giáp có thể kích thích tế bào tạo sắc tố tăng tổng hợp sắc tố. (1)

Yếu tố di truyền cũng góp phần làm tăng nguy cơ làm da bị nám. Những người có tiền sử gia đình bị rối loạn sắc tố thường nhạy cảm hơn với các tác nhân kích thích quá trình tạo sắc tố từ đó nguy cơ tăng sắc tố cao hơn.

Ngoài ra lão hóa da tự nhiên cũng là nguyên nhân quan trọng khác của nám đốm. Nó có thể gây nám bằng cách làm suy giảm khả năng điều hòa sắc tố khiến các sắc tố da phân bố không đồng đều hoặc gây biến đổi như tổn thương màng đáy, thoái hóa sợi đàn hồi, tăng sinh mạch máu, tăng số lượng dưỡng bào và tình trạng viêm kéo dài dẫn đến quá trình tạo sắc tố diễn ra liên tục, khó kiểm soát.

2. Tác nhân bên ngoài môi trường

Tia cực tím (tia UV) từ ánh nắng mặt trời là tác nhân môi trường lớn nhất trong cơ chế hình thành nám. Khi tiếp xúc với tia UV da sẽ tăng sản xuất sắc tố để tự vệ, hơn nữa tia UV cũng gây ra stress oxy hóa làm kéo dài quá trình tạo sắc tố. Hai tác động cùng lúc này cuối cùng dẫn đến tình trạng mất kiểm soát sắc tố và hình thành nên nám đốm.

Ngoài ra các tác nhân môi trường khác cũng góp phần gây stress oxy hóa, viêm làm ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất sắc tố của da. Phổ biến như không khí ô nhiễm, thực phẩm nhiễm độc chất; hoá mỹ phẩm không phù hợp hoặc độc hại; các chất kích thích (rượu bia, thuốc lá) và các thủ thuật xâm lấn.

Nám đốm trên da trông như thế nào?

Mặc dù đôi khi có thể gây nhầm lẫn với tàn nhang và đồi mồi nhưng nám đốm tương đối dễ nhận biết thông qua các đặc điểm sau:

  • Hình dáng: Thường biểu hiện dưới dạng các đốm nâu kích thước nhỏ, viền rõ, phân bố rải rác trên da; đôi khi có thể tụ lại thành một cụm nám và nằm lẫn trong nám mảng.
  • Màu sắc: Các đốm nám có thể có màu từ nâu nhạt đến nâu đậm, thậm chí xám xanh. Màu sắc giữa các đốm này không đồng nhất, những đốm càng sâu thì màu sắc càng đậm.
  • Vị trí xuất hiện: Xuất hiện chủ yếu ở các vùng da tiếp xúc nhiều ánh nắng, trong đó vùng da mặt là phổ biến nhất. Trên mặt loại nám này thường xuất hiện đối xứng hai bên má.
  • Độ sâu: Có thể nằm ở lớp nông hoặc sâu trong da tùy vào vị trí lắng đọng sắc tố.
đốm nám trên mặt
Các đốm nám thường có màu nâu, xuất hiện chủ yếu ở gò má, trán, mũi, cằm.

Làm thế nào để chẩn đoán da bị nổi nám đốm?

Khám lâm sàng là bước đầu tiên trong chẩn đoán nám da, thông qua việc quan sát trực tiếp kết hợp khai thác bệnh sử bao gồm mức độ tiếp xúc ánh nắng, tiền sử dùng thuốc nội tiết, sức khỏe và tình trạng mang thai gần đây, yếu tố gia đình, sự thay đổi sắc tố theo thời gian. Sau đó một số nghiệm pháp sẽ được thực hiện để phân loại nám, đánh giá mức độ cũng như loại trừ các tình trạng tăng sắc tố khác có thể gây nhầm lẫn.

Hai nghiệm pháp thường quy nhất là: (2)

  • Soi da: Soi da bằng đèn Wood hoặc máy soi da giúp đánh giá rõ hơn các đốm sắc tố mà mắt thường khó nhận biết. Đèn Wood dùng để đánh giá các đốm trên da là nám sâu hay nám nông trong khi máy soi da dùng để đánh giá sự phân bố và mức độ đậm nhạt của các đốm sắc tố.
  • Sinh thiết da: Sinh thiết da thường chỉ thực hiện khi có nghi ngờ tổn thương ác tính; hoặc khi cả hai nghiệm pháp trên không xác định được chính xác loại tăng sắc tố là gì. Vì một số tình trạng tăng sắc tố do thuốc hoặc một số rối loạn sắc tố hiếm gặp rất dễ gây nhầm lẫn với nám. Thông qua quan sát một mẫu da nhỏ trong phòng thí nghiệm bằng kính hiển vi có thể xác định được sắc tố nằm ở lớp nào của da và mức độ tích tụ ra sao.
bác sĩ soi da
Máy soi da được dùng nhằm quan sát chi tiết sự phân bố và mức độ đậm nhạt của sắc tố, hỗ trợ xác định chính xác hơn tình trạng da. - Ảnh: BVĐK Tâm Anh.

Nám đốm có thể tự khỏi mà không cần điều trị không?

Trong một số trường hợp nám đốm có thể tự mờ nhưng không biến mất hoàn toàn. Điều này phụ thuộc chủ yếu vào nguyên nhân gây nám và cách chăm sóc, bảo vệ da. Chẳng hạn những trường hợp nám liên quan thai kỳ hoặc sử dụng thuốc tránh thai có thể nhạt dần sau sinh hoặc khi ngừng dùng thuốc do nồng độ hormone đã ổn định. Tuy nhiên các trường hợp liên quan đến ánh nắng hoặc rối loạn nội tiết, hoặc các yếu tố môi trường, nám thường kéo dài và có xu hướng tăng nặng theo thời gian.

Những cách điều trị nám đốm hữu hiệu hiện nay

Hiện nay các phương pháp điều trị nám chủ yếu tập trung vào kiểm soát nguyên nhân cũng như hoạt động sản xuất sắc tố đồng thời làm mờ nám trên bề mặt. Nhiều biện pháp khác nhau được kết hợp để đạt được mục tiêu điều trị:

1. Điều trị tại nhà

Điều trị nám tại nhà chủ yếu tập trung vào việc bảo vệ da khỏi nắng mặt trời, dưỡng ẩm và làm mờ sắc tố bằng các hoạt chất làm trắng dưới dạng mỹ phẩm hoặc thuốc.

  • Chống nắng kỹ: Chống nắng là biện pháp quan trọng hàng đầu giúp giảm thiểu kích hoạt sản xuất nám. Bạn nên dùng kem chống nắng phổ rộng SPF từ 50 trở lên phù hợp với loại da, thoa mỗi sáng và lặp lại mỗi 2 giờ nếu ở ngoài trời; mặc quần áo dài tay, đeo khẩu trang, đội nón rộng vành và đeo kính râm khi ra ngoài, các loại đồ bảo hộ này nên có tính năng chống tia UV.
  • Thoa kem trị nám: Sản phẩm chứa các hoạt chất vitamin C (chống oxy hóa), niacinamide (giúp da đều màu hơn), axit azelaic (kháng viêm, làm sáng da), axit kojic và arbutin (hỗ trợ giảm hình thành sắc tố), retinol (thúc đẩy tái tạo da, làm mờ sắc tố) thường mang đến hiệu quả tốt cho các tình trạng nám nhẹ.
  • Thuốc theo toa: Điều trị bằng các thuốc chứa hydroquinone, tretinoin và corticosteroid phối hợp có thể cần thiết đối với tình trạng nám nặng hơn. Các thuốc chứa hoạt chất như axit azelaic, axit kojic hoặc retinol có thể được sử dụng thay thế. Nếu không đáp ứng với các điều trị trên thuốc axit tranexamic đường uống có thể giúp mang đến hiệu quả tốt hơn. Các loại thuốc này là thuốc kê đơn, cần phải thăm khám và dùng thuốc theo chỉ định của bác sĩ da liễu.

2. Điều trị chuyên sâu

Khi điều trị tại chỗ không đủ hiệu quả, điều trị chuyên sâu bằng các công nghệ hiện đại sẽ giúp làm sạch nám nhanh hơn. Trong đó công nghệ ánh sáng sinh học laser và IPL là hiệu quả nhất vì có khả năng tác động sâu dưới da, phá vỡ gốc nám để làm mờ dần sắc tố trên bề mặt và ngăn ngừa nám.

Ngoài ra còn một số công nghệ khác ít hiệu quả hơn gồm:

  • Peel da: Peel hóa học sử dụng các axit như axit glycolic hoặc axit salicylic để loại bề mặt da chứa sắc tố từ đó cải thiện độ đều màu da theo thời gian.
  • Lăn kim vi điểm: Phương pháp này tạo các vi tổn thương trên da, kích thích tái tạo và tăng hấp thu hoạt chất bôi ngoài. Vì vậy lăn kim vi điểm thường mang đến hiệu quả tốt hơn khi kết hợp thoa bôi hoạt chất làm sáng da.
điều trị nám đốm
Công nghệ vi kim RF được áp dụng trong điều trị nám tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh - Ảnh: BVĐK Tâm Anh.

Sau điều trị cần lưu ý gì để hạn chế nám đốm tái phát?

Vì nguy cơ tái phát cao nên sau khi đã điều trị hiệu quả da cần được bảo vệ, chăm sóc đúng cách và thăm khám định kỳ. Trong đó chống nắng là biện pháp quan trọng nhất, tiếp theo là kiểm soát nội tiết tố và dưỡng da. Những người có điều kiện hơn nên duy trì liệu trình bảo trì bằng các hoạt chất làm sáng nhẹ kết hợp retinol hoặc dùng gián đoạn hydroquinone với chuyên gia.

Trong vấn đề kiểm soát nội tiết hãy chú ý đến việc sử dụng thuốc tránh thai hoặc các liệu pháp hormone khác. Ngoài ra thời kỳ quanh mãn kinh nên bổ sung bộ đôi tinh chất hỗ trợ nội tiết Lepidium Meyenii và P. Leucotomos. Hai chiết xuất các thảo dược quý vùng Nam Mỹ này đã được chứng minh có hiệu quả tốt trong việc hỗ trợ cân bằng nội tiết tố nữ thông qua việc tăng cường hoạt động của hệ trục Não bộ - Tuyến yên - Buồng trứng.

Trong vấn đề dưỡng da, ngoài thoa bôi các sản phẩm dưỡng ngoài da, bổ sung nhóm tinh chất hỗ trợ da chuyên biệt L-glutathione, Sakura và Pomegranate đường uống cũng sẽ giúp phòng ngừa hoặc cải thiện nám da tốt.

Tóm lại nám đốm cũng như bất kỳ loại nám nào đều không dễ điều trị. Và thật không may là ngay cả khi đã được điều trị khỏi nguy cơ tái phát vẫn luôn tồn tại đặc biệt nếu tiếp xúc nhiều với nắng mặt trời và xảy ra rối loạn nội tiết, viêm da. Vì vậy muốn không bị nám hoặc tái phát mọi người nên chống nắng kỹ, giữ nội tiết ổn định, bảo vệ da khỏi các tình trạng viêm và khám da định kỳ.

banner footer ritana
Nguồn tham khảo