Cận thị là một tật khúc xạ khiến mắt không mắt không nhìn rõ các vật ở xa. Khi tuổi tác tăng lên và thị lực bắt đầu thay đổi, một số người nhận thấy khả năng nhìn gần của mình có vẻ rõ hơn nên cho rằng độ cận đã giảm. Vậy thực tế người bị cận về già có hết không? Cùng ECO Pharma tìm hiểu rõ hơn trong bài viết dưới đây.
Người bị cận về già có hết không?
Cận thị là tật khúc xạ xảy ra khi ánh sáng đi vào mắt hội tụ phía trước võng mạc thay vì đúng trên võng mạc, khiến các vật ở xa trở nên mờ trong khi vật ở gần vẫn nhìn rõ. Nguyên nhân phổ biến là nhãn cầu dài hơn bình thường hoặc giác mạc có độ cong lớn, làm thay đổi cách ánh sáng hội tụ vào trong mắt.
Thực tế, khi cấu trúc nhãn cầu đã thay đổi theo hướng này, cận thị thường không thể trở lại bình thường như trước. Ở nhiều người, độ cận có thể ổn định sau giai đoạn trưởng thành, nhưng điều đó không có nghĩa là cận thị sẽ biến mất khi về già. Vì vậy, người bị cận thị khi lớn tuổi vẫn cần sử dụng kính hoặc các phương pháp điều chỉnh thị lực phù hợp để nhìn rõ các vật ở xa.
Vì sao nhiều người nghĩ cận thị về già sẽ hết?
Nhiều người cho rằng cận thị sẽ giảm hoặc biến mất khi lớn tuổi. Quan niệm này thường xuất phát từ sự xuất hiện của lão thị sau khoảng 40 tuổi. Khi lão thị xảy ra, thủy tinh thể và cơ mi của mắt giảm dần độ đàn hồi, khiến khả năng điều tiết để nhìn gần trở nên khó khăn hơn. Ở những người đã bị cận thị, sự kết hợp giữa cận thị và lão thị đôi khi khiến việc nhìn gần có vẻ rõ hơn, từ đó tạo cảm giác như độ cận đã giảm. Tuy nhiên, đây chỉ là sự bù trừ tạm thời giữa hai tật khúc xạ khác nhau, không phải cận thị tự khỏi.
Trên thực tế, cận thị và lão thị vẫn tồn tại đồng thời. Vì vậy, người lớn tuổi bị cận vẫn cần sử dụng loại kính phù hợp như kính hai tròng hoặc kính đa tròng để nhìn rõ ở cả khoảng cách xa và gần. Đồng thời, việc khám mắt định kỳ cũng rất quan trọng để phát hiện sớm các thay đổi của mắt và hạn chế nguy cơ biến chứng như thoái hóa võng mạc, tăng nhãn áp hoặc đục thủy tinh thể.
Cận thị có thể tăng khi về già không?
Trong đa số trường hợp, độ cận thường có xu hướng ổn định sau khoảng 20 tuổi. Tuy nhiên, ở một số người, độ cận vẫn có thể tiếp tục tăng trong giai đoạn trưởng thành, thậm chí đến khoảng 35 - 40 tuổi.
Một nghiên cứu công bố trên tạp chí Investigative Ophthalmology & Visual Science (2002) theo dõi 815 người trưởng thành từ 20 - 40 tuổi trong 5 năm cho thấy khoảng 21% người tham gia có độ cận tăng ít nhất -1.00 diopter. Cụ thể, ở nhóm 20 - 25 tuổi, khoảng 50% có tiến triển ít nhất -0,75D, trong khi ở nhóm 35 - 40 tuổi, tỷ lệ này khoảng 25%.
Sự thay đổi này có thể liên quan đến việc nhãn cầu tiếp tục kéo dài hoặc tình trạng căng thẳng thị giác do thường xuyên làm việc ở khoảng cách gần. Ngoài ra, việc sử dụng thiết bị kỹ thuật số trong thời gian dài cũng góp phần làm tăng nguy cơ tiến triển cận thị, vì mắt phải điều tiết liên tục, dễ gây mỏi mắt, đau đầu và khiến tình trạng cận thị trở nên nghiêm trọng hơn. (1)
Độ cận không kiểm soát khi về già có nguy hiểm không?
Khi tuổi tác tăng lên, cận thị nếu không được theo dõi và kiểm soát phù hợp có thể làm tăng nguy cơ xuất hiện nhiều bệnh lý mắt ảnh hưởng đến thị lực như:
1. Đục thủy tinh thể
Đục thủy tinh thể là bệnh lý mắt phổ biến, đặc biệt ở những người lớn tuổi. Thống kê cho thấy một nửa số người trên 65 tuổi có dấu hiệu mắc bệnh, và nguy cơ có thể cao hơn ở những người bị cận thị nặng, đặc biệt khi độ cận lớn hơn -6 diopter.
Khi thủy tinh thể bị đục, người bệnh có thể gặp các triệu chứng như nhìn mờ, nhìn đôi, nhạy cảm với ánh sáng hoặc thấy màu sắc nhạt, ngả vàng…. Nếu không được điều trị kịp thời, bệnh có thể làm suy giảm thị lực nghiêm trọng. Hiện nay, phẫu thuật thay thủy tinh thể được xem là phương pháp điều trị hiệu quả giúp cải thiện thị lực. (2)
2. Thoái hóa điểm vàng
Thoái hóa điểm vàng là tình trạng tổn thương vùng hoàng điểm - phần trung tâm của võng mạc chịu trách nhiệm cho khả năng nhìn chi tiết và nhận biết hình ảnh rõ nét. Ở người cao tuổi bị cận thị, đặc biệt là cận thị nặng, nhãn cầu thường dài hơn bình thường, khiến võng mạc bị kéo giãn và làm tăng nguy cơ tổn thương vùng hoàng điểm. Khi xảy ra thoái hóa điểm vàng, người bệnh có thể thấy hình ảnh bị méo mó, mờ ở vùng trung tâm hoặc gặp khó khăn lúc đọc chữ nhỏ. Đây cũng là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây suy giảm thị lực ở người trên 60 tuổi.
3. Tăng nhãn áp (Glaucoma)
Tăng nhãn áp (Glaucoma) là bệnh lý mắt xảy ra khi áp lực bên trong mắt tăng cao, từ đó gây tổn thương dây thần kinh thị giác. Tình trạng này có thể làm thu hẹp dần thị trường (vùng nhìn thấy của mắt) và nếu không được điều trị kịp thời có thể dẫn đến mất thị lực vĩnh viễn. Nhiều nghiên cứu cho thấy cận thị nặng là một trong những yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh tăng nhãn áp. Đáng chú ý, bệnh thường tiến triển âm thầm trong thời gian dài và chỉ được phát hiện khi thị lực đã bắt đầu bị ảnh hưởng.
4. Bong võng mạc
Ở người cận thị nặng, nhãn cầu thường dài hơn bình thường khiến võng mạc bị kéo căng, từ đó làm tăng nguy cơ rách hoặc bong võng mạc. Tình trạng này có thể gây suy giảm thị lực đột ngột và nếu không được điều trị kịp thời có thể dẫn đến mất thị lực vĩnh viễn. (3)
Cách chăm sóc mắt cho người cận thị khi lớn tuổi
Việc chăm sóc mắt đúng cách có thể giúp người cận thị bảo vệ thị lực và giảm nguy cơ gặp các vấn đề về mắt khi lớn tuổi. Một số thói quen sinh hoạt lành mạnh dưới đây có thể hỗ trợ duy trì sức khỏe đôi mắt:
- Duy trì chế độ dinh dưỡng tốt cho mắt: Nên bổ sung các thực phẩm giàu vitamin A, C, E, lutein, omega-3 như cà rốt, cá hồi, cải xoăn, bí đỏ,... Những dưỡng chất này giúp nuôi dưỡng võng mạc và hỗ trợ bảo vệ cấu trúc của mắt.
- Tập thể dục thường xuyên: Thực hiện các hoạt động nhẹ như đi bộ, yoga, bơi lội khoảng 30 phút mỗi ngày có thể giúp tăng tuần hoàn máu và oxy lên mắt, cải thiện khả năng điều tiết.
- Thư giãn vùng mắt: Có thể áp dụng quy tắc 20 - 20 - 20, tức là sau mỗi 20 phút làm việc gần nên nhìn ra xa khoảng 20 giây ở khoảng cách khoảng 6 mét. Ngoài ra, massage nhẹ quanh mắt 10 - 15 phút mỗi ngày có thể giúp giảm cảm giác khô, mỏi mắt. Đồng thời, nên ngủ đủ 7 - 9 giờ mỗi ngày để mắt có thời gian phục hồi.
- Hạn chế thời gian nhìn màn hình: Nên giảm thời gian sử dụng điện thoại và máy tính liên tục trong thời gian dài. Khi cần làm việc vào ban đêm, có thể sử dụng chế độ bảo vệ mắt để giảm áp lực cho thị giác.
- Khám mắt định kỳ: Người cận thị nên kiểm tra mắt toàn diện mỗi 6 - 12 tháng hoặc theo chỉ định của bác sĩ để phát hiện sớm các vấn đề như đục thủy tinh thể, tăng nhãn áp, thoái hóa võng mạc.
- Duy trì tư thế và môi trường làm việc phù hợp: Đảm bảo ánh sáng đầy đủ khi học tập và làm việc. Nên giữ khoảng cách khoảng 30 - 40 cm khi đọc sách và 50 - 60 cm khi sử dụng máy tính. Đồng thời, ngồi thẳng và đặt màn hình ngang tầm mắt để giảm áp lực cho mắt.
- Bổ sung tinh chất cho mắt: Nghiên cứu khoa học cho thấy, tinh chất Broccophane chiết xuất từ một loại bông cải xanh giàu sulforaphane giúp tăng Thioredoxin một cách tự nhiên, từ đó hỗ trợ duy trì độ trong suốt của thủy tinh thể, bảo vệ võng mạc trước các yếu tố gây hại và thị lực khi lớn tuổi.
Tóm lại, thắc mắc người bị cận về già có hết không thường xuất phát từ những thay đổi thị lực theo tuổi, đặc biệt khi lão thị bắt đầu xuất hiện. Tuy nhiên, cận thị thường không tự biến mất mà vẫn cần được theo dõi và điều chỉnh bằng các phương pháp phù hợp. Vì vậy, việc khám mắt định kỳ, duy trì lối sống lành mạnh và chăm sóc mắt đúng cách sẽ giúp hạn chế nguy cơ biến chứng, đồng thời góp phần bảo vệ thị lực lâu dài khi lớn tuổi.
