Hội chứng mạch vành cấp tính (bao gồm nhồi máu cơ tim không ST chênh) rất phổ biến. Ở Mỹ, ước tính có khoảng 780.000 trường hợp mắc hội chứng mạch vành cấp tính được chẩn đoán mỗi năm. Khoảng 70%, tương đương khoảng 546.000 trường hợp trong số đó là nhồi máu cơ tim không ST chênh. Vậy dạng nhồi máu cơ tim này được chẩn đoán và điều trị như thế nào? [1]
Nhồi máu cơ tim không ST chênh lên (NSTEMI) là một loại nhồi máu cơ tim thường xảy ra và hậu quả là tim không được cung cấp đủ oxy. Tình trạng này có tên như vậy vì nó không có dạng điện tâm đồ dễ nhận biết (ST chênh lên) như các loại nhồi máu cơ tim chính khác.
Bất kỳ cơn nhồi máu cơ tim nào, kể cả nhồi máu cơ tim không ST chênh lên đều là tình trạng đe dọa tính mạng và cần được cấp cứu ngay lập tức. Sự trì hoãn chăm sóc y tế có thể dẫn đến tổn thương tim vĩnh viễn hoặc tử vong.
Những người bị nhồi máu cơ tim không ST chênh lên thường gặp các triệu chứng sau:
Nếu tim bị thiếu máu cục bộ, phần tim bị ảnh hưởng bắt đầu chết vì không nhận đủ máu. Không giống như các cơ khác, cơ tim không thể tái tạo hoặc phát triển lại. Điều đó có nghĩa là tim sẽ tổn thương vĩnh viễn nếu không được nhanh chóng phục hồi lưu lượng máu.
Nhồi máu cơ tim không ST chênh có thể xảy ra do những nguyên nhân trực tiếp hoặc gián tiếp.
Một số tình trạng có thể trực tiếp làm giảm lượng máu cung cấp đến tim:
Mặc dù xương sườn và các cấu trúc khác bao quanh có chức năng bảo vệ trái tim nhưng chấn thương vẫn có thể xảy ra.
Các nguyên nhân liên quan đến tổn thương của nhồi máu cơ tim không ST chênh bao gồm:
Hãy cùng Eco Pharma tìm hiểu một số nguyên nhân gián tiếp dẫn đến nhồi máu cơ tim không ST chênh:
Bác sĩ cần kết hợp kết quả của các xét nghiệm và các thông tin được thu thập để chẩn đoán nhồi máu cơ tim không ST chênh. Điều này đặc biệt quan trọng vì nhồi máu cơ tim không ST chênh có nhiều khả năng có các triệu chứng hoặc kết quả xét nghiệm ít cụ thể hơn so với các tình trạng khác. [2]
Bước đầu tiên trong quy trình này là kiểm tra trực tiếp, trong đó bác sĩ sẽ nghe nhịp tim và nhịp thở, kiểm tra huyết áp. Đồng thời, bác sĩ sẽ thu thập tiền sử bệnh, bao gồm các thông tin chi tiết về lối sống hiện tại, hoàn cảnh cá nhân.
Điện tâm đồ là một trong những phương pháp quan trọng nhất để chẩn đoán nhồi máu cơ tim. Phương pháp này giúp phát hiện hoạt động điện của tim và hiển thị nó dưới dạng sóng. Khi có nhồi máu cơ đau tim, sóng điện tim sẽ cho thấy một số biểu hiện bất thường.
Một số tiêu chuẩn để chẩn đoán như sau:
Khi tế bào cơ tim bị tổn thương hoặc chết vì bất kỳ lý do gì, chúng sẽ giải phóng một chất hóa học đặc biệt gọi là troponin. Hóa chất đó có thể được phát hiện bằng xét nghiệm máu, vì thế xét nghiệm máu là một cách đáng tin cậy để chẩn đoán bất kỳ loại nhồi máu cơ tim nào. Tuy nhiên, có thể cần phải lặp lại xét nghiệm troponin vì đôi khi cần có thời gian để đạt được mức có thể phát hiện được.
Siêu âm tim sử dụng sóng âm thanh tần số cực cao để tạo ra hình ảnh trái tim bên trong cơ thể. Phương pháp này có thể được sử dụng ngay trong phòng cấp cứu vì thiết bị có thể di chuyển trên xe đẩy di động để sử dụng ở đầu giường.
Chụp cắt lớp vi tính sử dụng tia X để chụp ảnh, sau đó máy vi tính sẽ tập hợp các hình ảnh thành một bức ảnh ba chiều hoàn chỉnh. Điều này cho phép bác sĩ xác định mảng bám hoặc tình trạng hẹp tắc động mạch vành cung cấp máu đến cơ tim.
Chụp cộng hưởng từ sử dụng nam châm cực mạnh và xử lý dữ liệu qua máy vi tính để tạo ra các bản quét cực kỳ chi tiết về trái tim. Đây là phương pháp chẩn đoán hình ảnh không đau, không xâm lấn và không tiếp xúc với bức xạ.
Các biến chứng của nhồi máu cơ tim không ST chênh có thể bao gồm phình thất trái hoặc rối loạn chức năng cơ nhú. Phù phổi có thể gặp trong những trường hợp nặng. Các biến chứng khác như rối loạn chức năng thận cũng có thể xuất hiện. [3]
Một số yếu tố nguy cơ có thể làm tăng nguy cơ bị nhồi máu cơ tim. Một số yếu tố đó có thể thay đổi được, trong khi những yếu tố khác thì không.
Bạn có thể kiểm soát cách sống của mình để phòng ngừa nhồi máu cơ tim:
Một số yếu tố gây ra nhồi máu cơ tim không thể thay đổi được:
Việc điều trị tất cả các cơn nhồi máu cơ tim đều nhằm mục đích phục hồi lưu lượng máu càng nhanh càng tốt. Các phương pháp điều trị có thể thực hiện theo trình tự hoặc đồng thời. Một số phương pháp điều trị nhồi máu cơ tim ST không chênh bao gồm:
Can thiệp mạch vành qua da (nong mạch vàng) là một thủ thuật trong đó bác sĩ sẽ đưa thiết bị gọi là ống thông vào mạch máu ở cổ tay hoặc gần đùi. Sau đó, bác sĩ sẽ luồn dây dẫn có thiết bị vào tim và động mạch vành, bắt đầu thổi phồng một quả bóng ở đầu thiết bị, giúp thông tắc nghẽn.
Tiếp theo là đặt stent, một thiết bị giúp giữ cho mạch máu mở. Phương pháp này có hiệu quả tốt nhất khi được thực hiện sớm.
Một số loại thuốc điều trị cho tình trạng nhồi máu cơ tim không ST chênh bao gồm:
Trong trường hợp có nhiều nhánh động mạch vành bị hẹp hoặc tắc nghẽn, bác sĩ sẽ ưu tiên phẫu thuật hơn là các phương pháp khôi phục lưu lượng máu khác. Phẫu thuật này được gọi là phẫu thuật bắc cầu động mạch vành (thường được viết tắt là CABG).
Trong CABG, bác sĩ sẽ lấy mạch máu từ nơi khác trong cơ thể. Sau đó, họ sử dụng mạch máu đó để tạo ra một đường vòng quanh nhánh động mạch vành bị hẹp hoặc tắc để máu được lưu thông.
Một số điều bạn có thể làm để giúp ngăn ngừa nhồi máu cơ tim, hoặc ít nhất là trì hoãn cơn nhồi máu cơ tim. Một điều quan trọng là lên lịch khám sức khỏe cùng bác sĩ. Nhiều tình trạng sức khỏe chẳng hạn như huyết áp cao và tiểu đường không gây ra các triệu chứng cho đến khi chúng ở giai đoạn nặng. Tuy nhiên, trước khi các triệu chứng xuất hiện, những tình trạng này có thể gây tổn thương liên tục cho tim và động mạch vành, đồng thời làm tăng đáng kể nguy cơ bị nhồi máu cơ tim.
Nhưng những tình trạng này có thể dễ dàng được phát hiện sớm bằng các xét nghiệm đơn giản, không xâm lấn được thực hiện trong lúc thăm khám sức khỏe định kỳ.
Một số điều có thể làm để tránh nhồi máu cơ tim bao gồm:
Thật không may, một số người có thể bị nhồi máu cơ tim ngay cả khi họ thực hiện tất cả các bước phòng ngừa này, đặc biệt nếu họ có tiền sử gia đình mắc bệnh tim.
Tuy nhiên, bạn có thể trì hoãn cơn nhồi máu cơ tim hoặc làm cho nó ít nghiêm trọng hơn nếu làm theo những hướng dẫn trên. Người có nền tảng sức khỏe tốt sẽ có xu hướng phục hồi dễ dàng hơn và cải thiện tình trạng chung tốt hơn sau cơn nhồi máu cơ tim.
Các triệu chứng của nhồi máu cơ tim không ST chênh ảnh hưởng đến cuộc sống và cả tính mạng. May mắn thay, khoa học đã có những tiến bộ vượt bậc trong việc chẩn đoán và điều trị các cơn nhồi máu cơ tim. Kỹ thuật điều trị, các loại thuốc và sự hiểu biết của y học về trái tim ngày càng tiến bộ, điều đó có nghĩa là cơ hội đạt được kết quả điều trị tốt ngày càng cao hơn. Nhưng luôn luôn cần nhớ, nếu bạn hoặc người thân đang gặp phải các triệu chứng của cơn đau tim, hãy gọi cấp cứu ngay lập tức.
