Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), hơn 50 triệu người mắc viêm gan C mãn tính, 1 triệu ca nhiễm mới mỗi năm. 242.000 ca tử vong vào năm 2022, chủ yếu do viêm gan C tiến triển thành xơ gan và ung thư gan. Phòng ngừa viêm gan C là cần thiết để bảo vệ bản thân và cộng đồng khỏi căn bệnh lây truyền này.
Viêm gan C là bệnh nhiễm virus viêm gan C, ảnh hưởng trực tiếp đến gan, gây viêm, tổn thương gan. Viêm là phản ứng tự nhiên khi cơ thể bị tổn thương hoặc nhiễm trùng, tình trạng này sẽ làm tổn thương các cơ quan trong cơ thể. Virus viêm gan C lây lan khi tiếp xúc với máu hoặc dịch tiết của người nhiễm bệnh.
Viêm gan C có hai dạng, cấp tính và mãn tính:
Triệu chứng viêm gan C mãn tính chỉ xuất hiện khi gan bị tổn thương nặng. Lúc này, người bệnh dễ chảy máu, bầm tím, mệt mỏi, chán ăn, vàng da, nước tiểu sẫm màu, ngứa da, cổ trướng, phù chân, giảm cân, lú lẫn, có dấu sao mạch… (1)
Viêm gan C có thể phòng ngừa và tự khỏi, nhưng tại Mỹ, số ca nhiễm mới vẫn gia tăng với hơn 67.000 trường hợp vào năm 2022. Nhiều trường hợp bệnh đã tiến triển thành mãn tính gây xơ gan, ung thư gan, thậm chí tử vong nếu không điều trị kịp thời. (2)
Cùng ECO Pharma tìm hiểu các cách để ngăn ngừa viêm gan C sau đây:
Viêm gan C chủ yếu lây lan qua đường máu bị nhiễm bệnh. Cách phòng viêm gan C là không dùng chung kim tiêm, ống tiêm hoặc bất kỳ dụng cụ tiêm nào khác. Không dùng chung các vật dụng cá nhân như dao cạo râu, bàn chải đánh răng, kềm cắt móng tay cũng tiềm ẩn nguy cơ lây truyền vì chúng dễ dính máu. Đặc biệt, cần đảm bảo các thiết bị y tế, dụng cụ nha khoa đều được tiệt trùng kỹ lưỡng. Khi cần thực hiện các thủ thuật như nha khoa, hãy chọn những cơ sở uy tín, đảm bảo vô trùng để tránh nguy cơ lây nhiễm.
Dinh dưỡng đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ, duy trì sức khỏe gan, từ đó hỗ trợ phòng ngừa viêm gan C. Chế độ ăn cân đối với nhiều rau củ, ngũ cốc nguyên hạt, protein từ thịt nạc sẽ giúp tăng cường hệ miễn dịch, bảo vệ gan khỏi tổn thương. Ngược lại, thực phẩm chứa nhiều chất béo bão hòa, đường, muối như đồ ăn nhanh, đồ ngọt, nước có ga có thể gây hại cho gan. Uống đủ 2 lít nước mỗi ngày cũng giúp hỗ trợ chức năng gan, loại bỏ độc tố khỏi cơ thể.
Để có một chế độ dinh dưỡng hợp lý, bạn có thể tham khảo các dịch vụ tư vấn tại Trung tâm Dinh dưỡng Nutrihome. Tại đây, bạn sẽ được đánh giá tình trạng dinh dưỡng bằng máy phân tích thành phần cơ thể hiện đại, thực hiện các xét nghiệm cần thiết như xét nghiệm vi chất, siêu âm. Dựa vào đó, bác sĩ dinh dưỡng sẽ xây dựng khẩu phần ăn phù hợp, thiết kế thực đơn chi tiết, dễ thực hiện tại nhà. Mỗi thực đơn được thiết kế riêng, phù hợp với nhu cầu năng lượng, sở thích, thói quen sinh hoạt của từng người.
Duy trì một lối sống lành mạnh với việc tập thể dục đều đặn, ngủ đủ 7 – 9 tiếng mỗi đêm tác động tích cực đến chức năng gan. Tập thể dục ít nhất 150 mỗi tuần giúp giảm mỡ gan, duy trì cân nặng lý tưởng, cải thiện sức khỏe tổng thể. Các bài tập cardio vừa phải, kết hợp với tập kháng lực ít nhất 2 lần một tuần, sẽ giúp cải thiện chức năng gan. Ngoài ra, giấc ngủ đủ, chất lượng cũng đóng vai trò quan trọng trong việc phục hồi, duy trì sức khỏe gan.
Mặc dù tỷ lệ lây nhiễm viêm gan C qua đường tình dục khá thấp, nhưng rủi ro mắc bệnh vẫn diễn ra. Dùng bao cao su đúng cách trong suốt quá trình quan hệ giúp tạo lớp bảo vệ, ngăn chặn tiếp xúc trực tiếp với các dịch cơ thể, giảm nguy cơ lây nhiễm virus viêm gan C. Bao cao su còn hiệu quả trong việc phòng ngừa các bệnh lây truyền qua đường tình dục như HIV/AIDS, lậu, giang mai. Quan hệ tình dục an toàn không chỉ giúp phòng ngừa viêm gan c, giúp bảo vệ sức khỏe sinh sản mà còn giảm thiểu nguy cơ mắc các bệnh viêm nhiễm phụ khoa và các vấn đề khác.
Đảm bảo xăm hình, xỏ khuyên tại các cơ sở được cấp phép, tuân thủ quy định về vệ sinh, khử trùng dụng cụ để phòng ngừa viêm gan C. Trước khi thực hiện, hãy đảm bảo rằng cơ sở dùng kim tiêm, dụng cụ mới, vô trùng cho mỗi khách hàng.
Kim tiêm đã sử dụng, có dính máu là môi trường có thể chứa virus viêm gan C. Khi người nhiễm bệnh dùng chung kim tiêm, virus dễ lây lan qua vết tiêm vào cơ thể người khác. Không chỉ kim tiêm, các dụng cụ như ống tiêm, bông tẩm cồn cũng có thể chứa virus. Để ngăn ngừa viêm gan C, tuyệt đối không dùng chung kim tiêm.
Viêm gan C là căn bệnh “thầm lặng,” nhiều người mắc mà không nhận ra. Để phát hiện sớm, điều trị kịp thời, việc xét nghiệm sàng lọc viêm gan C định kỳ là rất cần thiết. Xét nghiệm giúp phát hiện virus ngay cả khi bạn không có triệu chứng, từ đó ngăn ngừa các biến chứng nguy hiểm như xơ gan, ung thư gan. Đối tượng nên xét nghiệm như người có tiền sử phẫu thuật, người thân bị viêm gan C, làm trong ngành y tế và người có nhiều bạn tình. Bạn có thể tham khảo các dịch vụ sàng lọc tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh hoặc hệ thống phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7 để được kiểm tra sức khỏe.
Mặc dù chưa có vắc xin phòng ngừa viêm gan C, nhưng việc tiêm phòng vắc xin viêm gan A, B sẽ giúp bảo vệ gan khỏi những biến chứng khác. Thảo luận với bác sĩ về tiêm phòng nếu bạn chưa được tiêm. VNVC là một trong những địa điểm uy tín cung cấp các loại vắc xin phòng ngừa viêm gan như Twinrix (Bỉ), giúp bảo vệ sức khỏe, ngăn ngừa các bệnh lý liên quan đến gan.
Phòng ngừa viêm gan C là chìa khóa bảo vệ sức khỏe gan, ngăn ngừa biến chứng như xơ gan, ung thư gan. Thực hiện các cách phòng ngừa viêm gan như tránh tiếp xúc với máu, duy trì chế độ ăn lành mạnh, lối sống khoa học giúp giảm nguy cơ mắc bệnh. Thường xuyên kiểm tra sức khỏe, tiêm phòng viêm gan A, B, thảo luận với bác sĩ hoặc để được tư vấn, chăm sóc sức khỏe.
