Sùi mào gà ở bao quy đầu khiến nhiều nam giới bị ngứa rát, đau nhức đau khi quan hệ, kèm theo tâm lý tự ti, lo sợ lây cho bạn tình. Những triệu chứng này không đe dọa tính mạng ngay nhưng có thể ảnh hưởng rõ rệt đến sinh hoạt và sức khỏe sinh sản. Cùng ECO Pharma tìm hiểu sùi mào gà bao quy đầu gây khó chịu thế nào, mức độ nguy hiểm ra sao và khi nào cần đi khám qua bài viết dưới đây.
Sùi mào gà bao quy đầu có thể liên quan đến đặc điểm giải phẫu,môi trường tại chỗ và đường lây truyền của HPV. Bao quy đầu che phủ quy đầu, tạo vùng da kín, ấm và ẩm. Ở nam giới có cấu trúc bao quy đầu dài hoặc hẹp, da khó tuột hoàn toàn nên mồ hôi, nước tiểu, dịch sinh dục dễ ứ đọng. Niêm mạc sinh dục ẩm, mỏng là vị trí thuận lợi để HPV bám và nhân lên, trong đó HPV type 6 và 11 được ghi nhận gây ra phần lớn các trường hợp sùi mào gà ở nam giới.
Yếu tố vệ sinh cũng làm tăng nguy cơ tổn thương tại bao quy đầu. Khi vệ sinh không đầy đủ, bựa sinh dục (smegma), tế bào biểu mô bong và vi khuẩn tích tụ dưới bao quy đầu có thể gây kích ứng, viêm mạn tính, làm niêm mạc dễ trầy xước và tăng nguy cơ nhiễm HPV tại chỗ.
Đường lây truyền của HPV chủ yếu qua tiếp xúc da-niêm mạc trực tiếp khi quan hệ âm đạo, hậu môn hoặc đường miệng với người mang virus. Trong giao hợp, bao quy đầu và rãnh quy đầu là vùng tiếp xúc, cọ sát trực tiếp với niêm mạc sinh dục của bạn tình, nên dễ gặp tổn thương sùi mào gà ở bao quy đầu hơn các vùng da khác.
Để nhận biết sùi mào gà ở bao quy đầu, bạn có thể dựa vào diễn tiến theo từng giai đoạn như sau:
Sùi mào gà ở bao quy đầu tiềm ẩn nhiều nguy cơ đáng lưu ý về tâm lý, lây nhiễm và ung thư. Các mảng sùi ở cơ quan sinh dục có thể khiến người bệnh mặc cảm, né tránh quan hệ, giảm ham muốn, thậm chí lo âu và trầm cảm nếu bệnh kéo dài. Tổn thương ở bao quy đầu cũng là nguồn mang virus HPV có thể truyền cho bạn tình qua tiếp xúc da – niêm mạc khi quan hệ, làm tăng nguy cơ mắc các bệnh lý do HPV ở nữ, trong đó có tổn thương tiền ung thư và ung thư cổ tử cung.
Các mảng sùi lớn ẩm ướt tại bao quy đầu dễ xây xước, bội nhiễm vi khuẩn, dẫn tới viêm bao quy đầu, viêm niệu đạo, tiết dịch gâyđau rát. Trong trường hợp sùi phát triển che lấp lỗ tiểu, người bệnh có thể tiểu khó, tia tiểu tách dòng hoặc lệch hướng, làm tăng nguy cơ nhiễm trùng đường tiểu.
Ngoài ra, mặc dù sùi mào gà thường do HPV typ 6 và 11 thuộc nhóm nguy cơ thấp nhưng vẫn có khả năng đồng nhiễm với các type nguy cơ cao như 16, 18. Nhiễm HPV cao kéo dài kết hợp với các yếu tố như hẹp bao quy đầu, ứ đọng bựa sinh dục, viêm mạn tính vùng quy đầu/bao quy đầu được xem là những yếu tố làm tăng nguy cơ ung thư dương vật.
Hiện nay, điều trị sùi mào gà ở bao quy đầu thường kết hợp nhiều phương pháp, bác sĩ sẽ lựa chọn tùy vào vị trí, số lượng nốt sùi, tình trạng dài/hẹp bao quy đầu và tiền sử tái phát. Mục tiêu là loại bỏ tổn thương nhìn thấy được, giảm tải HPV tại chỗ, kéo dài thời gian không mắc bệnh và hạn chế biến chứng.
Đối với người bệnh mắc sùi mào gà có cấu trúc bao quy đầu dài và hẹp, thủ thuật cắt bao quy đầu giúp loại bỏ lớp da dư là nơi dễ ứ đọng dịch, bựa sinh dục và HPV sẽ giúp giảm nguy cơ tái nhiễm và tái phát sùi. Nhiều nghiên cứu cho thấy nam giới đã cắt bao quy đầu có tỷ lệ nhiễm, tái nhiễm HPV và nguy cơ bệnh lý liên quan HPV ở dương vật thấp hơn so với người chưa cắt. Ngoài ra, cắt bao quy đầu cũng giúp tăng khả năng tự thải trừ virus ở vùng quy đầu – bao quy đầu.
Xem thêm: Sùi mào gà ở dương vật: cách nhận biết và điều trị
Đối với những trường hợp sùi mào gà ở bao quy đầu còn nhỏ, khu trú và không quá lan rộng, bác sĩ thường ưu tiên điều trị nội khoa bằng thuốc bôi tại chỗ. Chẳng hạn như nhóm thuốc podophyllotoxin và imiquimod.
Đối với podophyllotoxin, bác sĩ sẽ hướng dẫn người bệnh tự bôi tại nhà theo chu kỳ (ví dụ bôi vài ngày, nghỉ vài ngày), theo đúng liều và thời gian quy định; các nghiên cứu ghi nhận tỷ lệ làm sạch sùi sau một đợt điều trị chuẩn dao động khoảng 45% – 83%, nhưng vẫn có thể tái phát sau một thời gian.
Imiquimod 5% là thuốc tăng đáp ứng miễn dịch tại chỗ, thường được bôi vài lần mỗi tuần trong nhiều tuần liên tiếp; tỷ lệ sạch tổn thương ghi nhận trong các nghiên cứu khoảng 35% – 75% tùy thời gian điều trị, vị trí và kích thước sùi, song tình trạng tái phát sau khi ngưng thuốc vẫn khá thường gặp giống các phương pháp khác.
Người bệnh cần lưu ý rằng thuốc chỉ được bôi lên đúng vùng da – niêm mạc tổn thương bên ngoài theo chỉ dẫn của bác sĩ, không tự ý bôi vào mặt trong bao quy đầu hoặc lỗ tiểu vì niêm mạc ở đó rất mỏng, dễ bị loét, bỏng rát hoặc hoại tử nếu tiếp xúc với thuốc nồng độ cao.
Khi tổn thương sùi mào gà ở bao quy đầu lan rộng, tạo mảng lớn hoặc đáp ứng kém với thuốc bôi, bác sĩ thường ưu tiên các phương pháp can thiệp ngoại khoa để loại bỏ tổn thương nhìn thấy được. Nhóm phương pháp phá hủy tại chỗ gồm đốt điện, laser CO₂ và áp lạnh bằng nitơ lỏng (cryotherapy).
Đốt điện hoặc laser CO₂ giúp loại bỏ nhanh các cụm sùi lớn, nhưng có thể gây đau, cần thời gian để vết thương liền sẹo và nếu xử lý không đúng lớp mô có nguy cơ để lại sẹo xơ, làm hẹp bao quy đầu. Áp lạnh dùng nitơ lỏng làm đông cứng mô sùi, sau đó nốt sùi phồng rộp, hoại tử và bong tróc. Phương pháp này có tỷ lệ sạch sùi khoảng 60–90% sau một hoặc vài lần điều trị, nhưng tái phát trong vài tháng vẫn khá phổ biến.
Trong những năm gần đây, quang động học ALA-PDT được xem là lựa chọn hiện đại, đặc biệt phù hợp với vùng da nhạy cảm như bao quy đầu. Quy trình thường gồm bôi dung dịch 5-aminolevulinic acid (ALA) lên vùng tổn thương, chờ thuốc thấm và tích lũy chọn lọc trong tế bào nhiễm HPV, sau đó chiếu ánh sáng với bước sóng thích hợp để hoạt hóa, tạo gốc oxy hoạt tính phá hủy tế bào bệnh lý.
Cơ chế tác động chọn lọc giúp hạn chế tổn thương mô lành, giảm nguy cơ sẹo và cải thiện tính thẩm mỹ so với nhiều phương pháp đốt truyền thống. Một số nghiên cứu trên bệnh nhân sùi sinh dục ghi nhận ALA-PDT cho tỷ lệ sạch sùi cao và tỷ lệ tái phát thấp hơn một số biện pháp kinh điển, đặc biệt hiệu quả ở vị trí nhạy cảm như quanh lỗ niệu đạo.
Sùi mào gà ở bao quy đầu tuy không đe dọa tính mạng nhưng gây ảnh hưởng rõ rệt đến tâm lý, đời sống tình dục cũng như sức khỏe sinh sản. Nếu không được phát hiện và điều trị đúng, tổn thương dễ lan rộng, tái phát, bội nhiễm và tiềm ẩn nguy cơ ung thư dương vật ở một số trường hợp nguy cơ cao. Vì vậy, khi thấy xuất hiện các nốt sùi bất thường quanh bao quy đầu, người bệnh đi khám chuyên khoa để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.
