Nhiễm virus HPV gây ra bệnh sùi mào gà ở nữ với dấu hiệu đặc trưng là các mụn cóc quanh vùng sinh dục và cả miệng. Chúng gây khó chịu khi giao hợp nhưng đáng lo ngại nhất, các chủng virus HPV độc lực cao đã được biết đến là tác nhân chính gây ung thư tử cung. Để hiểu rõ hơn về nguyên nhân, dấu hiệu bệnh sùi mào gà ở nữ cũng như cách điều trị và phòng ngừa, hãy cùng ECO Pharma tìm hiểu ngay sau đây.
Sùi mào gà ở nữ là gì?
Sùi mào gà hay mụn cóc sinh dục là bệnh lây truyền qua đường tình dục phổ biến do nhiễm virus HPV (Human Papillomavirus). Nó đặc trưng bởi sự xuất hiện của các nốt sùi mềm, bề mặt sần có màu hồng hoặc trắng đục và dễ chảy máu khi cọ xát. Các nốt sùi thường mọc ở âm hộ, âm đạo, cổ tử cung, hậu môn và trong một số trường hợp xuất hiện cả ở miệng. (1)
Đây là bệnh có khả năng tái phát nhiều lần và làm tăng nguy cơ mắc các bệnh ác tính, đặc biệt là ung thư cổ tử cung. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) ước tính năm 2019, HPV đã gây ra 620.000 ca ung thư ở phụ nữ. Thật may là đã có thể phòng ngừa sớm bằng vắc xin ngay từ tuổi lên 9, trước khi có quan hệ tình dục. (2)

Dấu hiệu bệnh sùi mào gà ở nữ giới
Dấu hiệu bệnh sùi mào gà ở phụ nữ thường xuất hiện sau thời gian ủ bệnh từ 2 - 9 tháng. Các triệu chứng bệnh sùi mào gà ở bộ phận sinh dục nữ phổ biến bao gồm:
- Xuất hiện các nốt mụn nhỏ, mềm, màu hồng nhạt hoặc trắng đục, mọc đơn lẻ hoặc thành từng cụm trông giống mào gà.
- Vị trí thường gặp ở âm đạo, âm hộ, cổ tử cung, vùng quanh hậu môn hoặc môi lớn, môi bé.
- Có cảm giác ngứa rát, khó chịu, đôi khi kèm chảy máu khi quan hệ tình dục.
- Khi các nốt sùi phát triển lớn, có thể gây mùi hôi và tiết dịch bất thường ở âm đạo.
Hình ảnh bệnh sùi mào gà ở phụ nữ
Dưới đây là những hình ảnh bệnh sùi mào gà ở phụ nữ thực tế:

Nguyên nhân sùi mào gà ở phụ nữ
Nguyên nhân bệnh sùi mào gà ở nữ là do virus HPV gây ra. Những con đường làm lây nhiễm loại virus này như sau:
1. Quan hệ tình dục không an toàn
Đây là con đường lây truyền phổ biến nhất. Virus HPV có thể lây qua quan hệ tình dục âm đạo, hậu môn hoặc bằng miệng. Nguy cơ lây nhiễm rất cao khi tiếp xúc với người mang virus, ngay cả khi không có dấu hiệu của bệnh sùi mào gà ở phụ nữ rõ ràng. Việc không sử dụng bao cao su, quan hệ tình dục với nhiều bạn tình càng làm tăng nguy cơ mắc bệnh sùi mào gà ở bộ phận sinh dục nữ.
2. Tiếp xúc da - da với vùng bị nhiễm
Virus HPV gây sùi mào gà có thể lây qua tiếp xúc da kề da, đặc biệt qua quan hệ tình dục đường âm đạo, hậu môn hoặc khi sử dụng chung đồ chơi tình dục. Virus vẫn có khả năng lây truyền ngay cả khi người mang virus không có biểu hiện của bệnh sùi mào gà ở nữ rõ ràng.
3. Dùng chung đồ dùng cá nhân
Mặc dù không phải con đường lây nhiễm phổ biến nhưng việc dùng chung khăn tắm, đồ lót, dao cạo, vật dụng cá nhân có thể dẫn đến nguy cơ này. Virus HPV có khả năng tồn tại trong môi trường ẩm ướt một thời gian nên có thể xâm nhập vào người khỏe mạnh khi tiếp xúc với các bề mặt có mầm bệnh.
4. Lây từ mẹ sang con
Phụ nữ mang thai mắc sùi mào gà có nguy cơ truyền virus HPV cho con trong quá trình sinh thường. Trẻ em khi nhiễm HPV có thể phát triển tổn thương ở vùng hầu họng hoặc thanh quản dẫn đến khó thở và ảnh hưởng đến chức năng hô hấp. Trong những trường hợp người mẹ có tổn thương sùi lớn ở đường sinh dục, bác sĩ có thể cân nhắc chỉ định sinh mổ để hạn chế nguy cơ lây nhiễm.
Xem thêm: Mẹ bị sùi mào gà có nên cho con bú không?Yếu tố nguy cơ và đối tượng có nguy cơ cao mắc bệnh
Không phải tất cả các trường hợp nhiễm HPV đều phát triển thành bệnh sùi mào gà ở bộ phận sinh dục nữ. Ở những người có hệ miễn dịch tốt, cơ thể thường có khả năng tự loại bỏ virus trong vòng một đến hai năm mà không gây ra triệu chứng. Tuy nhiên nếu gặp các yếu tố bất lợi làm hệ miễn dịch suy yếu, nguy cơ mắc bệnh ở phụ nữ sẽ cao hơn.
Theo đó những phụ nữ suy giảm miễn dịch (nhiễm HIV, sau ghép tạng phải dùng thuốc ức chế miễn dịch hoặc đang điều trị ung thư) thường dễ bị nhiễm HPV và có nguy cơ tiến triển thành các tổn thương nghiêm trọng hơn. Khi hệ miễn dịch không đủ mạnh để khống chế virus, các triệu chứng bệnh sùi mào gà ở phụ nữ giới có xu hướng tái phát nhiều lần và khó kiểm soát.
Phụ nữ quan hệ tình dục từ khi còn quá trẻ (dưới 18 tuổi) thường có nguy cơ cao mắc HPV. Nguyên nhân là do cổ tử cung ở tuổi này chưa trưởng thành hoàn toàn nên dễ bị tổn thương khi giao hợp, tạo điều kiện cho virus xâm nhập và phát triển. Hoặc có nhiều bạn tình hoặc quan hệ tình dục với người có thói quen tình dục không lành mạnh cũng làm tăng đáng kể nguy cơ phơi nhiễm. Ngoài ra còn các yếu tố khác như hút thuốc lá, stress kéo dài, vệ sinh vùng kín kém hoặc có tiền sử mắc các bệnh lây truyền qua đường tình dục khác.
Bệnh sùi mào gà ở nữ giới có nguy hiểm không?
Sùi mào gà ở nữ giới nguy hiểm nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Ngoài gây ra những khó chịu về mặt thể chất và tâm lý, bệnh còn tiềm ẩn nhiều biến chứng nghiêm trọng có thể ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe sinh sản và nguy cơ ung thư phụ khoa, đặc biệt là ung thư cổ tử cung.
Theo WHO, hơn 99% các ca ung thư cổ tử cung có sự hiện diện của virus HPV, đặc biệt là những chủng HPV thuộc nhóm nguy cơ cao như HPV-16 và HPV-18. Khi virus tồn tại lâu dài trong niêm mạc cổ tử cung, chúng có thể gây ra những thay đổi bất thường ở tế bào và từng bước tiến triển thành ung thư. (3)
Bệnh sùi mào gà ở nữ nếu xuất hiện trong âm đạo hoặc cổ tử cung có thể gây ra các triệu chứng như chảy máu và tiết dịch âm đạo bất thường khiến hoạt động tình dục trở nên khó khăn hơn. Bên cạnh đó HPV còn làm tăng nguy cơ mắc các bệnh viêm nhiễm phụ khoa như viêm cổ tử cung hoặc viêm vùng chậu làm suy yếu môi trường sinh sản và ảnh hưởng đến khả năng sinh sản.
Ngoài ra, phụ nữ mang thai khi bị sùi mào gà có thể gặp nhiều rủi ro sức khỏe nghiêm trọng:
- Khó sinh thường: Các nốt sùi lớn ở vùng âm đạo hoặc cổ tử cung có thể cản trở quá trình sinh nở, thậm chí gây chảy máu nhiều khi âm đạo co giãn trong lúc sinh.
- Nguy cơ lây truyền sang trẻ: Trong quá trình sinh tự nhiên, virus có thể lây truyền từ mẹ sang con. Ở một số trường hợp hiếm, trẻ nhiễm HPV sau khi sinh sẽ tiến triển thành u nhú thanh quản.
- Dễ tái phát hoặc bùng phát mạnh: Thay đổi hormone và hệ miễn dịch suy yếu khi mang thai khiến các nốt sùi dễ tái xuất hiện, thậm chí lan rộng hơn. Điều này gây khó khăn cho việc theo dõi và điều trị trong thai kỳ.
Cách chẩn đoán sùi mào gà nữ giới
Việc chẩn đoán sùi mào gà ở nữ được kết hợp giữa khai thác tiền sử, thăm khám lâm sàng và các xét nghiệm chuyên sâu. Các phương pháp này phát hiện sự hiện diện của virus HPV, đồng thời tầm soát các nguy cơ phụ khoa đi kèm như tiền ung thư cổ tử cung.
Quy trình chẩn đoán bệnh sùi mào gà ở phụ nữ thường quy tại các bệnh viện gồm:
Khai thác bệnh sử và triệu chứng
Bác sĩ sẽ hỏi chi tiết về các biểu hiện mà người bệnh gặp phải như ngứa, đau rát, ra khí hư bất thường hoặc chảy máu khi quan hệ tình dục. Các thông tin về thói quen quan hệ tình dục, số lượng bạn tình, tình trạng hôn nhân, tiền sử sinh nở cũng được khai thác để đánh giá nguy cơ nhiễm HPV.
Thăm khám lâm sàng
Trong bước thăm khám lâm sàng, bác sĩ sẽ quan sát trực tiếp vùng sinh dục như âm hộ, âm đạo và cổ tử cung để phát hiện các nốt sùi hay mụn cóc. Nếu có dấu hiệu nghi ngờ tổn thương lan rộng hoặc bệnh nhân có tiền sử quan hệ tình dục qua đường hậu môn, việc kiểm tra hậu môn sẽ được tiến hành. Ở giai đoạn sớm, các nốt sùi thường rất nhỏ và khó nhận thấy bằng mắt thường, vì vậy bác sĩ có thể sử dụng dung dịch axit axetic loãng để soi niêm mạc giúp làm rõ những tổn thương nghi ngờ.
Xét nghiệm cận lâm sàng
Để xác định chính xác tình trạng nhiễm HPV và đánh giá nguy cơ biến chứng, bác sĩ có thể chỉ định một số xét nghiệm cận lâm sàng như sau:
- Xét nghiệm máu: Được sử dụng để loại trừ các bệnh lây qua đường tình dục khác (như HIV, giang mai, viêm gan B/C) và đánh giá sức khỏe.
- Soi cổ tử cung: Sử dụng kính phóng đại để quan sát chi tiết niêm mạc cổ tử cung và âm đạo giúp phát hiện những tổn thương nhỏ không nhìn thấy bằng mắt thường, bao gồm sùi, u nhú hay tổn thương tiền ung thư.
- Xét nghiệm Pap: Đây là phương pháp quan trọng trong sàng lọc ung thư cổ tử cung. Pap có khả năng phát hiện những bất thường ở tế bào do HPV gây ra.
- Xét nghiệm HPV DNA: Phát hiện sự hiện diện và xác định chủng HPV, đặc biệt các chủng nguy cơ cao như HPV-16 và HPV-18.
- Sinh thiết: Khi có nghi ngờ tổn thương nghiêm trọng hoặc không điển hình, mẫu mô sẽ được lấy để làm xét nghiệm mô bệnh học. Sinh thiết có thể xác định chính xác bản chất tổn thương là gì và loại trừ ung thư.
Phương pháp điều trị sùi mào gà
Phương pháp điều trị bệnh sùi mào gà ở phụ nữ phù hợp phụ thuộc vào số lượng và vị trí nốt sùi, tình trạng sức khỏe. Trong nhiều trường hợp, nếu sùi mào gà không ảnh hưởng đến sức khỏe và đời sống có thể chưa cần điều trị. Riêng ở phụ nữ mang thai nếu nốt sùi lớn, bác sĩ có thể khuyến nghị điều trị để tránh cản trở đường sinh.Dưới đây là những phương pháp điều trị bệnh sùi mào gà ở bộ phận sinh dục nữ phổ biến:
1. Điều trị bằng thuốc
Điều trị bằng thuốc thường là lựa chọn đầu tiên cho những trường hợp sùi mào gà nhẹ hoặc tổn thương nhỏ, khu trú ở bề mặt da và niêm mạc. Các loại thuốc bôi hoặc dung dịch đặc trị có tác dụng phá hủy mô sùi, ức chế sự phát triển của virus HPV tại chỗ.
Một số loại thuốc được sử dụng trong điều trị bệnh sùi mào gà ở nữ:
- Podophyllin dung dịch phá hủy mô sùi: Chỉ được dùng khi có chỉ định và giám sát từ bác sĩ, chống chỉ định cho phụ nữ mang thai. Liệu trình thường lặp lại mỗi tuần trong 4 - 6 tuần. Sau khi bôi từ 1 - 4 giờ cần rửa sạch. Thuốc có thể gây kích ứng, đau hoặc loét da.
- Podofilox (Condylox) dạng gel hoặc dung dịch: Người bệnh có thể tự bôi tại nhà. Thuốc được sử dụng 2 lần/ngày trong 3 ngày, sau đó nghỉ 4 ngày, tối đa 4 chu kỳ. Tác dụng phụ tương tự podophyllin và không dùng cho phụ nữ mang thai.
- Axit trichloroacetic (TCA) và axit bichloroacetic (BCA): Có tác dụng phá hủy mô sùi, thường do bác sĩ bôi trực tiếp lên tổn thương 1 lần/tuần trong 4 - 6 tuần. Thuốc có thể gây đau hoặc nóng rát nhưng an toàn cho phụ nữ có thai.
- Imiquimod (Aldara, Zyclara) dạng kem bôi: Có tác dụng kích thích miễn dịch giúp cơ thể đào thải virus HPV. Thuốc được bôi lên nốt sùi, sau 6 - 10 giờ cần rửa sạch. Liệu trình có thể kéo dài đến 16 tuần (Aldara, 3 lần/tuần) hoặc 8 tuần (Zyclara, bôi hằng ngày). Thuốc thường gây đỏ, ngứa, kích ứng da và không khuyến cáo dùng trong thai kỳ.
- Interferon tiêm trực tiếp vào nốt sùi: Có tác dụng tăng cường miễn dịch nhưng có thể gây tác dụng phụ mệt mỏi, chán ăn, đau nhức giống các triệu chứng của cúm. Đây không phải lựa chọn điều trị đầu tay, đôi khi chỉ dùng phối hợp và không an toàn cho phụ nữ mang thai.
- Sinecatechins (Veregen) thuốc mỡ chiết xuất từ thảo dược: Bôi 3 lần/ngày trong 16 tuần, không dùng trong âm đạo, hậu môn. Chống chỉ định dùng cho người suy giảm miễn dịch hoặc đang mắc herpes. Tác dụng phụ có thể gồm ngứa, đỏ, đau, loét hoặc phỏng nước.

2. Điều trị bằng thủ thuật
Trong những trường hợp tổn thương lan rộng, tái phát nhiều lần hoặc không đáp ứng tốt với thuốc, các phương pháp can thiệp thủ thuật sẽ được cân nhắc để điều trị bệnh sùi mào gà ở phụ nữ. Việc lựa chọn thủ thuật nào phụ thuộc vào vị trí, kích thước tổn thương cũng như tình trạng sức khỏe của người bệnh.
Các thủ thuật thường được sử dụng bao gồm:
- Phương pháp áp lạnh: Sử dụng chất đông lạnh để phá hủy mô sùi. Phương pháp có thể gây đau, sưng hoặc phồng rộp sau điều trị nhưng nhìn chung an toàn cho phụ nữ mang thai.
- Phương pháp đốt điện: Dùng dòng điện cao tần để loại bỏ nốt sùi. Thường được thực hiện trong phòng thủ thuật hoặc phòng mổ dưới gây tê.
- Phẫu thuật cắt bỏ: Bác sĩ sử dụng dao phẫu thuật để loại bỏ trực tiếp nốt sùi. Có thể để lại sẹo, gây đau hoặc nguy cơ nhiễm trùng nếu chăm sóc sau mổ không đúng cách.
- Phương pháp laser: Dùng năng lượng ánh sáng có cường độ cao để phá hủy mô sùi. Phương pháp này phù hợp với trường hợp có nhiều nốt sùi hoặc tổn thương lan rộng nhưng có thể gây sẹo, đau và thay đổi sắc tố da.
Cách phòng ngừa sùi mào gà ở phụ nữ
Phòng ngừa bệnh sùi mào gà ở nữ giới đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ sức khỏe tình dục và mang thai và sinh nở. Các biện pháp phòng ngừa chủ động hiệu quả gồm:
- Tiêm vắc xin HPV: Tiêm phòng HPV là biện pháp phòng ngừa hiệu quả nhất hiện nay giúp bảo vệ cơ thể khỏi các chủng virus nguy cơ cao gây sùi mào gà và ung thư cổ tử cung. Các loại vắc xin phổ biến tại Việt Nam bao gồm vắc xin Gardasil (phòng 4 type virus HPV 6, 11, 16, 18) và vắc xin thế hệ mới Gardasil 9 với lợi thế mở rộng hơn về phạm vi và đối tượng phòng ngừa (phòng 9 type virus HPV 6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52 và 58). Hệ thống Trung tâm tiêm chủng VNVC hiện cung cấp đầy đủ hai loại vắc xin phòng HPV hiệu quả cao là Gardasil và Gardasil 9. Với đội ngũ bác sĩ chuyên môn cao và điều dưỡng giàu kinh nghiệm, VNVC sẵn sàng tư vấn và giải đáp mọi thắc mắc về tiêm ngừa HPV cũng như nhiều loại vắc xin quan trọng khác giúp bảo vệ sức khỏe toàn diện cho bạn và gia đình.
- Quan hệ tình dục an toàn: Quan hệ tình dục lành mạnh với một đối tác; Sử dụng bao cao su giúp giảm đáng kể nguy cơ lây nhiễm HPV. Tuy nhiên cần lưu ý rằng bao cao su không bảo vệ hoàn toàn vì virus vẫn có thể lây qua vùng da không được che phủ.
- Giữ vệ sinh cá nhân: Thực hành tốt vệ sinh cá nhân, đặc biệt vùng sinh dục trước và sau quan hệ tình dục; tránh sử dụng chung đồ dùng cá nhân như khăn tắm, đồ lót, dao cạo, bàn chải đánh răng.
- Nâng cao miễn dịch: Bỏ thuốc lá và hạn chế rượu bia vì chúng làm suy giảm miễn dịch. Bên cạnh đó, cần ăn uống khoa học, đầy đủ các nhóm chất thiết yếu và luyện tập thể dục hàng ngày để nâng cao sức đề kháng.

Sùi mào gà ở nữ là một bệnh lây truyền qua đường tình dục phổ biến do HPV gây ra, có khả năng tái phát và dẫn đến biến chứng nguy hiểm như ung thư cổ tử cung, vô sinh hoặc lây sang trẻ trong lúc sinh nở. Việc nhận biết sớm dấu hiệu, chẩn đoán chính xác và điều trị đúng cách đóng vai trò then chốt trong kiểm soát bệnh. Bên cạnh đó, tiêm vắc xin HPV, quan hệ tình dục an toàn và khám phụ khoa định kỳ là những biện pháp hiệu quả giúp phụ nữ phòng ngừa căn bệnh này.





