Trợ phí vận chuyển cho mọi đơn hàng·Chính hãng 100% từ Mỹ

Tại sao bị thừa estrogen và cách giảm ở mức an toàn?

Theo dõi ECO Pharma trên Google NewsChọn ECO Pharma làm nguồn ưu tiên trên Google tìm kiếm.

Thừa estrogen là tình trạng nồng độ estrogen trong cơ thể tăng cao gây mất cân bằng với progesterone, và thuật ngữ y khoa đúng của tình trạng này là thừa tương đối estrogen so với progesterone. Tình trạng này có thể gây ra rối loạn kinh nguyệt, đau ngực, nổi mụn, tăng cân hoặc thay đổi cảm xúc. Cùng ECO Pharma tìm hiểu dấu hiệu nhận biết, nguyên nhân và cách kiểm soát tình trạng thừa estrogen an toàn, khoa học.

thừa estrogen

Thừa estrogen là gì?

Thừa estrogen là tình trạng nồng độ estrogen tăng cao quá mức và/hoặc chiếm ưu thế tương đối so với progesterone. Đây là loại rối loạn nội tiết phổ biến có thể ảnh hưởng đến chu kỳ kinh nguyệt, tâm trạng, cân nặng, sức khỏe sinh sản của phụ nữ.

Estrogen là hormone quan trọng giúp điều hòa nhiều hoạt động của cơ thể. Nồng độ estrogen trong cơ thể không cố định mà thay đổi theo từng giai đoạn như dậy thì, chu kỳ kinh nguyệt hoặc mang thai. Tuy nhiên, khi estrogen tăng quá cao hoặc progesterone không đủ để cân bằng, cơ thể có thể xuất hiện tình trạng gọi là “sự chiếm ưu thế của estrogen” (estrogen dominance).

Trong trạng thái bình thường, estrogen và progesterone phối hợp để kiểm soát sự phát triển của niêm mạc tử cung. Nếu estrogen hoạt động quá mức mà thiếu sự cân bằng từ progesterone, niêm mạc tử cung có thể dày lên bất thường, tăng nguy cơ tăng sản nội mạc tử cung hoặc hình thành khối u.

Tình trạng estrogen cao có thể xảy ra khi cơ thể sản xuất quá nhiều hormone này, sử dụng thuốc nội tiết hoặc chịu ảnh hưởng từ các yếu tố như béo phì, stress kéo dài và bệnh lý chuyển hóa. Khi lượng estrogen cao kéo dài, người bệnh có thể gặp các biểu hiện như rối loạn kinh nguyệt, đau ngực do estrogen cao, nổi mụn, tăng cân hoặc thay đổi cảm xúc. (1)

Triệu chứng thừa estrogen

Estrogen cao có thể gây căng tức và đau ngực, giảm ham muốn, mệt mỏi, rối loạn kinh nguyệt như kinh quá ít hoặc quá nhiều. Người bệnh cũng có thể thay đổi tâm trạng, dễ lo âu, trầm cảm, hội chứng tiền kinh nguyệt nặng hơn, dễ tăng cân, giữ nước; trường hợp kéo dài có thể liên quan đến u xơ tử cung, nang xơ tuyến vú.

Nguyên nhân gây thừa estrogen

Thừa estrogen có thể xảy ra khi cơ thể sản xuất quá nhiều hormone này, hấp thu estrogen từ thuốc hoặc giảm khả năng chuyển hóa và đào thải estrogen ra ngoài. Bên cạnh đó một số yếu tố liên quan đến lối sống, chuyển hóa và bệnh lý cũng có thể góp phần làm mất cân bằng estrogen. Các yếu tố thường gặp gồm:

  • Sử dụng thuốc nội tiết: Liệu pháp hormone ở phụ nữ mãn kinh hoặc thuốc tránh thai phối hợp có thể khiến nồng độ estrogen tăng quá mức nếu liều chưa phù hợp.
  • Thừa cân, béo phì: Mô mỡ có khả năng sản xuất estrogen. Người có tỷ lệ mỡ cơ thể cao thường dễ bị tăng estrogen hơn.
  • Stress kéo dài: Căng thẳng làm tăng hormone cortisol và ảnh hưởng khả năng sản xuất progesterone, từ đó gây mất cân bằng giữa estrogen và progesterone.
  • Uống nhiều rượu bia: Rượu có thể làm giảm khả năng chuyển hóa estrogen của gan, khiến hormone tích tụ trong cơ thể.
  • Bệnh lý gan: Gan là cơ quan giúp phân hủy và đào thải estrogen. Khi chức năng gan suy giảm, lượng estrogen cao có thể tích tụ kéo dài.
  • Rối loạn hệ vi sinh đường ruột: Mất cân bằng vi khuẩn đường ruột hoặc thiếu enzyme tiêu hóa cũng có thể ảnh hưởng quá trình đào thải hormone.
  • Tiếp xúc với xenoestrogen: Đây là các hóa chất trong môi trường có hoạt tính giống estrogen sau khi vào cơ thể. Chúng có thể tồn tại trong nhựa, thuốc trừ sâu, chất tẩy rửa, mỹ phẩm hoặc dầu gội.
đo kích thước vòng eo
Thừa estrogen thường liên quan đến béo phì, stress, thuốc nội tiết, bệnh gan hoặc rối loạn chuyển hóa hormone.

Biến chứng và rủi ro nếu không điều trị

Estrogen tăng cao kéo dài có liên quan đến nhiều vấn đề sức khỏe, đặc biệt là các bệnh lý phụ thuộc hormone. Estrogen không nhất thiết là nguyên nhân trực tiếp gây bệnh nhưng nồng độ cao có thể làm nặng thêm tình trạng sẵn có hoặc thúc đẩy triệu chứng tiến triển rõ hơn. Một số nguy cơ có thể gặp gồm: (2)

  • Đau do lạc nội mạc tử cung: Estrogen cao có thể làm mô nội mạc tử cung phát triển mạnh hơn khiến đau bụng kinh, đau vùng chậu hoặc đau khi quan hệ trở nên nghiêm trọng hơn.
  • Hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS): Mất cân bằng nội tiết có thể làm rối loạn phóng noãn, kinh nguyệt thất thường và tăng nguy cơ vô sinh.
  • U xơ tử cung, u buồng trứng hoặc u tuyến thượng thận: Một số khối u có thể liên quan đến rối loạn hormone và cần được theo dõi y khoa.
  • Tăng sản hoặc ung thư nội mạc tử cung: Khi estrogen tác động kéo dài mà thiếu progesterone cân bằng, niêm mạc tử cung có thể dày bất thường.
  • Ung thư vú, ung thư buồng trứng: Lượng estrogen cao có thể liên quan đến nguy cơ hoặc sự tiến triển của một số bệnh lý phụ thuộc hormone.
  • Kháng insulin và béo phì: Rối loạn estrogen có thể đi kèm rối loạn chuyển hóa, góp phần làm giảm độ nhạy insulin khiến cân nặng khó kiểm soát và làm tăng nguy cơ rối loạn.

Các phương pháp chẩn đoán thừa estrogen

Việc chẩn đoán thừa estrogen thường dựa trên triệu chứng, tiền sử sức khỏe, thuốc đang sử dụng và các bệnh lý liên quan. Khi cần thiết bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm máu để định lượng estrogen/estradiol và một số hormone liên quan để đánh giá tình trạng mất cân bằng nội tiết, lựa chọn hướng xử trí phù hợp.

Ví dụ nếu nghi ngờ có bệnh lý nền hoặc rối loạn hormone, bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm máu để đo nồng độ estrogen. Xét nghiệm máu có thể đánh giá được cả ba dạng estrogen gồm estradiol, estrone và estriol.

Ngoài xét nghiệm hormone phụ nữ có thể được kiểm tra thêm chức năng gan, tuyến giáp, đường huyết, siêu âm phụ khoa hoặc các xét nghiệm hình ảnh khác nếu cần. Những phương pháp này giúp xác định nguyên nhân gốc từ đó lựa chọn hướng điều trị phù hợp và an toàn hơn.

xét nghiệm hormone
Chẩn đoán thừa estrogen thường dựa trên triệu chứng lâm sàng kết hợp xét nghiệm hormone và siêu âm.

Cách giảm estrogen ở nữ giới

Việc giảm estrogen không phải nhằm mục tiêu giảm càng thấp càng tốt mà là đưa hormone này về trạng thái cân bằng với progesterone để cải thiện các triệu chứng khó chịu và phòng ngừa bệnh tật. Đối với tình trạng estrogen cao quá mức có thể gây ra nguy cơ bệnh tật, cần phải điều trị bằng các liệu pháp hormone, sau đó phẫu thuật nếu phương pháp này không hoặc ít hiệu quả. Đối với tình trạng thừa estrogen ít nguy cơ hơn, thay đổi chế độ ăn uống, sinh hoạt và giảm tiếp xúc với các yếu tố nguy cơ có thể giúp cải thiện. (3)

1. Điều trị

Tuỳ vào nguyên nhân gây mất cân bằng hormone, mức độ triệu chứng và bệnh lý nền đi kèm, phụ nữ có thể được điều trị bằng các phương pháp khác nhau.

1.1. Dùng thuốc

Ví dụ điều chỉnh liều hormone, đổi thuốc hoặc thay đổi phác đồ đối với phụ nữ đang điều trị bằng liệu pháp hormone (liệu pháp hormone thay thế, thuốc tránh thai hoặc thuốc nội tiết khác); sử dụng thuốc tránh thai nội tiết, metformin hoặc thuốc điều trị các vấn đề đi kèm như rậm lông, mụn nội tiết, rối loạn phóng noãn hoặc vô sinh đối với phụ nữ mắc buồng trứng đa nang.

Hoặc đối với các trường hợp có lượng estrogen cao liên quan đến bệnh lý ung thư nhạy cảm hormone có thể được điều trị bằng thuốc làm giảm estrogen như:

  • Thuốc ức chế aromatase: Ngăn enzyme aromatase chuyển androgen thành estrogen, thường dùng trong ung thư vú dương tính với thụ thể hormone.
  • Thuốc đồng vận GnRH: Làm giảm tín hiệu kích thích buồng trứng sản xuất estrogen.
  • Thuốc kháng estrogen: Ngăn estrogen gắn vào tế bào nhạy cảm với hormone.
  • Thuốc tránh thai nội tiết: Một số loại có thể giúp điều hòa hormone, dù bản thân thuốc có thể chứa estrogen.

1.2. Phẫu thuật trong trường hợp đặc biệt

Phần lớn trường hợp estrogen cao không cần phẫu thuật. Tuy nhiên đối với một số bệnh ung thư nhạy cảm hormone có thể cần cân nhắc cắt buồng trứng để giảm nguồn sản xuất estrogen chính của cơ thể. Can thiệp này làm nồng độ estrogen giảm nhanh và dẫn đến mãn kinh do phẫu thuật. Vì vậy phẫu thuật chỉ được thực hiện khi có chỉ định rõ ràng từ bác sĩ chuyên khoa.

2. Các biện pháp hỗ trợ

Nhiều biện pháp khác nhau có thể làm giảm estrogen về mức cân bằng sinh lý. Trong đó ba biện pháp sau đây là quan trọng nhất.

2.1. Thay đổi chế độ ăn uống

Phụ nữ nên hướng đến chế độ ăn nhiều rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, các loại hạt, cá, dầu ô liu và nguồn đạm thực vật phù hợp; hạn chế thịt đỏ, đồ ăn nhanh, carbohydrate tinh chế, đường và chất béo không lành mạnh. Chế độ ăn kiểu Địa Trung Hải là điển hình nhất trong mô hình ăn uống mà phụ nữ có thể áp dụng. Nó hỗ trợ kiểm soát cân nặng, cải thiện chuyển hóa và giảm viêm đã được chứng minh rộng rãi về vai trò hỗ trợ sức khỏe trong cả khía cạnh phòng ngừa bệnh tật chủ động lẫn hỗ trợ điều trị.

2.2. Điều chỉnh lối sống

Duy trì vận động đều đặn giúp giảm tỷ lệ mỡ cơ thể. Phụ nữ ít vận động nên đứng dậy, đi lại thường xuyên trong ngày và tập thể dục cường độ vừa ít nhất 150 phút mỗi tuần nếu sức khỏe cho phép. Bên cạnh đó hãy hạn chế rượu bia để bảo vệ gan - cơ quan chịu trách nhiệm chuyển hóa và đào thải estrogen. Stress cần được kiểm soát tốt bằng các biện pháp lành mạnh; trong đó thiền, yoga, hít thở sâu và ngủ đủ giấc nên duy trì vì giúp hệ nội tiết hoạt động ổn định hơn.

2.3. Giảm tiếp xúc với xenoestrogen

Xenoestrogen là các hóa chất có hoạt tính giống estrogen, có thể tồn tại trong nhựa, thuốc trừ sâu, chất tẩy rửa, mỹ phẩm hoặc sản phẩm chăm sóc cá nhân. Để giảm phơi nhiễm, phụ nữ nên hạn chế dùng đồ nhựa đựng thức ăn nóng, nên thủy tinh hoặc inox, chọn mỹ phẩm rõ nguồn gốc và rửa sạch rau củ trước khi ăn.

2.4. Duy trì cân nặng hợp lý

Mô mỡ có thể tham gia sản xuất estrogen thông qua enzyme aromatase, vì vậy thừa cân hoặc béo phì dễ làm hormone này tăng cao. Phụ nữ nên duy trì cân nặng phù hợp bằng chế độ ăn cân bằng, vận động đều đặn, theo dõi vòng eo và tập kháng lực 2 - 3 buổi mỗi tuần giúp hỗ trợ cân bằng nội tiết.

hộp nhựa đựng thực phẩm
Giảm tiếp xúc với xenoestrogen bằng cách hạn chế dùng đồ nhựa, mỹ phẩm chứa hóa chất mạnh và thực phẩm nhiễm thuốc trừ sâu.

Cách phòng ngừa thừa estrogen

Điều quan trọng là cần giảm được các yếu tố nguy cơ gây thừa estrogen càng nhiều càng tốt. Bằng cách ăn uống lành mạnh, duy trì cân nặng hợp lý, sinh hoạt khoa học (đặc biệt tránh thức khuya, thiếu ngủ), tránh căng thẳng, hạn chế tiếp xúc và sử dụng nhựa sẽ hữu ích cho mục tiêu này.

Ngoài ra khám định kỳ rất cần thiết để có thể phát hiện sớm rối loạn nội tiết, bệnh gan, tuyến giáp, hội chứng buồng trứng đa nang hoặc bất thường phụ khoa liên quan đến estrogen cao. Phụ nữ nên khám phụ khoa, siêu âm tử cung - buồng trứng và tầm soát ung thư vú, ung thư cổ tử cung theo khuyến cáo. Khi có rối loạn kinh nguyệt, đau ngực kéo dài, tăng cân nhanh hoặc nổi mụn nội tiết, nên xét nghiệm hormone khi cần.

Thừa estrogen là tình trạng mất cân bằng hormone có thể ảnh hưởng đến nội tiết, sức khỏe sinh sản, cân nặng và tâm trạng của phụ nữ. Những người bị ảnh hưởng nghiêm trọng nên được điều trị để phòng ngừa nguy cơ bệnh tật. Những người ít nghiêm trọng hơn nên bắt đầu bằng thay đổi chế độ ăn uống, lối sống và giảm tiếp xúc với các yếu tố nguy cơ.

banner AG footer
Nguồn tham khảo