Thuốc Acnotin 20mg là thuốc kê đơn chứa hoạt chất chính isotretinoin thường được chỉ định trong điều trị các tình trạng mụn trứng cá nặng, không đáp ứng với các phương pháp điều trị thông thường. Cùng ECO Pharma tìm hiểu thông tin chi tiết về thuốc, cách dùng và liều dùng trong bài viết sau đây.
Acnotin 20mg là thuốc gì?
Thuốc Acnotin 20mg là thuốc kê đơn được dùng trong điều trị các vấn đề về mụn trứng cá nặng, không đáp ứng với các điều trị mụn thông thường. Thuốc do thương hiệu Mega của Thái Lan sản xuất và được bào chế ở dạng viên nang mềm. Một hộp thuốc Acnotin gồm 3 vỉ x 10 viên.
| Dạng bào chế | Viên nang mềm |
| Thuốc cần kê toa | Có |
| Nhà sản xuất | Mega |
| Nước sản xuất | Thái Lan |
| Xuất xứ thương hiệu | Thái Lan |
| Hạn dùng | 24 tháng kể từ ngày sản xuất |
Thành phần chính của thuốc Acnotin 20mg
Thành phần chính của thuốc Acnotin là isotretinoin với hàm lượng 20mg. Ngoài ra, các thành phần tá dược có trong viên nang Acnotin bao gồm sáp ong trắng, butylated hydroxyanisole, dinatri edetat, dầu thực vật hydro hóa một phần, dầu đậu nành. Thuốc Acnotin được bào chế ở dạng viên nang gelatin mềm, màu cam, hình thuôn, 6 minim.

Thuốc Acnotin có tác dụng gì?
Công dụng của thuốc Acnotin 20mg với thành phần Isotretinoin giúp giảm lượng dầu thừa trên da và điều chỉnh quá trình phát triển và bong tróc của các tế bào da, từ đó ngăn ngừa tắc nghẽn lỗ chân lông và hình thành mụn. Bên cạnh đó, thuốc còn giúp giảm tình trạng đỏ và sưng tấy đi kèm với mụn. Ngoài ra, thuốc Acnotin 10mg cũng chứa Isotretinoin, được sử dụng trong điều trị mụn theo chỉ định của bác sĩ.
1. Chỉ định
Isotretinoin trong thuốc Acnotin là một retinoid điều trị mụn trứng cá toàn thân. Thuốc thường được chỉ định trong trường hợp mụn trứng cá nặng, mụn trứng cá không đáp ứng với các phương pháp điều trị thông thường, mụn trứng cá gây biến dạng mặt để lại nhiều sẹo xấu, mụn trứng cá kéo dài lâu năm gây ảnh hưởng trầm trọng đến nghề nghiệp, tâm lý xã hội.
2. Dược lực học
Isotretinoin có tác dụng chủ yếu trên tuyến bã nhờn, làm giảm kích thước và ức chế hoạt động của các tuyến này, từ đó giảm sản xuất bã nhờn trên da.
Mặc dù cơ chế tác dụng chính xác của thuốc vẫn chưa được biết rõ, nhưng theo các nghiên cứu hiện nay, isotretinoin còn có tác dụng kháng viêm, giúp giảm tình trạng viêm nhiễm trên da, một trong những nguyên nhân chính gây mụn trứng cá. Nhờ vào những tác dụng này, isotretinoin giúp cải thiện tình trạng mụn trứng cá hiệu quả, đặc biệt là đối với các trường hợp mụn nặng.
3. Dược động học
Dược động học của thuốc acnotin trị mụn có chứa hoạt chất isotretinoin bao gồm:
- Hấp thu: Hoạt chất isotretinoin được hấp thu qua đường tiêu hóa. Uống Isotretinoin trong bữa ăn có thể làm tăng sinh khả dụng của thuốc nhờ đặc tính dễ hấp thu của thuốc do có tính ưa lipid cao.
- Phân bố:
- Isotretinoin gắn kết mạnh với protein huyết tương, chủ yếu là albumin (99,9%).
- Thể tích phân bố của Isotretinoin ở người chưa được xác định vì Isotretinoin không có sẵn như khi dùng đường tĩnh mạch. Ít có các thông tin về sự phân bố của isotretinoin vào các mô.
- Nồng độ isotretinoin trong lớp biểu bì bằng một nửa so với trong huyết thanh.
- Nồng độ isotretinoin trong huyết tương khoảng 1,7 lần so với máu toàn phần do sự thâm nhập kém của isotretinoin vào các tế bào hồng cầu.
- Chuyển hóa: Isotretinoin được chuyển hóa ở gan và có thể ở cả thành ruột non. Chất chuyển hóa chính được tìm thấy trong máu và nước tiểu dưới dạng 4-oxo-isotretinoin. Ngoài ra còn có các chất chuyển hóa khác như tretinoin và 4-oxo-tretinoin.
- Thải trừ: Isotretinoin được đào thải chủ yếu nhờ sự chuyển hóa ở gan và bài tiết qua mật. Isotretinoin được đào thải qua phân và nước tiểu với lượng tương đương. Thời gian bán thải của isotretinoin từ 10 đến 20 giờ.
Liều lượng và cách sử dụng thuốc Acnotin 20mg
1. Cách dùng
Cách sử dụng thuốc Acnotin 20mg như sau: Uống thuốc trong bữa ăn và không nhai viên thuốc. Trong suốt thời gian điều trị, bạn nên tránh tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng và không uống rượu.
Không sử dụng đồng thời với các thuốc bôi trị mụn trứng cá có tác dụng làm bong da, tiêu sừng hoặc xạ trị bằng tia cực tím. Nếu cần thiết, có thể hỗ trợ điều trị bằng các thuốc trị mụn bôi tại chỗ với tác dụng nhẹ.
2. Liều dùng
Liều dùng thông thường của Acnotin 20mg đối với người lớn và thanh niên là từ 0,5 - 1mg/kg cân nặng mỗi ngày, chia thành hai liều và uống trong bữa ăn, kéo dài từ 15 - 20 tuần. Liều tối đa có thể lên tới 2mg/kg cân nặng mỗi ngày cho những trường hợp mụn trứng cá nặng hoặc khi mụn xuất hiện ở ngực và lưng thay vì chỉ ở mặt.
Sau 4 tuần điều trị, hiệu quả và tác dụng phụ của thuốc có thể khác nhau ở từng người bệnh, do đó liều điều trị duy trì có thể được điều chỉnh trong khoảng từ 0,1 - 1mg/kg cân nặng mỗi ngày tùy vào tình trạng cụ thể. Trong giai đoạn đầu điều trị, mụn trứng cá có thể xuất hiện nhiều hơn và thoáng qua, có thể cần kết hợp với liệu pháp adrenocorticoid.
Thời gian điều trị thường kéo dài khoảng 16 tuần. Khi đánh giá hiệu quả điều trị, cần lưu ý rằng tình trạng bệnh có thể vẫn cải thiện ngay cả khi ngừng thuốc. Vì vậy, nên ngừng ít nhất 8 tuần trước khi bắt đầu điều trị lại và liều dùng khi điều trị lại giống như liều ban đầu.
Không được sử dụng đồng thời Acnotin 20mg với các thuốc bôi tại chỗ có tác dụng bong da, tiêu sừng hoặc xạ trị tia cực tím. Người bệnh cần hạn chế tiếp xúc với ánh nắng mặt trời và có thể dùng thuốc trị mụn trứng cá bôi tại chỗ có tác dụng nhẹ nếu cần.
Acnotin không được sử dụng cho trẻ em dưới 12 tuổi.
3. Quá liều
Quá liều thuốc nội tiết Acnotin có thể gây ra các triệu chứng tương tự như quá liều vitamin A, bao gồm đau bụng, chóng mặt, tăng áp lực nội sọ, đau đầu, buồn nôn, nôn, kích ứng da và ngứa. Trong trường hợp quá liều, để giảm hấp thu thuốc, có thể tiến hành rửa dạ dày trong vòng hai giờ đầu sau khi dùng thuốc. Việc điều trị nên được ngừng ngay nếu người bệnh xuất hiện các dấu hiệu quá liều, ngay cả khi đang sử dụng thuốc ở liều điều trị thông thường.
4. Quên liều
Nếu quên một liều thuốc Acnotin 20mg, người bệnh nên uống liều đã quên ngay khi nhớ ra. Tuy nhiên, nếu thời gian gần đến liều kế tiếp, hãy bỏ qua liều đã quên và tiếp tục dùng thuốc theo lịch trình bình thường. Tuyệt đối không được uống gấp đôi liều để bù cho liều đã quên.
Lưu ý/Thận trọng khi dùng thuốc Acnotin trị mụn
1. Chống chỉ định
Chống chỉ định sử dụng thuốc điều trị mụn Acnotin trong các trường hợp sau:
- Người bệnh suy chức năng gan.
- Người bệnh suy chức năng thận.
- Người bệnh bị ngộ độc vitamin A.
- Người bệnh có rối loạn lipid máu.
- Người bệnh mẫn cảm với isotretinoin hoặc bất kỳ thành phần nào của thuốc.
- Người đang dùng đồng thời với kháng sinh nhóm tetracyclin.
- Phụ nữ đang mang thai hoặc có kế hoạch mang thai.
- Phụ nữ đang cho con bú.
- Không sử dụng máu của người bệnh đang dùng hoặc đã dùng isotretinoin trong vòng một tháng để truyền cho phụ nữ đang trong thời kỳ dự định mang thai.

2. Thận trọng khi sử dụng
- Chỉ định và chuyên môn điều trị: Isotretinoin chỉ nên được kê đơn và theo dõi bởi bác sĩ có kinh nghiệm trong điều trị bằng corticoid toàn thân, tốt nhất là bác sĩ chuyên khoa da liễu. Việc điều trị cần được thực hiện cẩn trọng do nguy cơ cao gây dị tật thai nhi nếu dùng cho phụ nữ mang thai.
- Kiểm tra chức năng gan: Chức năng gan cần được đánh giá trước khi bắt đầu điều trị, sau một tháng dùng thuốc và định kỳ mỗi 3 tháng trong suốt thời gian sử dụng. Điều này giúp phát hiện sớm các dấu hiệu tổn thương gan liên quan đến isotretinoin.
- Theo dõi lipid huyết thanh: Cần kiểm tra nồng độ lipid huyết thanh trước khi điều trị, một tháng sau khi bắt đầu và sau đó mỗi 3 - 4 tháng. Việc này đặc biệt quan trọng với các người bệnh có nguy cơ rối loạn chuyển hoá lipid.
- Tác dụng phụ trên tâm thần: Đã có báo cáo về các trường hợp trầm cảm, loạn thần, có ý định tự tử hoặc hành vi tự sát liên quan đến isotretinoin. Dù chưa xác định được mối liên hệ rõ ràng, nhưng cần đặc biệt theo dõi sát người bệnh có tiền sử rối loạn tâm thần và đánh giá kỹ bất kỳ dấu hiệu bất thường nào trong quá trình điều trị.
- Ảnh hưởng đến thị giác: Người bệnh nên được thăm khám nếu gặp vấn đề về thị lực hoặc cảm thấy khó chịu khi đeo kính áp tròng. Các triệu chứng như khô mắt, sợ ánh sáng, mờ mắt có thể ảnh hưởng đến khả năng lái xe và vận hành máy móc. Cần cân nhắc việc ngừng thuốc nếu thị lực bị ảnh hưởng nghiêm trọng.
- Đánh giá giữa lợi ích và nguy cơ: Chỉ nên sử dụng isotretinoin ở những trường hợp mụn trứng cá nặng, sau khi đã đánh giá kỹ lưỡng giữa lợi ích điều trị và nguy cơ tiềm ẩn.
- Tác động nội tiết và thuốc tránh thai: Mụn trứng cá có liên quan đến hormon androgen, vì vậy nên tránh dùng đồng thời isotretinoin với các thuốc tránh thai có chứa androgen progesterone, đặc biệt là các dẫn chất 19-nortestosteron. Sự kết hợp này có thể ảnh hưởng đến hiệu quả điều trị hoặc làm nặng thêm bệnh lý nội tiết.
- Tránh can thiệp thẩm mỹ trên da: Không nên thực hiện các thủ thuật như lột da mặt trong thời gian điều trị và ít nhất 5 - 6 tháng sau khi ngưng isotretinoin do nguy cơ hình thành sẹo lồi. Tương tự, tránh sử dụng các loại sáp nhổ lông vì có thể gây viêm da nghiêm trọng.
- Nhóm người bệnh nguy cơ cao: Cần theo dõi thường xuyên các chỉ số cận lâm sàng đối với người bệnh có yếu tố nguy cơ cao như đái tháo đường, béo phì, nghiện rượu hoặc rối loạn chuyển hoá lipid. Những đối tượng này dễ bị ảnh hưởng bởi các tác dụng phụ của isotretinoin.
- Theo dõi glucose huyết: Đối với người bệnh đái tháo đường hoặc nghi ngờ mắc bệnh, phải thường xuyên đo đường huyết. Mặc dù chưa có bằng chứng rõ ràng về mối liên quan, nhưng một số trường hợp tăng đường huyết đột ngột, viêm tụy, viêm ruột, tổn thương hệ cơ xương, tai và đái tháo đường mới khởi phát đã được ghi nhận trong thời gian dùng thuốc.
- Tác động trên sức khỏe răng miệng: Tình trạng khô miệng có thể dẫn đến các vấn đề răng miệng như sâu răng, viêm nướu hoặc nhiễm nấm. Người bệnh nên sử dụng dung dịch thay thế nước bọt, kẹo không đường hoặc nước đá để làm dịu triệu chứng và hạn chế nguy cơ biến chứng răng miệng.
3. Giai đoạn đang mang thai và cho con bú
Isotretinoin là một hoạt chất có nguy cơ gây quái thai rất cao. Do đó, tuyệt đối không được sử dụng thuốc này cho phụ nữ đang mang thai hoặc có ý định mang thai trong thời gian điều trị. Nguy cơ dị tật cho thai nhi có thể xảy ra ngay cả khi chỉ dùng isotretinoin trong thời gian ngắn hoặc ở liều thấp.
Các dị tật bẩm sinh đã được ghi nhận liên quan đến isotretinoin bao gồm não úng thủy, tật đầu nhỏ, dị dạng tai ngoài (tai nhỏ bất thường hoặc không có ống tai), teo nhãn cầu, bất thường tim mạch và các dị tật khác liên quan đến não bộ.
Vì hoạt chất isotretinoin có tính ưa lipid cao nên có khả năng bài tiết qua sữa mẹ. Do đó, không nên sử dụng thuốc này trong thời gian cho con bú để tránh nguy cơ gây tác dụng phụ cho trẻ nhỏ, dù hiện chưa có đầy đủ bằng chứng về mức độ ảnh hưởng cụ thể.
Tác dụng phụ của thuốc Acnotin
1. Triệu chứng giống thừa vitamin A
- Khô da và niêm mạc (nhất là môi, gây nứt nẻ)
- Chảy máu cam
- Viêm kết mạc
- Đục giác mạc (có thể hồi phục)
- Không dùng được kính áp tròng
2. Da và các phần phụ
- Ngoại ban, ngứa, viêm da
- Tăng tiết mồ hôi
- Mưng mủ dạng u hạt
- Viêm quanh móng, teo móng
- Tăng tạo mô hạt
- Rụng tóc, rậm lông
- Trứng cá có thể bùng phát thêm
- Tăng sắc tố
- Da nhạy cảm với ánh sáng
3. Cơ xương khớp
- Đau cơ, đau khớp
- Viêm gân
- Tăng sinh xương
- Các thay đổi khác ở hệ xương
4. Tâm thần và thần kinh trung ương
- Rối loạn hành vi
- Trầm cảm
- Đau đầu
- Tăng áp lực nội sọ
- Co giật (động kinh)
5. Giác quan
- Rối loạn thị lực
- Giảm thính lực ở một số tần số
- Nhạy cảm với ánh sáng (sợ ánh sáng)
- Giảm khả năng thích nghi trong bóng tối
- Đục thủy tinh thể
- Viêm giác mạc
6. Hệ tiêu hoá
- Buồn nôn
- Viêm đại tràng, viêm hồi tràng và kết tràng
- Chảy máu tiêu hóa
7. Gan và mật
- Tăng men gan tạm thời, có thể hồi phục
- Đôi khi có viêm gan.
8. Hô hấp: Co thắt phế quản
9. Huyết học
- Giảm bạch cầu, hồng cầu
- Tăng hoặc giảm tiểu cầu
- Tăng tốc độ lắng máu
10. Xét nghiệm cận lâm sàng
- Tăng cholesterol, triglyceride
- Tăng axit uric máu
- Có thể giảm HDL-c (đặc biệt ở người dùng liều cao hoặc có yếu tố nguy cơ như béo phì, đái tháo đường, rối loạn lipid, nghiện rượu)
- Các thay đổi này có thể hồi phục sau khi giảm liều hoặc ngừng thuốc
- Cần cảnh báo người bệnh về nguy cơ này
11. Ảnh hưởng đến hệ miễn dịch: Dễ nhiễm trùng tại chỗ hoặc toàn thân, thường do vi khuẩn gram dương như Staphylococcus aureus

Tương tác với thuốc Acnotin 20mg
Không nên dùng đồng thời Acnotin 20mg với vitamin A vì cả hai đều có cơ chế tác dụng tương tự và đều có thể gây ra triệu chứng thừa vitamin A. Sự kết hợp này có thể làm tăng nguy cơ gặp các tác dụng phụ như khô da, đau đầu, chóng mặt và rối loạn thị giác.
Đã ghi nhận một số trường hợp bị tăng áp lực nội sọ (giả u não) khi sử dụng phối hợp thuốc nội tiết Acnotin và kháng sinh nhóm tetracyclin. Vì vậy, tuyệt đối không dùng đồng thời hai thuốc này trong suốt thời gian điều trị.
Thuốc Acnotin có thể làm giảm hiệu quả của các chế phẩm tránh thai chứa progesteron liều thấp. Điều này làm tăng nguy cơ mang thai ngoài ý muốn – một tình huống đặc biệt nguy hiểm khi đang dùng isotretinoin do nguy cơ gây quái thai. Do đó, không sử dụng các biện pháp tránh thai chỉ chứa progesteron liều thấp trong thời gian điều trị với thuốc điều trị mụn Acnotin.
Cần thận trọng khi phối hợp Acnotin 20 với phenytoin, vì có thể làm giảm hiệu quả điều trị của phenytoin. Việc theo dõi lâm sàng và cân nhắc điều chỉnh liều là cần thiết khi dùng đồng thời hai thuốc này.
Dùng đồng thời thuốc Acnotin 20mg với ketoconazol có thể làm tăng nồng độ corticosteroid trong huyết tương do giảm sự thanh thải của corticosteroid. Trong trường hợp này, có thể cần phải điều chỉnh liều corticosteroid để tránh nguy cơ gặp tác dụng phụ của thuốc.
Cách bảo quản thuốc Acnotin 20mg
Thuốc Acnotin hàm lượng 20mg trị mụn cần được bảo quản ở nhiệt độ dưới 30°C, nơi khô ráo, thoáng mát và tránh ánh sáng trực tiếp. Không nên để thuốc trong phòng tắm hoặc ngăn đá tủ lạnh, vì nhiệt độ và độ ẩm không ổn định có thể ảnh hưởng đến chất lượng thuốc. Để xa tầm tay trẻ em và thú nuôi, kiểm tra hạn sử dụng và không dùng thuốc khi đã hết hạn.
Thuốc Acnotin 20mg còn được gọi là thuốc điều trị mụn Acnotin, thường được chỉ định trong điều trị tình trạng mụn trứng cá nặng hoặc không đáp ứng với các phương pháp điều trị thông thường có chứa thành phần chính là isotretinoin. Vì có nguy cơ gây dị tật thai nhi cao, do đó người bệnh cần thăm khám bác sĩ để được kiểm tra và tư vấn phác đồ điều trị phù hợp. Chú ý sử dụng thuốc theo chỉ định và nhanh chóng thông báo cho bác sĩ nếu gặp bất kỳ dấu hiệu bất thường nào.




