Tiền mãn kinh là thời kỳ chuyển tiếp đến mãn kinh, thường xảy ra từ độ tuổi 40. Lúc này trục thần kinh – nội tiết và buồng trứng suy yếu làm giảm nồng độ hormone estrogen dẫn đến nhiều thay đổi trong cơ thể. Điều này dẫn đến những lo lắng về sức khỏe tim mạch của phụ nữ trung tuổi, ví dụ như liệu rằng tiền mãn kinh có tăng huyết áp không? Cùng ECO Pharma tìm hiểu trong bài viết dưới đây.
Tiền mãn kinh có tăng huyết áp không? Phụ nữ có nguy cơ bị huyết áp cao (tăng huyết áp) trong giai đoạn tiền mãn kinh do sự suy giảm estrogen. Hormone này có liên quan đến thư giãn mạch máu, thúc đẩy máu lưu thông và duy trì huyết áp bình thường.
Nghiên cứu trên động vật năm 2021 đã chứng minh, nơi estrogen hoạt động để điều chỉnh huyết áp là ở nhân cận não thất của vùng dưới đồi. Khi nồng độ estrogen giảm, các đối tượng thử nghiệm dễ bị tăng huyết áp hơn. (1)
Báo cáo khác năm 2024 cũng cho thấy, tỷ lệ tăng huyết áp ở phụ nữ tiền mãn kinh là 16.58% trong số 3553 người từ 40 đến 60 tuổi. Nếu không được kiểm soát, huyết áp cao có thể gây tổn thương mạch máu, tim, thận và các cơ quan quan trọng khác làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim, thận và đột quỵ cao hơn. (2)
Tiền mãn kinh có bị tăng huyết áp không? Phụ nữ trong độ tuổi này có nguy cơ cao bị tăng huyết áp, vì vậy cần chú ý đến những biểu hiện của cơ thể để nhận biết sớm.
Các dấu hiệu tăng huyết áp thường là:
>>> Xem thêm: 14 dấu hiệu tiền mãn kinh cần biết sớm để bảo vệ sức khỏe
Tình trạng tiền mãn kinh tăng huyết áp chủ yếu do suy giảm estrogen. Đây là hormone có tác dụng làm giãn mạch máu, chống viêm, hạ cholesterol xấu LDL-c, thúc đẩy lưu thông máu tốt. Khi nồng độ estrogen thấp, mạch máu trở nên cứng, dẫn đến tăng huyết áp. (3)
Nồng độ estrogen thấp cũng khiến quá trình trao đổi chất chậm lại, gây thừa cân; đồng thời làm tăng độ nhạy của cơ thể với insulin và muối. Chúng đều là những yếu tố nguy cơ của bệnh cao huyết áp.
Các triệu chứng tiền mãn kinh như bốc hỏa, đổ mồ hôi đêm khiến phụ nữ phải đối mặt với chứng rối loạn giấc ngủ. Tình trạng này kéo dài kích thích cơ thể sản xuất hormone căng thẳng cortisol, ảnh hưởng tiêu cực đến huyết áp.
Một số thay đổi sinh lý trong giai đoạn tiền mãn kinh cũng thúc đẩy huyết áp tăng cao. Chẳng hạn như hệ thần kinh giao cảm hoạt động mạnh mẽ hơn, làm tim đập nhanh, mạch máu co lại. Chức năng nội mô rối loạn do lượng estrogen giảm khiến mạch máu kém linh hoạt. Hệ thống renin-angiotensin-aldosterone (RAAS) chịu trách nhiệm điều hòa huyết áp cũng bị xáo trộn, làm cơ thể giữ lại nhiều natri hơn, dẫn đến mạch máu thu hẹp, tăng huyết áp.
Đối với tình trạng huyết áp cao tuổi tiền mãn kinh, có thể kiểm soát thông qua lối sống khoa học.
Một chế độ ăn uống tốt cho huyết áp, tim mạch thường là hạn chế tiêu thụ muối, đường, chất béo bão hòa, chất béo chuyển hóa, rượu bia; tăng cường chất xơ, khoáng chất (kali, magie) và chất béo lành mạnh như omega-3.
Chất xơ giúp giảm cholesterol xấu LDL-c, duy trì huyết áp ổn định. Kali có khả năng làm giãn mạch máu, kiểm soát huyết áp. Magie có tác dụng giữ mạch máu thư giãn, hạ huyết áp, ngăn ngừa hình thành cục máu đông. Trong khi omega-3 hỗ trợ chống viêm, bảo vệ mạch máu khỏe mạnh, ngăn ngừa tăng huyết áp.
Bạn dễ dàng bổ sung những chất dinh dưỡng này từ các nguồn thực phẩm lành mạnh dễ tìm kiếm. Nguồn giàu chất xơ như chuối và rau chân vịt, cần tây, cải xoăn, dâu tây; nguồn giàu kali như khoai lang, khoai tây, cà chua, dưa hấu, củ cải, đậu đen, bí đỏ; nguồn giàu magie như quả bơ, hạt điều, hạnh nhân, đậu Hà Lan, cá hồi, chuối, cải xoăn, yến mạch, gạo lứt; nguồn giàu omega-3 như cá hồi, cá mòi, cá cơm, hạt chia, hạt lanh.
Thường xuyên vận động giúp tim hoạt động tốt, giảm áp lực lên động mạch từ đó giúp điều hòa huyết áp. Phụ nữ tiền mãn kinh nên tập thể dục khoảng 30 phút mỗi ngày với những loại hình luyện tập vừa sức. Chẳng hạn như đi bộ, chạy bộ, bơi lội, yoga, pilates, đạp xe, khiêu vũ. Điều quan trọng là bạn cần duy trì thói quen này đều đặn để duy trì huyết áp ổn định lâu dài.
Estrogen có vai trò trong việc điều hòa sự phân phối mỡ và quá trình trao đổi chất của cơ thể. Khi nồng độ estrogen giảm, mỡ có xu hướng hình thành nhiều hơn. Nếu cân nặng không được kiểm soát tốt sẽ dẫn đến thừa cân, béo phì – một yếu tố làm tăng nguy cơ cao huyết áp. (4)
Phụ nữ tuổi tiền mãn kinh nên theo dõi cân nặng hàng tháng. Nếu bị thừa cân, béo phì, cần giảm cân khoa học để đưa về mức khỏe mạnh nhưng chỉ nên giảm 0.5kg đến 1kg mỗi tuần; Tránh giảm cân đột ngột vì ảnh hưởng xấu đến sức khỏe.
Giảm cân lành mạnh bằng chế độ ăn uống và vận động khoa học, phù hợp với thể trạng. Nhưng nếu không hiệu quả, điều trị béo phì bằng các công nghệ hiện đại sẽ giúp đưa cân nặng về mức tiêu chuẩn nhanh chóng.
Trung tâm Kiểm soát cân nặng và Điều trị béo phì, Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh hiện đang ứng dụng hàng loạt các công nghệ điều trị béo phì tân tiến, an toàn, hiệu quả cao: công nghệ đông hủy mỡ Cool Lipolysis, công nghệ Laser Lipolysis, công nghệ Radio Frequency (RF) Lipolysis, máy đo InBody 770; và công nghệ phẫu thuật thu nhỏ dạ dày. Hàng nghìn ca béo phì đã được các chuyên gia, bác sĩ hàng đầu trong lĩnh vực dinh dưỡng vận động, phẫu thuật tiêu hóa điều trị thành công, trở lại cân nặng khỏe mạnh.
Stress kéo dài gây tăng huyết áp, đồng thời khiến các triệu chứng bốc hỏa, đổ mồ hôi đêm nghiêm trọng hơn. Phụ nữ tiền mãn kinh có thể quản lý cảm xúc bằng cách tập hít thở sâu, thiền, tăng cường giấc ngủ và trò chuyện nhiều hơn với những người bạn cảm thấy tin tưởng và tích cực.
Phụ nữ tiền mãn kinh nên theo dõi huyết áp tại nhà thường xuyên. Điều này giúp phát hiện sớm những bất thường trong chỉ số huyết áp để có biện pháp ngăn ngừa các rủi ro do huyết áp cao. Chẳng hạn như choáng ngất, nhồi máu cơ tim hoặc đột quỵ. Bạn nên đo huyết áp vào buổi sáng, tránh đo khi vừa mới tập luyện xong.
Ngoài tiền mãn kinh có làm tăng huyết áp, còn nhiều mối băn khoăn khác liên quan đến huyết áp và tiền mãn kinh. Ví dụ như:
Những phụ nữ tiền mãn kinh bị cao huyết áp thường cần phải dùng thuốc để kiểm soát huyết áp, ngăn ngừa các biến chứng tim mạch nguy hiểm.
Các loại thuốc điều trị huyết áp phổ biến nhất là thuốc lợi tiểu (Furosemide, Bumetanide, Torsemide,…), thuốc chẹn beta (Atenolol, Bisoprolol, Carvedilol), thuốc ức chế ACE (Captopril, Enalapril, Fosinopril).
Nếu không được kiểm soát kịp thời, cao huyết áp có thể gây tổn thương mạch máu, tim, thận và các cơ quan khác trong cơ thể. Điều này dẫn đến nguy cơ mắc bệnh tim mạch, đột quỵ, bệnh thận, chứng mất trí nhớ, thậm chí tử vong. Việc xây dựng chế độ ăn uống khoa học, uống thuốc theo chỉ định của bác sĩ, theo dõi chỉ số huyết áp thường xuyên sẽ giúp giảm tỷ lệ biến chứng.
Tiền mãn kinh có tăng huyết áp không? Phụ nữ trong giai đoạn này có nguy cơ tăng huyết áp. Tuy nhiên, tình trạng này có thể được kiểm soát bằng cách điều chỉnh lối sống khoa học và bổ sung tinh chất thiên nhiên như Lepidium Meyenii. Tinh chất này đã được chứng minh hỗ trợ giảm cholesterol, ổn định huyết áp, đồng thời cải thiện triệu chứng bốc hỏa, đổ mồ hôi đêm, cáu gắt, mất ngủ. Nhờ đó, phụ nữ duy trì sức khỏe sinh lý tốt, lấy lại niềm kiêu hãnh vốn có.
