Tiền mãn kinh đánh dấu bước ngoặt sinh lý quan trọng trong cuộc đời phụ nữ. Nhiều người cho rằng giai đoạn này chỉ gắn liền với phụ nữ trung niên nhưng trên thực tế, các triệu chứng có thể xuất hiện từ khi còn trẻ. Cùng ECO Pharma tìm hiểu tiền mãn kinh sớm là bao nhiêu tuổi qua bài viết sau.
Tiền mãn kinh là thời kỳ chuyển tiếp mãn kinh, thường xuất hiện ở phụ nữ ở độ tuổi 40. Tuy nhiên, nhiều người có thể trải qua các triệu chứng ngay từ độ tuổi 30 hoặc sớm hơn, đây được gọi là tiền mãn kinh sớm.
Giai đoạn này kéo dài khoảng 2 đến 8 năm, đặc trưng bởi sự dao động hormone, đặc biệt là estrogen và progesterone. Điều này dẫn đến nhiều vấn đề sức khỏe như chu kỳ kinh nguyệt thất thường, bốc hỏa, khô âm đạo, giảm ham muốn tình dục, gây ảnh hưởng đến chất lượng sống.
Nguyên nhân tiền mãn kinh vẫn chưa được xác định rõ ràng. Tuy nhiên, một số yếu tố có thể liên quan bao gồm di truyền, lối sống thiếu khoa học, phẫu thuật hoặc vấn đề sức khỏe khác.
Nếu gia đình có tiền sử tiền mãn kinh sớm, bạn sẽ gặp nguy cơ cao mắc phải tình trạng tương tự. Hoặc việc thực hiện phương pháp điều trị như hóa trị, xạ trị vùng chậu; phẫu thuật cắt bỏ buồng trứng; phẫu thuật cắt bỏ tử cung có thể gây tổn thương buồng trứng, ảnh hưởng đến nồng độ estrogen và chu kỳ kinh nguyệt. Tất cả đều góp phần thúc đẩy tiền mãn kinh sớm.
Các vấn đề sức khỏe như rối loạn tuyến giáp làm mất cân bằng nội tiết tố, kể cả estrogen và progesterone, dẫn đến tiền mãn kinh sớm. Lối sống thiếu khoa học, ví dụ lạm dụng rượu bia, hút thuốc lá cũng liên quan đến rối loạn hormone, tăng tỷ lệ bước vào giai đoạn này ở độ tuổi 30. Ngoài ra, căng thẳng mãn tính và tiếp xúc với chất ô nhiễm từ môi trường trong thời gian dài cũng phá vỡ sự ổn định nội tiết tố, khiến triệu chứng tiền mãn kinh xuất hiện sớm hơn.
Nội tiết tố dao động dẫn đến một loạt các triệu chứng về thể chất và tinh thần, phổ biến là:
Tiền mãn kinh sớm tác động tiêu cực đến sức khỏe thể chất của phụ nữ. Estrogen đóng nhiều vai trò quan trọng đối với hệ tim mạch, bao gồm tăng cholesterol tốt HDL-c, giảm cholesterol xấu LDL-c, thư giãn mạch máu, trung hòa gốc tự do gây hại cho động mạch. Vì vậy khi mức hormone này giảm, bạn có thể mắc bệnh tim mạch như bệnh mạch vành, tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim và đột quỵ. (1)
Estrogen còn giữ chức năng điều hòa quá trình chuyển hóa xương, bằng cách ức chế hoạt động của tế bào hủy xương (osteoclasts), nhờ đó duy trì mật độ xương ổn định. Trong tiền mãn kinh sớm, nồng độ estrogen giảm mạnh, tăng nguy cơ loãng xương. Hệ quả là xương dễ gãy dù chỉ va chạm nhẹ, đặc biệt là cột sống, cổ tay, háng; khả năng vận động kém; đau lưng; lưng gù; giảm chiều cao.
Đối với những người đang muốn có con, kinh nguyệt không đều khiến thời điểm rụng trứng khó xác định, gây trở ngại cho kế hoạch thụ thai.
Bên cạnh sức khỏe thể chất, tiền mãn kinh còn còn đặt ra những thách thức đối với cuộc sống, tâm lý phụ nữ. Độ tuổi 30 thường là thời điểm diễn ra nhiều bước ngoặt quan trọng như xây dựng sự nghiệp, lập gia đình. Sự xuất hiện các triệu chứng khiến bạn khó cân bằng giữa công việc, gia đình và đời sống cá nhân; đồng thời ảnh hưởng đáng kể đến giao tiếp xã hội và các mối quan hệ.
Không những thế, nhiều người cho rằng tiền mãn kinh chỉ xảy ra ở phụ nữ trung niên. Lầm tưởng này có thể dẫn đến việc không tìm kiếm sự hỗ trợ kịp thời, làm tăng tỷ lệ trầm cảm ở phụ nữ trẻ.
>>> Xem chi tiết: Tiền mãn kinh sớm có ảnh hưởng gì không?
Như ECO Pharma đã nhắc đến, tiền mãn kinh sớm có thể xảy ra mà không rõ nguyên nhân, gây khó khăn trong việc phòng ngừa. Tuy vậy, duy trì lối sống và chế độ dinh dưỡng khoa học vẫn là những biện pháp tốt nhất để làm giảm nguy cơ.
Phụ nữ cần tránh rượu bia và thuốc lá. Nếu tiêu thụ rượu bia, gan sẽ ưu tiên chuyển hóa cồn (ethanol) thay vì điều hòa hormone làm ảnh hưởng đến nồng độ estrogen. Trong khi đó, nicotine trong thuốc lá ức chế hoạt động của enzyme aromatase, chất xúc tác quá trình chuyển đổi androgen thành estrogen.
Chế độ dinh dưỡng cần đảm bảo cân đối, nhưng ưu tiên dưỡng chất có lợi cho việc điều hòa hormone như phytoestrogen, chất xơ, axit béo omega-3, protein nạc. Phytoestrogen hoạt động tương tự như estrogen do cơ thể sản xuất, hỗ trợ duy trì nội tiết tố ổn định. Bạn nên bổ sung đậu nành, hạt lanh, hạt mè, đậu xanh, đậu đen, đậu Hà Lan, bông cải xanh, bí đao.
Protein kiểm soát sự thèm ăn và lượng đường trong máu, nhờ đó cân bằng hormone, kể cả estrogen; vì vậy hãy tăng cường thịt gà, trứng, đậu lăng, sữa chua. Chất xơ tăng độ nhạy insulin, ổn định đường huyết, tránh phá vỡ cân bằng hormone, thường có trong gạo lứt, cải Brussels, đậu gà, củ dền, cà rốt, táo, yến mạch, quả mâm xôi. Axit béo omega-3 chống viêm – một trong những tác nhân gây rối loạn hormone, nên tăng cường thông qua cá béo như cá hồi, cá trích, cá cơm.
Vận động đều đặn cũng làm giảm hormone căng thẳng cortisol, duy trì mức estrogen và progesterone trong cơ thể, giảm nguy cơ tiền mãn kinh sớm. Bạn nên tập yoga, pilates, bơi lội, đạp xe vì đây là những bài tập cường độ vừa phải, kết hợp chuyển động thể chất và xoa dịu tâm trí.
Để tránh rối loạn nồng độ hormone, phụ nữ nên giảm lo âu, phiền muộn bằng các kỹ thuật thiền, hít thở sâu; Hoặc chỉ đơn giản là ngủ đủ giấc 7 đến 8 tiếng mỗi đêm, không dùng thiết bị điện tử ít nhất một tiếng trước khi vào giấc. Uống trà thảo mộc thư giãn thần kinh như trà hoa cúc, trà xô thơm, trà chanh gừng cũng là biện pháp đáng để thử.
Ngoài ra, bổ sung tinh chất cải thiện nội tiết tốt ngay từ khi bước sang tuổi 30 cũng là cách bảo vệ sức khỏe sinh lý hữu ích. Tiêu biểu là tinh chất Lepidium Meyenii, có khả năng thúc đẩy hoạt động của hệ trục “vàng” não bộ – tuyến yên – buồng trứng. Nhờ đó, bộ ba hormone quan trọng estrogen, progesterone và testosterone được duy trì ổn định, từ đó có thể giúp giảm tỷ lệ tiền mãn kinh sớm.
Tiền mãn kinh thường diễn ra từ tuổi 40, nhưng nếu xuất hiện triệu chứng ở độ tuổi 30, bạn nên đi thăm khám sớm. Việc kiểm tra sẽ giúp xác định nguyên nhân là do tiền mãn kinh sớm hay vấn đề sức khỏe khác, từ đó can thiệp kịp thời nếu cần thiết.
Một số triệu chứng xảy ra trước tuổi 40 nên được kiểm tra như:
Tiền mãn kinh sớm là bao nhiêu tuổi? Đây là tình trạng các triệu chứng xuất hiện ở độ tuổi 30 hoặc sớm hơn. Việc nắm rõ nguyên nhân, dấu hiệu nhận biết sẽ giúp bạn chủ động điều chỉnh lối sống, chế độ ăn uống hợp lý, giảm nguy cơ mắc phải. Bên cạnh đó, phụ nữ cũng nên thăm khám định kỳ 6 tháng một lần để theo dõi chỉ số hormone, tầm soát các bệnh lý nguy cơ cao trong giai đoạn này như ung thư vú, ung thư cổ tử cung.
