Tiền mãn kinh xảy ra trong độ tuổi trung bình từ 40, tiền mãn kinh tuổi 30 được coi là sớm. Ngoài các triệu chứng khó chịu về thể chất, cảm xúc như thông thường, tiền mãn kinh tuổi 30 liệu còn biểu hiện nào khác và đây có phải là một tình trạng đáng lo lắng? Cùng ECO Pharma tìm hiểu tiền mãn kinh sớm ở tuổi 30 ngay sau đây.
Nhiều phụ nữ nhận biết rõ các dấu hiệu và triệu chứng của thời kỳ mãn kinh nhưng lại ít hiểu biết hơn về thời kỳ tiền mãn kinh. Thời kỳ tiền mãn kinh là giai đoạn chuyển tiếp trước khi mãn kinh, khi cơ thể phụ nữ bắt đầu sản xuất ít estrogen hơn. Giai đoạn này thường kéo dài từ bốn đến tám năm và bắt đầu vào độ tuổi 40. Mặc dù vậy, một số người có thể bắt đầu thời kỳ tiền mãn kinh sớm ở tuổi 30 hoặc muộn nhất vào giữa độ tuổi 50, nhưng không phổ biến.
Các nhà nghiên cứu báo cáo rằng nhiều phụ nữ trong độ tuổi từ 30 đến 35 có thể đang gặp phải các triệu chứng tiền mãn kinh từ trung bình đến nặng nhưng không được điều trị (1). Tiền mãn kinh sớm gây ra các tác động tiêu cực đến chức năng nhận thức, tâm trạng, tim mạch, xương, sức khỏe tình dục và khả năng sinh sản.
Các dấu hiệu nhận biết tiền mãn kinh ở tuổi 30 về cơ bản giống với triệu chứng tiền mãn kinh thông thường, nhưng xuất hiện sớm ngay khi phụ nữ bước vào tuổi 30. Triệu chứng phổ biến bao gồm chu kỳ kinh nguyệt không đều, có thể đến sớm hoặc muộn hơn bình thường, chu kỳ lúc ngắn lúc dài; các triệu chứng vận mạch như bốc hỏa, đổ mồ hôi đêm, đau tức ngực, tim đập nhanh; khô âm đạo, giảm ham muốn tình dục; thay đổi tâm trạng, dễ cáu gắt, lo âu, trầm cảm, lo lắng; khó ngủ hoặc mất ngủ; mệt mỏi, giảm năng lượng; đau tức ngực, tim đập nhanh; tăng hoặc giảm cân; rụng tóc hoặc tóc mỏng; khó mang thai mặc dù không dùng biện pháp tránh thai. (2)
Nguyên nhân dẫn đến tiền mãn kinh ở tuổi 30 bao gồm yếu tố di truyền, mắc bệnh lý mãn tính, phẫu thuật hoặc một số tình trạng sức khỏe nhất định và còn có các yếu tố khác chưa được biết đến. Nhưng bất cứ điều gì làm tổn thương buồng trứng hoặc ngăn cơ thể sản xuất estrogen đều có thể gây ra tiền mãn kinh sớm.
Nếu trong gia đình có mẹ hoặc chị em gái trải qua tiền mãn kinh sớm, bạn cũng có nguy cơ gặp phải tình trạng này ở độ tuổi 30. Ngoài ra, các rối loạn gen, chẳng hạn như hội chứng Turner hoặc các đột biến gen liên quan đến chức năng buồng trứng có thể làm giảm số lượng và chất lượng trứng, dẫn đến suy giảm chức năng buồng trứng sớm. Khi buồng trứng giảm sản xuất hormone estrogen sẽ gây ra các triệu chứng tiền mãn kinh sớm như rối loạn kinh nguyệt, bốc hỏa hoặc giảm mật độ xương.
Các bệnh tự miễn như viêm khớp dạng thấp, bệnh Crohn, bệnh tuyến giáp, lupus ban đỏ hoặc bệnh lý nền như tiểu đường, nhiễm trùng nặng (quai bị), viêm cơ não tủy/hội chứng mệt mỏi mãn tính (ME/CFS) ảnh hưởng đến hoạt động của buồng trứng và gây ra tiền mãn kinh sớm. Bên cạnh đó, các phương pháp điều trị bệnh như hóa trị hoặc xạ trị, phẫu thuật cắt bỏ một bên buồng trứng, phẫu thuật cắt bỏ tử cung cũng gây ra tình trạng tiền mãn kinh ở tuổi 30.
Hút thuốc lá, sử dụng rượu bia quá mức, thường xuyên thức khuya, ăn thực phẩm nhiều chất béo, đồ ngọt, nhiều dầu mỡ hoặc chế độ ăn thiếu hụt dinh dưỡng có thể làm rối loạn cân bằng nội tiết tố trong cơ thể. Ngoài ra, căng thẳng mạn tính, thiếu ngủ, ít vận động thể chất cũng làm gia tăng stress oxy hóa, góp phần gây ra tình trạng suy buồng trứng sớm.
Đặc biệt, tiếp xúc kéo dài với các chất độc hại từ môi trường như hóa chất công nghiệp hoặc thuốc trừ sâu có thể làm giảm dự trữ trứng, đẩy nhanh quá trình lão hóa sinh sản ở nữ giới.
>>> Xem thêm: Giai đoạn tuổi tiền mãn kinh bắt đầu là bao nhiêu tuổi?
Không thể đảo ngược hoàn toàn thời kỳ tiền mãn kinh sớm hoặc làm cho buồng trứng hoạt động bình thường trở lại nhưng các phương pháp điều trị hiện đại có thể giúp giảm triệu chứng, bổ sung sự thiếu hụt estrogen để cải thiện chất lượng sống, ngăn ngừa bệnh tật và giúp phụ nữ có thể mang thai tự nhiên.
Các phương pháp điều trị sẽ khác nhau tùy thuộc vào nguyên nhân cụ thể gây tiền mãn kinh sớm ở mỗi người. Các bác sĩ thường khuyến nghị liệu pháp thay thế hormone (HRT) trừ khi có lý do y tế khiến liệu pháp này không an toàn (ví dụ như tiền sử ung thư vú). HRT giúp bổ sung các hormone bị thiếu hụt trong cơ thể để làm giảm các triệu chứng tiền mãn kinh khó chịu và giảm nguy cơ mắc một số bệnh lý liên quan đến tiền mãn kinh sớm. Thông thường, HRT sẽ được duy trì cho đến khoảng 51 tuổi, đây là độ tuổi trung bình mà hầu hết phụ nữ bước vào giai đoạn mãn kinh tự nhiên.
Bạn nên thảo luận kỹ với bác sĩ về những lợi ích và rủi ro của liệu pháp hormone để đưa ra quyết định phù hợp nhất. Đối với những phụ nữ bị suy buồng trứng sớm vẫn mong muốn có con, việc mang thai tự nhiên thường rất khó khăn thì thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) là một lựa chọn khả thi.
Ngoài liệu pháp thay thế hormone, các biện pháp khác như liệu pháp tâm lý, sử dụng một số loại thuốc, bổ sung canxi và vitamin D, thay đổi lối sống, ngủ đủ giấc, tập luyện thể dục thể thao cũng hỗ trợ cải thiện các triệu chứng tiền mãn kinh sớm.
Việc nhận biết sớm triệu chứng tiền mãn kinh sẽ giúp phụ nữ được can thiệp kịp thời để có thể mang thai tự nhiên, giảm các triệu chứng khó chịu, phòng ngừa bệnh tật và nâng cao chất lượng sống.
Nếu bạn có các triệu chứng nghi ngờ tiền mãn kinh sớm ở tuổi 30 hãy thực hiện những điều sau:
Phụ nữ nên ghi lại thời gian bắt đầu và kết thúc chu kỳ kinh nguyệt, lượng máu kinh, thời gian giữa các kỳ kinh. Các triệu chứng về tâm lý, giấc ngủ, sức khỏe và tình dục cũng cần ghi lại. Việc này sẽ giúp bạn nhận ra nhiều sự thay đổi để chủ động đi thăm khám.
Sau một thời gian tự theo dõi, bạn hãy đến bệnh viện thăm khám sản phụ khoa. Hãy kể cho bác sĩ về tất cả các triệu chứng mà bạn đã gặp phải trong suốt thời gian qua, bao gồm tiền sử bệnh lý của cá nhân và gia đình, tính chất nghề nghiệp và thói quen sinh hoạt. Những thông tin này rất quan trọng để đưa ra chẩn đoán chính xác sau khi có các kết quả xét nghiệm cần thiết.
Phụ nữ cần xây dựng chế độ ăn uống cân bằng, bổ sung rau xanh, trái cây, thực phẩm giàu canxi, vitamin D và các chất chống oxy hóa để hỗ trợ sức khỏe xương khớp, hệ miễn dịch. Đồng thời, bạn cũng cần hạn chế tiêu thụ caffeine, rượu bia, thuốc lá, nước ngọt có gas, thực phẩm nhiều dầu mỡ, đồ ngọt, thực phẩm chế biến sẵn.
Mỗi ngày nên duy trì luyện tập thể dục ít nhất 30 phút. Các loại hình luyện tập yoga, đi bộ, bơi lội, thiền định, hít thở sâu rất tốt cho việc cải thiện tâm trạng và duy trì sự dẻo dai. Ngoài ra, ngủ đủ giấc, kiểm soát căng thẳng và duy trì cân nặng khỏe mạnh cần thiết để bảo vệ sức khoẻ.
Dưới đây là một số câu hỏi thường gặp về tiền mãn kinh tuổi 30 được nhiều phụ nữ quan tâm:
Tiền mãn kinh tuổi 30 không phải là bệnh lý nguy hiểm. Tuy nhiên, khi nó xảy ra sớm trước độ tuổi thông thường sẽ ảnh hưởng xấu đến sức khỏe sinh sản vì quá trình rụng trứng không thể đoán trước khiến việc thụ thai trở nên khó khăn hơn. Ngoài ra, tình trạng này còn dẫn đến lão hóa sớm hơn, tăng nguy cơ mắc các vấn đề về xương khớp, tim mạch, bệnh lý phụ khoa, suy giảm tình dục và chất lượng sống.
Mặc dù khả năng thụ thai tự nhiên ở phụ nữ tiền mãn kinh sớm thấp, nhưng không phải là không thể. Một số phụ nữ vẫn có thể mang thai tự nhiên trong giai đoạn đầu của tiền mãn kinh, đặc biệt khi có sự chuẩn bị tốt.
Phụ nữ nên ưu tiên bổ sung thực phẩm giàu phytoestrogen (estrogen thực vật) như đậu nành và các sản phẩm từ đậu nành, hạt lanh, hạt vừng, hạt chia, hạt hướng dương, các loại đậu, táo, lựu, dâu tây, nho, cà rốt, bông cải xanh. Hoặc thực phẩm giàu canxi và vitamin D như cá béo, sữa, nấm, cải xoăn, cải bó xôi, ngũ cốc. Bên cạnh đó bạn cần hạn chế đường tinh luyện, chất béo, đường, thực phẩm nhiều dầu mỡ.
Ngoài ra, bổ sung các tinh chất hỗ trợ nội tiết qua đường uống thường hữu ích. Lepidium Meyenii, Polypodium Leucotomos, Black Cohosh, Dong quai, Damiana Leaf, Muira Puama, Ginkgo Biloba là nhóm tinh chất hỗ trợ nội tiết tố nữ đã được nghiên cứu chứng minh là có hiệu quả tốt và an toàn để dùng lâu dài.
Tiền mãn kinh ở tuổi 30 là một tình trạng không phổ biến tiềm ẩn nhiều rủi ro sức khỏe nghiêm trọng hơn so với tiền mãn kinh ở độ tuổi thông thường. Chẳng hạn như nguy cơ mắc bệnh thiếu máu cục bộ, tim mạch, loãng xương, các bệnh phụ khoa, ung thư vú và ung thư cổ tử cung.
Tiền mãn kinh tuổi 30 có thể ảnh hưởng đáng kể đến sức khỏe thể chất và tinh thần của những phụ nữ trong độ tuổi sinh sản. Mặc dù không thể đảo ngược hoàn toàn nhưng việc phát hiện sớm giúp phụ nữ được can thiệp kịp để kiểm soát các triệu chứng, ngăn ngừa các bệnh lý liên quan, nâng cao chất lượng sống và có thể mang thai tự nhiên. Vì vậy, thăm khám sức khỏe định kỳ rất quan trọng đối với các phụ nữ trong độ tuổi sinh sản.
