Vắc xin Abrysvo ngừa virus hợp bào RSV: Lịch tiêm cụ thể

Virus hợp bào hô hấp (RSV) là tác nhân hàng đầu gây nhiễm trùng phổi và đường hô hấp dưới. Hầu hết trẻ em đều từng nhiễm RSV trước 2 tuổi, trong đó nhiều trường hợp diễn tiến thành viêm tiểu phế quản hoặc viêm phổi nặng. Ở người trưởng thành, RSV thường gây cảm lạnh nhưng cũng có ca dẫn đến suy hô hấp. Trước mối đe dọa này, vắc xin Abrysvo được xem là giải pháp giúp phòng ngừa biến chứng đường hô hấp dưới và giảm gánh nặng y tế toàn cầu. Cùng theo dõi bài viết sau của ECO Pharma để tìm hiểu chi tiết về vắc xin Abrysvo.

Vắc xin Abrysvo là gì?

Vắc xin Abrysvo là vắc xin thế hệ mới phòng ngừa bệnh lý hô hấp nặng do virus hợp bào hô hấp (RSV) gây ra. Chế phẩm ở dạng dung dịch tiêm bắp, không chứa chất bảo quản hay cao su tự nhiên, nhờ đó an toàn hơn cho những người có cơ địa nhạy cảm.

Mỗi liều 0,5 mL chứa 120 mcg protein F của RSV nhóm A và B ở dạng tiền hợp nhất (PreF) cùng các tá dược như sucrose, mannitol, tromethamine, polysorbate 80 và NaCl. Vắc xin được sản xuất từ tế bào buồng trứng chuột hamster (CHO), trải qua nhiều bước tinh chế để loại bỏ tạp chất, bảo đảm độ tinh khiết và hiệu quả miễn dịch.

Khi tiêm cho phụ nữ mang thai, Abrysvo kích thích cơ thể mẹ tạo kháng thể chống RSV. Các kháng thể này sẽ truyền qua nhau thai, giúp bảo vệ trẻ sơ sinh trong 6 tháng đầu đời trước nguy cơ viêm đường hô hấp dưới.

Vắc xin Abrysvo được phát triển và sản xuất bởi công ty Pfizer tại Bỉ. Đây là tập đoàn đa quốc gia về dược phẩm và công nghệ sinh học hàng đầu thế giới với hơn 170 năm kinh nghiệm nghiên cứu và sản xuất thuốc, vắc xin. Pfizer luôn đi đầu trong việc thiết lập tiêu chuẩn về chất lượng, an toàn, đồng thời hợp tác với các tổ chức y tế, chính phủ nhằm mở rộng khả năng tiếp cận tiêm chủng toàn cầu.

Tại Việt Nam, Hệ thống tiêm chủng VNVC hiện đang nhập khẩu chính hãng nhiều loại vắc xin chất lượng cao của Pfizer, trong đó có Abrysvo, Prevenar 13, Prevenar 20 và Nimenrix. (1)

Vắc xin Abrysvo dành cho những ai?

Vắc xin Abrysvo được chỉ định cho những đối tượng thuộc nhóm nguy cơ cao như:

• Phụ nữ mang thai: Nên tiêm từ tuần 24 – 36 của thai kỳ, tốt nhất trước ngày dự sinh ít nhất 2 tuần để truyền kháng thể bảo vệ sang thai nhi.
• Người từ 60 tuổi trở lên: Đây là nhóm có nguy cơ cao bị viêm phổi, viêm tiểu phế quản do RSV.
• Người từ 50 tuổi có bệnh nền, yếu tố nguy cơ: Ví dụ bệnh tim, phổi mãn tính, suy giảm miễn dịch. (2)

Xem thêm: Vaccine RSV có mấy loại? Vai trò và đối tượng nào nên tiêm?

Hiệu quả và cơ chế bảo vệ của vắc xin RSV Abrysvo

Vắc xin Abrysvo ngoài giúp giảm nguy cơ mắc bệnh đường hô hấp dưới do virus RSV gây ra, còn mang đến bước tiến đột phá trong công nghệ tiêm chủng.

1. Cơ chế hoạt động đột phá dựa trên protein F

Virus RSV tấn công trực tiếp vào niêm mạc đường hô hấp, nhất là tế bào có lông mao, gây viêm tiểu phế quản với biểu hiện sưng nề, tiết nhầy nhiều và tắc nghẽn đường thở. Hậu quả khiến phổi căng giãn quá mức, thậm chí xẹp phổi – biến chứng nguy hiểm thường gặp ở trẻ sơ sinh. Nhiễm virus RSV còn gây viêm phổi lan tỏa, làm tổn thương phế nang và làm bệnh khó phục hồi.

Cách cơ thể phản ứng miễn dịch quyết định mức độ nặng nhẹ của bệnh. Ở trẻ sơ sinh, dù có kháng thể từ mẹ truyền sang, RSV vẫn có thể gây bệnh nặng. Một số trường hợp diễn tiến nặng do virus nhân lên quá nhanh; ngược lại, ở những ca khác, chính phản ứng viêm quá mức của hệ miễn dịch lại làm tổn thương phổi trầm trọng hơn.

Để ngăn chặn cơ chế này, vắc xin Abrysvo hoạt động bằng cách nhắm vào điểm yếu của virus RSV là protein F ở dạng đặc biệt gọi là PreF. Pfizer đã giữ ổn định dạng protein này và đưa vào vắc xin. Khi tiêm, cơ thể sẽ tạo ra kháng thể đặc hiệu để chặn virus không thể bám và xâm nhập vào tế bào, từ đó duy trì hiệu quả phòng bệnh lâu dài.

2. Hiệu quả bảo vệ đã được chứng minh qua các nghiên cứu

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), RSV mỗi năm gây ra hơn 3,6 triệu ca nhập viện và khoảng 100.000 ca tử vong ở trẻ dưới 5 tuổi, trong đó 97% xảy ra tại những quốc gia thu nhập trung bình – thấp. (3)

Các thử nghiệm lâm sàng quy mô lớn đã chứng minh hiệu quả của vắc xin Abrysvo:

• Ở người lớn ≥ 60 tuổi: Nghiên cứu trên hơn 34.000 người cho thấy Abrysvo giảm 67% nguy cơ mắc bệnh đường hô hấp dưới do virus RSV – LRTD gây ra. Ở nhóm được tiêm, chỉ ghi nhận 11 ca bệnh nặng, trong khi nhóm giả dược có tới 33 ca.
• Ở phụ nữ mang thai: Abrysvo giúp giảm 51% nguy cơ mắc bệnh đường hô hấp dưới do virus RSV – LRTD ở trẻ sơ sinh trong 6 tháng đầu đời. Trong số 3.495 trẻ có mẹ được tiêm, chỉ 57 trẻ mắc bệnh, trong khi nhóm giả dược có tới 117 trẻ.
• Ở người từ 18 – 59 tuổi có nguy cơ cao: Sau khi tiêm Abrysvo, cơ thể tạo ra phản ứng miễn dịch mạnh, tương tự như ở nhóm người ≥ 60 tuổi, cho thấy vắc xin có hiệu quả bảo vệ ở nhiều lứa tuổi khác nhau.

Phác đồ, lịch tiêm và đường tiêm vắc xin Abrysvo

Phác đồ tiêm chủng vắc xin Abrysvo được khuyến cáo cho hai nhóm đối tượng:

• Phụ nữ mang thai: Tiêm một liều duy nhất một lần trong đời, không khuyến cáo tiêm lặp lại ở những lần mang thai sau.
• Người trưởng thành ≥ 60 tuổi hoặc ≥ 50 tuổi có nguy cơ cao: Chỉ định tiêm một liều sau khi đã được khám sàng lọc theo hướng dẫn Bộ Y tế.

Liều dùng: Một liều duy nhất 0,5 mL.

Cách pha và sử dụng: Khi pha, dùng dung môi vô trùng hòa tan bột thuốc, lắc nhẹ cho tan hoàn toàn (không được lắc mạnh). Dung dịch sau pha trong suốt, không màu, cần tiêm ngay hoặc trong vòng 4 giờ nếu bảo quản ở 15 – 30°C.

Đường tiêm: Tiêm bắp vào cơ delta ở cánh tay và không được pha chung với bất kỳ loại vắc xin hay thuốc nào khác trong cùng một bơm tiêm.

Các phản ứng phụ có thể gặp và lưu ý an toàn quan trọng

Như mọi loại vắc xin, vắc xin Abrysvo cũng có thể gây ra một số phản ứng phụ. Đa phần đều nhẹ, thoáng qua và biến mất trong vài ngày.

1. Các tác dụng phụ thường gặp

Kết quả thử nghiệm lâm sàng cho thấy:

• Người ≥ 60 tuổi thường bị mệt mỏi (15,7%), đau đầu (12,9%), đau tại chỗ tiêm (10,6%) và đau cơ (10,2%).
• Người từ 18 – 59 tuổi hay gặp đau tại chỗ tiêm (35,3%), đau cơ (24,4%), đau khớp (12,4%) và buồn nôn (11,8%).
• Phụ nữ mang thai có các triệu chứng phổ biến là đau tại chỗ tiêm (40,6%), đau đầu (31,0%), đau cơ (26,5%) và buồn nôn (20,0%).

Ngoài ra, một số phản ứng chung có thể xảy ra như đỏ, sưng tại vị trí tiêm, mệt mỏi, đau khớp, tiêu chảy. Dị ứng nghiêm trọng rất hiếm nhưng vẫn có thể gặp, do đó người tiêm cần được theo dõi tại cơ sở y tế và tiếp tục quan sát tại nhà. Khi xuất hiện triệu chứng bất thường, cần liên hệ ngay bác sĩ để được hỗ trợ xử lý kịp thời.

2. Chống chỉ định

• Người có tiền sử quá mẫn với hoạt chất hoặc tá dược trong vắc xin.
• Người từng sốc phản vệ với thành phần của Abrysvo.
• Phụ nữ mang thai dưới 32 tuần, do có nguy cơ làm tăng tỷ lệ sinh non.
• Người đang suy giảm miễn dịch hoặc điều trị bằng thuốc ức chế miễn dịch có thể có đáp ứng kém hơn.

3. Những trường hợp cần thận trọng khi tiêm

• Nếu xảy ra sốc phản vệ, cơ sở tiêm chủng phải có sẵn thuốc và trang thiết bị để cấp cứu kịp thời.
• Một số người có thể gặp phản ứng liên quan đến lo âu như ngất do thần kinh phế vị, tăng thông khí, căng thẳng khi tiêm, vì vậy cần theo dõi và giám sát chặt chẽ để giảm nguy cơ.
• Người đang bị bệnh cấp tính kèm sốt nên hoãn tiêm. Trường hợp chỉ mắc cảm lạnh nhẹ thì vẫn có thể tiêm.
• Người bị giảm tiểu cầu hoặc rối loạn đông máu có nguy cơ chảy máu, bầm tím tại chỗ tiêm.

Tương tác của Abrysvo với các vắc xin khác

Vắc xin Abrysvo có thể tiêm đồng thời với vắc xin cúm mùa tứ giá (bất hoạt, có bổ trợ). Riêng với vắc xin Tdap (uốn ván – bạch hầu – ho gà vô bào), cần tiêm cách nhau ít nhất 2 tuần để đảm bảo an toàn.

Các nghiên cứu cho thấy không có vấn đề an toàn khi tiêm đồng thời Abrysvo và Tdap ở phụ nữ khỏe mạnh. Tuy nhiên, đáp ứng miễn dịch với thành phần ho gà có thể thấp hơn và ý nghĩa lâm sàng của hiện tượng này chưa được xác định.

Cần làm gì trước và sau các mũi tiêm ngừa virus hợp bào Abrysvo?

Để bảo đảm tiêm chủng an toàn và đạt hiệu quả tối đa, người tiêm vắc xin Abrysvo cần lưu ý:

Trước khi tiêm

• Tham khảo ý kiến bác sĩ để được khám sàng lọc và xác định đủ điều kiện.
• Vắc xin được khuyến nghị cho người ≥ 60 tuổi, người 50 – 59 tuổi thuộc nhóm nguy cơ cao như mắc bệnh tim mạch, phổi mãn tính, tiểu đường, béo phì, suy giảm miễn dịch và phụ nữ mang thai từ 32 – 36 tuần trong mùa RSV (tháng 9 – 1).
• Không tiêm nếu có tiền sử dị ứng nặng với thành phần vắc xin.
• Chuẩn bị tâm lý cho một số phản ứng phụ thường gặp như đau chỗ tiêm, mệt mỏi, đau đầu, buồn nôn.

Sau khi tiêm

• Theo dõi ít nhất 30 phút tại cơ sở y tế và tiếp tục giám sát tại nhà.
• Người lớn có thể thấy mệt, đau đầu, đau cơ; phụ nữ mang thai thường đau tại chỗ tiêm, buồn nôn.
• Mặc dù hiếm gặp, sau tiêm Abrysvo vẫn có thể xuất hiện hội chứng Guillain – Barré (viêm đa dây thần kinh gây yếu cơ, tê liệt) trong vòng 42 ngày, vì vậy cần theo dõi kỹ.
• Báo ngay cho bác sĩ, cơ sở tiêm nếu có phản ứng bất thường.
• Ngồi nghỉ vài phút sau tiêm để tránh ngất.
• Vẫn cần phòng ngừa RSV bằng rửa tay, giữ vệ sinh, tránh tiếp xúc gần với người bệnh.
• Khác với vắc xin cúm, vắc xin Abrysvo chỉ cần tiêm một lần, không cần nhắc lại hằng năm.

Đăng ký tiêm vắc xin Abrysvo ở đâu uy tín?

Hiện tại, vắc xin Abrysvo phòng virus hợp bào hô hấp (RSV) chưa được triển khai rộng rãi tại Việt Nam. Vì vậy, trước khi đăng ký, bạn nên liên hệ trực tiếp với cơ sở y tế để xác nhận tình trạng vắc xin. Đồng thời, cần kiểm tra điều kiện bảo quản, hệ thống dây chuyền lạnh, trang thiết bị, đội ngũ nhân viên nhằm bảo đảm tiêu chuẩn an toàn tiêm chủng. Ngoài ra, hãy trao đổi rõ ràng về chi phí, lịch tiêm cũng như giấy chứng nhận sau tiêm để thuận tiện theo dõi sức khỏe.

Một số địa chỉ uy tín có thể tham khảo:

• Các bệnh viện lớn: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, Bệnh viện Nhi đồng, Bệnh viện Xuyên Á, Trung tâm Y khoa Pasteur,… Đây là những cơ sở có khả năng triển khai Abrysvo khi nguồn cung chính thức được đưa về Việt Nam.
• Hệ thống tiêm chủng VNVC: Là hệ thống tiêm chủng quy mô toàn quốc, VNVC thường xuyên cập nhật và phân phối các loại vắc xin mới, trong đó có Abrysvo. VNVC sở hữu hệ thống kho lạnh, xe lạnh, tủ lạnh và thùng lạnh đạt chuẩn quốc tế, đảm bảo bảo quản vắc xin ổn định từ 2 – 8°C, tuyệt đối không để đông lạnh. Hệ thống này được thẩm định định kỳ nhằm duy trì chất lượng và an toàn tối đa.

Khách hàng có thể đăng ký tiêm vắc xin Abrysvo tại VNVC qua nhiều kênh tiện lợi:

• Đăng ký trực tuyến tại website https://vax.vnvc.vn/vaccine.
• Gọi tổng đài 028 7102 6595 để được hỗ trợ.
• Đến trực tiếp trung tâm tiêm chủng VNVC trên toàn quốc.
• Đăng ký qua VNVC Mobile App.

Chủ động đăng ký tiêm vắc xin Abrysvo tại những cơ sở uy tín như VNVC hoặc các bệnh viện lớn giúp đảm bảo chất lượng, an toàn và bảo vệ hiệu quả trước RSV cho mẹ bầu, trẻ nhỏ lẫn người cao tuổi.