Sự giao động nội tiết tố trong vài tháng đầu mới cấy que tránh thai có thể ảnh hưởng đến men gan. Vì vậy một vấn đề đã được đặt ra là bị viêm gan B có cấy que tránh thai được không? Những người đang quan tâm đến vấn đề này có thể tìm câu trả lời trong bài viết sau đây, cùng ECO Pharma tìm hiểu.
Trong nhiều trường hợp phụ nữ bị viêm gan B mạn tính vẫn có thể cấy que tránh thai nếu bệnh đang được kiểm soát tốt. Đây là liệu pháp tránh thai progestin liều thấp, tác dụng dài, ổn định nên ít ảnh hưởng đến gan hơn so với liệu pháp nội tiết estrogen và estrogen phối hợp.
Tuy nhiên do số lượng nghiên cứu còn hạn chế nên yếu tố quyết định việc có nên cấy que hay không cần được bác sĩ chỉ định cá thể hóa theo tình trạng gan của từng người bệnh tại từng thời điểm khác nhau. Khi viêm gan B ổn định, men gan trong giới hạn cho phép và chưa có biến chứng gan, que cấy thường không làm bệnh nặng thêm và vẫn thuận lợi cho theo dõi bệnh nền. Ngược lại, nếu gan đang viêm hoạt động, men gan tăng cao kéo dài hoặc đã xuất hiện biến chứng, cấy que không được ưu tiên. Vì vậy điều quan trọng là người bệnh cần đi khám bác sĩ, đánh giá chức năng gan trước khi cấy que để đảm bảo an toàn lâu dài cho sức khỏe.
Ngay cả những phụ nữ bị viêm gan B có thể cấy que tránh thai thì không phải thời điểm nào cũng phù hợp để thực hiện liệu pháp này. Những thời điểm cần phải cân nhắc thật kỹ bao gồm: (1)
Khi viêm gan B đang ở giai đoạn cấp tính hoặc mạn tính tiến triển việc cấy que tránh thai không được khuyến khích. Vì lúc này tình trạng viêm đang hoạt động mạnh, men gan tăng cao gây ra nhiều triệu chứng giống với tác dụng phụ của que tránh thai dẫn đến khó theo dõi diễn tiến bệnh và đánh giá hiệu quả điều trị. Các triệu chứng thường gặp như mệt mỏi, buồn nôn, chán ăn, rối loạn kinh nguyệt.
Vì vậy người bệnh cần kiểm soát tốt biến chứng, chờ cho gan ổn định mới sử dụng biện pháp tránh thai nội tiết dài hạn này.
Khi mới bắt đầu điều trị kháng virus phụ nữ không nên cấy que tránh thai vì sẽ gây khó khăn cho việc phân biệt tác dụng phụ của thuốc kháng virus với tác dụng phụ của que tránh thai dẫn đến khó theo dõi viêm gan B. Các bác sĩ chỉ cân nhắc cấy que tránh thai cho phụ nữ bị viêm gan B khi bệnh đã ổn định.
Khi phụ nữ viêm gan B đang bị men gan cao kéo dài hoặc đã hình thành xơ gan, cấy que tránh thai thường không phù hợp. Lý do là hormone progesteron từ liệu pháp tránh thai ở trong cơ thể sẽ được chuyển hóa tại gan. Nhưng do gan đang suy yếu nên không thể thực hiện tốt nhiệm vụ này dẫn đến tồn lưu progestin và có thể làm cho viêm gan B trầm trọng hơn.
Hơn nữa các triệu chứng của bệnh gan lúc này rất dễ nhầm lẫn với tác dụng phụ của que cấy, gây khó khăn cho việc theo dõi diễn tiến bệnh. Đặc biệt với xơ gan nặng hoặc xơ gan mất bù, nguy cơ từ hormone có thể vượt quá lợi ích tránh thai.
Ở phụ nữ viêm gan B đang được điều trị ổn định cấy que tránh thai về cơ bản không gây ra tác dụng phụ nghiêm trọng hơn so với người không mắc bệnh gan. Hầu hết các bệnh nhân chỉ gặp phải những triệu chứng thông thường là rối loạn kinh nguyệt (rong kinh, kinh không đều hoặc vô kinh), đau đầu, tăng cân nhẹ, giảm ham muốn tình dục và thay đổi tâm trạng (dễ cáu gắt, lo âu). Những tác dụng phụ này thường có xu hướng giảm dần sau khi hormone đã ổn định trở lại.
Tuy nhiên nhiễm độc gan thứ phát đã từng được ghi nhận ở một bệnh nhân cấy que tránh thai etonogestrel với các triệu chứng nôn mửa, vàng da, ngứa, tăng men gan và tăng bilirubin máu. Mặc dù sau khi tháo que tránh thai các triệu chứng có cải thiện nhưng gan đã bị tổn thương. Tác dụng phụ của liệu pháp tránh thai này rất hiếm gặp nhưng người bệnh nên thận trọng vì có nguy cơ gây suy gan cấp tính. (2)
Nhìn chung các liệu pháp tránh thai progesterone như cấy que tránh thai thường an toàn hơn các liệu pháp tránh thai estrogen cho phụ nữ bị viêm gan B. Mặc dù vậy nó vẫn có thể gây tăng men gan trong một vài tháng đầu sử dụng và nguy cơ nhiễm độc gan cũng có thể xảy ra.
Do đó biện pháp tránh thai an toàn cho gan nhất vẫn là các biện pháp không hormone như bao cao su nam/nữ hoặc triệt sản nam hoặc nữ nếu các cặp đôi không còn nhu cầu sinh con. Ngoài ra biện pháp xuất tinh ngoài âm đạo an toàn cho gan nhưng hiệu quả tránh thai thấp.
Tóm lại phụ nữ bị viêm gan B có cấy que tránh thai được không thì có thể sử dụng nếu chức năng gan ổn định. Các liệu pháp tránh thai progesterone này thường an toàn cho gan nhưng do vẫn có nguy cơ nhỏ gây độc gan nên người bệnh cần thảo luận kỹ với bác sĩ về lợi ích, rủi ro.
