Trợ phí vận chuyển cho mọi đơn hàng·Chính hãng 100% từ Mỹ

Viêm gan B: Nguyên nhân, triệu chứng và cách chẩn đoán bệnh

Theo dõi ECO Pharma trên Google NewsChọn ECO Pharma làm nguồn ưu tiên trên Google tìm kiếm.

Trên thế giới cứ 3 người lại có một người bị nhiễm virus viêm gan B. Trong 2 tỷ người đã hoặc đang nhiễm virus viêm gan B, mỗi năm lại có khoảng 700.000 người đã tử vong. Tại Việt Nam, 7,8 triệu người đang sống chung với căn bệnh này; 80.000 ca ung thư gan và 40.000 ca tử vong do viêm gan B và viêm gan C mỗi năm gây ra. Hãy cùng ECO Pharma tìm hiểu về nguyên nhân, triệu chứng và cách chẩn đoán viêm gan B trong bài viết dưới đây.

viêm gan b

Viêm gan B là gì?

Viêm gan B là loại viêm gan do virus HBV gây ra. Đây là một loại bệnh gan phổ biến nhất trên thế giới, xảy ra khi virus tấn công và làm tổn thương gan. Hiện nay đã có vắc xin để phòng bệnh và các phương pháp điều trị mới cho những người đã bị nhiễm bệnh này.

Virus HBV có thể lây nhiễm cho bất kỳ ai thuộc mọi lứa tuổi hoặc chủng tộc. Người từ những nơi trên thế giới như Châu Á, một số vùng ở Châu Phi và Nam Mỹ, Đông u và Trung Đông có nguy cơ bị nhiễm bệnh cao hơn nhiều. Viêm gan B phổ biến hơn ở một số vùng nhất định trên thế giới vì những vùng này đã có rất nhiều người nhiễm bệnh. Trong đó, bệnh ảnh hưởng đến hàng trăm triệu người tại châu Á và châu Phi.

Phân loại viêm gan B

Dựa trên thời gian mắc bệnh, viêm gan B có thể được chia thành cấp tính và mạn tính.

1. Viêm gan B cấp tính

Viêm gan B cấp tính kéo dài dưới sáu tháng. Hệ thống miễn dịch có thể loại bỏ bệnh và cơ thể sẽ hồi phục hoàn toàn trong vòng vài tháng. Hầu hết những người nhiễm virus HBV đều có diễn tiến cấp tính và có thể tự khỏi, nhưng một số trường hợp có thể dẫn đến nhiễm virus mạn tính.

2. Viêm gan B mạn tính

Viêm gan B mạn tính kéo dài hơn sáu tháng. Bị viêm gan B mạn tính làm tăng nguy cơ phát triển bệnh suy gan, ung thư gan hoặc xơ gan. Một số người bị viêm gan B mạn tính có thể không có triệu chứng gì cả. Một số có thể bị mệt mỏi liên tục và có các triệu chứng nhẹ của bệnh viêm gan cấp tính.

Người càng trẻ khi mắc bệnh này, đặc biệt là trẻ sơ sinh hoặc trẻ em dưới 5 tuổi có nguy cơ trở thành mạn tính càng cao. Nhiễm trùng mạn tính có thể không được phát hiện trong nhiều thập kỷ cho đến khi gan của người bệnh bị ảnh hưởng đáng kể.

viêm gan b là gì
Virus HBV có thể gây ra viêm gan cấp tính hoặc mạn tính.

Triệu chứng viêm gan B

Các triệu chứng nhiễm viêm gan B có thể khác nhau ở từng người, từng giai đoạn.

1. Triệu chứng viêm gan B cấp

Các triệu chứng của bệnh xuất hiện trong vòng trung bình 90 ngày sau khi phơi nhiễm. Các triệu chứng thường gặp của viêm gan B cấp tính là:(1)

  • Đau bụng, buồn nôn và/hoặc nôn.
  • Nước tiểu sẫm màu hoặc phân bạc màu.
  • Mệt mỏi.
  • Sốt.
  • Vàng da.
  • Đau khớp.
  • Ăn mất ngon.

2. Triệu chứng viêm gan B mạn

Các triệu chứng của viêm gan B mạn tính khác nhau ở từng người tùy thuộc vào mức độ tổn thương của gan. Nhiều người mắc bệnh, đặc biệt là trẻ em không có triệu chứng. Những người có triệu chứng thường cảm thấy mệt mỏi và chán ăn. Một số người bị sốt nhẹ và khó chịu ở vùng bụng trên. Thông thường, các triệu chứng rõ ràng xảy ra khi bệnh gan đã tiến triển và có bằng chứng xơ gan.

Các triệu chứng đó có thể bao gồm:

  • Lách to.
  • Xuất hiện các mạch máu nhỏ giống như mạng nhện có thể nhìn thấy trên da (sao mạch).
  • Lòng bàn tay đỏ.
  • Tích tụ dịch trong bụng (cổ trướng).
  • Xuất huyết tiêu hóa do giãn tĩnh mạch thực quản.
  • Vàng da.
  • Suy giảm chức năng não do giảm chức năng gan (bệnh não gan).
dấu hiệu viêm gan b
Vàng da, vàng mắt là một trong những dấu hiệu viêm gan B.

Nguyên nhân gây viêm gan B

Nguyên nhân gây ra bệnh viêm gan B là virus HBV. Virus có thể truyền từ người này sang người khác qua máu, tinh dịch, dịch âm đạo hoặc các chất dịch cơ thể khác. Bệnh không lây lan qua hắt hơi hoặc ho. Những cách phổ biến mà HBV có thể lây truyền là:

  • Quan hệ tình dục: Một người có thể bị nhiễm virus HBV nếu quan hệ tình dục không an toàn với người bị nhiễm bệnh. Virus có thể lây truyền nếu máu, nước bọt, tinh dịch hoặc dịch tiết âm đạo của người mắc bệnh xâm nhập vào cơ thể người chưa mắc bệnh.
  • Dùng chung kim tiêm: Virus HBV dễ dàng lây lan qua kim tiêm và ống tiêm bị dính máu. Vì thế, việc sử dụng chung kim tiêm là không an toàn. Viêm gan B là mối lo ngại của nhân viên y tế và bất kỳ ai khi vô tình bị kim tiêm đâm hoặc tiếp xúc với máu người khác.
  • Mẹ lây sang con: Một đứa trẻ có thể bị lây nhiễm virus trong lúc được sinh từ người mẹ đã mắc bệnh. Virus cũng có thể lây truyền trong quá trình mang thai hoặc cho con bú nếu đứa trẻ có tiếp xúc với máu của mẹ. Trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ có nhiều khả năng bị nhiễm viêm gan B mạn tính vì hệ miễn dịch chưa phát triển hoàn thiện, gặp khó khăn trong việc tự đào thải virus.

Một người có nguy cơ nhiễm viêm gan B cao hơn nếu:

  • Quan hệ tình dục không an toàn với nhiều người hoặc với người bị nhiễm HBV.
  • Dùng chung kim tiêm.
  • Người nam có quan hệ đồng giới.
  • Người sống chung với người bị nhiễm HBV mạn tính.
  • Trẻ sơ sinh được sinh ra từ người mẹ bị nhiễm bệnh.
  • Người có công việc tiếp xúc với máu người.
  • Người sống hoặc du lịch đến các khu vực có tỷ lệ nhiễm HBV cao như Châu Á, Quần đảo Thái Bình Dương, Châu Phi và Đông u.

Chẩn đoán viêm gan B

Bác sĩ sẽ kiểm tra và tìm kiếm các dấu hiệu tổn thương gan, chẳng hạn như vàng da hoặc đau bụng. Các xét nghiệm có thể giúp chẩn đoán viêm gan B hoặc các biến chứng của nó là:

  • Xét nghiệm máu: Xét nghiệm máu có thể phát hiện các dấu hiệu của virus HBV trong cơ thể và cho bác sĩ biết đó là cấp tính hay mạn tính. Một xét nghiệm máu khác cũng có thể xác định xem bạn có miễn dịch với virus này hay không.
  • Siêu âm gan (Siêu âm bụng): Phương pháp này có thể cho thấy mức độ tổn thương gan.
  • Sinh thiết gan: Bác sĩ có thể lấy một mẫu gan nhỏ để xét nghiệm nhằm kiểm tra tổn thương gan. Đây được gọi là sinh thiết gan. Trong quá trình xét nghiệm này, bác sĩ sẽ đâm một cây kim mỏng xuyên qua da và vào gan để lấy mẫu mô, phân tích trong phòng thí nghiệm.
xét nghiệm gan
Xét nghiệm máu là một cách để phát hiện sự tồn tại của virus HBV trong cơ thể.

Điều trị bệnh viêm gan B

Tùy vào từng trường hợp, bác sĩ sẽ có những cân nhắc điều trị khác nhau:

  • Điều trị dự phòng sau phơi nhiễm: Nếu bạn biết mình đã tiếp xúc với virus HBV, hãy đến bệnh viện ngay lập tức. Việc tiêm globulin miễn dịch (một loại kháng thể) trong vòng 24 giờ sau khi tiếp xúc với virus có thể giúp bảo vệ bạn ngăn ngừa nhiễm virus. Vì phương pháp điều trị này chỉ mang lại tác dụng bảo vệ ngắn hạn nên bạn cũng nên tiêm vắc xin viêm gan B cùng lúc nếu chưa tiêm ngừa trước đây.(2)
  • Điều trị nhiễm viêm gan B cấp tính: Nếu bác sĩ xác định tình trạng nhiễm viêm gan B là cấp tính, nghĩa là bệnh chỉ tồn tại trong thời gian ngắn và sẽ tự khỏi, bạn có thể không cần điều trị. Thay vào đó, bác sĩ có thể khuyên bạn nên nghỉ ngơi, dinh dưỡng hợp lý, uống nhiều nước và theo dõi chặt chẽ trong khi cơ thể chống lại nhiễm trùng. Trong trường hợp nặng, cần dùng thuốc kháng virus hoặc nằm viện để ngăn ngừa biến chứng.
  • Điều trị nhiễm viêm gan B mãn tính: Hầu hết các trường hợp có chẩn đoán mắc bệnh viêm gan B mạn tính đều cần điều trị suốt đời. Bác sĩ có thể chỉ định dùng thuốc khác virus, tiêm interferon hoặc ghép gan trong trường hợp gan bị tổn thương nghiêm trọng.

Bên cạnh đó, người bệnh có thể bổ sung tinh chất Wasabia và S. Marianum giúp kiểm soát tế bào Kupffer hoạt động quá mức, giảm các chất gây viêm như TNF-α, TGF-β và Interleukin. Từ đó góp phần làm chậm quá trình viêm và tổn thương gan, bảo vệ gan và tái tạo các tế bào gan bị hư hại.

Giải đáp: Mắc bệnh viêm gan B có tập gym được không?

Biến chứng của bệnh viêm gan B

Nhiễm HBV mạn tính có thể dẫn đến các biến chứng viêm gan B nghiêm trọng, chẳng hạn như:

  • Xơ gan: Tình trạng viêm do virus HBV gây ra có thể dẫn đến sẹo gan lan rộng (xơ gan), làm giảm khả năng hoạt động của gan.
  • Ung thư gan: Những người bị nhiễm viêm gan B mạn tính có nguy cơ mắc ung thư gan cao hơn.
  • Suy gan: Suy gan cấp tính là tình trạng các chức năng quan trọng của gan bị ngừng hoạt động. Khi điều đó xảy ra, việc ghép gan là cần thiết để duy trì sự sống.
  • Các tình trạng khác: Những người bị viêm gan B mạn tính có thể bị bệnh thận hoặc viêm mạch máu.

Phòng tránh viêm gan B

Bạn có thể phòng tránh nhiễm virus HBV bằng những cách sau:

  • Quan hệ tình dục an toàn: Sử dụng bao cao su khi quan hệ tình dục nếu bạn không biết rõ tình trạng sức khỏe của đối tác. Việc sử dụng bao cao su có thể làm giảm nguy cơ nhiễm HBV nhưng cách này không loại bỏ được hoàn toàn nguy cơ lây nhiễm.
  • Không dùng chung kim tiêm: Bạn không nên dùng chung kim tiêm cùng người khác trong bất kỳ trường hợp nào.
  • Hãy thận trọng với việc xỏ khuyên và xăm hình trên cơ thể: Nếu bạn xỏ khuyên hoặc xăm hình, hãy tìm nơi uy tín. Tìm hiểu về quy trình khử trùng thiết bị, đảm bảo nhân viên sử dụng kim tiêm vô trùng,... tại nơi đó trước khi quyết định thực hiện.

Bên cạnh đó, tiêm ngừa là một trong những cách rất hữu hiệu để phòng viêm gan B. Vắc xin được đặc biệt khuyến khích cho:

  • Trẻ sơ sinh.
  • Trẻ em và thanh thiếu niên không được tiêm chủng khi mới sinh.
  • Những người sống chung với người bị viêm gan B.
  • Nhân viên chăm sóc sức khỏe, nhân viên cấp cứu và những người khác tiếp xúc với máu.
  • Bất cứ ai mắc bệnh nhiễm trùng lây truyền qua đường tình dục, bao gồm cả HIV.
  • Đàn ông quan hệ tình dục đồng giới.
  • Những người có quan hệ tình dục với nhiều người.
  • Người mắc bệnh gan mạn tính.
  • Người mắc bệnh thận giai đoạn cuối.
  • Khách du lịch có kế hoạch đi đến một khu vực trên thế giới có tỷ lệ nhiễm viêm gan B cao.
Xem thêm: Giải đáp thắc mắc: Nên tiêm ngừa viêm gan A hay B?

Để yên tâm về chất lượng dịch vụ tiêm ngừa, bạn có thể lựa chọn Trung tâm tiêm chủng cho trẻ em và người lớn VNVC để chủng ngừa viêm gan B. Toàn bộ vắc xin tại VNVC, trong đó có vắc xin ngừa viêm gan B đều được bảo quản bằng hệ thống trang thiết bị hiện đại. Dây chuyền bảo quản lạnh (Cold chain) đạt tiêu chuẩn Thực hành bảo quản thuốc GSP, hệ thống kho lạnh trung tâm với 3 nguồn điện cấp liên tục, đảm bảo nhiệt độ vắc xin luôn ở 2 - 8 độ C. Tại phòng tiêm, các tủ lưu giữ cũng cho phép bảo quản vắc xin lẻ theo tiêu chuẩn cao nhất.

tiêm phòng viêm gan
Tiêm vắc xin phòng viêm gan B tại VNVC - Ảnh: Internet

Thắc mắc thường gặp

Sau đây là một số thắc mắc thường gặp về bệnh viêm gan B.

1. Bệnh viêm gan B có nguy hiểm không?

Viêm gan B nguy hiểm vì đây là một “căn bệnh thầm lặng” có thể lây sang những người khác mà họ không hề hay biết. Hầu hết những người bị nhiễm bệnh đều không nhận ra và có thể vô tình lây virus sang người khác qua máu và dịch cơ thể. Những người bị viêm gan B mạn tính có nguy cơ bị suy gan, xơ gan và ung thư gan cao hơn. Virus HBV có thể tấn công gan một cách lặng lẽ và liên tục trong nhiều năm mà không bị phát hiện.

2. Bệnh viêm gan B lây không?

Viêm gan B có lây không? Như đã trình bày ở trên, bệnh này do virus gây ra và hoàn toàn có thể lây nhiễm. Ở những vùng virus lưu hành cao, viêm gan B thường lây lan từ mẹ sang con khi sinh (lây truyền chu sinh) hoặc lây truyền ngang (tiếp xúc với máu bị nhiễm bệnh). Sự phát triển của nhiễm trùng mạn tính thường gặp ở trẻ sơ sinh bị nhiễm bệnh từ mẹ hoặc trước 5 tuổi.

Virus HBV cũng lây lan qua vết thương do kim tiêm, xăm mình, xỏ khuyên và tiếp xúc với máu và chất dịch cơ thể bị nhiễm bệnh, như dịch âm đạo và tinh dịch. Sự lây truyền virus cũng có thể xảy ra thông qua việc tái sử dụng kim tiêm và ống tiêm bị nhiễm mầm bệnh trong cơ sở chăm sóc sức khỏe, trong cộng đồng. Lây truyền qua đường tình dục phổ biến hơn ở những người chưa được tiêm chủng và quan hệ tình dục với nhiều người.

Xem thêm người bị viêm gan B hiến máu được không?

3. Bệnh viêm gan B có di truyền không?

Giải đáp thắc mắc viêm gan b có di truyền không? Việc một vài thế hệ trong cùng một gia đình đều bị nhiễm viêm gan B có thể dẫn đến hiểu lầm đây là một bệnh di truyền. Tuy nhiên, đây không phải là bệnh di truyền mà là do virus HBV gây ra. Bệnh thường lây truyền giữa các thành viên gia đình như truyền từ mẹ sang con hoặc do tình cờ tiếp xúc với máu của người thân bị bệnh. Các gia đình có thể phá vỡ chu kỳ nhiễm viêm gan B bằng cách đi xét nghiệm, chủng ngừa và điều trị sớm.

4. Viêm gan B thể không hoạt động là gì?

Người mắc viêm gan B thể không hoạt động, không có biểu hiện tình trạng viêm gan, nhưng trong máu hay dịch tiết của người bệnh vẫn có sự hiện diện của virus, thậm chí đang nhân đôi để tăng số lượng. Vì không có triệu chứng nên thường không được phát hiện bệnh, không được điều trị cũng như áp dụng các biện pháp ngăn ngừa sự truyền nhiễm qua những người xung quanh. Vì thế, đây chính là nguyên nhân khiến nguồn bệnh lây lan trong cộng đồng một cách vô tình khi tiếp xúc trực tiếp với máu và dịch tiết.

5. Người bị bệnh viêm gan B sống được bao lâu?

Không có một con số chính xác về khoảng thời gian người mắc viêm gan B sống được bao lâu. Điều này còn tùy thuộc vào rất nhiều yếu tố khác nhau như sức khỏe tổng thể, tuổi tác, mức độ tuân thủ kế hoạch điều trị, lối sống thường ngày, chế độ ăn uống, tập thể dục,... Trên thực tế, vẫn có rất nhiều trường hợp người bệnh viêm gan B mạn tính sống đến hơn 90 tuổi nhờ có phương pháp điều trị phù hợp và luyện tập hợp lý.

Xem thêm: Người bị viêm gan B sống được bao lâu?

6. Virus viêm gan B sống ngoài môi trường bao lâu?

Virus viêm gan B sống ngoài môi trường bao lâu? Virus HBV có thể tồn tại bên ngoài cơ thể ít nhất 7 ngày. Trong thời gian này, virus vẫn có thể gây nhiễm trùng nếu xâm nhập vào cơ thể người chưa được tiêm ngừa trước đó. Thời gian ủ bệnh của virus HBV dao động từ 30 đến 180 ngày. Virus có thể được phát hiện trong vòng 30 đến 60 ngày sau khi nhiễm bệnh và có thể tồn tại và phát triển thành viêm gan B mạn tính, đặc biệt khi lây truyền ở trẻ nhỏ.

7. Người bị viêm gan B nên ăn gì?

Người bị có thể thưởng thức nhiều loại thực phẩm, bao gồm thịt nạc, cá, ngũ cốc nguyên hạt, rau và trái cây. Người bệnh nên ăn nhiều bữa nhỏ, chia đều thường xuyên trong ngày. Thực phẩm nên ăn nhiều hơn bao gồm:

  • Các loại rau, ưu tiên bông cải xanh, bắp cải, súp lơ trắng,...
  • Các nguồn protein bao gồm cá, thịt và trứng.
  • Các loại hạt.
  • Ngũ cốc nguyên hạt và ngũ cốc, bao gồm gạo lứt, lúa mạch, yến mạch,...
  • Các loại hoa quả như bưởi, ổi, táo,...
  • Sữa ít béo (sữa tách béo).
  • Các sản phẩm đậu nành như đậu phụ.
  • Các loại dầu thực vật như dầu ô liu.

Người bệnh nên rửa trái cây và rau quả tươi để loại bỏ chất bảo quản hoặc thuốc trừ sâu. Những hóa chất này có tác động xấu đến gan. Hầu hết mọi người cần tăng lượng carbohydrate phức hợp và chọn các loại ngũ cốc nguyên hạt trong thực đơn của mình.

dinh dưỡng viêm gan b
Ăn uống khoa học là điều quan trọng trong quá trình chăm sóc sức khỏe của người bị nhiễm virus HBV.

8. Người bị viêm gan B không nên ăn gì?

Việc cắt giảm một số loại thực phẩm có thể giúp ích cho chức năng gan ở những người mắc bệnh. Một số thực phẩm cần tránh trong chế độ ăn uống của người bệnh bao gồm:(3)

  • Các loại thức ăn nhanh hoặc thức ăn mang đi.
  • Thực phẩm chiên như khoai tây chiên.
  • Các sản phẩm từ sữa nhiều chất béo như kem và bơ.
  • Chất béo bão hòa
  • Thực phẩm đã qua chế biến như xúc xích, các loại thịt đã qua xử lý như giăm bông, ngũ cốc ăn sáng có đường,...
  • Thức ăn mặn.
  • Nước sốt có quá nhiều gia vị.
  • Thực phẩm và đồ uống nhiều đường, bao gồm nước ngọt, bánh quy,...
  • Thực phẩm chế biến sẵn thường chứa nhiều chất béo, muối, đường và khiến gan phải làm việc nhiều hơn.
  • Rượu, bia, chất kích thích

Người bệnh nên giảm lượng chất béo ăn vào và hạn chế ở mức lý tưởng là từ 40 đến 60 gam mỗi ngày.

9. Khi nào nên đến bệnh viện?

Nếu bạn biết mình đã tiếp xúc với virus, hãy đến bệnh viện ngay. Phương pháp điều trị phòng ngừa có thể làm giảm nguy cơ nhiễm virus nếu bạn được điều trị trong vòng 24 giờ sau khi tiếp xúc với virus. Nếu bạn cho rằng mình có các triệu chứng của bệnh viêm gan, hãy đến các cơ sở y tế uy tín để được thăm khám và có phương pháp điều trị phù hợp.

Viêm gan B là một căn bệnh nguy hiểm nhưng có thể phòng ngừa được bằng cách tiêm ngừa, tránh các đường lây truyền qua máu hoặc dịch tiết và quan hệ tình dục an toàn. Việc nâng cao nhận thức về bệnh, thực hiện các biện pháp phòng ngừa hiệu quả và tầm soát sớm là chìa khóa để kiểm soát và đẩy lùi căn bệnh này. Mỗi cá nhân hãy chung tay góp sức để bảo vệ bản thân và cộng đồng khỏi nguy cơ lây nhiễm viêm gan B.

Hewel Footer
Nguồn tham khảo