Trợ phí vận chuyển cho mọi đơn hàng·Chính hãng 100% từ Mỹ

11 cách phòng ngừa viêm gan B hiệu quả, an toàn thường được khuyến nghị

Theo dõi ECO Pharma trên Google NewsChọn ECO Pharma làm nguồn ưu tiên trên Google tìm kiếm.

Viêm gan B là nguyên nhân hàng đầu dẫn tới xơ gan và ung thư gan. Khoảng 80% trường hợp mắc ung thư biểu mô tế bào gan trên thế giới và 70% ở Việt Nam là do virus HBV gây ra. Những cách phòng ngừa viêm gan B dưới đây thường được khuyến nghị để bảo vệ cơ thể khỏi sự tấn công của HBV.

cách phòng ngừa viêm gan b

Thế nào là bệnh viêm gan B?

Viêm gan B là bệnh nhiễm trùng gan do virus viêm gan B (HBV) gây ra. Bệnh có thể gây nhiễm trùng cấp tính (ngắn hạn) hoặc mạn tính (dài hạn). Trường hợp nhiễm trùng cấp tính thường tự khỏi mà không cần điều trị. Riêng tình trạng viêm gan mạn tính có nguy cơ tiến triển thành xơ gan, ung thư gan nếu không được điều trị kịp thời. Năm 2022, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) ước tính viêm gan B gây ra khoảng 1.1 triệu ca tử vong, chủ yếu do xơ gan và ung thư biểu mô tế bào gan.

Viêm gan B được xem là vấn đề sức khỏe toàn cầu, các vùng có nguy cơ cao bao gồm châu Phi, châu Á, Trung Đông, một số vùng của Nam Mỹ và Đông u. Riêng tại Việt Nam, WHO thống kê có khoảng 7.8 triệu người dân đang sống chung với viêm gan B vào năm 2019.

Con đường lây nhiễm chính của viêm gan B là tiếp xúc với dịch cơ thể bị nhiễm HBV như máu, dịch âm đạo và tinh dịch. Bệnh cũng có thể lây từ mẹ sang con vào các thời điểm mang thai, chuyển dạ hoặc giai đoạn cho con bú. HBV có thể tồn tại bên ngoài cơ thể ít nhất 7 ngày. Trong thời gian này, HBV vẫn có nguy cơ gây nhiễm trùng nếu xâm nhập vào cơ thể chưa tiêm vắc xin phòng ngừa. Thời gian ủ bệnh viêm gan B dao động từ 30 đến 180 ngày. Thông thường, HBV được phát hiện trong vòng 30 đến 60 ngày kể từ thời điểm nhiễm virus, sau đó có thể tồn tại và phát triển thành viêm gan B mạn tính, đặc biệt là đối với trẻ sơ sinh hoặc trẻ nhỏ.

Cách phòng ngừa viêm gan B hiệu quả

Viêm gan B có thể được ngăn ngừa bằng cách tuân thủ các biện pháp bảo vệ. Dưới đây là một số cách phòng tránh viêm gan B hiệu quả, đồng thời hỗ trợ cải thiện chức năng gan khỏe mạnh. Cùng ECO Pharma tìm hiểu.

1. Tiêm vắc xin viêm gan B

Hiện nay, cách phòng ngừa viêm gan B tối ưu nhất đó là tiêm vắc xin. Loại vắc xin phòng ngừa viêm gan B đầu tiên trên thế giới là dạng virus được xử lý nhiệt do Tiến sĩ Baruch Blumberg (cũng là người đã phát hiện ra virus viêm gan B vào năm 1965) và Millman cùng nhau phát triển. Trải qua nhiều giai đoạn nghiên cứu, đến năm 1986, các nhà khoa học đã tạo ra vắc xin phòng ngừa viêm gan B thế hệ thứ hai (tái tổ hợp DNA), được chế tạo tổng hợp và không chứa các chế phẩm từ máu, đã được phê duyệt sử dụng tại Mỹ.

Hiện nay tại Việt Nam, những loại vắc xin phòng ngừa viêm gan B tái tổ hợp như Engerix B, Euvax B, Heberbiovac đã được Hệ thống Trung tâm Tiêm chủng VNVC triển khai tiêm chủng cho người dân giúp ngăn ngừa viêm gan B hiệu quả. Vắc xin phòng HBV được khuyến khích tiêm cho tất cả trẻ sơ sinh mới sinh, trẻ em dưới 18 tuổi và người lớn có nguy cơ cao. Việc tiêm phòng giúp cung cấp khả năng bảo vệ khỏi viêm gan B ở hơn 95% trẻ sơ sinh, trẻ em và thanh thiếu niên khỏe mạnh. (1)

Lịch tiêm phòng viêm gan B cho trẻ em được khuyến cáo (không tính mũi sơ sinh):

  • Mũi 1: Lần đầu đến tiêm.
  • Mũi 2: 1 tháng sau mũi 1.
  • Mũi 3: 1 tháng sau mũi 2.
  • Tiêm nhắc lại mũi 4 sau 1 năm.

Người lớn được khuyến cáo tiêm phòng 3 mũi khi xét nghiệm máu chưa nhiễm HBV (HBsAg âm tính) và chưa có kháng thể viêm gan B (Anti HBs âm tính):

  • Mũi 1: Lần đầu đến tiêm.
  • Mũi 2: 1 tháng sau mũi 1.
  • Mũi 3: 5 tháng sau mũi 2.

Tại VNVC, toàn bộ vắc xin, bao gồm vắc xin phòng ngừa viêm gan B đều được bảo quản bằng dây chuyền bảo quản lạnh (Cold chain) đạt tiêu chuẩn GSP, đảm bảo chất lượng vắc xin đạt mức tối ưu khi sử dụng cho mọi cá nhân.

phòng tránh viêm gan b
Tiêm vắc xin phòng ngừa viêm gan B là cách phòng bệnh tối ưu, áp dụng cho các đối tượng trẻ sơ sinh, trẻ dưới 18 tuổi và người lớn có nguy cơ cao.

2. Tránh tiếp xúc máu và dịch cơ thể người bệnh

Máu và dịch cơ thể bao gồm tinh dịch, dịch âm đạo có thể chứa virus viêm gan B. Nếu bạn tiếp xúc với máu hoặc dịch cơ thể của người bệnh sẽ có nguy cơ cao nhiễm viêm gan B. Mỗi các nhân có thể áp dụng biện pháp phòng tránh như đeo găng tay, khẩu trang, kính bảo vệ mắt để tránh lây nhiễm. Ngoài ra, không tiếp xúc với vết thương hở của người bệnh và đặc biệt cẩn trọng khi dùng các vật dụng có khả năng dính máu như kim tiêm, dụng cụ xăm mình, dao cạo râu,...

3. Chế độ ăn uống khoa học

Chế độ dinh dưỡng khoa học hỗ trợ gan hoạt động hiệu quả, khỏe mạnh, chống lại những tác nhân gây hại:

  • Tăng cường thực phẩm giàu vitamin A, vitamin C, vitamin E và các khoáng chất như kẽm, selen: cà rốt, cam, táo, bưởi, bông cải xanh, ngũ cốc nguyên hạt, hạt hạnh nhân, hạt điều, viêm gan B nên ăn rau lá xanh như cải bó xôi, cải xoăn,...
  • Bổ sung thực phẩm giàu chất xơ: cải brussels, quả bơ, dâu tây, chuối, cà rốt, đậu xanh, yến mạch, hạt chia,...
  • Tăng cường thực phẩm chứa protein: ức gà, cá, đậu hũ, trứng, đậu Hà Lan, đậu lăng, hạnh nhân, diêm mạch,...

Ngoài ra, cần tránh những thực phẩm chứa các chất gây hại cho gan:

  • Tránh thức ăn nhiều đường: bánh kẹo, nước ngọt, siro, mứt,...
  • Thực phẩm nhiều muối: khoai tây chiên, mì ăn liền, bim bim, thịt đóng hộp, thịt xông khói,...
  • Thực phẩm nhiều chất béo bão hòa: đồ chiên rán, xúc xích, bánh quy, thịt hộp, gà rán, hamburger,...
thực phẩm cho viêm gan b
Tăng cường các loại rau củ, trái cây giúp bổ sung chất xơ, vitamin và khoáng chất cho cơ thể, hỗ trợ gan hoạt động hiệu quả, phòng ngừa viêm gan B.

4. Lối sống lành mạnh

Gan thực hiện các nhiệm vụ quan trọng trong cơ thể, bao gồm đào thải độc tố, sản xuất mật và tham gia nhiều quá trình trao đổi chất khác. Để duy trì lá gan khỏe mạnh, bạn cần lưu ý xây dựng chế độ sinh hoạt khoa học:

  • Hạn chế rượu bia: Mặc dù tác nhân chính gây ra bệnh viêm gan B là do sự tấn công của HBV, tuy nhiên thói quen uống rượu và viêm gan B cũng có mối liên quan với nhau. Một nghiên cứu năm 2020 đã chỉ ra rằng, người bệnh nhiễm virus viêm gan B nếu lạm dụng rượu sẽ khiến bệnh gan tiến triển nhanh hơn đồng thời làm HBV tồn tại dai dẳng. Đối với trường hợp chưa mắc bệnh, việc lạm dụng rượu bia khiến gan phải tăng cường hoạt động để phân giải các chất có hại. Tình trạng này diễn ra trong thời gian dài sẽ làm gan suy yếu, tăng nguy cơ mắc các bệnh như viêm gan do rượu, gan nhiễm mỡ, xơ gan, ung thư gan. (2)
  • Uống đủ nước: Cung cấp đủ nước cho cơ thể giúp duy trì chức năng thận và hỗ trợ gan đào thải độc tố hiệu quả. Mỗi cá nhân sẽ có nhu cầu nước khác nhau tùy thuộc vào tình trạng sức khỏe và môi trường sinh sống. Tuy nhiên, các chuyên gia khuyến nghị nên bổ sung 3.7 lít nước/ngày đối với nam giới và 2.7 lít nước/ngày đối với nữ giới, bao gồm cả nước lọc, thực phẩm và đồ uống khác như trà, nước ép, trái cây và rau củ.
  • Kiểm soát căng thẳng: Stress có thể ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe tổng thể, bao gồm cả gan. Bạn có thể đẩy lùi căng thẳng bằng cách thực hiện những hoạt động mà bản thân yêu thích, chẳng hạn như đọc sách, nghe nhạc, đi du lịch, gặp gỡ bạn bè,...

5. Tập thể dục thường xuyên

Thường xuyên vận động giúp nâng cao sức khỏe tổng thể, cải thiện hệ miễn dịch, nhờ đó hỗ trợ phòng chống những tác nhân gây bệnh gan như virus viêm gan B. Hơn nữa, tập thể dục còn kích thích quá trình trao đổi chất, giảm tích tụ mỡ trong gan, bảo vệ lá gan khỏe mạnh. Bạn có thể rèn luyện khoảng 30 phút mỗi ngày với các bài tập như đi bộ, bơi lội, yoga,...

thể dục phòng viêm gan b
Thường xuyên tập thể dục hỗ trợ tăng sức đề kháng, bảo vệ lá gan khỏe mạnh, góp phần đẩy lùi bệnh tật.

6. Khám sức khỏe định kỳ

Thăm khám sức khỏe định kỳ 1 - 2 lần/năm giúp theo dõi và phát hiện viêm gan B kịp thời, đồng thời kiểm tra tình trạng và chức năng gan. Trong trường hợp cần thiết phải điều trị, bác sĩ sẽ đưa ra phác đồ phù hợp cho từng người bệnh.

7. Tránh dùng chung đồ dùng cá nhân

Dưới đây là một số vật dụng cá nhân không nên dùng chung với người khác, tránh tình trạng tiếp xúc với máu và dịch cơ thể của người bệnh, dẫn tới lây nhiễm HBV:

  • Bàn chải đánh răng: Vì có thể dính máu do chảy máu nướu, tạo điều kiện cho virus viêm gan B xâm nhập vào cơ thể.
  • Dao cạo râu: Trường hợp người bệnh bị trầy xước hoặc chảy máu khi sử dụng, có thể lây sang cho người khác nếu dùng chung dao cạo.
  • Dụng cụ cắt móng tay: Việc cắt phải da hoặc chảy máu có thể khiến virus lây nhiễm cho người khác nếu cùng sử dụng.
  • Khăn tắm: Đây là vật dụng có thể tiếp xúc với máu hoặc dịch cơ thể của người bệnh, khi dùng chung có thể làm tăng nguy cơ lây HBV.

Chú ý sử dụng đồ dùng cá nhân riêng biệt. Để đảm bảo an toàn, cần thường xuyên chùi rửa các vật dụng cá nhân của mình bằng nước nóng.

ngăn ngừa viêm gan b
Sử dụng riêng vật dụng cá nhân dễ bị dính máu như bàn chải đánh răng, dao cạo râu, dụng cụ cắt móng tay,... giúp phòng ngừa viêm gan B hiệu quả.

8. Quan hệ tình dục an toàn

Quan hệ tình dục là con đường lây nhiễm phổ biến của virus viêm gan B. Vào năm 2008 tại Mỹ, ước tính khoảng 50% các ca nhiễm HBV bắt nguồn từ quan hệ tình dục không lành mạnh. Để ngăn ngừa tình trạng này, cần thiết lập những biện pháp quan hệ an toàn với bạn tình: (3)

  • Giới hạn số lượng bạn tình để giảm khả năng tiếp xúc với virus viêm gan B.
  • Luôn thận trọng trước khi bắt đầu mối quan hệ tình dục với bạn tình mới. Hãy thảo luận trung thực về số lượng bạn tình cũng như tiền sử mắc bệnh lây nhiễm qua đường tình dục trước đó.
  • Luôn sử dụng bao cao su hoặc màng chắn bảo vệ khi quan hệ tình dục qua đường âm đạo, hậu môn hoặc miệng.
  • Tránh uống quá nhiều rượu bia trước khi bước bắt đầu cuộc “yêu” vì có thể khiến bạn mất kiểm soát, dẫn tới không chủ động được việc quan hệ tình dục an toàn.
  • Thực hiện xét nghiệm các bệnh lây qua đường tình dục (STDs) định kỳ, ít nhất 1 lần/năm. Việc này giúp phát hiện sớm bệnh lý tiềm ẩn, bao gồm viêm gan B, kịp thời điều trị, tránh lây lan cho người khác.
  • Tránh quan hệ tình dục khi phát hiện trên cơ thể của bạn và người bệnh có các vết thương hở.

9. Che phủ cẩn thận tất cả các vết cắt

HBV có nguy cơ cao lây nhiễm qua đường máu, thông qua vết thương hở. Do đó hãy sử dụng băng cá nhân hoặc gạc vô trùng để bảo vệ vết thương, ngăn ngừa tiếp xúc với máu của người khác, bảo vệ cơ thể khỏi sự tấn công của virus viêm gan B.

10. Vứt bỏ băng vệ sinh và tampon vào túi nhựa

Các sản phẩm cá nhân như băng vệ sinh và tampon thường dính máu và dịch cơ thể. Nếu chúng không được vứt bỏ đúng cách có thể làm tăng nguy cơ lây nhiễm HBV. Để đảm bảo an toàn, bạn nên cho vào túi nhựa, cột kín trước khi vứt vào thùng rác. Tránh để chúng tiếp xúc trực tiếp với bất kỳ ai.

11. Phòng ngừa viêm gan B cho bé

Trẻ em, đặc biệt là trẻ sơ sinh có thể bị nhiễm viêm gan B từ mẹ. Do đó các bậc phụ huynh cần lưu ý:

  • Nên tiêm vắc xin phòng ngừa viêm gan B cho trẻ sơ sinh ngay sau khi sinh, trong vòng 24 giờ đầu.
  • Nếu người mẹ đã mắc viêm gan B, em bé nên được tiêm thêm một mũi globulin miễn dịch viêm gan B (HBIG).
  • Tuân thủ thời gian tiêm vắc xin mũi thứ 2, 3, 4 để bảo vệ cơ thể bé khỏi viêm gan B.
  • Trường hợp mẹ nhiễm HBV, sau khi em bé hoàn thành loạt vắc xin vào khoảng 9 - 12 tháng tuổi, cần thực hiện xét nghiệm huyết thanh sau tiêm chủng (PVST) nhằm đảm bảo bé không bị nhiễm viêm gan B và đã có kháng thể kháng lại HBV.
  • Sau khi bé đã phát triển về mặt nhận thức, cần hướng dẫn thực hiện những thói quen vệ sinh cá nhân tốt, chẳng hạn như không sử dụng chung bàn chải đánh răng, dụng cụ cắt móng hoặc những đồ vật khác có thể tiếp xúc với máu.

Cách phòng ngừa viêm gan B chủ động và hiệu quả nhất đến thời điểm hiện tại đó là tiêm vắc xin. Hoàn thành đủ các liều vắc xin ngừa HBV sẽ bảo vệ cơ thể khỏi viêm gan B ít nhất 20 năm, thậm chí là suốt đời. Ngoài ra, các biện pháp thường được các tổ chức y tế khuyến nghị khác cũng nên được tuân thủ.

Hewel Footer
Nguồn tham khảo