Viêm gan B lành tính là giai đoạn virus HBV tồn tại trong cơ thể nhưng không gây viêm hay tổn thương tế bào gan. Mặc dù được xem là thể “ngủ yên”, bệnh vẫn tiềm ẩn nguy cơ tái hoạt động và lây truyền cho người khác nếu không được theo dõi đúng cách. Cùng ECO Pharma tìm hiểu chi tiết về bệnh qua bài viết sau.
Thuật ngữ “viêm gan B lành tính” không phải là khái niệm chính thức trong y học, nhưng thường được dùng để chỉ tình trạng nhiễm HBV mãn tính nhẹ hoặc thể không hoạt động. Ở giai đoạn này, virus HBV vẫn tồn tại trong cơ thể nhưng gần như không nhân lên hoặc nhân lên rất ít, do đó không gây viêm và phá hủy tế bào gan.
Nếu kết quả xét nghiệm cho thấy HBsAg dương tính trên 6 tháng, HBeAg âm tính, Anti – HBe dương tính và lượng virus HBV thấp dưới 2.000 IU/mL, người bệnh được xem là đang ở giai đoạn viêm gan B thể lành tính. Lúc này các chỉ số men gan ALT, AST vẫn ở mức bình thường, phản ánh chức năng gan ổn định. Người bệnh thường không có triệu chứng vàng da, mệt mỏi, chán ăn, cảm giác đau tức vùng hạ sườn phải rõ ràng.
Virus viêm gan B thể ngủ tồn tại trong cơ thể cho dù không biểu hiện triệu chứng thì vẫn hiện diện trong máu. Chúng có khả năng lây truyền qua đường máu, quan hệ tình dục không an toàn, từ mẹ sang con hoặc dùng chung vật dụng cá nhân như dao cạo râu, bàn chải đánh răng, kim tiêm. Đặc biệt virus HBV có thể tái hoạt động khi hệ miễn dịch suy yếu, dùng thuốc ức chế miễn dịch hoặc điều trị ung thư. Vì vậy người bệnh vẫn cần thăm khám định kỳ để theo dõi tải lượng virus, men gan và kịp thời xử lý nếu virus chuyển sang giai đoạn hoạt động. (1)
Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC), hơn một nửa người mắc viêm gan B không biết mình đang nhiễm bệnh. Ở giai đoạn viêm gan B lành tính, virus HBV vẫn tồn tại nhưng chưa gây viêm, phá hủy tế bào gan. Vì vậy đa số người bệnh vẫn khỏe mạnh, sinh hoạt bình thường và chỉ phát hiện bệnh qua xét nghiệm máu định kỳ. (2)
Trong một số ít trường hợp, người mắc có thể xuất hiện những dấu hiệu nhẹ như:
Do các biểu hiện thường mờ nhạt, không đặc hiệu, nhiều người chỉ biết mình nhiễm virus HBV khi khám sức khỏe tổng quát hoặc tầm soát viêm gan. (3)
Để xác định dạng viêm gan B lành tính, bác sĩ sẽ dựa vào kết quả của các xét nghiệm máu, đánh giá chức năng gan, kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh. Chúng sẽ cho biết tình trạng hoạt động của virus HBV như thế nào và đã gây ra tổn thương gan hay chưa.
Đo lượng virus trong máu để xác định mức độ nhân lên của HBV. Ở người bị viêm gan B thể lành, tải lượng HBV DNA rất thấp, gần như không phát hiện được, chứng tỏ virus đang ở trạng thái “ngủ”.
Hai enzyme này phản ánh mức độ tổn thương và viêm gan. Đối với viêm gan B thể lành các chỉ số ALT và AST thường nằm trong mức bình thường, cho thấy gan chưa tổn thương.
Viêm gan B thể lành thường không cần điều trị bằng thuốc kháng virus. Ở giai đoạn này virus HBV hầu như không nhân lên và không gây tổn thương gan nên dùng thuốc sẽ không hiệu quả, thậm chí dễ gây tác dụng phụ, tăng chi phí điều trị không cần thiết. Thay vào đó phác đồ quản lý chính là theo dõi định kỳ và duy trì lối sống lành mạnh để đảm bảo virus không tái hoạt động. Người bệnh nên khám chuyên khoa 3 – 6 tháng/lần để kiểm soát sức khỏe gan. Các xét nghiệm cần thực hiện định kỳ gồm kiểm tra men gan (ALT, AST), HBeAg và Anti – HBe, định lượng HBV DNA, siêu âm gan, AFP (Alpha – fetoprotein).
Điều trị bằng thuốc chỉ được chỉ định khi có bằng chứng virus tái hoạt động, tổn thương gan tiến triển. Bác sĩ sẽ xem xét kê thuốc kháng virus khi xuất hiện các dấu hiệu sau:
Trong trường hợp này, bệnh được xác định là viêm gan B mãn tính hoạt động. Bác sĩ có thể chỉ định điều trị bằng thuốc kháng virus thế hệ mới như Tenofovir, Entecavir theo phác đồ điều trị chuẩn của Bộ Y tế nhằm ức chế sự nhân lên của HBV, giảm tổn thương gan và ngăn ngừa biến chứng lâu dài.
Mục tiêu phòng ngừa đối với người nhiễm virus viêm gan B lành tính gồm hai bước chính:
Để duy trì trạng thái an toàn, người bệnh cần tuân thủ lối sống khoa học và sinh hoạt điều độ nhằm bảo vệ tế bào gan.
Mặc dù virus đang ở thể “ngủ”, người bị viêm gan B thể lành vẫn có khả năng lây nhiễm cho người khác qua đường máu, quan hệ tình dục và từ mẹ sang con. Vì vậy việc chủ động phòng ngừa là vô cùng cần thiết:
Viêm gan B lành tính là giai đoạn ổn định của bệnh, nhưng vẫn tiềm ẩn nguy cơ tái hoạt động nếu không được theo dõi và chăm sóc đúng cách. Người bệnh cần duy trì lối sống lành mạnh, tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ và chủ động tiêm chủng cho người thân để kiểm soát virus, bảo vệ gan và phòng ngừa biến chứng lâu dài.
