Trong quá trình chẩn đoán các bệnh lý tự miễn, việc tìm kiếm dấu ấn sinh học đặc hiệu luôn là một ưu tiên hàng đầu. Với viêm khớp dạng thấp, xét nghiệm Anti-CCP giúp chẩn đoán sớm, thậm chí trước khi các triệu chứng lâm sàng xuất hiện rõ rệt. Cùng ECO Pharma tìm hiểu về phương pháp xét nghiệm này trong bài viết sau.
Xét nghiệm Anti-CCP (Cyclic Citrullinated Peptide Antibody) là cách để kiểm tra sự tồn tại và nồng độ của các kháng thể tự miễn liên quan đến bệnh viêm khớp dạng thấp. Các kháng thể này do hệ miễn dịch của cơ thể sản xuất, thay vì bảo vệ bạn trước vi khuẩn và virus, chúng lại tấn công các tế bào khỏe mạnh của cơ thể. Cụ thể, chúng nhắm vào các mô khỏe mạnh trong khớp, nơi hai xương gặp nhau, chẳng hạn như khuỷu tay, cổ tay và đầu gối. (1)
Xét nghiệm kháng thể anti-CCP rất cần thiết và quan trọng trong việc chẩn đoán viêm khớp dạng thấp. Việc phát hiện sớm và chính xác các kháng thể này giúp định hướng điều trị, giảm thiểu tổn thương khớp và cải thiện kết quả điều trị cho người bệnh. Ngoài ra, ngay cả những người khỏe mạnh cũng cần làm xét nghiệm. Vì lối sống hiện đại, ít vận động dễ dẫn đến tăng cân và gây ra nhiều bệnh liên quan đến viêm xương khớp khác nhau. Cụ thể, xét nghiệm này đóng vai trò quan trọng trong việc: (2)
Người gặp các triệu chứng viêm khớp dạng thấp, có tiền sử gia đình mắc bệnh tự miễn hoặc xét nghiệm RF âm tính nhưng nghi ngờ bị viêm khớp dạng thấp đều cần thực hiện xét nghiệm.
Bạn cần thực hiện xét nghiệm này nếu có các triệu chứng của bệnh viêm khớp dạng thấp như đau khớp, cứng khớp đặc biệt là vào buổi sáng, sưng khớp, mệt mỏi, sốt nhẹ,…
Người có tiền sử gia đình mắc bệnh tự miễn, đặc biệt là viêm khớp dạng thấp, nên thực hiện xét nghiệm máu Anti-CCP định kỳ vì bệnh này có xu hướng di truyền trong gia đình. Xét nghiệm thường niên là một biện pháp chủ động cần thiết để phát hiện sớm nguy cơ, chẩn đoán chính xác và kịp thời điều trị, từ đó giảm thiểu biến chứng và nâng cao hiệu quả điều trị.
Xét nghiệm thường được thực hiện đồng thời hoặc sau xét nghiệm yếu tố dạng thấp RF (một loại tự kháng thể khác). Xét nghiệm RF từng là phương pháp chính để chẩn đoán viêm khớp dạng thấp. Tuy nhiên, kháng thể RF có thể được tìm thấy ở những người mắc các bệnh tự miễn khác và một số người khỏe mạnh. Ngoài ra, một số người bị viêm khớp dạng thấp có rất ít hoặc không có kháng thể RF. Vì thế, việc thực hiện cả 2 xét nghiệm giúp chẩn đoán chính xác hơn so với việc chỉ sử dụng kết quả xét nghiệm RF.
Xem thêm: Bệnh viêm khớp tự miễn
Tương tự như những phương pháp chẩn đoán khác, xét nghiệm kháng thể CCP cũng tồn tại những ưu và nhược điểm nhất định. Trong đó, ưu điểm quan trọng là độ đặc hiệu cao đến 97% đối với viêm khớp dạng thấp, nghĩa là kết quả dương tính có thể rất chính xác. Bên cạnh đó, bạn không cần nhịn ăn trước khi xét nghiệm. Ngoài ra, phương pháp chẩn đoán này cũng có rất ít rủi ro. Tác dụng phụ chỉ là đau nhẹ ở cánh tay và tê trong vài phút. Các triệu chứng này sẽ biến mất nhanh chóng.
Bên cạnh những ưu điểm trên, xét nghiệm kháng thể CCP cũng có nhược điểm là đôi khi có thể cho kết quả dương tính giả hoặc âm tính giả. Vì thế, kết quả xét nghiệm này phải luôn được diễn giải kết hợp với các phương pháp chẩn đoán khác. Người bệnh nên trao đổi với bác sĩ về các loại thuốc đang dùng hàng ngày. Bác sĩ có thể chỉ định ngừng dùng thuốc 8 giờ trước khi xét nghiệm máu anti-CCP.
Xét nghiệm kháng thể CCP được thực hiện đơn giản và khá nhanh chóng, bao gồm các bước sau:
Bạn không cần chuẩn bị đặc biệt, có thể ăn uống bình thường trước khi xét nghiệm. Điều quan trọng là cần cho bác sĩ biết về bất kỳ loại thuốc hoặc thực phẩm bổ sung nào bạn đang dùng.
Bác sĩ sẽ làm sạch vùng da cần lấy máu bằng dung dịch sát khuẩn, thường là ở mặt trong khuỷu tay. Sau đó, một dây cao su nhỏ (garô) được đặt quanh phần cánh tay trên để dễ nhìn thấy và tiếp cận các tĩnh mạch hơn. Sau đó, bác sĩ dùng kim tiêm đưa vào tĩnh mạch để lấy một lượng máu nhỏ. Việc lấy máu diễn ra nhanh chóng, thường chỉ mất vài phút, cảm thấy hơi châm chích nhẹ khi kim được đưa vào.
Sau khi lấy máu, mẫu sẽ được gửi đến phòng xét nghiệm để phân tích. Tại đây, mẫu sẽ được xét nghiệm tìm kháng thể anti-CCP bằng kỹ thuật xét nghiệm miễn dịch hấp thụ liên kết enzyme (ELISA) hoặc miễn dịch huỳnh quang.
Thông thường, người bệnh sẽ nhận được kết quả xét nghiệm viêm khớp dạng thấp này ngay trong ngày, tùy thuộc vào thời gian xử lý của phòng xét nghiệm. Bác sĩ sẽ xem xét kết quả, trao đổi và giải thích ý nghĩa cho bạn.
Nếu kết quả xét nghiệm kháng thể CCP dương tính, có nghĩa là kháng thể này đã được tìm thấy trong máu của bạn. Ngược lại, kết quả âm tính nghĩa là không tìm thấy kháng thể CCP. Ý nghĩa xét nghiệm máu Anti-CCP có thể cho thấy:
Đối với kháng thể CCP, các tham số được sử dụng sau đây:
Đôi khi, kháng thể CCP có thể được tìm thấy trong máu khi cơ thể mắc các bệnh khác:
Để có kết luận chính xác nhất, bác sĩ sẽ xem xét các triệu chứng, tiền sử bệnh, khám sức khỏe và các kết quả xét nghiệm khác của người bệnh.
Một số yếu tố có thể ảnh hưởng đến kết quả xét nghiệm kháng thể CCP:
Viêm khớp dạng thấp có thể khó chẩn đoán, đặc biệt là ở giai đoạn đầu. Bên cạnh xét nghiệm kháng thể CCP và RF, bác sĩ có thể yêu cầu người bệnh chụp X-quang khớp và thực hiện các xét nghiệm máu như:
Các xét nghiệm máu này có thể cho thấy lượng protein trong máu tăng cao, đây có thể là dấu hiệu của một tình trạng bệnh lý gây viêm. Viêm có thể là triệu chứng của bệnh viêm khớp dạng thấp.
Giá xét nghiệm máu Anti-CCP có sự dao động tùy thuộc vào cơ sở y tế (phòng khám, bệnh viện, trung tâm xét nghiệm,…) và các dịch vụ đi kèm. Mức giá tham khảo phổ biến cho dịch vụ xét nghiệm này thường nằm trong khoảng 300.000 đến 400.000 VNĐ. Để có thông tin chính xác nhất, bạn nên liên hệ trực tiếp đến cơ sở y tế mà bạn dự định thực hiện xét nghiệm để hỏi giá cụ thể và các chi phí liên quan khác (nếu có).
Bạn có thể làm xét nghiệm máu Anti-CCP và thực hiện các phương pháp chẩn đoán những bệnh lý xương khớp khác tại Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh. Đây là nơi quy tụ đội ngũ chuyên gia đầu ngành, bác sĩ giàu kinh nghiệm, tận tâm, nhiệt tình, hết lòng vì người bệnh.
Bệnh viện được trang bị hệ thống máy móc, trang thiết bị chẩn đoán hình ảnh hiện đại như máy cộng hưởng từ thế hệ mới Magnetom Amira BioMatrix, máy chụp CT 768 lát cắt Somatom Drive, máy đo mật độ xương, máy siêu âm,… giúp phát hiện sớm các tổn thương, có kế hoạch điều trị kịp thời và tối ưu nhất.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Tóm lại, xét nghiệm Anti-CCP là một công cụ chẩn đoán có giá trị cao trong việc xác định viêm khớp dạng thấp, từ đó hỗ trợ bác sĩ đưa ra phác đồ điều trị kịp thời và phù hợp để làm chậm quá trình tổn thương khớp và phòng ngừa các biến chứng nguy hiểm. Ngoài ra, người bệnh có thể bổ sung thêm các tinh chất thiên nhiên như Collagen type 2 không biến tính, Collagen peptide thủy phân, Chondroitin sulfate, Turmeric Root, Eggshell Membrane,… để hỗ trợ điều hòa miễn dịch, ức chế sản sinh chất gây viêm, giảm đau nhức và duy trì chức năng vận động.
