Xét nghiệm FSH là gì? Quy trình xét nghiệm như thế nào?

Hormone FSH rất quan trọng đối với sự phát triển sinh dục và quá trình sinh sản ở cả nam và nữ. Nồng độ FSH có thể cho biết một số tình trạng sức khỏe, vì vậy xét nghiệm FSH đôi khi cần thiết. Xét nghiệm FSH là gì, chỉ định xét nghiệm FSH để làm gì, ECO Pharma mời bạn theo dõi chi tiết ở bài viết sau.

Xét nghiệm FSH là gì?

FSH (follicle-stimulating hormone) (hay còn gọi là hormone kích thích nang trứng). Đây là một glycoprotein dimer cấu thành từ các tiểu đơn vị alpha và beta (trong đó tiểu đơn vị beta mang tính đặc hiệu cho FSH), được sản xuất bởi thùy trước tuyến yên để đáp ứng tín hiệu từ hormone giải phóng gonadotropin (GnRH) của vùng dưới đồi.⁽¹⁾

Sự bài tiết FSH chịu sự điều hòa bởi trục hạ đồi – tuyến yên – tuyến sinh dục, với GnRH kích thích giải phóng FSH theo kiểu xung động và nồng độ hormone sinh dục (estrogen ở nữ, inhibin B ở nam) tạo ra cơ chế phản hồi âm tính điều chỉnh quá trình này.

FSH là xét nghiệm gì, xét nghiệm FSH là gì? Xét nghiệm FSH là kỹ thuật định lượng nồng độ hormone FSH trong huyết thanh. Xét nghiệm này quan trọng vì nó giúp đánh giá nguyên nhân gây vô sinh ở cả nam và nữ đồng thời hỗ trợ phát hiện các rối loạn liên quan đến tình trạng dậy thì sớm hoặc muộn ở trẻ em. Bởi vì hormone kích thích nang trứng FSH có vai trò trung tâm trong sự phát triển chức năng sinh sản, tác động lên các tế bào đích tại buồng trứng (tế bào hạt) ở nữ và tinh hoàn (tế bào Sertoli) ở nam.⁽²⁾

• Ở phụ nữ có kinh nguyệt: FSH giúp kiểm soát chu kỳ kinh nguyệt, kích thích sự phát triển của nang noãn và chuẩn bị cho quá trình rụng trứng.

• Ở nam giới: FSH giúp kiểm soát lượng tinh trùng mà tinh hoàn tạo ra. Nó cũng ảnh hưởng đến chất lượng của tinh trùng.

• Ở trẻ em: Nồng độ FSH thường thấp cho đến khi bắt đầu dậy thì. Sau đó, nồng độ FSH bắt đầu tăng cùng với nồng độ các hormone khác. Sự gia tăng của tất cả các hormone này kích hoạt những thay đổi về mặt thể chất của tuổi dậy thì.
  • Ở bé gái, FSH kích thích buồng trứng sản xuất hormone estrogen cần thiết cho sự phát triển của ngực, lông trên cơ thể và kinh nguyệt.
  • Ở bé trai, FSH kích thích tinh hoàn sản xuất hormone testosterone tham gia vào quá trình phát triển lông mặt và lông cơ thể, thay đổi giọng nói của bé trai và sản xuất tinh trùng.

Xét nghiệm FSH để làm gì?

Xét nghiệm FSH để làm gì? Mục đích chung của xét nghiệm FSH là để đánh giá các vấn đề về khả năng sinh sản, sức khỏe của các cơ quan sinh sản (buồng trứng hoặc tinh hoàn) hoặc chức năng tuyến yên. Mục đích cụ thể sẽ phụ thuộc vào nhóm đối tượng thực hiện.

1. Nam giới

Xét nghiệm FSH để làm gì thì ở nam giới, xét nghiệm được chỉ định để kiểm tra một số vấn đề như:

• Xác định nguyên nhân gây vô sinh.
• Chẩn đoán các tình trạng liên quan đến rối loạn chức năng buồng trứng hoặc tinh hoàn như vì sao số lượng tinh trùng thấp.
• Hỗ trợ chẩn đoán các bệnh lý ảnh hưởng đến quá trình sản xuất FSH (do các rối loạn tuyến yên hoặc vùng dưới đồi).

2. Phụ nữ

Ở phụ nữ xét nghiệm FSH thường dùng để:

• Tìm ra nguyên nhân gây vô sinh.
• Kiểm tra một số bệnh lý gây ảnh hưởng đến hoạt động của buồng trứng.
• Tìm nguyên nhân gây ra tình trạng kinh nguyệt không đều hoặc ngừng kinh ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản.
• Xác định thời điểm nào phụ nữ có khả năng mang thai cao nhất.
• Hỗ trợ đánh giá tiền mãn kinh hoặc mãn kinh đã bắt đầu hay chưa. Mãn kinh xảy ra khi buồng trứng ngừng sản xuất một số hormone nhất định và kinh nguyệt ngừng trong 12 tháng liên tiếp. Điều này thường xảy ra ở độ tuổi khoảng 50. Tiền mãn kinh là thời gian dẫn đến mãn kinh khi hormone và chu kỳ kinh nguyệt bắt đầu thay đổi. Thường bắt đầu vào khoảng 40 tuổi.

3. Trẻ em

Xét nghiệm FSH thường được chỉ định ở trẻ em và thanh thiếu niên với mục đích tìm hiểu xem liệu rối loạn nội tiết có gây ra dậy thì sớm hay muộn không.

Khi nào cần xét nghiệm FSH?

Xét nghiệm FSH thường được chỉ định thực hiện trong các trường hợp sau:

1. Ở phụ nữ

• Phụ nữ không thể mang thai sau 12 tháng cố gắng.
• Phụ nữ có chu kỳ kinh nguyệt không đều hoặc đã ngừng.
• Có thể cần xét nghiệm FSH đồng thời với các xét nghiệm khác nếu phụ nữ gặp tình trạng mãn kinh sớm (trước 40 tuổi). Hoặc nghi ngờ mãn kinh vì có các triệu chứng liên quan đến thời kỳ mãn kinh, nhưng nguyên nhân không rõ ràng.
• Phụ nữ có bị giảm hứng thú với tình dục.

2. Ở nam giới

• Nam giới có bạn đời không thể thụ thai
• Có số lượng tinh trùng thấp
• Giảm khối lượng cơ hoặc suy giảm ham muốn tình dục.

Ngoài ra, ở cả nam và nữ, bác sĩ có thể yêu cầu xét nghiệm FSH khi nghi ngờ rối loạn chức năng tuyến yên. Tình trạng này có thể ảnh hưởng đến việc sản xuất nhiều loại hormone, dẫn đến các triệu chứng như mệt mỏi, suy nhược, sụt cân không rõ nguyên nhân và chán ăn.

3. Ở trẻ em

Trẻ em và thanh thiếu niên có thể được chỉ định xét nghiệm FSH nếu tuổi dậy bắt đầu quá sớm hoặc quá muộn. Các dấu hiệu dậy thì bao gồm:

• Bé gái: Các dấu hiệu bao gồm phát triển tuyến vú, xuất hiện lông mu, bắt đầu có kinh nguyệt. Bé gái được chẩn đoán dậy thì sớm khi có dấu hiệu phát triển tình dục trước 8 tuổi. Ngược lại được xác định là dậy thì muộn khi không có dấu hiệu phát triển giới tính ở tuổi 13.

• Bé trai: Dậy thì sớm ở bé trai được xác định là trước 9 tuổi. Ngược lại dậy thì muộn là khi bé trai không xuất hiện các dấu hiệu phát triển giới tính ở tuổi 14. Các dấu hiệu bao gồm tinh hoàn và dương vật phát triển, xuất hiện lông mu.

Quy trình xét nghiệm FSH ra sao?

Quy trình xét nghiệm FSH thường đơn giản và nhanh chóng. Nhưng để đảm bảo kết quả chính xác người bệnh cần lưu ý tuân thủ một số bước cơ bản.

Dưới đây là quy trình các bước thực hiện xét nghiệm FSH:

• Lấy mẫu máu: Nhân viên y tế sau khi đo chiều cao, cân nặng, huyết áp sẽ tiến hành lấy mẫu máu vào một ống đựng.

• Phân tích mẫu máu: Mẫu máu lấy được sẽ được chuyển đến phòng xét nghiệm để phân tích nồng độ hormone FSH. Quá trình xét nghiệm này thường được thực hiện nhanh chóng và người bệnh có thể nhận được kết quả trong cùng ngày hoặc ngày hôm sau, tùy thuộc vào quy trình của từng cơ sở y tế.

Xem thêm: Các xét nghiệm nội tiết tố nam cần thiết

Chỉ số FSH như nào là ổn định?

Chỉ số FSH thường được biểu thị bằng đơn vị quốc tế trên mỗi lít (IU/L) và có sự biến đổi đáng kể tùy thuộc vào giới tính và giai đoạn phát triển. Các chỉ số dưới đây chỉ mang tính chất tổng quát, để có được sự giải thích chính xác hơn thì người bệnh cần thảo luận trực tiếp với bác sĩ chuyên khoa để hiểu rõ về ý nghĩa xét nghiệm FSH.

Dưới đây là phạm vi tham khảo về nồng độ FSH bình thường ở các nhóm đối tượng khác nhau:

• Nam giới: Thường ổn định và không dao động sau tuổi dậy thì.

• • Trước tuổi dậy thì: 0 – 5 lU/L
  • Trong thời kỳ dậy thì: 0.3 – 10 IU/L
  • Tuổi trưởng thành: 1.5 – 12.4 IU/L

• Nữ giới:

• • Trước tuổi dậy thì: 0 – 4 IU/L
  • Trong thời kỳ dậy thì: 0.3 – 10 IU/L
  • Trong khi vẫn đang có kinh nguyệt: 4.7 – 21.5 IU/L
  • Sau khi mãn kinh: 25,8 – 134,8 IU/L

Ngoài ra, giá trị FSH ở nữ giới cũng sẽ có sự thay đổi theo giai đoạn của chu kỳ kinh nguyệt:

• Giai đoạn nang noãn): 1 – 9 IU/L
• Giai đoạn rụng trứng: 6 – 26 IU/L
• Giai đoạn hoàng thể: 1 – 9 lU/L

Chỉ số FSH bất thường phản ánh điều gì?

Chỉ số FSH bất thường được hiểu là cao hoặc thấp hơn chỉ số được cho là bình thường. Nó phản ánh các dấu hiệu cảnh báo một số vấn đề về sức khỏe sinh sản. Cụ thể:

1. Đối với nam giới

Kết quả xét nghiệm FSH cao hơn bình thường ở nam giới thường liên quan đến một số vấn đề như:

• Khối u tế bào mầm (tinh hoàn).
• Viêm tinh hoàn do quai bị.
• Chấn thương vật lý tinh hoàn.
• Rối loạn nhiễm sắc thể, ví dụ như hội chứng Klinefelter.

Ngược lại nồng độ FSH thấp hơn bình thường ở nam giới chỉ ra rằng một số bộ phận của não (tuyến yên hoặc vùng dưới đồi) không sản xuất đủ lượng hormone bình thường.

2. Đối với phụ nữ

Chỉ số nồng độ hormone FSH bất thường ở nữ giới là dấu hiệu cảnh báo cho nguy cơ mắc các bệnh liên quan đến sức khỏe sinh sản. Cụ thể là:

Nồng độ FSH cao hơn mức bình thường thường do:

• Buồng trứng không bao giờ phát triển bình thường.
• Suy buồng trứng nguyên phát (POI).
• Hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS).
• Mãn kinh hoặc tiền mãn kinh.
• Một khối u buồng trứng.
• Bệnh tuyến giáp hoặc rối loạn tuyến thượng thận.
• Một rối loạn nhiễm sắc thể, chẳng hạn như hội chứng Turner.

Nồng độ FSH thấp ở phụ nữ có thể xuất hiện do:

• Thiếu cân nghiêm trọng hoặc gần đây đã giảm cân nhanh chóng.
• Không sản xuất trứng (không rụng trứng).
• Các bộ phận của não (tuyến yên hoặc vùng dưới đồi ) không sản xuất đủ lượng hormone bình thường.
• Mang thai.

3. Đối với trẻ em

Ở trẻ em, chỉ số FSH cao hơn mức bình thường có nghĩa là trẻ có thể đã bước vào giai đoạn dậy thì hoặc đã dậy thì. Nếu kết quả này là của bé gái trước 9 tuổi hay bé trai trước 10 tuổi thì có nghĩa là trẻ đang dậy thì sớm.

Ngoài ra nó cũng có thể là dấu hiệu của:

• Rối loạn hệ thần kinh trung ương
• Chấn thương sọ não

Trường hợp trẻ có mức FSH thấp hơn bình thường có thể là dấu hiệu của dậy thì muộn.

Dậy thì muộn ở trẻ có thể do các nguyên nhân như:

• Rối loạn buồng trứng hoặc tinh hoàn
• Hội chứng Turner ở trẻ em gái
• Hội chứng Klinefelter ở trẻ em trai
• Thiếu hụt hormone
• Tình trạng nhiễm trùng bất kỳ
• Rối loạn ăn uống

Xét nghiệm FSH ở đâu tốt?

Xét nghiệm FSH ở đâu tốt? Trung tâm Xét nghiệm thuộc Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh là một địa chỉ có chất lượng xét nghiệm và chẩn đoán cận lâm sàng tốt được nhiều người lựa chọn khi có nhu cầu.

Trung tâm Xét nghiệm của Hệ thống bệnh viện Đa khoa Tâm Anh có nhiệm vụ vận hành và sử dụng các trang thiết bị, ứng dụng những kiến thức khoa học phối hợp với các kỹ thuật y tế để hỗ trợ việc tầm soát, chẩn đoán và điều trị cho khối lâm sàng. Toàn bộ kết quả xét nghiệm tại Trung tâm Xét nghiệm, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh được thực hiện và kiểm soát chặt chẽ, nghiêm ngặt bởi hệ thống kiểm soát chất lượng nội bộ theo mẫu tiêu chuẩn của các quốc gia có nền y học phát triển.

Điểm nổi bật của Trung Tâm là có đội ngũ y bác sĩ chuyên khoa giàu kinh nghiệm; tất cả nhân viên tham gia vào quá trình xét nghiệm đều nắm bắt, tuân thủ và vận hành tốt hệ thống quản lý chất lượng đáp ứng yêu cầu ISO 15189:2012. Trung tâm được đầu tư xây dựng khang trang, bố trí hệ thống trang thiết bị hiện đại và đồng bộ, đạt tiêu chuẩn An toàn sinh học cấp 2. Tất cả các dịch vụ xét nghiệm đều được thực hiện bởi hệ thống máy móc, thiết bị y tế hiện đại nhất thế giới như:

• Huyết học – Truyền máu: Hệ thống máy Sysmex XN1000, Sysmex cs-1600.

• Hóa sinh – Miễn dịch: Hệ thống máy Roche Cobas 6000; Hệ thống máy nước tiểu Roche Cobas u701, u601, u411; Máy khí máu Roche Cobas b211; Hệ thống quản lý phòng xét nghiệm Cobas Infinity.

• Vi sinh – Ký sinh trùng: Máy cấy máu, máy định danh – kháng sinh đồ tự động Vitek II Compact, máy nhuộm Gram.

• Sinh học phân tử: Máy tách chiết, máy PCR…

Dịch vụ xét nghiệm FSH tại Trung tâm Xét nghiệm của Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh được thực hiện bởi các chuyên gia đầu ngành, kết hợp với hệ thống máy móc hiện đại nhằm đáp ứng theo tiêu chuẩn thăm khám kỹ lưỡng – chẩn đoán chính xác – điều trị kịp thời. Ngoài ra, bệnh viện còn cung cấp dịch vụ tư vấn và điều trị rối loạn hormone cũng như các vấn đề liên quan đến sức khỏe sinh lý cho cả nam và nữ.

Địa chỉ:

• 2B Phổ Quang, Phường 2, Quận Tân Bình, TP.HCM
• 108 Phố Hoàng Như Tiếp, Phường Bồ Đề, Quận Long Biên, TP. Hà Nội
• 25 Nguyễn Hữu Thọ, Phường Tân Hưng, Quận 7, TP.HCM
• 316C Phạm Hùng, Phường 5, Quận 8, TP.HCM

Hotline: 093 180 6858 – 0287 102 6789

Website: tamanhhospital.vn

Câu hỏi liên quan đến xét nghiệm FSH

Ngoài các thắc mắc như xét nghiệm FSH là gì, xét nghiệm FSH để làm gì thì vẫn có nhiều thắc mắc khác được quan tâm. Một số thắc mắc đã liên quan đến xét nghiệm FSH được giải đáp ngay sau đây có thể giúp bạn hiểu rõ hơn.

1. Xét nghiệm FSH có cần nhịn ăn không?

Xét nghiệm FSH là một xét nghiệm máu thường quy vì vậy bạn không cần nhịn ăn.

2. Xét nghiệm FSH có đau không?

Xét nghiệm FSH đơn thuần là xét nghiệm máu nên thường có ít rủi ro. Bạn chỉ có thể bị bị đau nhẹ hoặc bầm tím tại vị trí kim tiêm được đưa vào, nhưng hầu hết các triệu chứng sẽ nhanh chóng biến mất.

3. Nên làm FSH cùng với những xét nghiệm nào khác?

Bác sĩ có thể chỉ định thực hiện xét nghiệm FSH đồng thời với xét nghiệm định lượng hormone tạo hoàng thể (LH), một gonadotropin khác do thùy trước tuyến yên bài tiết. Hai loại hormone này hoạt động cùng nhau để kiểm soát sự phát triển và sinh sản tình dục. Ngoài ra, chỉ định xét nghiệm đánh nồng độ các hormone sinh dục như estrogen, testosterone và progesterone cũng thường được chỉ định thực hiện song song với xét nghiệm FSH.

Xét nghiệm FSH là xét nghiệm được thực hiện để đánh giá nồng độ hormone kích thích nang trứng (FSH) cao hay thấp hơn mức bình thường. Xét nghiệm FSH để làm gì thì nó giúp đánh giá chức năng sinh sản, phát hiện sớm các rối loạn liên quan ở cả nam và nữ. Ngoài ra, xét nghiệm cũng giúp chẩn đoán một số vấn đề về dậy thì ở trẻ em. Để hiểu rõ ý nghĩa của kết quả xét nghiệm và nhận được hướng dẫn điều trị thích hợp, người bệnh nên thực hiện tại các cơ sở y tế uy tín và tham khảo ý kiến của bác sĩ chuyên khoa.