Trợ phí vận chuyển cho mọi đơn hàng·Chính hãng 100% từ Mỹ

Xét nghiệm testosterone để làm gì? Quy trình ra sao?

Theo dõi ECO Pharma trên Google NewsChọn ECO Pharma làm nguồn ưu tiên trên Google tìm kiếm.

Xét nghiệm testosterone là phương pháp đo lượng hormone testosterone trong máu, để chẩn đoán, theo dõi sức khỏe. Ở nam giới, testosterone kiểm soát nhu cầu sinh lý, sự phát triển tinh trùng, giọng nói, cơ bắp, lông và tóc. Để hiểu rõ xét nghiệm testosterone như thế nào, cùng ECO Pharma theo dõi bài viết sau.

Xét nghiệm testosterone để làm gì?
Xét nghiệm testosterone để làm gì?

Xét nghiệm testosterone là gì?

Xét nghiệm testosterone là phương pháp kiểm tra lượng hormone testosterone có trong mẫu máu. Testosterone dù được coi là hormone sinh dục nam, nhưng chúng cũng xuất hiện ở nữ với hàm lượng thấp hơn. (1)

Testosterone được sản sinh từ 3 nguồn chính:

  • Tinh hoàn: Cơ quan thuộc hệ sinh sản nam giới, chịu trách nhiệm sản xuất tinh trùng và testosterone.
  • Buồng trứng: Một phần của hệ sinh sản nữ, làm nhiệm vụ tạo trứng, sản xuất lượng nhỏ testosterone.
  • Tuyến thượng thận: Nằm trên mỗi quả thận, tuyến này sản xuất nhiều loại hormone, trong đó có testosterone.

Ở tuổi dậy thì, testosterone chịu trách nhiệm phát triển các đặc tính của nam giới như kích thích mọc lông, tăng khối lượng cơ, làm giọng nói trầm hơn. Khi trưởng thành, hormone này làm nhiệm vụ duy trì ham muốn tình dục, khối cơ, hỗ trợ tạo tinh trùng. Ở nữ giới, testosterone hỗ trợ sức khỏe của cơ, xương và các cơ quan trong cơ thể.

Testosterone tồn tại dưới nhiều dạng khác nhau trong máu, đo nồng độ các dạng này giúp phát hiện một số vấn đề sức khỏe. Phần lớn testosterone gắn với protein, để kiểm soát lượng hormone hoạt động. Dạng không gắn kết protein được gọi là testosterone tự do, tác động trực tiếp đến các mô của cơ thể.

Hiện nay, có 3 loại xét nghiệm phổ biến để đo nồng độ testosterone là:
  • Xét nghiệm testosterone toàn phần đo cả testosterone tự do và testosterone gắn kết với protein.
  • Xét nghiệm testosterone tự do tập trung đo lượng testosterone hoạt động, không gắn kết protein.
  • Xét nghiệm testosterone sinh khả dụng đo testosterone tự do và testosterone gắn lỏng lẻo với albumin, một loại protein trong máu.

Mục đích xét nghiệm testosterone để làm gì?

Testosterone là loại androgen quan trọng, đóng vai trò then chốt trong nhiều quá trình sinh lý của cơ thể, nhất là ở nam giới. Trong máu, testosterone tồn tại khoảng 2% ở dạng tự do, 50% liên kết lỏng lẻo với albumin, 44% gắn chặt với SHBG (globulin liên kết hormone sinh dục), 4% liên kết lỏng lẻo với globulin liên kết corticotropin. (2)

Xét nghiệm testosterone để chẩn đoán nhiều vấn đề về sức khỏe, ngoại hình, cụ thể: (3)

1. Chẩn đoán

Xét nghiệm giúp xác định nguyên nhân gây ra các triệu chứng bất thường như:
  • Đánh giá xem cơ thể có thiếu hoặc dư thừa testosterone hay không.
  • Xác định các bệnh lý làm thay đổi nồng độ hormone này trong cơ thể.
  • Hỗ trợ phát hiện các vấn đề sức khỏe liên quan đến hormone sinh dục.

2. Theo dõi sức khỏe

Xét nghiệm còn được dùng để giám sát nồng độ hormone theo thời gian, trong các trường hợp như:

  • Theo dõi nồng độ bất thường: Nếu trước đây bạn từng có kết quả xét nghiệm nồng độ testosterone cao hoặc thấp hơn bình thường, bác sĩ có thể yêu cầu thực hiện xét nghiệm định kỳ để theo dõi thay đổi.
  • Hỗ trợ liệu pháp hormone: Nam giới chuyển giới phải tiêm testosterone để nam hóa, việc xét nghiệm giúp kiểm tra, điều chỉnh liệu pháp hormone phù hợp.
xét nghiệm testosterone giúp kiểm tra hiệu quả của liệu pháp hormone
Xét nghiệm testosterone giúp kiểm tra hiệu quả của liệu pháp hormone.
Xem thêm: Chỉ số testosterone bình thường là bao nhiêu

Khi nào cần xét nghiệm testosterone?

Xét nghiệm này được chỉ định khi bạn gặp phải các triệu chứng bất thường liên quan đến mất cân bằng hormone. Tùy thuộc vào từng đối tượng, xét nghiệm có thể được thực hiện với các mục đích khác nhau. (4)

1. Xét nghiệm testosterone ở trẻ em, thanh thiếu niên

Ở nhóm này, xét nghiệm nồng độ testosterone để:

  • Xác định nguyên nhân dậy thì sớm ở trẻ. Ở bé gái sẽ có dấu hiệu như ngực phát triển, xuất hiện kinh nguyệt, thay đổi ngoại hình, lên mụn,... trong khi bé trai sẽ tăng kích thước tinh hoàn - dương vật, giọng nói trầm, tăng cơ bắp,...
  • Chẩn đoán tuổi dậy thì muộn, khi trẻ không có các thay đổi cơ thể đặc trưng theo thời gian bình thường.

2. Xét nghiệm testosterone ở nam giới

Ở nam giới trưởng thành, xét nghiệm này được thực hiện để đánh giá mức testosterone thấp. Tình trạng này thường đi kèm với các dấu hiệu như giảm ham muốn tình dục, rối loạn cương, vô sinh, ngực to bất thường, rụng lông trên mặt hoặc toàn cơ thể, loãng xương, xương yếu dễ gãy, thiếu máu không rõ nguyên nhân, giảm khối lượng cơ và sức mạnh.

Ngoài sự suy giảm testosterone tự nhiên do lão hóa, các yếu tố như rối loạn tuyến giáp, bệnh mãn tính, tinh hoàn bất thường cũng góp phần làm giảm nồng độ hormone này.

3. Xét nghiệm testosterone ở phụ nữ

Ở phụ nữ, xét nghiệm testosterone lại giúp phát hiện nồng độ testosterone cao, với các triệu chứng phổ biến như lông mọc quá mức trên mặt, toàn cơ thể (rậm lông), rụng tóc kiểu hói đầu nam, giọng nói trầm hơn, chu kỳ kinh nguyệt không đều hoặc mất kinh, vô sinh, mụn trứng cá kéo dài.

xét nghiệm testosterone để chẩn đoán rối loạn cương dương
Xét nghiệm hormone testosterone để chẩn đoán rối loạn cương dương.

Chống chỉ định khi xét nghiệm testosterone

Để đảm bảo kết quả chính xác, an toàn khi xét nghiệm nồng độ testosterone, bạn cần lưu ý những trường hợp chống chỉ định sau đây:

1. Bệnh lý cấp tính hoặc stress cấp tính

Các bệnh lý cấp tính, căng thẳng nghiêm trọng có thể ảnh hưởng đến kết quả xét nghiệm testosterone:

  • Bệnh lý cấp tính: Sốt cao, nhiễm trùng, chấn thương, vừa trải qua phẫu thuật đều có thể làm thay đổi mức testosterone. Điều này dẫn đến kết quả xét nghiệm không phản ánh chính xác tình trạng thực tế.
  • Stress cấp tính: Căng thẳng tinh thần hoặc thể chất quá mức cũng làm thay đổi nồng độ testosterone. Vì vậy, xét nghiệm nên được thực hiện khi người bệnh đã hồi phục hoàn toàn.

2. Dùng thuốc ảnh hưởng đến nồng độ testosterone

Một số loại thuốc cũng làm biến đổi nồng độ testosterone trong máu, khiến kết quả sai lệch, gồm corticosteroid; thuốc nội tiết tố như estrogen, androgen; thuốc chống co giật; thuốc điều trị ung thư tuyến tiền liệt; opioid, thuốc điều trị HIV/AIDS.

3. Thời điểm không phù hợp trong ngày

Thời điểm không phù hợp để thực hiện xét nghiệm testosterone là vào buổi chiều và tối. Nguyên nhân là do nồng độ testosterone trong cơ thể dao động theo nhịp sinh học ngày đêm, đạt đỉnh vào buổi sáng (khoảng 7 - 10 giờ) và giảm dần trong ngày.

4. Chống chỉ định đặc thù đối với người bệnh là nữ

Ở phụ nữ, một số yếu tố sinh lý, điều trị đặc thù cũng tác động đến kết quả xét nghiệm testosterone:

  • Phụ nữ mang thai, hormone testosterone tăng tự nhiên, làm giảm độ chính xác của xét nghiệm.
  • Phụ nữ đang dùng thuốc tránh thai, liệu pháp thay thế hormone thường có mức testosterone biến động. Do đó, cần thông báo với bác sĩ để có hướng xử lý phù hợp.

5. Tình trạng rối loạn đông máu

Người bệnh bị rối loạn đông máu, đang dùng thuốc chống đông máu như warfarin, heparin dễ gặp biến chứng như chảy máu kéo dài, bầm tím sau khi lấy mẫu máu. Trước khi xét nghiệm, bác sĩ cần đánh giá tình trạng đông máu, chuẩn bị các biện pháp phòng ngừa thích hợp.

6. Các yếu tố khác ảnh hưởng đến kết quả

Ngoài các trường hợp trên, một số thói quen như ăn thực phẩm nhiều dầu mỡ và đường, tập thể dục cường độ cao trước khi thực hiện xét nghiệm testosterone cũng dễ khiến kết quả sai lệch. Vì vậy, cần tránh những hoạt động này để đảm bảo độ chính xác.

nam giới bị sốt cao có thể bị thay đổi nồng đồ testosterone
Nam giới đang sốt cao có thể bị thay đổi nồng độ testosterone.

Quy trình xét nghiệm testosterone

Để thực hiện xét nghiệm testosterone, bạn cần tuân thủ các bước dưới đây:

1. Chuẩn bị trước khi xét nghiệm

Nếu làm xét nghiệm máu đo tổng lượng testosterone, bạn nên thực hiện vào buổi sáng, không ăn hoặc bất kỳ thứ gì ngoài uống nước trong vài giờ trước khi xét nghiệm. Bác sĩ hoặc nhân viên y tế sẽ hướng dẫn cụ thể về cách chuẩn bị để đảm bảo kết quả chính xác.

2. Tiến hành xét nghiệm

Quy trình xét nghiệm testosterone dù là tự thực hiện tại nhà hay tại phòng khám, bạn cũng cần tuân thủ hướng dẫn để đạt kết quả cao. (5)

2.1 Xét nghiệm testosterone tại nhà

Bộ dụng cụ xét nghiệm tại nhà là giải pháp linh hoạt, không cần đến bác sĩ kê đơn. Bạn lấy mẫu tại nhà (máu hoặc nước bọt), sau đó gửi mẫu đến phòng thí nghiệm để phân tích.

  • Quy trình xét nghiệm nước bọt:
    • Không ăn, uống (trừ nước), đánh răng sau khi thức dậy.
    • Lấy mẫu nước bọt đầu tiên trong vòng 30 phút sau khi thức dậy, trước 10 giờ sáng.
    • Thu nước bọt vào ống nghiệm, ghi tên, thời gian lấy mẫu.
    • Lặp lại quá trình này vào trước bữa trưa, bữa tối và trước khi đi ngủ.
    • Gửi mẫu trong vòng 24 giờ hoặc đông lạnh nếu không thể gửi ngay.
  • Quy trình xét nghiệm máu (chích ngón tay):
    • Nhịn ăn sau khi thức dậy để tiến hành xét nghiệm trước 10 giờ sáng.
    • Rửa sạch tay, lau ngón tay bằng bông cồn.
    • Dùng kim chích để lấy máu từ ngón tay, nhỏ máu lên thẻ thu thập có đánh dấu.
    • Để máu khô trong ít nhất 4 giờ trước khi đóng gói và gửi mẫu.

2.2 Xét nghiệm testosterone tại phòng khám

Xét nghiệm máu bằng cách tiêm tĩnh mạch được thực hiện tại các cơ sở y tế, với các bước sau:

  • Chuẩn bị: Bạn sẽ được hướng dẫn nhịn ăn, nhân viên y tế sẽ làm sạch khu vực lấy máu.
  • Tiến hành lấy máu:
    • Kỹ thuật viên sẽ đặt dây garo trên cánh tay, khử trùng vị trí lấy máu.
    • Kim tiêm được đưa vào tĩnh mạch để rút máu vào ống.
    • Sau khi rút máu, vị trí tiêm sẽ được băng lại.
  • Gửi mẫu: Ống máu được dán nhãn, gửi đến phòng xét nghiệm để phân tích.
kỹ thuật viên sẽ đặt dây garo và tiến hành lấy máu
Kỹ thuật viên sẽ đặt dây garo trên cánh tay, khử trùng rồi lấy máu.

Xét nghiệm testosterone thường mất bao lâu?

Quy trình lấy máu để xét nghiệm testosterone diễn ra nhanh chóng, chỉ mất chưa đến 5 phút. Sau khi mẫu máu được thu thập, thời gian trả kết quả xét nghiệm sẽ dao động tùy thuộc vào từng cơ sở y tế.

Thông thường, bạn sẽ được trả kết quả trong khoảng 2 - 3 ngày làm việc. Ở một số trường hợp đặc biệt, phòng xét nghiệm có khối lượng công việc lớn, thời gian xử lý sẽ lâu hơn.

Lưu ý khi xét nghiệm testosterone

Để đảm bảo kết quả xét nghiệm chính xác, phản ánh đúng tình trạng sức khỏe, bạn cần lưu ý những điều sau đây:

1. Chuẩn bị trước khi xét nghiệm

Chuẩn bị kỹ lưỡng trước khi xét nghiệm để đảm bảo kết quả chính xác:

  • Nên chọn phòng xét nghiệm đạt tiêu chuẩn quốc tế, vô trùng, trang thiết bị hiện đại, đội ngũ chuyên môn giàu kinh nghiệm.
  • Lấy mẫu vào buổi sáng từ 7 - 10 giờ, khi nồng độ testosterone cao nhất.
  • Nhịn ăn từ 8 - 12 giờ trước khi lấy máu, tránh thực phẩm nhiều mỡ, đường để không ảnh hưởng đến kết quả.
  • Cung cấp đầy đủ thông tin về thuốc, thực phẩm chức năng, liệu pháp hormone đang dùng. Một số thuốc như corticosteroid, thuốc chống co giật có thể làm thay đổi kết quả.
  • Không uống rượu, hút thuốc lá ít nhất 24 giờ trước khi xét nghiệm, vì chúng dễ làm sai lệch mức testosterone.
  • Tránh vận động mạnh, tập luyện cường độ cao trong 24 giờ trước xét nghiệm để giảm nguy cơ ảnh hưởng kết quả.
  • Thông báo cho bác sĩ nếu bạn đang mang thai hoặc dùng liệu pháp hormone.

2. Trong quá trình xét nghiệm

Khi thực hiện xét nghiệm testosterone, bạn nên giữ tinh thần thoải mái, làm theo hướng dẫn của nhân viên y tế. Quy trình thường bao gồm lấy mẫu máu từ tĩnh mạch tay, diễn ra nhanh chóng, ít gây khó chịu. Hãy giữ bình tĩnh trong suốt quá trình này để tránh bị chóng mặt, co mạch. Nếu kết quả ban đầu chưa rõ ràng, bác sĩ có thể yêu cầu xét nghiệm lại vào ngày khác để đảm bảo độ chính xác.

3. Sau khi xét nghiệm

Sau khi hoàn thành xét nghiệm, cần lưu ý những điều sau để đảm bảo an toàn:
  • Nếu cảm thấy chóng mặt sau khi lấy máu, hãy nghỉ ngơi tại chỗ một vài phút trước khi rời đi. Khi xuất hiện các triệu chứng bất thường như chảy máu kéo dài, sưng, đau tại vị trí lấy máu, hãy thông báo ngay cho nhân viên y tế.
  • Hỏi rõ thời gian trả kết quả, đặt lịch hẹn với bác sĩ để được giải thích ý nghĩa của chỉ số testosterone theo tình trạng sức khỏe cá nhân.
  • Nếu mức testosterone quá thấp hoặc quá cao, bác sĩ có thể chỉ định thêm các xét nghiệm bổ sung như SHBG (globulin liên kết hormone sinh dục), LH (hormone luteinizing), FSH (hormone kích thích nang trứng), để xác định nguyên nhân chính xác.
không sử dụng chất kích thích 24h trước khi xét nghiệm
Không uống rượu, sử dụng chất kích thích ít nhất 24 giờ trước xét nghiệm.

Nên xét nghiệm testosterone ở đâu?

Chọn địa điểm thực hiện xét nghiệm testosterone là yếu tố quan trọng để đảm bảo kết quả chính xác, dưới đây là một số cơ sở y tế uy tín bạn có thể tham khảo:

1. Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM

Đây là địa chỉ uy tín cung cấp dịch vụ xét nghiệm testosterone cho cả nam và nữ. Với hệ thống xét nghiệm hiện đại như máy xét nghiệm miễn dịch tự động (CLIA), hệ thống sắc ký lỏng/phổ khối (LC-MS/MS), bệnh viện đảm bảo độ chính xác cao, giảm thiểu sai số. Quy trình xét nghiệm an toàn, chẩn đoán chính xác rối loạn hormone sinh dục và các vấn đề liên quan đến nội tiết.

2. Bệnh viện Chợ Rẫy TP.HCM

Bệnh viện nổi tiếng với dịch vụ xét nghiệm hormone như xét nghiệm testosterone. Ứng dụng các thiết bị tiên tiến như máy miễn dịch tự động (RIA hoặc ELISA), LC-MS/MS, cung cấp kết quả nhanh chóng, chính xác. Đây là lựa chọn phù hợp cho những người nghi ngờ thiếu hụt testosterone hoặc gặp rối loạn nội tiết.

3. Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh

Đây là một trong những cơ sở y tế hàng đầu tại Việt Nam trong lĩnh vực xét nghiệm, điều trị nội tiết. Điểm nổi bật của bệnh viện là đội ngũ bác sĩ chuyên khoa giàu kinh nghiệm, hệ thống thiết bị hiện đại đạt chuẩn quốc tế, nổi bật như:

  • Ứng dụng các thiết bị tiên tiến như máy xét nghiệm tự động, LC-MS/MS, hệ thống đạt chuẩn ISO 15189:2012.
  • Các bộ phận xét nghiệm tại đây được trang bị nhiều thiết bị hiện đại như:
  • Huyết học - Truyền máu: Máy Sysmex XN 1000, Sysmex cs-1600.
  • Hóa sinh - Miễn dịch: Hệ thống Roche Cobas 6000, máy khí máu Roche Cobas B211.
  • Vi sinh - Ký sinh trùng: Máy định danh - kháng sinh đồ tự động Vitek II Compact.
  • Sinh học phân tử: Máy tách chiết, máy PCR.

Xét nghiệm testosterone tại Tâm Anh được thực hiện bởi các chuyên gia đầu ngành. Kết quả được phân tích bằng công nghệ hiện đại, giúp đánh giá chính xác mức testosterone trong máu. Ngoài ra, bệnh viện cung cấp dịch vụ tư vấn, điều trị các rối loạn hormone, hữu ích cho nam giới gặp vấn đề về sinh lý.

bộ phần xét nghiệm và trang thiết bị tại bệnh viện tâm anh
Bộ phận xét nghiệm và trang thiết bị tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh - Ảnh: BVĐK Tâm Anh.
Xem thêm: 6 địa chỉ xét nghiệm testosterone ở TPHCM được đánh giá cao

Một số câu hỏi liên quan

Dưới đây các thắc mắc thường gặp khi thực hiện xét nghiệm testosterone:

1. Xét nghiệm testosterone có đau không?

Xét nghiệm testosterone được thực hiện bằng cách lấy mẫu máu, do đó bạn sẽ có cảm giác đau nhẹ, khó chịu, tùy thuộc vào độ nhạy cảm của từng người.

2. Có cần làm xét nghiệm bổ sung không?

Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể yêu cầu thêm các xét nghiệm bổ sung để đánh giá chi tiết hơn tình trạng sức khỏe, nguyên nhân thiếu hụt testosterone như:

  • LH, FSH để đánh giá chức năng tuyến yên, buồng trứng hoặc tinh hoàn.
  • SHBG (Globulin liên kết hormone sinh dục) để đánh giá lượng testosterone tự do có sẵn trong cơ thể.
  • Estradiol là xét nghiệm hormone estrogen giúp loại trừ các rối loạn nội tiết khác.
  • DHEA là tiền chất của testosterone, estrogen, xét nghiệm này được thực hiện nếu nghi ngờ có vấn đề liên quan đến tuyến thượng thận.

3. Xét nghiệm testosterone giá bao nhiêu?

Chi phí xét nghiệm nồng độ testosterone gồm phí khám, lấy mẫu, phân tích mẫu. Nếu xét nghiệm do bác sĩ chỉ định, bảo hiểm y tế thường hỗ trợ, nhưng bạn có thể phải trả thêm một phần như đồng thanh toán, khấu trừ, tùy gói bảo hiểm. Tại Việt Nam, giá xét nghiệm dao động từ 80.000 - 260.000 VNĐ, tùy cơ sở y tế. Để biết rõ hơn, bạn nên liên hệ với cơ sở y tế có ý định đến thực hiện xét nghiệm.

Tìm hiểu chi tiết: Xét nghiệm testosterone giá bao nhiêu

Xét nghiệm testosterone có thể giúp đánh giá sức khỏe nội tiết, hỗ trợ chẩn đoán các vấn đề liên quan đến hormone sinh dục. Quy trình xét nghiệm tuy đơn giản nhưng cần chuẩn bị cẩn thận, tuân thủ đúng hướng dẫn để đảm bảo độ chính xác. Nếu bạn gặp dấu hiệu bất thường, cần kiểm tra hormone, hãy chọn các cơ sở y tế uy tín như Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh để thực hiện.

alipas banner seo bên dưới bài viết
Nguồn tham khảo