Yoga với sự kết hợp toàn diện các tư thế, bài tập thở và thiền định, không chỉ tốt cho sức khỏe thể chất mà còn là một biện pháp trị liệu tiềm năng để khôi phục cân bằng nội tiết tố. Cùng ECO Pharma tìm hiểu một số bài tập yoga cân bằng nội tiết tố trong bài viết sau.

Tại sao yoga lại cân bằng nội tiết tố hiệu quả?
Một bài đánh giá nghiên cứu năm 2025 được công bố trên Tạp chí Nghiên cứu Đa ngành Quốc tế cho biết, yoga giúp cải thiện sự điều hòa hormone. Bài đánh giá xem xét nhiều khía cạnh khác nhau của yoga như tư thế, kiểm soát hơi thở và thiền định, đồng thời phân tích cách các yếu tố này góp phần vào những thay đổi sinh lý trong cơ thể có thể ảnh hưởng đến sức khỏe hormone.
Nghiên cứu kết luận rằng yoga có thể đóng góp đáng kể vào việc điều chỉnh hoạt động nội tiết. Vì mang lại sự thư giãn và chánh niệm, yoga có khả năng làm giảm mức độ hormone căng thẳng cortisol, từ đó thúc đẩy sự cân bằng hormone tốt hơn. Ngoài ra, nghiên cứu cũng trích dẫn các nghiên cứu khác cho thấy yoga có thể có lợi cho hormone sinh sản, độ nhạy insulin và sức khỏe trao đổi chất tổng thể. (1)
Ai nên tập yoga để hỗ trợ nội tiết?
Người gặp các vấn đề mất cân bằng hormone đều có thể tập yoga để hỗ trợ cân bằng nội tiết: (2)
- Phụ nữ mãn kinh: Nếu cân bằng hormone ổn định, hiện tượng đổ mồ hôi và các triệu chứng mãn kinh tương tự sẽ được hỗ trợ cải thiện.
- Các bạn nữ trẻ: Cảm giác khó chịu trong kỳ kinh nguyệt (hội chứng tiền kinh nguyệt, đau bụng,...) sẽ giảm bớt nếu bạn tập yoga đúng cách.
- Phụ nữ muốn có con: Nếu việc mang thai không thành công, tập yoga hỗ trợ nội tiết tố có thể giúp ích cho buồng trứng.
- Phụ nữ thường xuyên bị căng thẳng, mất ngủ: Tập yoga giúp làm dịu hệ thần kinh, giúp ngủ nhanh, ngủ lâu hơn và ít thức giấc giữa đêm.
Tuy nhiên, những trường hợp sau nên tạm dừng việc tập yoga và tham khảo thêm ý kiến bác sĩ:
- Ung thư vú hoặc ung thư liên quan đến hormone.
- Cường giáp.
- Trong thời kỳ mang thai hoặc kinh nguyệt.
- Loãng xương.
- Bệnh tim mạch.
Hướng dẫn các bài tập yoga cân bằng nội tiết tố nữ
Dưới đây là một số bài tập yoga cân bằng nội tiết tố, có nhiều tác động tích cực đến sức khỏe bạn có thể tham khảo.
1. Tư thế em bé (Balasana)
Tư thế em bé giúp tuyến yên (tuyến điều khiển mọi hormone) thư giãn và thiết lập lại. Tư thế này cũng nhẹ nhàng xoa bóp các cơ quan nội tạng, làm dịu não bộ, và quan trọng nhất là cho phép cơ thể chuyển sang trạng thái chữa lành.
Cách thực hiện: Ngồi quỳ gối xuống thảm tập. Mông đặt lên phần gót chân. Gập người về phía trước giữa hai đùi, hai tay duỗi thẳng trước mặt và lòng bàn tay úp xuống thảm. Dồn sức nặng của nửa phần trên cơ thể lên đùi. Giữ đúng tư thế trong 30 giây đến 1 phút hoặc hơn tùy theo khả năng của mỗi người.
2. Tư thế chó úp mặt (Adho Mukha Svanasana)
Đây là một trong những tư thế yoga được biết đến rộng rãi nhất, giúp cải thiện tuần hoàn máu, đồng thời mang lại cảm giác kéo giãn toàn thân dễ chịu.
Cách thực hiện: Quỳ trên thảm, hai tay và hai chân trên sàn, đầu gối rộng bằng hông, hai tay rộng bằng vai, các ngón tay đặt trên sàn. Tiếp theo, hít một hơi thật sâu và dùng lực ấn hai bàn tay xuống sàn và từ từ nâng đầu gối lên. Nâng hông lên xuống vài lần để kéo căng cơ và kéo dài cột sống trước khi vào tư thế.
Bạn thở ra, sau đó từ từ duỗi thẳng chân, nhón chân lên, gót chân nâng lên khỏi mặt sàn. Cuối cùng, kéo căng chân và lưng cao nhất có thể, đồng thời đặt đầu vào giữa cánh tay tạo thành tư thế chó úp mặt. Bạn nhắm mắt và hít thở đều, giữ nguyên tư thế trong 1 - 3 phút và trở về vị trí ban đầu.
3. Tư thế cây cầu (Setu Bandhasana)
Tư thế cây cầu giúp kích thích tuyến giáp, đóng vai trò quan trọng trong quá trình trao đổi chất và mức năng lượng. Tư thế này cũng làm dịu hệ thần kinh, giúp giảm lo âu và thay đổi tâm trạng.
Cách thực hiện: Nằm ngửa, hai đầu gối gập lại và hai chân rộng bằng hông. Ấn mạnh vào hai bàn chân và nâng hông lên trần nhà. Khoanh tay lại phía sau lưng hoặc giữ thẳng hai tay dọc theo thân. Giữ tư thế trong 5-8 nhịp thở.
4. Tư thế rắn hổ mang (Bhujangasana)
Tư thế rắn hổ mang cực kỳ hữu ích trong việc giảm căng thẳng và lo âu, giúp bạn dễ ngủ hơn. Tư thế này cũng cải thiện lưu thông máu và thư giãn cơ thể, từ đó nâng cao khả năng cải thiện chất lượng giấc ngủ.
Cách thực hiện: Nằm sấp trên thảm, duỗi thẳng chân ra sau, với mũi bàn chân chạm sàn. Thả lỏng tay xuôi theo cơ thể, đặt khuỷu tay áp sát vào người. Chống 2 tay lên thảm, đặt dưới ngực. Dùng lực giữ đùi và hông áp sát sàn, từ từ đẩy tay để nâng phần thân trên lên. Đẩy đến khi cơ thể được kéo căng tối đa. Lúc này, vai được kéo về sau, giữ hông cố định. Giữ tư thế này 15 - 30 giây, sau đó hạ người từ từ và nghỉ ngơi 3 - 5 giây, rồi lặp lại.
5. Tư thế chiến binh 2 (Virabhadrasana II)
Tư thế chiến binh 2 giúp tăng cường sức mạnh cho đôi chân, mở rộng hông và ngực. Tư thế này cũng phát triển khả năng tập trung, giữ thăng bằng, cải thiện tuần hoàn máu, đồng thời tiếp thêm năng lượng cho toàn bộ cơ thể.
Cách thực hiện: Bạn đứng thẳng, hai tay và hai chân dang rộng. Dần dần hạ thấp gối phải, bàn chân phải hướng ra ngoài. Chú ý, đầu xoay sang phải, mắt nhìn theo tay phải. Giữ tư thế này trong thời gian lâu nhất và lặp lại cho bên còn lại.
6. Tư thế gập người về phía trước (Paschimottanasana)
Tư thế này giúp làm dịu tâm trí, giảm căng thẳng, cải thiện chứng trầm cảm nhẹ. Paschimottanasana nhẹ nhàng nén các cơ quan nội tạng vùng bụng, thúc đẩy quá trình tiêu hóa và thải độc.
Cách thực hiện: Ngồi trên sàn, duỗi thẳng chân ra phía trước. Hít vào để kéo dài cột sống, thở ra và gập người về phía trước từ hông. Giữ thẳng lưng, ngay cả khi chỉ gập người một chút. Giữ tư thế trong 5-10 nhịp thở sâu.
7. Tư thế xác chết (Savasana)
Đây là tư thế mà quá trình chữa lành và cân bằng của cơ thể thực sự diễn ra. Tư thế này cho phép hệ thần kinh chuyển sang trạng thái nghỉ ngơi sâu, làm giảm đáng kể mức cortisol.
Cách thực hiện: Nằm ngửa, lòng bàn tay hướng lên, hai chân duỗi thẳng. Nhắm mắt lại. Giữ tư thế này trong 5-10 phút, tập trung thư giãn từng bộ phận trên cơ thể.
8. Tư thế gập góc nghiêng (Supta Baddha Konasana)
Thường được gọi là "tư thế Nữ thần", tư thế này có tác dụng phục hồi sức khỏe, giúp mở rộng hông và háng, thúc đẩy sự thư giãn và giải tỏa căng thẳng. Tư thế này rất tốt để giảm bớt các triệu chứng khó chịu nhẹ trong kỳ kinh nguyệt và làm dịu lo lắng.
Cách thực hiện: Nằm ngửa, đưa hai lòng bàn chân chạm vào nhau và để đầu gối hướng ra hai bên. Dùng gối đỡ dưới đầu gối để hỗ trợ. Đặt một tay lên bụng và một tay lên ngực. Giữ tư thế trong 5-10 phút.
9. Tư thế đứng bằng vai (Salamba Sarvangasana)
Các tư thế đảo ngược cơ thể rất tốt cho hệ thống nội tiết. Tư thế đứng trên vai truyền thống kích thích tuyến giáp và tuyến cận giáp hiệu quả.
Cách thực hiện: Nằm gần tường và nâng hai chân lên sao cho chúng thẳng đứng dựa vào tường (tư thế chân gác lên tường hoặc Viparita Karani). Đây là một tư thế thư giãn, giúp cơ thể bạn thư thái ngay lập tức. Giữ tư thế trong 5-15 phút.
10. Tư thế Cá (Matsyasana)
Tư thế mở rộng lồng ngực này kích thích tuyến ức (quan trọng đối với hệ miễn dịch) và kéo giãn cổ, gián tiếp kích thích tuyến giáp và tuyến cận giáp. Đây là một tư thế tiếp thêm năng lượng giúp chống lại sự mệt mỏi.
Cách thực hiện: Nằm ngửa, luồn hai tay (lòng bàn tay úp xuống) xuống dưới mông. Ấn mạnh vào cẳng tay, nâng ngực lên và nhẹ nhàng ngửa đỉnh đầu ra sau chạm sàn. Giữ trong 5 nhịp thở.
11. Tư thế Mèo-Bò (Marjaryasana-Bitilasana)
Tư thế này là sự phối hợp nhịp thở với chuyển động, giúp xoa bóp tuyến thượng thận (trung tâm phản ứng với căng thẳng) và các dây thần kinh cột sống, từ đó cân bằng và giảm căng thẳng ở lưng.
Cách thực hiện: Bắt đầu ở tư thế chống tay và đầu gối. Hít vào, hạ bụng xuống và nhìn lên (tư thế Bò). Thở ra, cong lưng hướng lên trần nhà và gập cằm xuống (tư thế Mèo). Lặp lại 10-15 lần một cách chậm rãi.
12. Thở luân phiên (Nadi Shodhana Pranayama)
Thở luân phiên giúp cân bằng năng lượng trong cơ thể, thúc đẩy sự bình tĩnh, minh mẫn và tập trung, trực tiếp chống lại lo âu và căng thẳng.
Cách thực hiện: Ngồi thoải mái, dùng ngón cái tay phải bịt lỗ mũi phải và hít vào bằng lỗ mũi trái. Dùng ngón áp út bịt lỗ mũi trái, thả ngón cái ra và thở ra bằng lỗ mũi phải. Hít vào bằng lỗ mũi phải. Bịt lỗ mũi phải, thả ngón áp út ra và thở ra bằng lỗ mũi trái. Lặp lại chu kỳ này trong 5-10 phút.
Yoga có thay thế điều trị nội tiết không?
Các bài tập yoga chỉ đóng vai trò hỗ trợ chứ không thể thay thế cho thuốc trong các bệnh lý nội tiết. Vì thế, người bệnh khi mắc các bệnh lý nội tiết cần được thăm khám, theo dõi và tư vấn kỹ bởi bác sĩ chuyên khoa.
Trung tâm Sản Phụ Khoa, Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh là nơi hội tụ các chuyên gia đầu ngành, bác sĩ giàu kinh nghiệm, chuyên môn cao và trang thiết bị hiện đại. Nếu gặp các vấn đề về nội tiết tố nữ, bạn có thể đến đây để được thăm khám, chẩn đoán và có phương pháp điều trị phù hợp, hiệu quả nhất cho bản thân.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
- Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội:
- 108 Phố Hoàng Như Tiếp, Phường Bồ Đề, TP. Hà Nội
- (Đ/c cũ: 108 Hoàng Như Tiếp, P.Bồ Đề, Q.Long Biên, TP. Hà Nội)
- Hotline: 024 3872 3872 – 024 7106 6858
- Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM:
- 2B Phổ Quang, Phường Tân Sơn Hòa, TP.HCM
- (Đ/c cũ: 2B Phổ Quang, P.2, Q.Tân Bình, TP.HCM)
- Hotline: 093 180 6858 – 0287 102 6789
- Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh – Quận 8:
- 316C Phạm Hùng, Phường Chánh Hưng, TP.HCM
- (Đ/c cũ: 316C Phạm Hùng, P.5, Q.8, TP.HCM)
- Hotline: 093 180 6858 – 0287 102 6789
- Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7:
- 25 Nguyễn Hữu Thọ, Phường Tân Hưng, TP.HCM
- (Đ/c cũ: 25 Nguyễn Hữu Thọ, P.Tân Hưng, Q.7, TP.HCM)
- Hotline: 093 180 6858 – 0287 102 6789
- Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Cầu Giấy:
- 265 Cầu Giấy, Phường Cầu Giấy, TP. Hà Nội
- (Đ/c cũ: 265 Cầu Giấy, P.Dịch Vọng, Q.Cầu Giấy, TP. Hà Nội)
- Hotline: 024 3872 3872 – 024 7106 6858
- Fanpage: https://www.facebook.com/benhvientamanh/
- Website: tamanhhospital.vn
Tập yoga bao lâu thì thấy hiệu quả?
Tương tự như các bài tập khác, yoga cũng đòi hỏi người tập cần có sự kiên trì nhất định để cảm nhận được hiệu quả. Một số trường hợp cảm thấy tốt hơn ngay sau buổi tập đầu tiên. Nhưng nhìn chung, phải mất vài tuần mới cảm nhận được sự thay đổi rõ rệt. Điều này cũng phụ thuộc vào tần suất tập luyện yoga nội tiết tố.
Lưu ý khi tập yoga để cân bằng nội tiết
Mặc dù yoga mang đến nhiều lợi ích trong việc hỗ trợ cân bằng nội tiết tố, nhưng để đạt hiệu quả tối ưu và tránh những tác động không mong muốn, bạn cần lưu ý một số vấn đề sau:
- Tập dưới sự hướng dẫn của chuyên gia: Người mới tập nên bắt đầu với sự hỗ trợ của huấn luyện viên yoga có kinh nghiệm, đặc biệt trong lĩnh vực sức khỏe phụ nữ và nội tiết.
- Chọn bài tập phù hợp với thể trạng: Tránh tập các tư thế quá khó hoặc gây áp lực lớn. Hãy bắt đầu với những tư thế đơn giản, dễ thực hiện.
- Duy trì tập luyện đều đặn: Yoga cần được duy trì thường xuyên và kết hợp với chế độ sinh hoạt khoa học để phát huy tác dụng trong việc cân bằng hormone.
- Chú ý các dấu hiệu bất thường: Nếu xuất hiện dấu hiệu như chóng mặt, mệt mỏi kéo dài hoặc rối loạn chu kỳ kinh nguyệt nên tạm dừng tập và tham khảo ý kiến bác sĩ.
Bài viết đã chia sẻ một số bài tập yoga cân bằng nội tiết tố bạn có thể tham khảo. Mặc dù yoga là một trong những phương pháp giúp hỗ trợ cân bằng nội tiết tố tự nhiên, nhưng để đạt được kết quả tốt nhất, chị em cần kết hợp ăn uống khoa học, ngủ đủ giấc, giữ tinh thần thoải mái; bổ sung tinh chất Lepidium Meyenii có tác dụng tăng cường hoạt động của hệ trục Não bộ – Tuyến yên – Buồng trứng, cân chỉnh các nội tố quan trọng là Estrogen, Progesterone và Testosterone theo nhu cầu của thể một cách an toàn và hiệu quả.





