Rối loạn cương dương ở tuổi dậy thì là thế nào? Có chữa được không?

Rối loạn cương dương ở tuổi dậy thì nếu không được phát hiện và can thiệp đúng cách có thể ảnh hưởng đến khả năng tình dục và sinh sản của trẻ khi đến tuổi trưởng thành. Để hiểu rõ nguyên nhân và cách điều trị, bạn có thể tham khảo bài viết dưới đây của ECO Pharma.

Rối loạn cương dương ở tuổi dậy thì là gì?

Rối loạn cương dương là tình trạng dương vật không thể cương cứng hoặc cương không đủ cứng dù đã được kích thích. Nếu xảy ra với tần suất ít, vấn đề này không đáng lo ngại, nhưng khi kéo dài có thể gây căng thẳng, mặc cảm, tự ti, thậm chí ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản.

Rối loạn cương dương phổ biến ở nam giới trên 40 tuổi, nhưng cũng có nguy cơ xuất hiện ở người trẻ, bao gồm thanh thiếu niên tuổi dậy thì.

Nguyên nhân gây rối loạn cương dương tuổi dậy thì

Tình trạng này có thể xuất phát từ nhiều yếu tố, phổ biến là:⁽¹⁾

1. Tâm lý

Trẻ dậy thì thường bị stress, căng thẳng do phải đối mặt với những thay đổi tâm sinh lý, áp lực học tập, vấn đề gia đình hoặc yêu sớm. Tình trạng này kéo dài thúc đẩy cơ thể sản xuất nhiều hormone epinephrine, kích thích hệ thần kinh giao cảm, gây ra các phản ứng “chiến đấu hoặc bỏ chạy”. Hệ quả là làm co mạch, giảm lưu lượng máu đến dương vật, dẫn đến khó cương.

2. Rối loạn nội tiết

Dậy thì là giai đoạn tăng sản xuất nồng độ testosterone – hormone chi phối ham muốn, vì vậy nam giới độ tuổi này thường có nhu cầu tình dục cao, dễ bị kích thích. Tuy nhiên, một số trường hợp trẻ dậy thì lại thiếu hụt testosterone. Nguyên nhân có thể do mắc một số tình trạng hiếm gặp như hội chứng Klinefelter, suy tuyến sinh dục do giảm gonadotropin, teo tinh hoàn bẩm sinh.

Nam giới dậy thì cũng có thể khó cương do gặp vấn đề về tuyến giáp, chẳng hạn như suy giáp. Vì suy giáp làm tăng tiết hormone prolactin. Khi nồng độ prolactin tăng cao sẽ ức chế tiết hormone giải phóng gonadotropin (GnRH), làm giảm sản xuất luteinizing hormone (LH) và follicle-stimulating hormone (FSH). LH và FSH đóng vai trò quan trọng trong việc kích thích tinh hoàn sản xuất testosterone. Điều này khiến mức testosterone thấp, dẫn đến giảm ham muốn tình dục, khó cương cứng.

Ngoài ra, nhiều thanh thiếu niên tuổi mới lớn, đặc biệt là người tập thể hình, sử dụng thuốc steroid đồng hóa để tăng cơ. Lạm dụng thuốc này có thể dẫn đến tình trạng dung nạp, nghĩa là cơ thể giảm hoặc ngừng sản xuất testosterone – yếu tố chính thúc đẩy ham muốn tình dục. Ngoài ra, bạn cũng có nguy cơ đau khi cương dương, mắc chứng vú to, teo tinh hoàn, giảm số lượng tinh trùng và tăng tỷ lệ vô sinh.

3. Thủ dâm quá mức

Nồng testosterone tăng cao, cùng với sự tò mò, hiếu kỳ về quan hệ tình dục khiến trẻ dậy thì tăng tần suất thủ dâm. Khi dương vật bị kích thích quá mức sẽ ảnh hưởng đến chức năng sinh lý tự nhiên. Ngoài ra, một số trẻ thủ dâm quá mạnh hoặc sai kỹ thuật cũng có nguy cơ viêm niệu đạo, xuất tinh sớm, rối loạn cương.

4. Bệnh lý

Một số bệnh lý ở trẻ dậy thì có thể gây yếu sinh lý như:

• Béo phì: Thừa cân, béo phì ở trẻ em thường do lối sống ít tập thể dục, ăn uống thiếu khoa học. Bệnh kéo theo hàng loạt các vấn đề như tăng cholesterol, tăng huyết áp, nguy cơ tiểu đường. Tất cả đều cản trở quá trình lưu thông máu đến dương vật, ảnh hưởng hoạt động cương dương.

• Cao huyết áp: Mặc dù không phổ biến như ở người lớn, nhưng trẻ em dậy thì vẫn có thể mắc cao huyết áp, chủ yếu do béo phì, ít vận động, tiền sử gia đình, ăn nhiều muối, sinh non. Tình trạng này làm giảm lưu lượng máu đến dương vật, khó đạt được sự cương cứng.

• Tiểu đường (loại 1 và 2): Thanh thiếu niên có thể mắc tiểu đường do yếu tố di truyền, mẹ bị tiểu đường thai kỳ, chế độ ăn không lành mạnh. Đường huyết cao gây tổn thương dây thần kinh và mạch máu – những yếu tố cần thiết để kiểm soát sự cương dương.

5. Lối sống thiếu khoa học

Lối sống thiếu khoa học thường gặp ở trẻ dậy thì gồm hút thuốc lá, uống rượu bia, thức khuya, ăn thực phẩm không lành mạnh. Đây là những thói quen tác động tiêu cực đến quá trình sản sinh testosterone, gây căng thẳng và tăng nguy cơ mắc cao huyết áp, tiểu đường, béo phì. Tất cả đều góp phần khởi phát rối loạn cương.

Dấu hiệu rối loạn cương dương ở tuổi dậy thì

Rối loạn cương dương tuổi dậy thì có thể nhận biết qua một số triệu chứng:

• Không thể cương cứng: Dương vật không cương dù được kích thích.

• Thời gian cương cứng ngắn: Khó duy trì trạng thái cương cứng, nhanh xuất tinh.

• Không xuất hiện tình trạng cương cứng khi thức dậy buổi sáng: Đây có thể là dấu hiệu cảnh báo rối loạn cương dương ở thanh thiếu niên.

• Cương cứng không đúng lúc: Dương vật cương cứng dù không tác động, nhưng khi kích thích lại không thể cương.

Rối loạn cương dương ở tuổi dậy thì có sao không?

Giai đoạn dậy thì thường đi kèm sự gia tăng mạnh mẽ về ham muốn tình dục. Nếu mắc rối loạn cương dương sẽ tác động tiêu cực đến sức khỏe thể chất và tinh thần.

• Mất tự tin, mặc cảm giới tính: Nhiều thanh thiếu niên cảm thấy “kém nam tính” hoặc lo sợ mình có vấn đề về giới, từ đó sinh ra ám ảnh tình dục hoặc tự cô lập bản thân.

• Tăng nguy cơ trầm cảm: Những cảm xúc tiêu cực tích tụ dễ khiến trẻ rơi vào trạng thái buồn bã, tuyệt vọng, thậm chí có hành vi tự làm tổn thương bản thân.

• Rối loạn lo âu kéo dài: Trẻ thường xuyên sợ hãi, hồi hộp, lo lắng quá mức trong các tình huống có yếu tố giới tính hoặc quan hệ tình cảm.

• Hành vi tình dục không lành mạnh: Nghiện thủ dâm, xem phim khiêu dâm quá mức hoặc có hành động lệch chuẩn (bạo lực, cưỡng ép,…).

• Nguy cơ quan hệ tình dục sớm: Một số trường hợp tìm đến hoạt động tình dục sớm để “kiểm tra bản lĩnh”. Điều này tiềm ẩn nguy cơ mắc bệnh lây truyền qua đường tình dục (STDs) như lậu, giang mai, HIV.

• Nguy cơ rối loạn cương mãn tính: Nếu không được can thiệp, rối loạn cương dương ở tuổi dậy thì có thể chuyển thành mãn tính, gây khó khăn trong việc lập gia đình, sinh con về sau.

Cách chẩn đoán như thế nào?

Để tìm kiếm nguyên nhân rối loạn cương dương tuổi dậy thì, bác sĩ thường khai thác bệnh sử, bao gồm thời gian, mức độ triệu chứng; tiền sử bệnh lý của trẻ và cả gia đình. Tiếp đó, nam giới có thể được chỉ định thực hiện một số xét nghiệm khác như:

• Khám thực thể: Kiểm tra dương vật, tinh hoàn (kích thước, hình dạng); tình trạng quy đầu, bao quy đầu. Ngoài ra, bác sĩ cũng sẽ xem xét những đặc điểm giới tính phụ như tuyến vú, lông,…

• Xét nghiệm máu: Lấy mẫu máu gửi đến phòng thí nghiệm, nhằm kiểm tra dấu hiệu bệnh tim, tiểu đường hoặc nồng độ testosterone thấp.

• Xét nghiệm nước tiểu: Tương tự như xét nghiệm máu, giúp phát hiện tiểu đường.

• Siêu âm: Sử dụng sóng âm tạo ra hình ảnh, video các mạch máu dương vật, giúp chẩn đoán vấn đề về lưu thông máu. Đôi khi, bác sĩ có thể tiêm thuốc vào dương vật để kích thích sự cương cứng trước khi siêu âm.

• Đánh giá sức khỏe tâm lý: Chuyên gia sẽ đặt câu hỏi cho trẻ dậy thì, nhằm sàng lọc trầm cảm hoặc các vấn đề tâm lý khác có thể gây rối loạn cương.

Rối loạn cương dương ở tuổi dậy thì có chữa được không?

Rối loạn cương dương tuổi dậy thì có thể khắc phục bằng cách:

1. Sử dụng thuốc

Thuốc điều trị rối loạn cương dương phổ biến cho thanh thiếu niên dậy thì là chất ức chế PDE5 (phosphodiesterase-5), gồm Tadalafil, Sildenafil và Vardenafil. Những thuốc này giúp thúc đẩy lưu lượng máu đến dương vật, hỗ trợ cương cứng hiệu quả.

Tuy nhiên, nhóm thuốc này có thể gây tác dụng phụ nhức đầu, chóng mặt, đỏ mặt, nghẹt mũi, khó tiêu, thay đổi thị lực (sợ ánh sáng, mờ mắt). Vì vậy, trẻ dậy thì cần được thăm khám, tư vấn bởi bác sĩ trước khi sử dụng để đảm bảo an toàn.

2. Liệu pháp tâm lý

Nếu rối loạn cương xảy ra do vấn đề tâm lý, liệu pháp nhận thức – hành vi (CBT) có thể giúp ích. Thông qua trò chuyện, các chuyên gia sẽ giúp trẻ dậy thì nhận diện và đối phó với những cảm xúc, tình huống tiêu cực. Trẻ cũng sẽ được trang bị những kỹ năng cần thiết để kiểm soát căng thẳng, lo âu và các yếu tố cảm xúc gây khó cương khác.

3. Bài tập cơ sàn chậu

Cơ sàn chậu là nhóm cơ kéo dài từ xương mu phía trước xương chậu đến xương cụt phía sau, giữ vai trò nâng đỡ các cơ quan vùng chậu như bàng quang, ruột; đồng thời kiểm soát tiểu tiện, đại tiện và chức năng tình dục.

Vì vậy, tập luyện cơ sàn chậu có thể mang lại lợi ích trong việc cải thiện rối loạn cương ở thanh thiếu niên, tiêu biểu là Kegel. Một số động tác dễ thực hiện tại nhà như:

• Kegel nằm: Nằm ngửa trên sàn, hai tay và hai chân duỗi thẳng, sau đó siết cơ sàn chậu, giữ 5 giây rồi thả lỏng trong 5 giây, lặp lại 10 lần.

• Kegel đứng: Đứng thẳng lưng, hai chân rộng bằng hông, từ từ hít sâu, sau đó vừa thở ra vừa siết chặt cơ sàn chậu trong 5 giây, thả lỏng 5 giây và lặp lại 10 lần.

Phòng ngừa rối loạn cương dương ở tuổi dậy thì thế nào?

Tình trạng này khiến trẻ mặc cảm, tự ti, lo lắng. Để phòng tránh hiện tượng này, một số biện pháp dưới đây có thể hữu ích:

• Trẻ dậy thì cần được trang bị kiến thức về tình dục, giúp nhận thức đúng về cơ thể và những thay đổi trong giai đoạn này, từ đó phát hiện dấu hiệu bất thường và thăm khám kịp thời.

• Ngủ đủ 7 đến 9 tiếng mỗi ngày, tránh thức khuya, hỗ trợ hormone sinh dục nam testosterone phát triển ổn định.

• Thanh thiếu niên nên tập thể dục đều đặn mỗi ngày, như bơi lội, chạy bộ, đạp xe để thúc đẩy sản sinh testosterone, duy trì chức năng sinh lý tốt.

• Chế độ dinh dưỡng trong giai đoạn dậy thì cần đầy đủ protein nạc, chất xơ, sắt, kẽm, omega-3, canxi, vitamin D,… hỗ trợ sự phát triển toàn diện về thể trạng, não bộ và sinh lý nam. Các thực phẩm nhiều chất béo bão hòa, chất béo chuyển hóa, đường và muối cần tránh. Nước nên nạp đủ 2 đến 2.5 lít mỗi ngày.

• Nam giới dậy thì tuyệt đối không được hút thuốc lá, uống rượu bia. Cà phê, nước ngọt có gas cũng nên hạn chế.

• Trẻ không nên lạm dụng thủ dâm hoặc xem nội dung khiêu dâm, tránh quan hệ tình dục sớm.

• Trẻ trong độ tuổi dậy thì có thể kiểm soát căng thẳng bằng cách thiền, hít thở sâu, nghe nhạc nhẹ, tâm sự với người thân hoặc trị liệu tâm lý.

• Khám sức khỏe định kỳ, hỗ trợ phát hiện sớm các bệnh lý nền như tiểu đường, cao huyết áp, giảm nguy cơ rối loạn cương dương.

Khi con trẻ bị bệnh bậc phụ huynh phải làm gì?

Rối loạn cương dương ở tuổi dậy thì là một chủ đề nhạy cảm, khiến không ít bậc phụ huynh bối rối, lo lắng nhưng không biết cách tiếp cận đúng đắn. Tuy nhiên, nếu xử lý không khéo, cha mẹ có thể vô tình khiến con thêm mặc cảm, lo âu và trầm cảm.

Do đó, phụ huynh nên:

• Tạo không gian tâm lý an toàn: Cha mẹ không nên la mắng, chế giễu hay phán xét vì sẽ khiến con thêm xấu hổ, tự ti. Thay vào đó, hãy thể hiện sự cảm thông, thấu hiểu, để trẻ cảm thấy được yêu thương, tin tưởng, dễ mở lòng chia sẻ.

• Bình tĩnh và tránh phản ứng tiêu cực: Phản ứng của phụ huynh ảnh hưởng đáng kể đến tâm lý trẻ. Vì vậy, cha mẹ cần giữ thái độ bình tĩnh, cho trẻ biết rằng đây là vấn đề sức khỏe có thể điều trị, mang lại cảm giác an tâm.

• Cùng con xây dựng lối sống lành mạnh: Khuyến khích con ăn uống cân bằng, tập thể dục đều đặn, ngủ đủ giấc, không thức khuya và tránh xa chất kích thích như thuốc lá, rượu bia.

• Giáo dục giới tính sớm: Chủ động trò chuyện cởi mở với trẻ về giới tính và sinh lý. Đồng thời, hướng dẫn con cách tra cứu thông tin y khoa chính xác, tránh những lo lắng không cần thiết do thiếu kiến thức.

• Đưa con đến gặp bác sĩ chuyên khoa: Việc thăm khám cho trẻ cần thực hiện càng sớm càng tốt, giúp xác định nguyên nhân và khắc phục kịp thời.

Rối loạn cương dương ở tuổi dậy thì cần được thăm khám và điều trị với bác sĩ chuyên khoa. Các bạn trẻ cần lưu ý, tuyệt đối không được tự ý mua thuốc hay áp dụng phương pháp truyền miệng khi chưa rõ tình trạng bệnh.